Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


538 просмотров

Жаңа Экологиялық кодекс өнеркәсіп кәсіпорындарын банкрот қылуы мүмкін

Қоғам белсенділері экология туралы жаңа заң нормалары бизнестің мүддесіне қайшы келіп тұрғандықтан, оларды қайта қарау қажет деп тұжырымдайды

Фото: bko.gov.kz

Жаңа Экологиялық кодекс қабылданса, бұрыннан келе жатқан өнеркәсіп кәсіпорындары банкротқа ұшырауы мүмкін.  Uralsk Green Forum халықаралық экологиялық форумында өндіріс саласының мамандары салалық мекеме өкілдерімен осы және өзге де өзекті мәселелерді талқылады. 

Аталмыш форумның ұйымдастырушысы – «Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг Б. В.» консорциумы.

«Біздің басты мақсатымыз – мұнай мен газ өндірудегі қалдықты азайту бойынша  әлемдік стандарттарға жету. Ілеспе газды жағу барысында қоршаған ортаға тигізетін зиянын төмендету үшін жаңа технологияларды ендіруді қолға алып жатырмыз», – деп атап өтті ҚПО бас директоры Эвин Блом. 

Оның айтуынша, ҚПО-ның жеткен жетістіктері де жоғары – көмірсутекті өндіру барысында ілеспе газ жалындап жанбайды, компания оны бұрғылау кезінде-ақ жағып жібереді. 

БҚО экс-әкімі Алтай Көлгінов қазіргі кезде облыстағы бірқатар кәсіпорындар «жасыл» экономика тұжырымдамасы аясында, экологиялық өнім шығаруға көшкенін хабарлады. Айталық, «Стекло Сервис» компаниясы қуат үнемдейтін шыны шығарса, «Кублей» компаниясы етке сойылған малдың сүйек-саяғынан құс жеміне қосатын ұн шығарады. Ал «Пош Руно» ЖШС мал терісін өңдеуді қолға алған.

Осы ретте БҚО экология департаментінің жетекшісі Ербол Қуанов облыс бойынша жылына қоршаған ортаға 63 мың тонна зиянды қалдық шығарылатынын айтып өтті. Десе де, БҚО республикадағы ең таза аймақ саналады. Ел бойынша алсақ,  ауаға шығарылатын зиянды қалдықтардың 2,5 пайызы осы облысқа тиесілі. 

«Қоршаған ортаны қорғау жөнінде кешенді жоспар жасалып, 2026 жылға дейін жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар мен зауыттар, жаңадан ашылатын өндіріс орындары шығаратын қалдық көлемін 63 мың тонна көлемінде ұстап тұруға ниеттіміз»,–деп мәлімдеді экология басқармасының басшысы. 
 
Маманның айтуынша, ол өндіріске «жасыл» технологияларды енгізу арқылы жүзеге асырылатын болады. Осы мақсатта аймақтағы барлық жер қойнауын пайдаланушылар экологиялық іс-шара жоспарларын әзірлеген. Бүгінде БҚО-да өндіріс қалдықтарының 30% -ы қайта өңделеді. «2026 жылға қарай біз кәсіпорын қалдықтарының қайта өңделетін бөлігін 70% дейін жеткізуге ниеттіміз», – деп тұжырымдады Қуанов мырза.

Басты назарда – ірі кәсіпорындар 

ҚР Парламенті Мәжілісінің Экология және табиғатты пайдалану комитеті қызметін қамтамасыз ету бөлімінің бас кеңесшісі Нұрғазы Жанашев биыл желтоқсан айында парламент қарауына  жаңа Экологиялық кодекс жобасы ұсынылатынын айтып өтті. 

Жаңа заң жобасы бойынша жер қойнауын пайдаланушылардың барлығын жаппай экологиялық қадағалаудан бас тарту жоспарланған: бақылаушы органдардың басты назары қоршаған ортаға зиянды қалдықтардың 80 пайызын шығаратын ірі кәсіпорындарға бағытталмақ. Бұл кәсіпорындар табиғат пайдаланушылардың бірінші санатына жатқызылады. Олар 2025 жылдан бастап қоршаған ортаға зиянды қалдық шығару үшін кешенді экологиялық рұқсатнама (КЭР) алуы тиіс. Бұл рұқсатнама құжатында эмиссия мөлшерімен қатар, қоршаған ортаға шығарылатын зиянды қалдықтарды азайту шаралары да жазылады. KAZENERGY қауымдастығының атқарушы директоры Рүстем Қабжановтың түсіндіруінше, жаңа Экологиялық кодекстің жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың бас ауруына айналар тұсы  осы – қоршаған ортаға тиетін зиянды азайту үшін КЭР-ге көшу мәселесі болып тұр. 

«Бүгінде Қазақстанда жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың басым бөлігі кеңес заманында салынған. Бұл – энергетика кәсіпорындары, металлургия саласындағы, сондай-ақ «ӨзенМұнайГаз», «ЕмбіМұнайГаз» сынды мұнай-газ секторындағы бірқатар кәсіпорындар. Олардың басым бөлігінің тозығы жеткен», – дейді Қабжанов.
 
Аталмыш кәсіпорындарда қоршаған ортаны қорғауға бағытталған технологиялардың барлығы кеңестік стандарттармен жобаланып, сол бойынша жұмыс істейді. Егер бұл кәсіпорындарды кешенді экологиялық рұқсатнама алу жүйесіне көшіретін болса, бұл оларға өте қымбатқа түсіп, кәсіпорын тіпті жабылып қалуы мүмкін деп тұжырымдайды спикер. 
Бұл ретте, спикердің айтуынша, Энергетика министрлігі бірінші санаттағы кәсіпорындарға КЭР енгізуден бас тартуды қарастырып отырған жоқ, қайта оны енгізу 10-12 жыл айналасында жүзеге асуы керек. Сондықтан заңнамадағы бұл ереже қайта қарауды қажет етеді. 

«Сауын сиырға да» күтім керек

Сонымен қатар, Қабжанов мырзаның пікірінше, экология саласындағы заңды бұзғаны үшін салынатын салықтың барлығы табиғатты қорғауға бағытталған бастамалар мен жобаларға жұмсалуы тиіс. 

«Егер Үкімет экологиялық жағдайды жақсарту үшін қоршаған ортаны ластаушыларға арналған шараларды күшейтіп, ең жақсы технологияларды енгізу керек деп шешсе, онда жер қойнауын пайдаланушылармен, өндірістік бірлестіктермен диалог орнатып, ақылға қонымды ымыраға келуі қажет», –дейді Рүстем Қабжанов.

Спикердің айтуынша, 2021 жылдың 1 қаңтарынан қоршаған ортаға келтірген зиян үшін салық көлемін 2 есеге арттыру жоспарланған, оның үстіне, 2024 және 2027 жылдары тағы да екі есе көтерілмек. 

«Егер сиырды үнемі сауып, бірақ жем-шөп бермесе, ол өліп қалады. Кәсіпорындардың экологиялық жағдайды жақсарту мүмкіндігі болуы үшін, эмиссия үшін төлем де көңілге қонымды болуы тиіс», – деп өз пікірімен бөлісті Рүстем Қабженов. 

Қазақстан экологиялық ұйымдары қауымдастығының басқарма төрағасы Айгул Соловьева  жер қойнауын пайдаланушылардың табиғатты қорғауға жұмсайтын шығынының бір бөлігін мемлекет өтесін деген пікір көңілге қонымсыз екенін айтады.

Мемлекет өзі құрбан бола тұра, тағы өзі төлеуі керек екен. Кейіннен БАҚ өкілдеріне ол жаңа Экологиялық кодекс қабылданса, бірінші санатқа кіретін кәсіпорындар – негізінен ірі жер қойнауын пайдаланушылар өз өндірісін жаңартуға, жаңғыртуға мүдделі болатынын: агрегаттар мен тораптарды ауыстырып, өндіріске жаңа технология енгізетінін айтып өтті. Соның арқасында қоршаған ортаға шығарылатын зиянды қалдық көлемі анағұрлым азаймақ.
 
«Жаңа құжатта жер қойнауын пайдаланушы аса ірі айыппұл төлемес үшін не істеуі керек, зиянды қалдықтарды ақырындап азайтып және осы қалдықтарды бағалау қандай көрсеткіштер бойынша жүзеге асатыны егжей-тегжей жазылған», – деп түсіндірді Соловьева ханым.


408 просмотров

Законодательные инициативы Комитета госдоходов насторожили карагандинских бизнесменов

Предприниматели считают, что новые нормативные правовые акты серьезно усложнят их деятельность, если вообще не приведут к ее прекращению

Фото: Shutterstock

Речь идет о Правилах реализации пилотного проекта по совершенствованию администрирования НДС и Методических рекомендациях о некоторых вопросах признания сделок недействительными. Пилотный проект должен был вступить в силу 18 октября 2019 года. Вместе с тем на практике сотрудники органов госдоходов еще в сентябре начали блокировать электронные счета-фактуры (ЭСФ) налогоплательщиков, относящихся к зоне высокого риска, а также без обращения в суд исключать из зачетов и вычетов НДС.

Изменения в законодательстве призваны ограничить деятельность неблагонадежных поставщиков. Однако бизнесмены опасаются, что в черный список ошибочно могут попасть и их добросовестные коллеги, а это обернется проблемами, так как за невыписку электронного ЭСФ в течение 15 дней грозит штраф. 

Хороши ли критерии? 

С 2019 года налоговые органы применяют систему управления рисками. Присвоение предпринимателю той или иной степени зависит от соответствия определенным критериям – неконфиденциальным и конфиденциальным. К ним относятся налоговая нагрузка, среднемесячная заработная плата на одного работника, использование контрольно-кассовых машин с функцией передачи данных, выписка счетов-фактур в электронном виде, наличие основных средств, размер оборота.

Попадая в высокую зону риска, предприниматель автоматически оказывается в числе проверяемых объектов. Если в течение пяти дней он не реагирует на полученное уведомление, то, согласно нововведениям, ему ограничивают доступ к информационной системе ЭСФ. Таковых в Карагандинской области уже насчитывается 149, и в будущем, судя по настроенности налоговых органов, станет только больше.

По мнению директора Ассоциации налогоплательщиков и бухгалтеров Сары Жунусовой, требования системы управления рисками сложно назвать корректными. 

«По сведениям сайта Комитета государственных доходов, в 2019 году в список проверяемых объектов по всему Казахстану попали 1858 организаций. 78% из них – субъекты малого и микробизнеса, которые не могут установить для своих сотрудников заработную плату в размере 120 тыс. тенге (данное требование действует для торговых организаций в Карагандинской области. – «Курсив»), выписать электронный счет-фактуру, потому что находятся там, где нет возможности сделать это, начать своевременно использовать онлайн-ККМ. Претендентами на попадание в этот список также являются владельцы малого бизнеса, которые работают в упрощенном режиме. Поскольку такие налогоплательщики в основном не ведут бухгалтерский учет и не оприходуют товар, у органов госдоходов могут возникнуть вопросы, когда они продадут товар, который формально отсутствует на складе. Поэтому, прежде чем блокировать электронные счета-фактуры, необходимо провести инвентаризацию остатков», – считает профессиональный бухгалтер. 

Г-жа Жунусова полагает, что определенная часть «заблокированных» предпринимателей получила такое наказание незаслуженно. Но поскольку доказать свою правоту сложно, многие из них, скорее всего, предпочтут приостановить ИП или открыть новое. 

Умный в гору не пойдет

С точки зрения президента Казахстанской ассоциации предпринимателей Ермека Абильдина, налоговики наделили себя несвойственными полномочиями. 

«Организация, которая выписывает ЭСФ, относит на вычеты свой НДС – 12%. Например, предприятие заработало 10 млн тенге и, соответственно, отнесло на вычеты 12% – 1,2 млн. Уже неплохая сумма. А если речь идет о миллиардных оборотах? Конечно, есть предприниматели, которые пытаются обманным путем снизить налоговую нагрузку. Их нужно привлекать к ответственности, но законными методами. Согласно Налоговому кодексу налоговые органы не вправе блокировать ЭСФ. Однако они присвоили себе такое право путем принятия подзаконных актов, которые утверждаются приказом министра финансов и не согласуются в мажилисе парламента», – комментирует г-н Абильдин. 

Похожей позиции придерживается и юрист Ботагоз Садуова, представляющая интересы Ассоциации застройщиков Карагандинской области. 

«Допустим, я поставщик, у которого нет активов. Пока я нахожусь в командировке, мне выставляют уведомление, на которое я физически не могу ответить, – пять дней для этого мало. Мне блокируют ЭСФ и тем самым приостанавливают мою предпринимательскую деятельность. Покупатель тоже страдает, так как не может отнести в зачет НДС и получить товар. Сделка полностью рушится: налоговая взяла на себя функции правоохранительных органов. Чтобы так делать, нужно законодательно прописать, кто такой неблагонадежный поставщик, а не основываться на предположениях. Бизнес должен это четко знать, он не может играть на непонятном поле», – убеждена правовед. 

Было бы желание 

Как говорит руководитель управления администрирования косвенных налогов ДГД по Карагандинской области Серик Мукеев, правила и методические рекомендации пойдут бизнесу только на пользу.

«Когда мы признаем регистрацию неблагонадежных поставщиков недействительной в суде, их контрагенты в последующем нужно убрать из зачета НДС. Поэтому мы уже сегодня блокируем выписку ЭСФ, чтобы действующий налогоплательщик завтра не пострадал», – поясняет г-н Мукеев.

По его словам, внимание налоговых органов в первую очередь привлекают компании с большими оборотами и большими рисками, которые на поверку оказываются обнальными. Опасения предпринимателей по поводу ошибочного отнесения в зону высокого риска или блокировки ЭСФ не имеют под собой оснований, поскольку ввиду многоступенчатого контроля это просто невозможно.

«Информационную систему ЭСФ разработали, чтобы увидеть происхождение товара или услуги. Она интегрируется с другими программами, таможенными например. Прежде всего это прозрачность. Если вы не имеете на балансе транспорта, но реализуете транспортные услуги, то, следовательно, сами должны приобрести их у кого-то, а мы – увидеть это по другим электронным счетам-фактурам. То же самое и с приходом: если вы реализуете товар или услугу по НДС, то и приход должен быть по НДС», – подчеркнул сотрудник органов госдоходов. 

Серик Мукеев также уточнил, что заблокированные налогоплательщики имеют возможность доказать свою благонадежность. Однако за последнее время ею воспользовались только два предпринимателя из 149, которые сдали дополнительные декларации. В последующем их разблокировали. 

«Это произошло не по ошибке налогового органа, а по ошибке налогоплательщиков: они неправильно оформили свою отчетность», – резюмировал он.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций