Германиядан қайта оралған қазақстандық қалай кәсіп ашты?

Вадим Годун қараусыз қалған ғимаратты қалпына келтіріп, ол жерде кафе ашқан

Фото: Shutterstock.com

Павлодар облысы, Луганск ауылының тұрғыны аймақ жұрты келіп тамақтанып, демалысын өткізетін кафе ашқан. Германияда бір жыл өмір сүрген Вадим Годун 2017 жылы отбасылық жағдайына байланысты Қазақстанға қайта оралған. Одан кейін де шетелге кетуге мүмкіндік туындаған еді, бірақ Вадим елде қалып, өз арманын жүзеге асырып, жеке кәсіп ашуға бел буады. 

Жергілікті әкімдіктегі жұмысына қайта оралғысы келмеді. Кәсіп бастаудың түрлі жолдарын қарастырып жүргенде, 12 жылдан бері бос тұрған  асхана ғимаратына көзі түседі. 

«Оны басып кеткен қурай мен шөптің арасынан байқау қиын еді. Не істеуге болатынын ойластырып, кафе ашқан жөн деп шештім. Оның үстіне біздің ауылда да, оған жақын жатқан елдімекендерде де бұндай ештеңе жоқ», – дейді кәсіпкер. 

Несие алудың машақаты 

Ең алдымен бос жатқан ғимаратты 1,5 миллион теңгеге сатып алған. Былтырғы күз соны жөндеуге, қажетті құрал-жабдық сатып алуға кеткен. Жалпы шығын көлемі 12,5 млн теңге болса, соның 6,5 миллионы – өз қаражаты. Ақшаның қалған бөлігіне «Бастау Бизнес» бағларламасы бойынша оқып барып қол жеткізген. Кәсіпкердің айтуынша, бір айлық оқу барысында ол кәсіпкерлік негізін меңгеріп, өз жобасын қорғап, 5 пайызбен, 6 жылға несие алған. 

«Кепілге кафенің ғимараты мен жер үйді қойдық. Туған тәтем өз үйін кепілге қойып, көмек қолын созды», – дейді Вадим. 

Кәсіпкер несие бойынша жылына үш рет негізгі төлем жасайды: біріншісі –  150 мың теңге көлеміндегі пайыздық мөлшерлеме, екінші төлем 90 мың теңге болса, негізгі үшінші төлемнің көлемі – 700 мың теңге. Жеңілдетілген қарызға қол жеткізуге бір ай бойы жүгіруге тура келген. 

«Таңнан кешке дейін жүгіріп, түрлі құжат жинадым. Оңай болған жоқ. Несие алу деген машақаты көп жұмыс екен», – дейді ауылдық кәсіпкер. 

Бүгінде кафеде жұмыс істеп жатқан 5 қызметкер – жергілікті тұрғындар. Ал жақсы аспазды ұзақ іздеуге тура келген. Нәтижесінде көрші Богдановка ауылынан бір өзі аспаз және кондитер Анастасия Рудиді тапқан. Қызметкерлердің орташа жалақысы – 80 мың теңге.
 
Егер коммуналдық шығындар туралы айтар болсақ, оның негізгі бөлігі электр энергиясына келеді, өйткені бұл жерде электр плитасы мен кондиционер жұмыс істейді. Жарыққа айына орта есеппен 20 мың теңге төлейді. Кафенің иесі ең алдымен келушілерге ыңғайлы болу керек деген ұстанымда.

Ең қажетті азық-түлік – етті Вадим Годун мал ұстайтын ата-анасынан алады. Осылай арзанға түседі, оның үстіне ақша да отбасында қалады.  Сүт пен жұмыртқаны ауыл тұрғындарынан сатып алады. Тек құс етін ғана облыс орталығынан тасуға тура келеді.

Келісімсіз іс жүрмейді

Келушілердің қатарын көбейту үшін кафе кез келген келісімге баруға әзір. Егер көп кісі бас қосатын жиын болса, онда тапсырыс берушіге өз еті мен арақ-шарабын алып келуіне рұқсат беріледі. 

Күнделікті және банкеттік екі меню әзірленген. Үлкен табақтағы ет тағамының бағасы – 7,5 мың теңге. Салыстыру үшін айтсақ, қаладағы кафелерде 12 мың тұрады. 

Адам басына орта есеппен 2500-3000 теңгеден шығады. Бұл ақшаға ыстық тамақ пен сусынға тапсырыс беруге болады. Ал бизнес-ланчтың бағасы 800-1200 теңге аралығында. 

«Қызмет көрсету саласындағы ең қиыны – клиенттердің тілін табу. Неше түрлі кісілер келеді. Тіпті киімге дейін ескеруге тура келеді. Десе де көпшілік бұны енді түсініп келеді», –дейді кәсіпкер. 

Бұл іске салған қаржысы кәсіпкер 2-3 жылда өтеледі деген ойда. Ол аз уақыт емес. Қазірдің өзінде адамдар кафеден WhatsApp мессенджері арқылы орын алып қояды, алдағы уақытта Instagram әлеуметтік желісінде парақшасы пайда болады.

«Әр клиенттің көңілінен шығуға тырысамыз. Егер тапсырыс беруші қаласа, балалар мерекесіне Павлодардан аниматор да шақыра аламыз», – дейді Вадим Годун.

Кәсіпкердің болашаққа құрған жоспарлары көп. Мәселен, келер жазда кафенің алдында жаздық террасса ашқысы келеді. Одан бөлек, мектеп әкімшілігі қызығушылық танытса, оқушыларға ыстық тамақ жеткізуді ұйымдастырғысы келеді. Оның үстіне мектеп оқушылары үзіліс кезінде асхана жиі бас сұғады екен. 

Вадимнің тек балалар емес, ересектер де келіп көңіл көтере алатын демалыс орнын құрсам деген арманы да бар. Мәселен, пейнтбол алаңын салса болады. Көптеген ауыл тұрғындары осы үшін қалаға барады. Істейтін тірлік көп екенін айтқан кәсіпкер, осы мақсатта жарты гектар жерді 9 жылға жалға алып та қойған.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

В Казахстане станет проще развивать тепличный бизнес

Новые правительственные поправки снизят число необходимых документов для старта

Фото: Depositphotos/PiLens

Очередной пакет поправок в законодательство по вопросам улучшения бизнес-климата в Казахстане поможет малому бизнесу расширить свои объекты или построить новые. В частности, отменены требования разработки проектно-сметной документации в отношении технически несложных стройобъектов.

Технически несложные объекты – это мобильные комплексы контейнерного, блочного и модульного исполнения, одно­этажные здания для предприятий торговли, общественного питания и бытового обслуживания, которые возводят из сборно-разборных конструкций, склады и хранилища высотой не более 7 метров и площадью до 2 тыс. кв. м, открытые автостоянки на 50 и менее мест. А кроме того, теплицы и парники, строительство которых на госуровне стимулируется с 2015 года. 

Для теплиц и не только

Теплицы должны были сбить ценовые скачки при сезонном подорожании овощей, но при их строительстве бизнес столкнулся с существенными барьерами. Показательна история грузинского бизнесмена, который строил теплицу в Актюбинске.

«Он признался, что когда он такую же теплицу строил в Грузии, то разрешение на строительство теплицы там ему обошлось в 10 тыс. евро и в две-три недели было выдано. У нас стоимость дошла до 100 тыс. евро и по срокам – пять месяцев, но если бы мы не подключились, то разрешение он бы еще полгода получал», – рассказывал Айдос Мамыт из Агентства по противодействию коррупции.

8-й пакет поправок в законодательство по вопросам улучшения бизнес-климата в том числе отменяет требования разработки проектно-сметной документации (ПСД) в отношении технически несложных стройобъектов.

«Изменения, безусловно, произошли в лучшую сторону, поскольку, независимо от того, технически они сложные или несложные, стройобъекты ранее поголовно проходили экспертизу и процедуру разработки проектно-сметной документации», – поясняет руководитель управления анализа и мониторинга бизнес-среды Министерства национальной экономики Мадина Нуртас.

Она говорит, что на разработку ПСД требуется от месяца до года и даже более в зависимости от сложности объекта. 

От экспертизы и ПСД освобождено и строительство сетей электроснабжения с установленной мощностью до 200 кВт для субъектов предпринимательства. Сеть в 200 кВт способно обслуживать помещение с сетью освещения в 83 лампочки мощностью 100 Вт. Ранее, если предприниматель решал расширить свой магазин и, соответственно, увеличить его освещение, ему повторно приходилось разрабатывать ПСД на строительство или модернизацию сети питания, теряя деньги и время. «Тепличная» поправка на самом деле облегчила жизнь всему малому и микробизнесу страны, особенно в том случае, если этот бизнес решит расширяться, наращивая свои производственные и торговые площади. 

KPI для государства

Упрощение процедур в этой сфере может простимулировать рост числа проектов в сфере коммерческого строительства и количества компаний, реализующих такие проекты под ключ, уверены в Министерстве национальной экономики.

Увеличению числа игроков рынка из частного сектора будет способствовать и установленное законом сокращение перечня оснований для создания организаций с государственным участием. Теперь государственные предприятия могут быть созданы исключительно в целях обеспечения национальной безопасности, введения государственной монополии или в связи с недостаточным развитием конкуренции на товарном рынке, которое будет определяться по итогам его анализа со стороны антимонопольного ведомства.

«Анализ состояния конкурентной среды и сейчас проводится при создании госпредприятий либо расширении или изменении осуществляемых ими видов деятельности: им определяется возможное их влияние на рынки», – напоминает руководитель управления правового обеспечения и методологии Комитета по защите и развитию конкуренции Министерства национальной экономики Бахыт Кожикова.

Она поясняет, что для определения уровня развития конкуренции на товарном рынке берутся следующие критерии: рыночная концентрация, доли действующих субъектов частного предпринимательства на этом рынке, показатели спроса и возможности его удовлетворения субъектами частного предпринимательства, а также иные структурные особенности товарного рынка, к примеру, экономические и административные барьеры для входа на рынок. После анализа этих данных будет приниматься решение о целесообразности присутствия государства в предпринимательской среде на конкретном участке.

Напомним, что в начале лета министр национальной экономики Казахстана Руслан Даленов сообщил о том, что по итогам 2019 года участие государства в экономике снизилось до 16% – этот показатель был вычислен путем деления суммы валовой добавленной стоимости продукции, произведенной компаниями квазигосударственного сектора, на объем ВВП страны. При этом доля МСБ в казахстанском ВВП, по оценке того же министерства, составила 30,8%. Государственный KPI – довести этот показатель до 35% к 2025 году.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

qazexpocongresskz.jpg