Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


4013 просмотров

Единственный производитель аммиака в Казахстане ищет инвесторов

КазАзот работает на пределе своих мощностей

Если на заре химического производства азотно-туковый завод, ныне «КазАзот», ежегодно производил около 3 миллионов тонн различных удобрений, то сейчас мощность предприятия рассчитана на выпуск 330 тысяч тонн аммиака и аммиачной селитры в год. Предприятие обеспечивает казахстанских аграриев удобрениями, а также отправляет продукцию на экспорт. Вскоре завод ожидает модернизация, которая позволит увеличить производительность до 400 тысяч тонн в год.

Когда-то Прикаспийский горно-металлургический комплекс (ПГМК) включал в себя 30 предприятий. Сюда входил и азотно-туковый завод (АТЗ), продукция которого отправлялась в десятки стран. Завод был одним из крупнейших в СССР производств сложных азотно-туковых минеральных удобрений. Он был построен в 1969 году. Здесь выпускали различные удобрения – в сутки отправляли больше 100 вагонов. В 90-е годы ПГМК развалился, заводы простаивали, а АТЗ, который еще работал какое-то время, был на грани банкротства из-за большой кредиторской задолженности. 

«В то время все заводы стояли, но сотрудникам АТЗ удалось сохранить основные цеха и оборудование. Это помогло выйти из кризиса и вновь запустить производство», – рассказывает «Курсиву» ветеран предприятия, который участвовал в строительстве завода, бывший главный инженер АО «КазАзот» Владимир Башмаков. 

В 2005 году состоялась первая попытка реанимировать завод. Российские предприниматели попытались поднять производство, они же присвоили ему имя «КазАзот». Активное развитие предприятия началось в 2012 году, оно перешло в форму акционерного общества и пережило модернизацию. Государство при этом компенсировало процентную ставку при получении кредита, взятого на модернизацию цехов по производству аммиака, азотной кислоты и сложных минеральных удобрений.

«Модернизация прошла в два этапа. Первый включал в себя модернизацию текущего оборудования, которая была необходима для успешного запуска завода, так как многие узлы и оборудование пришли в негодность», – говорит в интервью «Курсиву» генеральный директор АО «КазАзот» Арман Маулешев. На втором этапе завод пошел уже на снижение себестоимости продукции для того, чтобы быть более конкурентоспособным, и взял контракт на недропользование газовым месторождением – газ используется как основное сырье для производства.

Что дальше? 

В планах третий этап модернизации, который будет включать в себя строительство новых узлов и цехов, что позволит увеличить объем выпускаемой продукции. Если в 2012 году завод выпускал лишь 100 тыс. тонн аммиака и аммиачной селитры в год, то последние несколько лет здесь производят 330 тыс. тонн продукции. При этом завод работает на предельной мощности. До 2020 года здесь планируется выпускать до 400 тыс. тонн продукции в год. Но для проведения модернизации необходимы инвесторы – сейчас предприятием как раз ведутся их поиски. 

К слову, «КазАзот» на сегодняшний день является единственным экспортером аммиака и аммиачной селитры в Казахстане. 

«Экспортные поставки сезонны. С марта по сентябрь мы осуществляем поставки только внутри Казахстана. Когда же потребность идет на спад, отправляем на экспорт. Он составляет около 30% от общей выработки – это почти 100 тыс. тонн удобрений в год», – отмечает Арман Маулешев. 

Продукцию отправляют в страны СНГ, а также в Венгрию, Литву, Грузию, Украину. Последняя, к слову, является самым крупным импортером казахстанских удобрений. 

Чистый доход компании в прошлом году составил 14 млрд тенге. В 2017 году валовая выручка была почти такая же. 

«Из-за того что мы работаем на пределе мощности, пришлось сокращать заявки сельскохозяйственного сектора до 60 тыс. тонн в год, хотя потребности только растут. Для этого и собираемся расширять производство. Если мы выйдем на мощность 400 тыс. тонн в год, то прибыль увеличится примерно на 20%», – говорит г-н Маулешев. 

«Лисьи хвосты» 

С началом каждого летнего сезона на предприятии не прекращаются экологические проверки госорганами. Дело в том, что завод расположен вдоль дороги, которая ведет на загородные пляжи. И актаусцы, проезжая к местам отдыха, активно снимают и выкладывают в Сеть видео оранжевого дыма из трубы завода. Это так называемый «лисий хвост». 

«Благодаря этим видео проверяющие буквально живут на нашем заводе, но никаких нарушений не находят. Это нормальная практика для всех химических заводов подобного типа. Именно для этого при проектировании сразу была заложена труба высотой более 100 м. Благодаря этому все уходит сразу в атмосферу и не идет на город», – пояснил генеральный директор завода. 

Оранжевый дым, который выглядит устрашающе, по словам руководителя завода, не наносит ущерба окружающей среде. Такой цвет дыма связан с большой влажностью и температурой морской воды, которую используют для охлаждения в цехе по производству слабой азотной кислоты. В прошлом году на предприятии закупили четыре новых теплообменника, и теперь то, что будет выходить из трубы, станет бесцветным и перестанет пугать горожан.
 


165 просмотров

Қазақстан сүт зауыттары шикізат тапшылығын сезінуі мүмкін

Өйткені қайта өңдеуге тапсырылатын сүттің тең жартысы Кедендік одақ техникалық талаптарына сай емес

Фото: Shutterstock

2020 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанға аталмыш саланы ретке келтіру үшін берілген мерзім бітеді. Содан кейін стандартқа сай келмейтін сүт қабылданбайды. 

Тұяқ серпіп үлгермейсің...

Негізінде, өнім құрамы мен тазалығына қойылатын талаптар, шикізат жинаудың бекітілген ережесі бар. Кәсіпорындар мен жеткізушілер 2018 жылдан осы стандарттар бойынша жұмыс істеуі керек еді. Алайда бұл реформа тағы да 2 жылға шегерілген болатын.

Бұл туралы Қазақстан сүт одағының Павлодарға жұмыс сапарымен келген мамандары ескертті. Шикізат стандартқа сай болу үшін қорадағы малды қалай жемдеп-бағуды, оның сүтін жинау мен сақтау тәртібін үйрететін жол картасын әзірлеген. 

Қазақстан сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников БАҚ-қа арналған брифинг барысында:

«Аталмыш жол картасы өңделетін сүттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған барлық шараларды қамтыған. Бұл – біздің саладағы басты талап.  Ал талапқа сай келмейтін шикізатты сүт өңдейтін кәсіпорындарға қабылдай алмаймыз», – деп мәлімдеді.

«Тұтынушылар таңдауын анықтайтын зерттеу нәтижесі тұрғындардың 34 пайызы қолдың сүтін еш алаңсыз пайдалана беретінін көрсетті. Ал оңтүстік аймақтарда халықтың 44 пайызы жеке қосалқы шаруашылықта сауылған сүттің сапалы екеніне сенімді. Яғни, көпшілік өңделмеген өнімді тұтынады деген сөз. Жол бойында сатылған сүтті алсаңыз, оның қандай жағдайда сауылғаны, қалай сақталғаны, қалай жеткізілгені белгісіз. Қазір далада күн ыстық, 38 градустан асады, ал әйелдер көшеде сүт сатып отыр»,– дейді жол картасының үйлестірушісі Сәуле Жанкина. 

Ал «Молсервис» ЖШС-нің директоры Сергей Чепурконың айтуынша, Кедендік одақтың стандарттары оған дайын емес шикізат жеткізушілерін тығырыққа тіреуі мүмкін. Қайта өңдеуші кәсіпорындар қазірдің өзінде тек үлкен қожалықтармен әріптестік орнатқанды жөн көріп, жеке шаруалармен жұмыс істеуден бас тартып жатыр. 

«Соңғы жылдары біздің компания бұндай проблемаларға тап болған жоқ, өйткені біз сенімді жеткізушілермен жұмыс істейміз. Егер бұрын шикізаттың жартысы ЖШС-лардан, жартысы жеке қосалқы шаруашылықтардан келсе, қазіргі кезде олардың үлесі 25% ғана», – дейді кәсіпкер.

Сонымен қатар ауылшаруашылық кооперативтерінің құрылуы шикізат сапасын арттыруға жасалған жақсы қадам деп пайымдайды кәсіпкер. Алайда бұл жерде тірліктің бәрі басшылардың кәсіби біліктілігіне келіп тіреледі.     

«Бұл өзгеріске дайын болмағандардың бәрінде өнімді өткізу тұрғысынан қиындық туындайды. Олар сүтті сатып ала салып, өткізіп, бірден ақшасын аламыз деп ойлайды. Бірақ бәрі оңай емес. Бірнеше жыл бұрын жекізушілермен үлкен қиындықтар болған еді. Сапасыз өнімді қабылдамай, сүт таситын көлікті қайтарып жіберіп отырдық. Соның бәрі жеке үйлерден жиналған сүт болатын», – дейді Сергей Чепурко.

Ауыл сүтті көп бере ме? 

Қазақстан сүт одағының мәліметтері бойынша, бүгінде елімізде сатылатын 1,5 млн тонна сүттің 77% -ын ұсақ шаруашылықтар өндіреді. Егер үлкен қожалықтардан алынатын сүтке ешқандай шағым болмаса, жеке мал ұстайтындарға айтылатыны жеткілікті. Өндірілетін шикізаттың шамамен 700 мың тоннасынан түрлі  кемшілік табылады, кейбірінде микробиологиялық көрсеткіштер жоғары болса, екіншісінен антибиотиктер табылған. Шикізат сапасына ауыл арасының алшақтығы, сүт жинау желісінің дамымауы, мамандар тапшылығы, ақыр аяғы сүт тапсырушылардың сауатсыздығы кері әсер етеді. 

Қазақстан Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевниковтың айтуынша, тағы бір үлкен мәселе – жазда сүт зауыттарына сүт артығымен жеткізілсе, қыста олар шикізаттан қысылады. Нәтижесінде зауыттар құрғақ сүт ұнтағына тәуелді, оның 90 пайызы  шетелден жеткізіледі. 

Жеке қосалқы шаруашылықтардың басын  кооперативтерге біріктіру кедендік одақтың техникалық талаптарына сай болуға ықпал етеді деп тұжырымдайды сүт одағының өкілдері. Қарағанды облысында осындай кооперативке бас біріктірудің жарқын мысалы бар. Айталық, «Нәтиже» ЖШС облыста 30-ға жуық сүт қабылдау пункті желісін құрған. Қабылдау пункттерінде сүт дереу сүзіліп, салқындатылады да,  оның тазалығы, сапасы тексеріледі, содан кейін кедендік одақ талаптарын сай, арнайы ыдыстарда зауытқа жеткізіледі.

«Егер сүт сапасыз болса, техникалық талаптар енгізе саласымен, шығынға батамыз. Сондықтан біз сүт тапсырушыларға шикізат сапасына қандай талаптар қойылатынын түсіндіріп, арнайы сүт қабылдау орындарын құрып жатырмыз. Бұл істен оң нәтиже шығады деп үміттенеміз»,– дейді «Нәтиже» ЖШС-нің директоры Дәулетбек Акпар. 

Оның айтуынша, әзірге айына 3-4 рет тапсырылатын сүт сапасы қойылатын талапқа сай болмай шығады.

Ал Жаманжол ауылының тұрғыны Светлана Мокишина 20 жылдан бері сүт өткізіп келеді. Оның айтуынша кооператив құрылғалы бері, өткізілетін сүтке қойылатын талап қатайған, дегенмен өз шикізатын тұрақты тапсырып тұруға мүдделі жергілікті тұрғындар бұл талаптарға тез бейімделіпті.

«Сүттің тексерістен өтпей қалуы сирек кездеседі, қойылатын талаптар да аса қиын емес, ең бастысы – тазалық сақталып, сүт беретін мал сау болса болғаны», – дейді Светлана Мокишина.

Дегенмен Сүт одағы өкілдерінің деректеріне жүгінсек, жеке шаруашылық иелері кооперативке кіруге аса құлықты емес. «Ауыл сүті» ЖШС директоры Қанат Әбдіғалиевтің пікірінше, оған халықтың бұндай бірлестіктің артықшылығы туралы хабарсыздығы себеп.

«Тұрғындарға кооперативтің не екенін, оған арнайы субсидия бөлінетінін, әр литр сүттен 10 теңге кооперативке қайтатынын түсіндіру керек. Бұл да ынталандыратын фактор.  Бағдарлама шыққанымен, ол туралы нақты ақпарат сүт тапсырушыларға жетпей жатыр», – деп пайымдайды Қанат Әбдіғалиев.

Ақпараттық технологиялардың көмегі 

Қазіргі кезде өндірушілер Collect mobile қосымшасын пайдалана бастаған. 

«Бұл қосымша сүт өнімділігіне әсер ететін факторларды анықтауға және сүт тапсырушылардың көрсеткіштерін бір жерге жинақтауға мүмкіндік беріп, қайта өңдеушілерге өз жұмысын дұрыс жопарлауға көмектеседі. Мәселен, осы ауданда сүтті сиырлар азайып бара жатса, олар мал тұқымын асылдандырады. Бұл өз кезегінде сүт тапсырушылардың шикізаты көбейіп, табысының артуына ықпал етеді», –деп түсіндірді БҰҰ Азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының агроөнеркәсіп бойынша экономисті (FAO) Инна Пунда.

Инна Пунданың айтуынша, бұл ноу-хаудың  басты міндеті – сүт өндірісі тізбегін «тапсырушы-өндірушіге» дейін қысқарту. 

«Қазіргі кезде сүт өндірісі тізбегінде сүт тапсырушылар мен зауыт емес, алыпсатарлар жақсы пайда тауып отырғаны айқын. Өкінішке қарай, алыпсатарлықтың арқасында күніне бірнеше мың доллар табатындар бар. Олар шаруалардың хабарсыздығын пайдаланып, зауытты шикізатқа тәуелді етіп, өз ойларындағы бағаны қоюға мүдделі»,– деп тұжырымдайды сарапшы.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций