Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1485 просмотров

С какими проблемами сталкиваются шымкентские участники госзакупок

В 2018 году в Шымкенте были приостановлены конкурсы на 9 млрд тенге

Фото: Shutterstock

Несмотря на позитивные изменения, законодательство, регулирующее сферу госзакупок, нуждается в доработке, считают шымкентские предприниматели. В частности, недовольство последних вызывают демпингующие ценовые установки и другие условия тендеров.

Условия конкурсов и другие проблемные вопросы в сфере госзакупок обсудили шымкентские предприниматели и судьи на круглом столе, организованном Палатой предпринимателей Шымкента. Как констатировали участники мероприятия, значительная часть из поступающих обращений касается сферы госзакупок и проведения конкурсов. 

«Бизнесмены обращаются в связи с неправомерным отклонением участников с конкурса, неприемкой товаров, работ и услуг со стороны заказчиков, несвоевременной оплатой заказчиком поставленных товаров или выполненных работ», – пояснил председатель совета по защите прав предпринимателей и противодействию коррупции Палаты предпринимателей Мелес Сейтжанов. 

Как сообщил судья города Шымкента Виталий Мирошников, в 2018 году в Шымкенте было приостановлено конкурсов на 9 млрд тенге.

«А это школы, детские сады, которые должны были быть построены в срок. Необходимо надлежащим образом готовить документы как для участия в конкурсе, так и требования к участникам и запрашиваемой продукции», – отметил г-н Мирошников. 

Как это бывает

О своем опыте участия в конкурсе на поставку мяса в образовательные учреждения рассказал представитель СПК «Байтерек Агро» Тахирбек Нышанбаев:

«По условиям конкурса закупочная цена 1 кг мяса говядины – 800–900 тенге. На рынках качественное мясо стоит от 1,5 тыс. тенге за кг. Мы трижды проигрывали тендеры. Вероятно, посредники выигрывают конкурсы, а затем покупают у меня мясо старых или некондиционных животных». 

Предприниматель уверен: чтобы не было коррупции, надо ставить реальные цены в условия конкурса. 

По мнению участников встречи, подобная ситуация возникала как раз из-за недоработок в этом вопросе.

«Практика сводится к тому, что участвует потенциальный поставщик, который ломает цены на минимальные. Качественного продукта поставить не может, но есть желание заработать. Надо прорабатывать требования к участию в конкурсе, прописывать обязательства поставки, спецификацию и стандарты», – поделилась своим видением юрист управления строительства Шымкента Ирина Першанина.    

Не все решает суд

Между тем представители Фемиды считают, что обращением в суд подобную ситуацию не исправить – необходимо внести изменения в законодательную базу.

«Что касается законов, мы ничего не сможем сделать, пока они есть в существующем виде, – разъяснил позицию суда Виталий Мирошников. – Когда к нам поступает дело, мы его рассматриваем. Участвовал в тендере, тогда хоть по 900, хоть по 500 тенге, но поставь продукцию по условиям договора. Суды не могут выходить за рамки искового производства. Есть цена и есть участник, который выиграл тендер. Есть вы – как добросовестный поставщик. Но вы же не будете участвовать в поставках мяса по 900 тенге? Вы же знаете, что не сможете качественное мясо продавать по столь низкой стоимости. Но зато вы можете обратиться в Палату предпринимателей, и ее специалисты смогут эти вопросы поднять». 

В свою очередь Мелес Сейтжанов подчеркнул, что Палата предпринимателей заинтересована в чистых и справедливых конкурсах. 

Что делать? 

Как было заявлено на встрече, для противодействия «некорректным» условиям тендеров предпринимателю необходимо сначала обратиться во внутренний государственный аудит. Специальный орган создан в том числе и для того, чтобы проверять правильность сформулированных условий госзаказов. К примеру, в тендерах на строительство добились введения понятия «демпинг», когда понижение стоимости работ участниками конкурсов не может быть больше 10% от заявленной организаторами. 

Впрочем, и это не исключает спорных моментов.

«Когда нам отказывают в допусках, мы пишем заявление в аудит. Ответ ждем 15 дней. Затем обращаемся в суд. Рассмотрение длится месяц. В это время победитель конкурса работает, и суд отказывает нам в требовании приостановить договор. Потому что подрядчик за месяц вложил сто миллионов в строительство. Мы можем после отказа конкурсной комиссии обратиться в суд и остановить выполнение договора?» – спросил юрист ТОО «Құрылыс» Айбар Таниркулов. 

Эксперты высказали сомнение в правильности приостановки тендера только по одному заявлению участника: будут срываться сроки, нанесены многомиллионные убытки. Другое дело, если бы законодатель определил сторону, которая будет возмещать убытки, понесенные в связи с приостановлением тендера.     

А вот ТОО «Karlskrona» волнует другой аспект тендерных условий.

«Если поставщик является одновременно и товаропроизводителем, то ему разрешено до 10 дней задержать поставку. Бывает, что для конкретного заказа в Казахстане комплектующих нет. Их мы закупаем в Украине. Там сложная ситуация, в итоге срываются сроки», – рассказала представитель компании.

В связи с чем она высказала пожелание:  инициировать внесение поправок по продлению сроков действия договоров до месяца. Впрочем, юристы сомневаются, что законодатель пойдет на увеличение сроков продления договоров.

«Если сорваны сроки, но при этом заказчику не причинен какой-либо вред, уплачена неустойка, а поставщик добросовестно пытался уложиться в сроки, то он не вносится в реестр недобросовестных подрядчиков. Это остается на усмотрение заказчика. Если вы грамотно оформите ответ, то вряд ли будет вынесено решение о признании вас недобросовестным участником. В большинстве случаев судьи идут навстречу предпринимателям», – резюмирует судья Виталий Мирошников.
 


82 просмотра

Қазақстан аяқ киім өндірушілері арзан импортпен бәсекелесе алмайды

Олар импортты шектеуді сұрап отыр

Фото: Depositphotos

Қазақстан аяқ киім өндірісінің өкілдері «сырттан келетін арзан өніммен бәсекелесу мүмкін емес» деп мәлімдеп,  ішкі нарықты одан қорғау шараларын қолға алуды сұрайды. Сала өкілдері  импорттық аяқ киім жұбының ең төменгі құнын 20$ сомасында бекітуді ұсынды. 

Импорттың дәурені жүріп тұр

Отандық өндірушілер аяқ киім тасымалдауда демпингке қарсы шараларды қолға алу керек деп тұжырымдайды. «Lux Shoes» ЖШС бас директоры Қайрат Хасанбаевтың пайымдауынша, отандық етікшілердің басты мәселесі –арзан тауардың ішкі нарықты басып қалуы. 
 
Егер, орта есеппен, әр адамға жылына әр маусымға сай 4 жұп аяқ киім керек деп алсақ, отандық нарықтың жылдық сыйымдылығы – 70-80 миллион жұп аяқ киім.  Сырттан келетін тауар өте көп, нарық аузы-мұрнынан шығып жатыр. «Қара» нарықтың үлесі басым болғандықтан, оның нақты көлемін айта алмаймыз»,– дейді Қайрат Хасанбаев. 

ҚР ҰЭМ Статистика комитетінің мәліметі бойынша, 2019 жылдың басында Қазақстанға импортталған аяқ киім өнімдері 96,7%-ды құраған. Шымкент  қаласы кәсіпкерлер палатасының бізге берген дерегіне сүйенсек,  Қазақстанға импортталатын аяқ киімдердің 60%-ы –Қытайдан, 20%-ы –Түркиядан, 10%-ы – Ресейден, қалған  10 пайызы басқа елдерден (оның ішінде, Өзбекстанда бар) тасымалданады. 

Сырттан әкелінетін арзан тауарлармен бәсекеге түсу отандық тауар өндірушілер үшін өте қиын. Өйткені олар өз тауарын өзіндік құнынан төмен сата алмайды. 

«Әлемдік нарықта теріден жасалған туфлидің өзіндік құны 30 доллардан аспайды, яғни, теңгеге айналдырсақ, 12-13 мыңның айналасында шығады. Маржалық табыс та бірдей – 10-15 пайыз. Бөлшек саудада бір жұп туфли орта есеппен 15-20 мың теңгеге сатылады. Ең қымбат деген үлгілері (қыстық) біздің фабрикада 18-20 мың теңге тұрады, ал ең арзаны 10 мың теңге», – дейді тауарларының бағасын айтып өткен Қ. Хасанбаев.  

«20-ның» әсері 

Нарықта бәріне тең жағдай қалыптастыру және отандық өндірушілерді қолдау үшін шымкенттік фабрика басшылығы Түркияның тәжірибесі бойынша, елге құны 20 доллардан төмен былғары аяқ киімді кіргізуге тыйым салуды ұсынып отыр. Сарапшының айтуынша, түріктердің заң жүзінде осындай шектеу қоюы жергілікті аяқ киім өндірісінің дамуына жақсы ықпал еткен. Сонымен қатар, ол көрші Өзбекстанды да мысалға келтірді. Иморттық тауарға кедендік баж салығын көбейту мен басқа да қолдау шаралары нарықтағы отандық өнім үлесін 50-60 пайызға жеткізген. Импорттық тауарларға шекті баға енгізу Қазақстан нарығындағы ахуалды өзгертеді деп тұжырымдайды фабрика директоры. 

Отандық аяқ киім өндірісінің дамуы 50-70 шақты өнімнің: тері-терсек, қалып, ұлтан-табан, қорап, фурнитура өндірісінің көлемін арттырады. Яғни, бір саланы дамытудың мультипликативтік әсері мол.

Кез келген қолдау қажет 

Импорт алмастыру бойынша қолға алынатын тағы бір шаруа – жергілікті өндіріс көлемін арттыру. Сонымен қатар, бизнесмен тауар сертификаттауды міндеттеу қажет деген сенімде. Өйткені қазіргі кезде шеттен әкелінетін тауарлардың басым бөлігі  – сертификаты жоқ, контрафакт өнімдер. Мұндай тауарларға 2019 жылғы 30 шілдеден бастап пилоттық жоба ретінде жүзеге асырылып жатқан аяқ киім тауарларын таңбалау  шарасы қарсы тұруы тиіс.  Айта кетсек, Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі мәлімдегендей, таңбалау  – елге аяқ киімдерді заңсыз әкелу мен қара нарықтағы айналымды азайту үшін қажет. Бұл жобаның да авторы  «Lux Shoes»  фабрикасы. 

Одан бөлек, отандық аяқ киім өндірісінің дамуына кедергі келтіріп тұрған түйткілдерді шешу үшін көптеген шараларды қолға алу керек: ҚҚС-ты 12 пайыздан 8 пайызға төмендету, коммуналдық қызмет ақысын арзандату, мемлекеттік тапсырыс пен ұзақмерзімдік арзан несиемен қамтамасыз ету. 

Компания басшылығы өз ұсыныстарын қордаланған түйкілдерді шешуге ықпал ету және отандық өндірушілерге қолдау көрету өтінішімен  Өңірлік кәсіпкерлер палатасына жолдаған. Осы орайда мамандар олардың мүддесін тұрақты және жан-жақты қорғау үшін, салалық қауымдастық құратын уақыт жеткендігін айтады. Тіпті, аяқ киім өндірісін жеңіл өнеркәсіптен бөліп қарау қажет деп тұжырымдайды. 

Бос кеңістікті жаулап алу 

Шымкент қаласы кәсіпкерлер палатасы жобаларды қолдау бөлімінің сарапшысы Бауыржан Бердалиев ұсынылып отырған шаралар отандық аяқ киім өндірісінің дамуына ықпал ететініне сенімді. Бұл ретте, сарапшы аяқ киім өндірісіне қажетті құрамдас бөлшектердің бәрі  сырттан әкелінетіндіктен, бұл салалардың бәрі –  қазақстандық кәсіпкерлер үшін бос жатқан ниша екенін айтады.

Осы орайда, ҚР жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығының президенті Любовь Худова Өзбекстанды мысалға келтіре отырып, өзіміз  шығара алатын өнімді шетелден тасудың қажеті жоқ дегенді алға тартады. 

«Біздің аяқ киім шығаратын кәсіпорындарымыз ішкі нарықтың сұранысын бар-жоғы 1,5 пайызға қамтамасыз етеді. Яғни, нарықтың 99 пайызы – импорттық тауарлар. Ендеше, осы нарықты неге өз өнімімізбен толтырмасқа? Тіпті, қарапайым сүйретпені сырттан тасымалдаймыз. Оны өзіміз шығара алмаймыз ба? Шығара аламыз.  Алайда олар ешбір салық төлеместен, тең-теңімен сырттан тасымалданатындықтан, арзанға түседі. Ал қазақстандық өндірушіге мұндай тауар шығару ешқандай пайда әкелмейді. Сондықтан олар арнайы киім мен аяқ киім тігіп, мемлекеттік тапсырыстың арқасында күн көріп отыр», – деп атап өтті Любовь Худова. 

Ал Шымкент қаласының кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық даму басқармасында  арзан импортпен күресудің бір-ақ жолы бар дейді, ол – тауар сапасын арттыру. Ал өнімнің өзіндік құнын кәсіпорын қуатын арттыру  мен заманауи технологияны қолдану  арқылы төмендетуге болады, аяқ киімді үлкен партиямен шығарған сайын, оның бағасы да арзандайды.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций