Перейти к основному содержанию


240 просмотров

Шығыс Қазақстан тұрғындары неліктен ішкі туризмді таңдайды?

«Курсив» аймақтағы ішкі және сыртқы туризмнің арасалмағы қандай екенін анықтап көрді

Фото: Shutterstock

Соңғы жылда Шығыс Қазақстандағы туристердің саны 30 пайызға артқан. Бұқтырма мен Алакөлдің демалыс орындарына жолдама көктемнің басында-ақ сатылып кеткен көрінеді. 

Шынайы статистика

Шығыс Қазақстан облысының туристік саласы жылдан-жылға өсім көрсетіп келеді. Мәселен, Статистика комитетінің сайтында жарияланған деректерге сүйенсек, 2018 жылы ШҚО-да ішкі туристердің қатары 339 мың адамнан асып жығылған. Аталмыш көрсеткіш аймаққа нақты мақсатпен: демалыс пен ем-дом қабылдап, денсаулығын түзеу  үшін келген адамдардың саны (оған іс-сапармен келген жандар кірмеген). 2017 жылмен салыстырсақ, өсім 30 пайызды құрайды.
  
Демалыс барысында туристер ШҚО-да 21,2 млрд теңгеден аса қаржы қалдырған, ол бір жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда 9 пайызға артық. Бұл қаржының 3,5 млрд теңгесі қонақүйлерде тұруға кетсе, 4,2 милларды – ішіп-жем, ал 3,9 млрд теңгесі көлік қызметіне жұмсалған. Ал ем-дом мен сауықтыру шараларына жұмсалған ақша 803 млн теңгені құрады. 

ШҚО-дағы демалыс орындарына келушілердің 74%-ы – жергілікті тұрғындар.  Қалғандары Қазақстанның өзге облыстары мен шетелден келгендер. Шығысқазақстандықтардың басым бөлігі демалысын туған жерде өткізгенді жөн көретінін статистика деректері де растап тұр. ШҚО Статистика департаменті мамандарының деректеріне сүйенсек, облыс тұрғындарының арасында ішкі туристердің саны шетелге шығатындардан 7,5 есе көп екен. 

Себебі айқын 

Облыс бойынша саяхаттайтындардың саны бір жылда үштен бір есеге өссе, демалысын шетелде өткізгенді жөн көретін шығысқазақстандықтардың қатары 45 пайызға артыпты. 2018 жылы ШҚО-ның 42 мыңнан аса тұрғыны шетелде демалып қайтқан (2017 жылы олардың саны 29 мың болған). Жалпы алғанда олар шетелдік демалысқа 11 млрд теңге жұмсаған. 
 
Шығыс Қазақстан тұрғындарының облыс аумағындағы демалыс орындарын таңдауының басты себебі – жолдама құны. Шығыс Қазақстан облысы тұрғындарының 11 пайызының ғана шетелдік турларға жолдама алуына мүмкіндігі жетеді. 

БАӘ, Тайланд пен Хайнань аралдарына 1 адамдық жедел жолдаманың құны – 130-150 мың теңге. Бұл сомаға чартерлік рейстер ұшатын Алматы немесе Нұр-Сұлтан қалаларына жетуге кететін жолпұлды қосыңыз. Өскеменнен тікелей тек Түркияға ұшуға болады. Доминикан, Иордания, Вьетнам, Тунис пен Пхукет аралдарына жолдама бағасы сәл қымбаттау (адам басына 250-316 мың теңге аралығында). Осылайша екі адамнан тұратын отбасының ыстық елде демалуы үшін 260-632 мың теңге аралығында қаржы кетеді. Бұл – түрлі мәдени шаралар мен экскурция, қонақүйден тыс тамақтану мен шопингке кететін ақшаны есепке алмағандағы сома.

Екі адам Бұқтырма су қоймасындағы (Алтай аймағында) апталық демалыс үшін 70 мыңнан 300 мың теңгеге дейін жұмсайды (тұру мен ішіп-жем жағдайына байланысты). Шағын коттеждер мен қонақ үй бөлмелері бағасының айырмашылығы үлкен. 
Су мен кәріз жүйесі жоқ, тамақты өзің жасап ішетін шағын ғана қалқан үйлерде бір түн түнеу құны 10-15 мың теңге. Сәл-пәл өркениет белгілері бар орындар күндігіне 18-22 мың теңге тұрады. 

Ал бір күндік құны 5 мың теңгеден басталатын, кеңес заманынан келе жатқан қонақүйлердегі бөлмелер – ең қолжетімді нұсқа. Үш мезгіл тамағы бар, люкс отельдегі бір күндік демалыс 38 мың теңгеден басталады. 

Ал Алакөл жағалауындағы жаңа салынған шағын қонақүйлерден адам басына 10-15 мың теңгеге орын алуға болады. Бұл сомаға тамағы да кіреді. 

Ең бастысы – қызмет сапасы 

Sanur Tour туристік агенттігінің жетекшісі, travel-блогер Айнұр Атантаеваның айтуынша, аймақта шетелге шыққысы келетіндердің көбею себебі, жағдайы бар адамдар сервис үшін қымбатырақ төлеп, «бәрі қосулы» принципі бойынша қызмет көрсететін шетелде демалғанды жөн көреді.

260-300 мың теңгелік жедел жолдамамен 4 жұлдызды қонақ үйдегі демалыс пен Бұқтырмадағы апталық саяхатты салыстыруға келмейтіні анық.  

 «Жылдан-жылға шетелге саяхаттау танымал болып, сәнге айналып келеді. Адамдар өздерінің саяхаттап жүрген достарына, таныстарына  қарап, шетелге шығудың жолын қарастырып, ақша жинап, тіпті несие де алып жатыр. Оның үстіне туристік индустрияның көшбасшылары – Қытай мен Түркия ұсынатын сервисті ескерсек, бұндағы демалыс құны Қазақстанда, соның ішінде біздің аймақта демалу құнынан біршама арзан», – деп атап өтті Айнұр Атантаева.

Туризм саласының мамандары қызмет көрсету сапасындағы жер мен көктей айырмашылықтың негізгі себебі ретінде  шенеуніктердің туристік кластерге деген алақұла көзқарасын атайды. Ең қонақжай елдердегі қонақүйлерге қаржы салатын инвесторлар сол мемлекеттен өте жақсы жеңілдіктер алады. 

«Мәселен, көл жағалауына шағын ғана демалыс аймағын салуға бел буған жергілікті кәсіпкерлер барлығын өздері істейді. Жалпыға бірдей шартпен несие алып, өз күшімен құрылыс салып, демалыс аймағына қарай инженерлік коммукация тартады. Әрине, оларға кеткен шығынды жабу керек, сондықтан бағаны арзандата алмайды. Кейде оларға жаным ашиды, таңнан қара кешке дейін еңбек етсе де, жолдама бағасы қымбат болса да, қырып ақша тауып жатқаны шамалы», – дейді турагент.

Енді ғана басталды

Айта кету керек, «мемлекет сервисті қамтамасыз етсе, бизнес бағаны төмендетеді» деген тұжырым Шығыс Қазақстанда, Алакөлде енді-енді жүзеге аса бастады. Бұқтырмадағы базалармен салыстырғанда, ала көлдің жағалауындағы демалыс орындарының бағасы арзандау және қызмет көрсету сапасы жақсырақ.

ШҚО туризм және ішкі байланыс басқармасының мәліметтері бойынша, соңғы үш жылда абаттандыру, Алакөлдегі базаларға апаратын жолды жөндеу, әуе және теміржол қатынасын субцидиялауға қазынадан 5,2 млрд теңге бөлінген. Мекеме басшысы Марат Қабақовтың айтуынша, Алакөлге апаратын жолдарды жөндеуге биыл 4 млрд теңге бөлінбек. Әкімдік паркті абаттандыру, 3-4 жұлдызды қонақүй салуға қажетті алаңдарды кептіруге қаржы бөлмек. Курорттық аймақ  Қазақстандағы туристік нысандардың топ-ондығына кіргелі бері, Алакөлдің жағалауы қарқынды түрде абаттанып жатқанын айта кету керек, яғни, туризмнің осы басым бағыты республикалық бюджеттен қаржыландырылады деген сөз.


328 просмотров

Халық өсімінен қалай пайда табуға болады?

Ақсулық кәсіпкердің ісі

Фото: Shutterstock

Ата-анасы сәбиіне ең жақсысын таңдайтыны анық. Бұл өз кезегінде жеңіл өнеркәсіпті, жеке кәсіпкерлік деңгейінде болсын, дамытуға мүмкіндік береді.

Кәсібің – нәсібің

Ақсулық жас кәсіпкер Дарья Ларичева жақында жергілікті әкімдіктің көмегімен қол жеткізген тұрғын-жайды жөндеу жұмысын бітіріп, жаңа туған нәрестелерге арналған киім-кешек тігу ісін жолға қоймақ.

Жас келіншек жеке кәсібін қолынан жақсы келетін шаруадан бастаған. Колледжде тігін ісін игеріп, түрлі ательеде біраз тәжірибе жинақтаған. Енді өзі тігіншілікті мықтап қолға алмақ. Ең маңыздысы – ниша табу болса, Дарьяны өмірдің өзі осы жолға алып келген. 

Бәрі баласына арнап көрпе-жастық тігуден басталды. Жаңа дүние таныс қыз-келіншектерге ұнап, олар да нәрестеге арналған көрпе-жастық тігіп беруін өтінеді. Осылайша алғашқы тапсырыстар түсе бастайды. Жас аналар риза болып, олармен тез тіл табысып кетті. 

Инвестиция қайдан? 

Дарья жеке кәсіп бастау үшін ең алдымен тігін машинасы және біраз мата керек екенін түсінді. Осы мақсатта 500 мың теңге несие алған. Балалар киіміне сапалы, табиғи мата ғана жарайтындықтан, осы талаптарға сай келетін мата сататын дүкенді де тапқан. Қазіргі кезде жас кәсіпкерге мата мен қажетті материалдарды делдалдан алуға тура келіп тұр, десе де ісі біраз алға басқан соң қажетті шикізатты көтерме бағамен сатып алмақ. 

Шеберхана орналасатын орын іздеу екінші қадам болды. Жергілікті биліктің көмегі арқасында жалға алатын арзан бөлме де табылды. Нәтижесінде бұл жерге құрал-жабдығын көшіріп, өз шеберханасын ашып, киім-кешек жөндеумен айналыса бастады. Бәрін өз талғамымен безендіреді. Өзі тігетін киім-кешектің бренд атауын да ойлап қойған, жас кәсіпкер оны алдағы уақытта тіркетпек.
 
«Киім-кешекті үлкен партиямен шығаруға қол жекізген кезде атауын тіркетсем деген ойдамын. Ол үшін ең алдымен ұжым жинап алуым керек. Бұл оңай шешілетін шаруа болмай тұр», – Дарья Ларичева.

Бәрін шешетін – кадр 

Колледжде оқып жүргенде Павлодардағы сәнді киім тігетін кәсіпорында тәжірибеден өткен еді. Оған бас киім тігетін шебер жетекшілік етті. Бұндай киім тігу оның қызығушылығын тудырмады. Есесіне өндірісте жақсы тәжірибе жинақтап, ұжымда қарым-қатынас орнатуды үйренген. Бұл – бизнесте өте қажет қасиет.
 
«Жұмысқа көмекші алайын деп едім, маман тапшылығымен бетпе-бет келдім. Бұл жерде тігін ісін қаншалықты жақсы меңгергенің маңызды емес, ең бастысы – жұмысқа деген көзқарасың. Өзім жалдамалы жұмыста жүргенде, не болса да, өзіңді қалай сезінсең де, тапсырманы орындау қажеттігін түсінетінмін. Осындай өзіңмен рухтас адам табу қиын екен», – дейді кәсіпкер. 

Енді көмекшіні өзі оқыған колледж түлектерінің арасынан іздеп көруді жоспарлап отыр. 

Істің мәні 

Киім тігу – өте ұзақ және бейнетті жұмыс. Бәрі идеядан бастау алады. Ал маркетингтік зерттеуді Дарья өзі жүргізеді екен: нарықты зерттеп, тапсырыс берушілермен байланыс орнатады. 

«Әрине, қандай да бір жаңалықты интернеттен қарап табуға болады, бірақ үлгіні міндетті түрде өз ойыңнан толықтырасың», – дейді Дарья Ларичева. 

Жас кәсіпкердің айтуынша, бұйым тұтынушыға қолжетімді болуы үшін, шикізатты алар кезде баға мен сапаның теңгерімін сақтаған маңызды. 

«Әзірге бұйымдарды аздан тігіп жатырмын. Алдағы уақытта өзге қалалардан «оптовик» тауып, тіккен киімдерімді Ақсуда сататын бағамен өткізсем деген ой бар»,– дейді кәсіпкер.   

Айта кету керек, оның бұйымдары аймаққа шеттен әкелінетін тауарлардан біршама арзан. Жас кәсіпкердің айтуынша, қазір ол үшін ең маңыздысы – нарықта орнығу. Тігінші тігетін киімдер мен бұйымдар 0-3 жастағы сәбилерге арналған.

Балаларға арналған көрпе-төсек жабдығы, кермеше, қолдан тігілген және ортопедиялық жастық тігеді. Одан бөлек, жаңа туған нәрестелердің жейде, көйлек, боди, башмақай және т.б. бар.
 
Дарья Ларичева алдағы уақытта жасөспірімдерге арналған көрпе-жастық жабдығын тіккісі келеді. Әзірге ателье қожайыны жеке франшиза туралы армандап жүр.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций