Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


454 просмотра

Жаңа Экологиялық кодекс өнеркәсіп кәсіпорындарын банкрот қылуы мүмкін

Қоғам белсенділері экология туралы жаңа заң нормалары бизнестің мүддесіне қайшы келіп тұрғандықтан, оларды қайта қарау қажет деп тұжырымдайды

Фото: bko.gov.kz

Жаңа Экологиялық кодекс қабылданса, бұрыннан келе жатқан өнеркәсіп кәсіпорындары банкротқа ұшырауы мүмкін.  Uralsk Green Forum халықаралық экологиялық форумында өндіріс саласының мамандары салалық мекеме өкілдерімен осы және өзге де өзекті мәселелерді талқылады. 

Аталмыш форумның ұйымдастырушысы – «Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг Б. В.» консорциумы.

«Біздің басты мақсатымыз – мұнай мен газ өндірудегі қалдықты азайту бойынша  әлемдік стандарттарға жету. Ілеспе газды жағу барысында қоршаған ортаға тигізетін зиянын төмендету үшін жаңа технологияларды ендіруді қолға алып жатырмыз», – деп атап өтті ҚПО бас директоры Эвин Блом. 

Оның айтуынша, ҚПО-ның жеткен жетістіктері де жоғары – көмірсутекті өндіру барысында ілеспе газ жалындап жанбайды, компания оны бұрғылау кезінде-ақ жағып жібереді. 

БҚО экс-әкімі Алтай Көлгінов қазіргі кезде облыстағы бірқатар кәсіпорындар «жасыл» экономика тұжырымдамасы аясында, экологиялық өнім шығаруға көшкенін хабарлады. Айталық, «Стекло Сервис» компаниясы қуат үнемдейтін шыны шығарса, «Кублей» компаниясы етке сойылған малдың сүйек-саяғынан құс жеміне қосатын ұн шығарады. Ал «Пош Руно» ЖШС мал терісін өңдеуді қолға алған.

Осы ретте БҚО экология департаментінің жетекшісі Ербол Қуанов облыс бойынша жылына қоршаған ортаға 63 мың тонна зиянды қалдық шығарылатынын айтып өтті. Десе де, БҚО республикадағы ең таза аймақ саналады. Ел бойынша алсақ,  ауаға шығарылатын зиянды қалдықтардың 2,5 пайызы осы облысқа тиесілі. 

«Қоршаған ортаны қорғау жөнінде кешенді жоспар жасалып, 2026 жылға дейін жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар мен зауыттар, жаңадан ашылатын өндіріс орындары шығаратын қалдық көлемін 63 мың тонна көлемінде ұстап тұруға ниеттіміз»,–деп мәлімдеді экология басқармасының басшысы. 
 
Маманның айтуынша, ол өндіріске «жасыл» технологияларды енгізу арқылы жүзеге асырылатын болады. Осы мақсатта аймақтағы барлық жер қойнауын пайдаланушылар экологиялық іс-шара жоспарларын әзірлеген. Бүгінде БҚО-да өндіріс қалдықтарының 30% -ы қайта өңделеді. «2026 жылға қарай біз кәсіпорын қалдықтарының қайта өңделетін бөлігін 70% дейін жеткізуге ниеттіміз», – деп тұжырымдады Қуанов мырза.

Басты назарда – ірі кәсіпорындар 

ҚР Парламенті Мәжілісінің Экология және табиғатты пайдалану комитеті қызметін қамтамасыз ету бөлімінің бас кеңесшісі Нұрғазы Жанашев биыл желтоқсан айында парламент қарауына  жаңа Экологиялық кодекс жобасы ұсынылатынын айтып өтті. 

Жаңа заң жобасы бойынша жер қойнауын пайдаланушылардың барлығын жаппай экологиялық қадағалаудан бас тарту жоспарланған: бақылаушы органдардың басты назары қоршаған ортаға зиянды қалдықтардың 80 пайызын шығаратын ірі кәсіпорындарға бағытталмақ. Бұл кәсіпорындар табиғат пайдаланушылардың бірінші санатына жатқызылады. Олар 2025 жылдан бастап қоршаған ортаға зиянды қалдық шығару үшін кешенді экологиялық рұқсатнама (КЭР) алуы тиіс. Бұл рұқсатнама құжатында эмиссия мөлшерімен қатар, қоршаған ортаға шығарылатын зиянды қалдықтарды азайту шаралары да жазылады. KAZENERGY қауымдастығының атқарушы директоры Рүстем Қабжановтың түсіндіруінше, жаңа Экологиялық кодекстің жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың бас ауруына айналар тұсы  осы – қоршаған ортаға тиетін зиянды азайту үшін КЭР-ге көшу мәселесі болып тұр. 

«Бүгінде Қазақстанда жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың басым бөлігі кеңес заманында салынған. Бұл – энергетика кәсіпорындары, металлургия саласындағы, сондай-ақ «ӨзенМұнайГаз», «ЕмбіМұнайГаз» сынды мұнай-газ секторындағы бірқатар кәсіпорындар. Олардың басым бөлігінің тозығы жеткен», – дейді Қабжанов.
 
Аталмыш кәсіпорындарда қоршаған ортаны қорғауға бағытталған технологиялардың барлығы кеңестік стандарттармен жобаланып, сол бойынша жұмыс істейді. Егер бұл кәсіпорындарды кешенді экологиялық рұқсатнама алу жүйесіне көшіретін болса, бұл оларға өте қымбатқа түсіп, кәсіпорын тіпті жабылып қалуы мүмкін деп тұжырымдайды спикер. 
Бұл ретте, спикердің айтуынша, Энергетика министрлігі бірінші санаттағы кәсіпорындарға КЭР енгізуден бас тартуды қарастырып отырған жоқ, қайта оны енгізу 10-12 жыл айналасында жүзеге асуы керек. Сондықтан заңнамадағы бұл ереже қайта қарауды қажет етеді. 

«Сауын сиырға да» күтім керек

Сонымен қатар, Қабжанов мырзаның пікірінше, экология саласындағы заңды бұзғаны үшін салынатын салықтың барлығы табиғатты қорғауға бағытталған бастамалар мен жобаларға жұмсалуы тиіс. 

«Егер Үкімет экологиялық жағдайды жақсарту үшін қоршаған ортаны ластаушыларға арналған шараларды күшейтіп, ең жақсы технологияларды енгізу керек деп шешсе, онда жер қойнауын пайдаланушылармен, өндірістік бірлестіктермен диалог орнатып, ақылға қонымды ымыраға келуі қажет», –дейді Рүстем Қабжанов.

Спикердің айтуынша, 2021 жылдың 1 қаңтарынан қоршаған ортаға келтірген зиян үшін салық көлемін 2 есеге арттыру жоспарланған, оның үстіне, 2024 және 2027 жылдары тағы да екі есе көтерілмек. 

«Егер сиырды үнемі сауып, бірақ жем-шөп бермесе, ол өліп қалады. Кәсіпорындардың экологиялық жағдайды жақсарту мүмкіндігі болуы үшін, эмиссия үшін төлем де көңілге қонымды болуы тиіс», – деп өз пікірімен бөлісті Рүстем Қабженов. 

Қазақстан экологиялық ұйымдары қауымдастығының басқарма төрағасы Айгул Соловьева  жер қойнауын пайдаланушылардың табиғатты қорғауға жұмсайтын шығынының бір бөлігін мемлекет өтесін деген пікір көңілге қонымсыз екенін айтады.

Мемлекет өзі құрбан бола тұра, тағы өзі төлеуі керек екен. Кейіннен БАҚ өкілдеріне ол жаңа Экологиялық кодекс қабылданса, бірінші санатқа кіретін кәсіпорындар – негізінен ірі жер қойнауын пайдаланушылар өз өндірісін жаңартуға, жаңғыртуға мүдделі болатынын: агрегаттар мен тораптарды ауыстырып, өндіріске жаңа технология енгізетінін айтып өтті. Соның арқасында қоршаған ортаға шығарылатын зиянды қалдық көлемі анағұрлым азаймақ.
 
«Жаңа құжатта жер қойнауын пайдаланушы аса ірі айыппұл төлемес үшін не істеуі керек, зиянды қалдықтарды ақырындап азайтып және осы қалдықтарды бағалау қандай көрсеткіштер бойынша жүзеге асатыны егжей-тегжей жазылған», – деп түсіндірді Соловьева ханым.


907 просмотров

Костанайским мукомолам может не хватить местной пшеницы

Им рекомендуют покупать сырье за границей

Фото: Shutterstock

Костанайские мельницы перерабатывают около 2 миллионов тонн зерна в год. Такой объем в этом году в регионе они приобрести не смогут. Уже сейчас чиновники рекомендуют им активно пополнять запасы пшеницы в других областях и странах – пока цены не подскочили. 

Чтобы была мука

Мельницы в Костанайской области могут остаться без сырья для работы, так как прогнозы на низкий урожай зерновых сбываются. Об этом заявили представители регионального управления сельского хозяйства на совещании в акимате. Сегодня, по официальным данным, в области уборка завершена на 37% посевных площадей, намолочено более 600 тыс. т зерна. Средняя урожайность составила 4,8 ц/га. Тревожная ситуация сложилась в южных районах области, где сейчас собирают по 2–3 ц/га, в северных – до 8 ц/га. В прошлом году средняя урожайность в регионе была 12 ц/га.

Руководитель управления сельского хозяйства и земельных отношений Костанайской области Жансултан Таукенов подчеркнул, что в связи с засухой текущего года валовый сбор зерновых ожидается на уровне 2,7 млн т Для сравнения, в прошлом году он составил 4,7 млн т.

«В южных регионах РФ также наблюдается засуха и средняя урожайность меньше, чем в прошлом году. Так, в Челябинской области она составляет 11,4 ц/га, в прошлом году – 15 ц/га. В Курганской области – 19,6 ц/га, в 2018 году было 26,3 ц/га. В Оренбургской области в текущем году на уровне прошлого года – 9 ц/га», – отметил Жансултан Таукенов.

Мукомолам предлагают закупать зерно за пределами области. При этом рекомендуют поторопиться, пока цены не взлетели. Скачок в текущем году уже был – в сравнении с августом 2018 года стоимость пшеницы выросла на 60%: с 45 тыс. тенге за тонну до 75 тыс. тенге. Цена муки возросла на 28%. Сейчас ее продают от 105 тыс. тенге за тонну.

«Неурожай зерновых может снова привести к резкому подорожанию и дефициту кормов для животноводства, повышению цен на муку, дефициту зерна. По прогнозным данным, стоимость пшеницы будет расти», – говорит руководитель сельхозуправления.

Безымянный_65.png

Теряют рынки сбыта

Ежегодно в Костанайской области производится более 1 млн т муки и 16 тыс. т макаронных изделий. С 2016 по 2019 год выпущено более 4 млн т муки и 99 тыс. т макаронных изделий. За границу отправлено 3 млн т муки, что составляет треть от общего экспорта муки по республике, и 25 тыс. т макаронных изделий. При этом в другие регионы Казахстана вывезено муки 438 тыс. т. За этот период валютная выручка от экспорта муки составила $575 млн, или 42% от общей экспортной выручки агропромышленного комплекса Костанайской области. Главными покупателями являются Афганистан, Узбекистан, Туркменистан. Но за семь месяцев этого года объем поставок в Афганистан снизился на 43%, в Узбекистан и Туркменистан – на 52%. 

«На данный момент основной рынок сбыта муки – это Афганистан. А конкуренты на нем – Узбекистан, Кыргызстан и Таджикистан, которые развивают собственную мукомольную промышленность на нашей пшенице. Правительства этих стран применили государственные меры поддержки импорта зерна путем предоставления налоговых льгот и снижения тарифов на его транспортировку. Одновременно введены акцизы на ввоз муки и увеличена ввозная пошлина на макаронные изделия», – пояснил Жансултан Таукенов. 

Если, по его данным, в 2016 году регион отправлял на экспорт муку в 11 стран, то сегодня их осталось восемь. Это уже привело к снижению загруженности мельниц области.

Всего же костанайские мукомольные предприятия, согласно статданным, в год перерабатывают до 2 млн т зерна – это около 40% от общего объема производства товарного зерна пшеницы в регионе. В прошлом году средняя их загруженность составила 43%. Помимо них работают четыре цеха по выпуску макаронных изделий мощностью свыше 20 тыс. т в год. Их загруженность в год – 79%. Но сегодня им всем нужно сырье.

«Не должно быть паники, что нет зерна, и сокращать людей не нужно! Этого мы не допустим. Сейчас в области создан штаб, он будет курировать работу. Да, у вас сейчас не будет загрузки на 70%, как обычно, но будут 30–40%, и наша с вами задача пережить эти 10 месяцев, дождаться урожая 2020 года», – подчеркнул аким Костанайской области Архимед Мухамбетов на встрече с руководством мельниц.

Он отметил, что костанайским трейдерам и мукомольным предприятиям необходимо уже сейчас заключать договоры на закуп зерна в соседних областях республики и Российской Федерации, что они и делают. К примеру, директор ТОО «Асалия» Дулат Шаяхметов рассказал, что его предприятие уже занято поисками новых поставщиков.

«В Восточно-Казахстанской области мы никогда не работали, но нашли там новые контакты. Уже заключили контракт на 18 тыс. т зерна. Сейчас мы просим представителей железной дороги помочь нам вывести зерно без проблем», – озвучил он просьбу на совещании.

Директор КФ АО «КТЖ – Грузовые перевозки» Вячеслав Миронов заявил, что с доставкой зерна по железной дороге проблем в этом году, скорее всего, не будет. По его словам, в области наблюдается профицит зерновозов.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций