Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


23375 просмотров

Почему в Казахстане «слабаки» выигрывают гостендеры

«Курсив» разбирался в этом вместе с экспертами

Фото: Shutterstock.com

Система государственных тендеров с начала года должна работать по новым правилам. Теперь победителями следует выбирать тех, кто имеет больший опыт работы и накопленные компетенции. На деле тендерные комиссии не рискуют нарушать старое правило: чем дешевле для бюджета, тем лучше.

Работа с нулевой выгодой

Акимат Актау в апреле объявил тендер на обустройство дорог внутри одного из микрорайонов. Объем работ – 1800 кв. м, стоимость работ – 6 млн тенге. В тендере приняли участие 10 компаний. Победителем названа компания из Усть-Каменогорска, предложившая выполнить работы за… 53 тыс. тенге.

Факт вызвал такое удивление, что власти провели брифинг по итогу тендера. Замакима Актау Жангельды Аубакиров предположил, что причиной могла стать банальная ошибка в тендерной документации – просто не дописали нули.

«Теперь они должны будут подписать договор и эти работы сделать. Если нет, то попадут в список недобросовестных поставщиков, а нам снова нужно будет объявлять конкурс. Если же сделают, то отлично – у нас будет экономия в бюджете», – пошутил Жангельды Аубакиров.

Шутка оказалась пророческой. Компания согласилась подписать договор и уже в течение 10 дней приступит к работе. Каким будет качество работ за цену более чем в 100 раз ниже заявленной – вопрос пока открытый.

И это не единственный подобный случай. В декабре прошлого года тот же акимат Актау объявил тендер на новогоднее оформление города. Сумма – 6 млн тенге. Из 15 конкурсантов выиграла компания, которая предложила сумму в 287 тыс. тенге.

«Скорее всего, они забыли дописать еще один ноль», – столь же бесхитростно разъяснил на брифинге руководитель отдела ЖКХ акимата города Актау Кайрат Акыбаев.

Город в итоге украшали коммунальные службы, которые развесили гирлянды, закупленные меценатами-предпринимателями.

Нижнее пороговое значение

Общего у этих двух историй, несмотря на географию и абсурдность сюжета с «недописанным ноликом», немного. Разницу «Курсиву» пояснил Ильдар Гайнутдинов, и.о. руководителя управления проведения процедур государственных закупок КГЗ МФ РК. Если в конце прошлого года выбирать победителя по минимально предложенной цене, как это было в случае с новогодней историей, было еще можно, то начиная с января текущего года, как это случилось со строительством дорог, уже нельзя.

Как разъяснил спикер, с начала года в правила проведения тендеров введены новые нормы. К примеру, пороговое значение по демпингу не может превышать 10% от заявленной стоимости. Это значит, что до начала 2019 года при условной заявленной стоимости работ или услуг в
1 млн тенге мог выиграть поставщик с заявленной суммой 200 тыс. тенге. Теперь же претендент не имеет права заявлять цену ниже 900 тыс. тенге.

Что происходит, если все претенденты одинаково рискнули демпинговать? Тогда рассматривают следующий по важности критерий – условную скидку. Она зависит от накопленного компанией или поставщиком опыта работы. Цена работ или услуг при этом не меняется, но позволяет выстроить претендентов в некую иерархию практического опыта.

Если некоторые участники тендера и по этому показателю равны, применяется следующий механизм: преимущества у того, кто выполнил больше работ в качестве генподрядчика. В случае, когда и по этим показателям компании одинаковы, учитывается сумма уплаченных налогов.

Новые законы не отменяют старых привычек

Андрей Романов, юрист, эксперт справочной системы Actualis по госзакупкам, смотрит на ситуацию с другой точки зрения. По его мнению, постоянная полемика вокруг недостатков тендеров и даже изменения в законах не подталкивают госорганы к работе по новым правилам. Чиновникам трудно отказаться от ключевого принципа оптимального эффективного расходования бюджетных средств – чем дешевле, тем лучше для бюджета.

Этот критерий, констатирует Андрей Романов, ставит заказчика и поставщика перед одинаково невыполнимыми задачами. Заказчик хочет получить хорошее качество по низкой цене, а исполнитель пытается вытащить прибыль из минимальной стоимости работ. Эксперт приводит в пример Западную Европу, которая пошла по другому пути: победу в тендерах получает претендент, заявивший самую высокую стоимость работ или услуг, но гарантирующий при этом и высокое качество исполнения.

Эксперты предполагают: пока разные аспекты госзакупок (конт­роль за исполнением, законодательная методика и реализация) возложены на разные органы, охватить контролем всю систему вряд ли удастся, а значит, и парадоксальных результатов тендеров не избежать.


98 просмотров

Бұрынғы мұғалім шалғай ауданда қалай бизнес-орталық ашты?

Жуалы ауданының еңбекке қабілетті тұрғындарының үштен бір бөлігі кәсіпкерлікпен айналысады

Фото: Shutterstock

Жамбыл облысы, Жуалы ауданының еңбекке жарамды тұғындарының үштен бір бөлігі орта және шағын бизнес саласында еңбек етеді. Ауданда ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруден бөлек, тұрмыстық қызмет көрсету саласы да дами бастаған. 

Ауылдағы жаңа леп 

Қазіргі кезде Жуалы ауданында 51 мыңға жуық адам тұрады, соның 30 мыңнан астамы – еңбекке жарамды жастағы тұрғындар. Соның 9 мыңы шағын кәсіппен айналысады. Жуалы тұрғындарының 15 мыңы жеке үй-жай шаруалығының арқасында күнелтсе, біршамасы әлеуметтік жәрдемақы алады. 

Жуалы ауданы әкімдігінің кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасынының басшысы Талғат Әміралиевтің айтуынша, кәсіппен айналысқысы келгендер тек ауыл шаруашылық өнімдерін өндірумен шектеліп жатқан жоқ. Тұрғындар  ауылда азық-түлік дүкені ғана емес, сұлулық салоны, тігін үйі болғанын қалайды. 

«Кейінгі кезде ауданымызда бірнеше заманауи салон ашылды. Енді қыз-келіншектерге шаш сәндеу пен қол күтімі үшін Таразға барудың қажеті жоқ. Сондай-ақ, жақында өз-өзіне қызмет көрсететін автожуу бекеті ашылды. «Нұрай-Плаза» атты бизнес-орталығымыз бар. Ауданда қоғамдық тамақтану желісінің жақсы дамығанын айтпай-ақ қойсақ та болар.  Егер бұрын бұндай нысандар халыққа қызмет көрсету үшін ғана ашылса, қазір олардың арасында қарқынды бәсеке бар», – дейді мекеме басшы.

Аудандық кәсіпкерлік және өндіріс басқармасының бас маманы Шыңғыс Боранбаевтың айтуынша, бұл бағыттағы сәтті кәсіп үлгісі – Қаламқас Әлиеваның сұлулық студиясы.
  
Өз кәсібін қолға алмас бұрын Қаламқас Әлиева алдымен маникюр, педикюр жасауды үйреніп, макияж жасаудың шебері болған кезде ғана, аудандық кәсіпкерлікті қолдау орталығына келген. 

«Өз сұлулық салонымды ашу туралы шешімге тез келгеніммен, арманды шындыққа айналдыру, идеяны жүзеге асыру оңай болған жоқ. 1,5 миллион теңге көлемінде несие алып, қажетті ғимаратты жалдап, мамандарды өзім үйреттім. Қазіргі кезде менде 8 адам жұмыс істейді. Клиенттеріміздің де қарасы қалың. Дегенмен, қырғын ақша тауып жатырмын деп айта алмаймын. Өйткені қаржының көп бөлігі несиені жабу мен залды жалдауға кетеді. Десе де, ісіміз ақырындап алға басып келеді. Енді Тараз қаласында салон ашу ойда бар», – дейді Қаламқас Әлиева.

Бұрынғы мұғалім, қазіргі кәсіпкер Нүрила Мәлібекова ашқан «Нұрай-Плаза» бизнес-орталығы  да – сәтті жүзеге асқан жобалардың қатарында. 

«Быткомбинат» ғимаратының базасында бизнес-орталық ашу жайлы бұрыннан ойлап жүрген едім. Алайда оны өткен жылдың ортасында ғана жүзеге асырудың сәті түсті. Бұл іске несие алған жоқпын, тек өзімнің жеке қаражатымды жұмсадым. Ғимаратты бұрынғы иесінен 17 миллион теңгеге сатып алып, тура осындай қаржыны қайта жөндеуге жұмсадым», – дейді кәсіпкер. 

Бұл істің нәтижесін бүгінде Жуалының бар тұрғыны көріп отыр: бизнес-орталықта мектептен тыс білім беру орталығы, кафе, және бірнеше сауда нүктелері орналасқан. 

Ал Б.Момышұлы атындағы ауылда өз-өзіне қызмет ететін автожуу бекеті жұмыс істейді. Шыңғыс Боранбаевтың айтуынша, жергілікті кәсіпкер Рабиға Жолдасова автожуу бекетінің құрылысы мен керекті құрал-жабдыққа 10 миллион теңге өз қаржысын жұмсаған. Бұл жерде күніне 40 автокөлікке қызмет көрсетіледі, көлікті бір жуу құны – 250 теңге. 
Маманның айтуынша, туған жерінде жақсы кәсіп аша алатын адамдар жеткілікті. 

«Алайда олар қаржыларын жылжымайтын мүлікке немесе Алматы мен Нұр-Сұлтан қаласындағы өндіріске салғанды жөн көреді. Кейінгі кезде Жуалыдан шыққан бір азамат бұрынғы мұнай базасын қалпына келтіруге көмектесті. Бұдан басқа мысал есте жоқ», – деп айтып өтті Шыңғыс Боранбаев. 

Қаржыны қайдан алады?

Дегенмен, өз қаржысына кәсіп бастап кететіндердің қатары аз. Ал кәсіп бастағысы келгендердің бәрінің несиеге қолы жете бермейді. 

«Ауыл тұрғындары бізге бизнес-идеяларын көтеріп жиі келеді, – дейді Талғат Әміралиев. –Біз олардың құжаттарын реттеп, екінші деңгейлі банктерге жібереміз. Алайда кәсіпкерлердің көпшілігінің ісі осы кезеңнен аса алмай қалады, өйткені кепілге қоятын дүниесін банктер жақтырмайды немесе идеяның өзі  көңілдерінен  шықпай жатады».

Бөлім басшысының айтуынша, ауданда кәсіпкерлерге несие беретін 4 микронесие ұйымы бар. Олар 2019 жылдың қаңтар-сәуір айларында жалпы сомасы 910,3 млн теңге несие берсе, бұл қызметті 1,8 мың тұрғын пайдаланған.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

d1fHAmG5BPI.jpg

almaty2019_kursiv_240×400.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций