Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


277 просмотров

Қазақстандық балмұздақты шетелге шығаруға не кедергі?

Осы нарықтың ерекшеліктері туралы Еуропа және ТМД елдеріндегі балмұздақ индустриясының сарапшысы Дмитрий Докин айтып берді

Фото: Shutterstock

Euromonitor International агенттігінің зерттеуіне сүйенсек, 2019 жылы балмұздақ нарығы қаржылай 9% -ға, яғни, 84,8 млрд теңгеге, ал сандық тұрғыда 3% -ға артып, 27 мың тоннаға жеткен. Бір балмұздақтың орташа бағасы 6 пайызға қымбаттаған. Осы орайда ТМД және Еуропадағы балмұздақ индустриясының халықаралық сарапшысы Дмитрий Докин «Курсивке» аталмыш нарықтың беталысы қандай және отандық өндірушілер өз өнімін экспортқа шығарарда нені ескеруі керектігін айтып берді.

Дмитрий Докиннің пайымдауынша, қазақстандық балмұздақ өндірушілерінің экспорттық әлеуеті айтарлықтай жоғары. Атап айтқанда, сарапшының пікірінше, ішкі нарықтағы көшбасшы – «Шин-Лайн» компаниясының өз тауарын Қазақстан нарығына ғана емес, сонымен қатар экспортқа шығаруға барлық мүмкіндігі бар. 

Қазіргі кезде қазақстандық балмұздақ Ресей, Моңғолия, Тәжікстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Әзірбайжан, Беларусь және Қытайға экспортталады. Компания алдағы уақытта Украина нарығына шығуды жоспарлап отыр. 

«Ресейге экспорт көлемі заттай 40 пайызға, ал қаржылай  тұрғыда 50 пайызға артты. Дегенмен біз Өзбекстанның нарығын мұқият бақылап отырмыз, өйткені Өзбекстан – Орта Азия аймағындағы ең үлкен нарық. Сонымен қатар, біздің көрсеткіштеріміз де жаман емес. Биылғы өсім 280% құрады. Беларусь нарығындағы сатылым динамикасы жақсы. Айтпақшы, олар біздің өнімді көріп, таң қалды. Өйткені ол жақта қазақстандық тауарды көрмеген. Әзірбайжан еліндегі сатылым жақсы жүреді деген ойдамыз. Украинада Өзбекстандағыдай тұтынушы қатары қалың, сондықтан бұл нарыққа шығуға дайындалып жатырмыз»,– деді 20 тамызда өткен журналистермен кездесуде халықаралық сарапшы, «Шин-Лайн» компаниясы балмұздақ санатының директоры Дмитрий Докин.

Қытайлық тұтынушылардың ерекшелігі

Сарапшы посткеңестік елдермен салыстырғанда, Қытайда тауар сату және брендті таныту әлдеқайда қиын екенін айтады. Өйткені күншығыс елі тұрғындарының өзіндік талғамдары бар, сондықтан экспортқа бағыт алған өндірушіге осы ерекшеліктерді ескеруге тура келеді. Сонымен қатар, нарықты мұқият зерттеу қажет.  

«Біз бұл нарықты ұзақ зерттеп, ол жақта тауар сатылымын арттыру үшін қытайларға арнайы дәмі бөлек өнім шығару керек деген тұжырымға келдік. Оларға біз үйреніп кеткен аса тәтті балмұздақ ұнамайды. Айталық, өзбектер біздің балмұздақтың дәмін татып көргенде «о, қандай дәмді» деп бірден ұнатты. Ал қытайлар тура сол өнімді жеп көргенде «туу, тәтті екен» деп аса қуана қоймады»,–дейді сарапшы.
   
Қытайдағы тұтынушылардың тағы бір ерекшелігі – олардың әдет-дағдылары. Қытайлар балмұздақты онлайн сатып алғанды жөн көреді. Бұл қазақстандық экспорттаушыларға өнім қаптамасы көрнекі қылып жасауға тура келеді деген сөз.
«Әрине, Қытайдың Алматыдан 240 шақырымда жатқаны, тұтынушы санының миллиардтан асатыны – бәрі қызықтырады. Алайда бұл нарыққа шығу оңай емес, үлкен еңбекті қажет етеді», – деп тұжырымдайды Дмитрий Докин. 

Экспортқа саясат кедергі келтірмейді 

Ал Қырғыстан жайлы айта келе, сарапшы соңғы 7 айда заттай сатылым көлемі 54 пайызға артса, қаржылай 73 пайызға өсті дейді. Докин мырзаның айтуынша, Моңғолия нарығы да 25 пайыз өсім болжамымен тұрақты сатылым байқатуда. 
Осы орайда өзге қазақстандық өндірушілердің шетелдік нарыққа шығуы неге қиынға соғатынын айта келе, сарапшы мәселенің бәрі білім мен тәжірибеге келіп тіреледі деп тұжырымдайды.

«Мәселен пломбирдің өзін алайық. Олар оның түрі қандай болуы керек, тұтынушыға қалай ұсыну қажеттігін білмейді. Экспортқа шығып жүрген бәсекелестеріміз әйтеуір тауарын сатып жатыр, ал біз сол нарықты зерттеп, тауарды соған ыңғайлап шығарамыз», – дейді Дмитрий Докин.

Қазақстандық өндіруші бет алған Украина нарығының да өзіндік ерекшелігі бар. Бұл ретте Докиннің айтуынша,отандық өндірушіге өнімін аталмыш нарыққа шығаруға ештеңе кедергі келтіріп тұрған жоқ. «Егер біз ресейлік компания болсақ, онда қазір ғана емес, бұдан бұрын да бірқатар қиындықтар туындар еді. Халықаралық Nestle компаниясының өзі  ұзақ уақыт украин нарығына кіре алмады, өйткені олардың тауарының қаптамасында «Мәскеу облысы, Жуковский» деген мекен-жай көрсетілген. Ал бізді қазақстандық компания болғанымыз құтқарып тұр. Нарық туралы сөз қозғағанда, ең бірінші ауызға ілігетіні – тұтынушы, ал олар қалтасының қалыңдығына қарай таңдау жасайды. Біз балмұздақты ақырындап украин нарығына шығарып көрдік, бұл ретте олардың бізге, біздің өнімге деген көзқарасы өте жақсы», – деп атап өтті сарапшы. 

Нарықтағы «Бомба» 

Дмитрий Докиннің ақпараты бойынша, қазақстандық балмұздақ нарығы да, өндіру көлемі де жыл сайын 3 пайызға артады. 

Тұтынушы нарығына халықаралық стратегиялық зерттеу жүргізетін Еuromonitor зерттеу агенттігінің бағалауынша, оның көлемі жылына 36-40 мың тоннаға жетіп жығылады. Салыстыру үшін айтсақ, Ресейде де жан басына шаққандағы көлем тура осындай екен. 

Халықаралық агенттіктің есебі бойынша, Қазақстан нарығындағы көшбасшы үштікті 35 пайызбен «Шин-Лайн» компаниясы бастап тұр. Ал екінші орынға «Балмұздақ» ЖШС (18%) жайғасса, үшінші орында 11,4% үлеспен «Инмарко» компаниясы келеді.

Сонымен қатар, танымал брендтер бойынша сараптама да қызық. Ең көп сатылатын балмұздақ – «Бомба» болса, екінші орында «Aiza» ЖШС шығаратын «Белый медведь» балмұздағы тұр. Ал сатылым бойынша үшінші орынды «Инмарко» компаниясының «Золотой стандарт» балмұздағы иеленген.


340 просмотров

Строители Караганды требуют принять методику расчета стоимости работ при ЧС

Они уверены, что такой документ даст им уверенность, если они будут незамедлительно приступать к ликвидации последствий катаклизмов

Фото: Олег Спивак

Особенно остро этот вопрос стоит сейчас, когда на 97% завершены восстановительные работы в городе Арыси Туркестанской области, где в июне 2019 года прогремели взрывы на военных складах. Предприниматели, восстанавливающие жилые дома и другие объекты, опасаются, что и на этот раз им заплатят меньше, чем положено. 

Напомним, со всего Казахстана на помощь жителям Арыси пришли около 120 строительных компаний. В том числе 25 карагандинских, выполнивших заявленный объем работ одними из первых, восстановив 519 квартир в 11 многоэтажках и 72 частных дома. Кроме того, они подарили городу новую спортивную площадку с тренажерами. 

По предварительным данным министра финансов РК Алихана Смаилова, для восстановления Арыси требовалось 34,5 млрд тенге, большую часть этой суммы планировалось выделить из резерва правительства и бюджетов регионов.

«Кинули два раза»

По мнению предпринимателей, их опасения вполне обоснованны, поскольку уже были случаи, когда за оказанную своевременную помощь строителям выплачивали гораздо меньше изначально оговоренной суммы. 

В 2014 году в селе Кокпекты близ Караганды произошел прорыв дамбы, в 2015-м паводки затопили 35 населенных пунктов, сильнее всех из которых пострадал поселок имени Габидена Мустафина. В результате природных бедствий сотни людей остались без крова. 

Председатель ПК «Аспап» Толеген Ашимов утверждает: чаще всего в случаях ЧС бизнесмены по просьбе госорганов приступают к работам сразу. Между тем оценщики и проектировщики составляют расчеты в течение двух-трех месяцев. К моменту их изготовления подрядчики выполняют уже половину заявленного объема работ. А к окончанию строительства уходят в минус, поскольку сметная стоимость работ оказывается вдовое меньше реальной. 

«Такое отношение ведет к недоверию к государству. В Жамбылской области было землетрясение, рухнул поселок. Мы первыми отстроились, ушли. Потом узнали, что нам будут платить по $200 за квадратный метр. Кто хоть немного ориентируется в ценах, понимает, что это красивый бросок. Было наводнение в Кокпекты. Мы долго и упорно строили. Каждый ребенок с порога своего дома ушел в школу. Но власти приняли решение заплатить всего 80 тыс. тенге за квадрат», – сказал Ашимов на недавнем заседании совета по строительству Палаты предпринимателей Карагандинской области. 

Его слова подтвердила исполнительный директор Ассоциации застройщиков Карагандинской области Найля Каирбекова

«В 2014 и 2015 годах наши компании начали ликвидацию ЧС без документов. Я буду говорить жаргоном: нас кинули два раза. Что сегодня сделали некоторые компании? Взяли те же грабли и пошли. Чего и следовало ожидать. На мое имя буквально вчера поступило письмо с просьбой оказать содействие по выплате заработной платы, погашению расходов на приобретение строительных материалов и техники по ликвидации ЧС в Арыси», – сообщила она. 

Письмо депутатам 

Как говорит заместитель руководителя управления финансов Карагандинской области Ардак Саттыбаева, выделение средств из резерва регламентируется четкими правилами. 

«При возмещении ущерба, нанесенного ЧС, прежде всего необходима оценка его масштаба. Если объект был застрахован, средства выплачивает страховая компания, в противном случае – государство. При этом деньги застройщику без наличия проектно-сметной документации, прошедшей экспертизу, не переводятся», – подчеркнула чиновница. 

Однако предприниматели считают, что заведенный порядок не учитывает фактора внезапности, характерного для чрезвычайных ситуаций. Чтобы расставить все точки над i во взаимоотношениях с государством, они планируют обратиться к депутатам мажилиса и в Комитет по строительству Министерства экономики РК. 

«Мы предлагаем разработать типовые проекты, которые будут проходить государственную экспертизу и запускаться в ход без всяких отсрочек, как только наступила ЧС. Государство должно принять закон или подзаконный акт, определяющий данный порядок, а также создать специальный фонд, откуда бы сразу выделялись деньги при объявлении ЧС. Таким документом может стать методика расчета стоимости строительных работ в чрезвычайных ситуациях, которая применялась в советские времена. Я предлагала ее разработать и принять еще в 2016 году», – отметила Каирбекова. 

Утром – деньги 

Впрочем, среди членов строительного комитета нашлись и сторонники действующего законодательного порядка. Как полагает исполнительный директор ТОО «ProIux LTD» Николай Абт, предприниматели могут сами решить свою проблему, если откажутся строить без предварительного заключения договора с заказчиком. 

«Смету составлять долго, но договор – нет. Значит, не следует начинать строить, пока госорган не найдет возможности его заключить», – выразил мнение он. 

По словам генерального директора ТОО «БК-СТРОЙ» Сергея Кима, сегодня проблемы возникают на стадии выделения средств для погашения затрат, понесенных строительными фирмами. 

«С предпринимателями, которые восстанавливали Арысь, договоры были заключены. В них прописано, что сумма будет корректироваться по факту выполнения работ. Проблема в другом: когда все работы выполнены, акты подписаны, не происходит перечисления средств», – отмечает спикер. 

Трудности с оформлением документов и оплатой услуг строительных компаний, устраняющих последствия ЧС, знакомы бизнесменам не только Карагандинской области, но и в других регионах страны. 

«Проблема в том, что сейчас деньги поступают после завершения строительства. За счет республиканского и областного бюджетов нужно создавать фонды по борьбе со стихийными бедствиями. Такие подушки безопасности существуют во многих странах мира. Предприниматели больше не хотят работать по принципу «утром – стулья, вечером – деньги». Но не факт, что за восстановление Арыси с ними полностью рассчитаются», – сказал «Курсиву» председатель Союза строителей Казахстана Талгат Ергалиев

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

b2-uchet_kursiv.png

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций