Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1276 просмотров

Азиатский банк развития прокредитует ВКО на 21 миллиард тенге

Средства пойдут на развитие сельского хозяйства

Фото: Shutterstock

В ближайший год в Восточном Казахстане начнется реализация самого масштабного в сельскохозяйственной отрасли региона инвестиционного проекта. Международный инвестор готов предоставить крупный заем для восстановления более 80 тысяч га орошаемых земель. «Курсив» выяснил, за счет чего удастся окупить затраты и какой экономический эффект будет иметь проект.

От проекта до ТЭО

Информация о том, что АБР готов профинансировать такой масштабный план реконструкции, появляется в СМИ вот уже три года, но только теперь в регионах началось общественное обсуждение грандиозных планов. В Восточном Казахстане прошли первые общественные слушания по проекту.

Согласно информации, размещенной на сайте Азиатского банка развития (АБР), фининститут готов предоставить Казахстану заем в $250 млн на проект по восстановлению ирригационных систем в Актюбинской, Жамбылской, Кызылординской, Карагандинской и Восточно-Казахстанской областях. Общая площадь земель, которые вновь должны стать поливными благодаря проекту – более 278 тыс. га, из них почти треть в ВКО – 82 тыс. га.

Как отмечает главный специалист отдела растениеводства управления сельского хозяйства ВКО Карлыгаш Нуриханова, АБР готов предоставить кредит в 21 млрд тенге на восстановление каналов для орошения в шести районах ВКО – Курчумском, Тарбагатайском, Жарминском, Кокпектинском, Зайсанском, Урджарском. Заем ориентировочно рассчитан на 10 лет. Процентная ставка по займу пока не утверждена, поэтому не оглашается. Предварительные сроки строительства – 2020–2021 годы.

Стоит отметить, что в области более 195 тыс. га орошаемых земель, из них используется лишь 46%. Благодаря проекту к поливным можно будет причислить еще 82,2 тыс. га земель. Проект затронет интересы около двух тысяч крестьянских хозяйств, которые выращивают зерновые и масличные культуры, овощи.

«Мы делаем акцент именно на южные засушливые районы, где земля как камень. Полив ведь должен быть хотя бы трех-, четырехкратный, а у них, по сути, только один раз получается, во время паводков. В остальное время фермеры просто сидят и ждут дождя. Поэтому процент урожайности в растениеводстве в этих районах гораздо ниже, чем, например, в Шемонаихинском, Алтайском, Бородулихинском районах нашей области», – говорит Карлыгаш Нуриханова.

В советское время на этих засушливых территориях существовали земляные каналы, но уже много лет они заброшены и не могут полноценно выполнять свою функцию. За эти годы никто не проводил там ни текущего, ни капитального ремонта. Поэтому, по словам главного специалиста отдела растениеводства управления, в них высокая фильтрация: вода слишком быстро уходит в землю и не доходит до всех участков.

За чей счет банкет?

Гарантом по кредиту выступает государство, а окупаемости дорогостоящего проектапланируется достичь за счет увеличения тарифа на воду для фермеров. Если в настоящее время стоимость кубометра поливной воды составляет 0,24 тенге, то после завершения реконструкции тариф вырастет в 50 раз и будет равен 12 тенге за кубометр. В связи с чем возникают вопросы: не окажется ли поливная вода золотой для сельхозтоваропроизводителей и не повлияет ли это на себестоимость зерна и овощей?

«Конечно, 12 тенге – это неподъемный тариф для фермера, если бы он его оплачивал полностью. Но ведь, согласно государственным программам субсидирования, бюджет компенсирует 80% затрат на расходы по поливу. То есть из 12 тенге около 10 тенге будет оплачивать государство, а 2 тенге – фермер», – комментирует Карлыгаш Нуриханова.

Говоря о том, согласны ли люди платить 2 тенге за поливную воду, главный специалист отдела растениеводства сообщила, что во время проведения общественных слушаний возражений от присутствующих фермеров не было. Люди надеются, что восстановление ирригационных систем поможет значительно увеличить урожайность, а значит, и прибыль. Но на встрече были не все руководители КХ, которых этот вопрос коснется в будущем.

«Если сейчас на субсидии по затратам на полив для КХ региона выделяется 152 млн тенге, то после запуска обновленной ирригационной системы субсидирование должно увеличиться до 1,5 млрд тенге. Мы уже подали бюджетную заявку, заложили на эту сумму с 2021 года. Пока нам никто не отказал. Если в будущем возникнет недостаток финансирования, выйдем на Министерство сельского хозяйства. Это ведь международный заем, по которому должны быть исполнены обязательства», – считает Карлыгаш Нуриханова.

Ждем финансирования

Инвестпроект вошел в План мероприятий по развитию орошаемых земель, утвержденный правительством в декабре прошлого года. Сегодня проектной организацией ТОО «Умат» составлен рабочий проект и технико-экономическое обоснование. Эти документы проходят госэкспертизу, работа должна быть завершена до конца этого года.

По словам представителя управления сельского хозяйства ВКО, прежде чем начнутся строительно-монтажные работы – а это не ранее лета 2020 года –между Азиатским банком развития и Казахстаном должны быть подписаны все необходимые в таких случаях межгосударственные соглашения, меморандумы.

Только тогда АБР выделит первый транш для трех регионов – ВКО, Кызылординской и Актюбинской областей. Лишь после того, как обновленные ирригационные системы сдадут в эксплуатацию на этих пилотных территориях, инвестор профинансирует работы в Карагандинской и Жамбылской областях.

Безымянный_35.png


93 просмотра

Қазақстан сүт зауыттары шикізат тапшылығын сезінуі мүмкін

Өйткені қайта өңдеуге тапсырылатын сүттің тең жартысы Кедендік одақ техникалық талаптарына сай емес

Фото: Shutterstock

2020 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанға аталмыш саланы ретке келтіру үшін берілген мерзім бітеді. Содан кейін стандартқа сай келмейтін сүт қабылданбайды. 

Тұяқ серпіп үлгермейсің...

Негізінде, өнім құрамы мен тазалығына қойылатын талаптар, шикізат жинаудың бекітілген ережесі бар. Кәсіпорындар мен жеткізушілер 2018 жылдан осы стандарттар бойынша жұмыс істеуі керек еді. Алайда бұл реформа тағы да 2 жылға шегерілген болатын.

Бұл туралы Қазақстан сүт одағының Павлодарға жұмыс сапарымен келген мамандары ескертті. Шикізат стандартқа сай болу үшін қорадағы малды қалай жемдеп-бағуды, оның сүтін жинау мен сақтау тәртібін үйрететін жол картасын әзірлеген. 

Қазақстан сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников БАҚ-қа арналған брифинг барысында:

«Аталмыш жол картасы өңделетін сүттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған барлық шараларды қамтыған. Бұл – біздің саладағы басты талап.  Ал талапқа сай келмейтін шикізатты сүт өңдейтін кәсіпорындарға қабылдай алмаймыз», – деп мәлімдеді.

«Тұтынушылар таңдауын анықтайтын зерттеу нәтижесі тұрғындардың 34 пайызы қолдың сүтін еш алаңсыз пайдалана беретінін көрсетті. Ал оңтүстік аймақтарда халықтың 44 пайызы жеке қосалқы шаруашылықта сауылған сүттің сапалы екеніне сенімді. Яғни, көпшілік өңделмеген өнімді тұтынады деген сөз. Жол бойында сатылған сүтті алсаңыз, оның қандай жағдайда сауылғаны, қалай сақталғаны, қалай жеткізілгені белгісіз. Қазір далада күн ыстық, 38 градустан асады, ал әйелдер көшеде сүт сатып отыр»,– дейді жол картасының үйлестірушісі Сәуле Жанкина. 

Ал «Молсервис» ЖШС-нің директоры Сергей Чепурконың айтуынша, Кедендік одақтың стандарттары оған дайын емес шикізат жеткізушілерін тығырыққа тіреуі мүмкін. Қайта өңдеуші кәсіпорындар қазірдің өзінде тек үлкен қожалықтармен әріптестік орнатқанды жөн көріп, жеке шаруалармен жұмыс істеуден бас тартып жатыр. 

«Соңғы жылдары біздің компания бұндай проблемаларға тап болған жоқ, өйткені біз сенімді жеткізушілермен жұмыс істейміз. Егер бұрын шикізаттың жартысы ЖШС-лардан, жартысы жеке қосалқы шаруашылықтардан келсе, қазіргі кезде олардың үлесі 25% ғана», – дейді кәсіпкер.

Сонымен қатар ауылшаруашылық кооперативтерінің құрылуы шикізат сапасын арттыруға жасалған жақсы қадам деп пайымдайды кәсіпкер. Алайда бұл жерде тірліктің бәрі басшылардың кәсіби біліктілігіне келіп тіреледі.     

«Бұл өзгеріске дайын болмағандардың бәрінде өнімді өткізу тұрғысынан қиындық туындайды. Олар сүтті сатып ала салып, өткізіп, бірден ақшасын аламыз деп ойлайды. Бірақ бәрі оңай емес. Бірнеше жыл бұрын жекізушілермен үлкен қиындықтар болған еді. Сапасыз өнімді қабылдамай, сүт таситын көлікті қайтарып жіберіп отырдық. Соның бәрі жеке үйлерден жиналған сүт болатын», – дейді Сергей Чепурко.

Ауыл сүтті көп бере ме? 

Қазақстан сүт одағының мәліметтері бойынша, бүгінде елімізде сатылатын 1,5 млн тонна сүттің 77% -ын ұсақ шаруашылықтар өндіреді. Егер үлкен қожалықтардан алынатын сүтке ешқандай шағым болмаса, жеке мал ұстайтындарға айтылатыны жеткілікті. Өндірілетін шикізаттың шамамен 700 мың тоннасынан түрлі  кемшілік табылады, кейбірінде микробиологиялық көрсеткіштер жоғары болса, екіншісінен антибиотиктер табылған. Шикізат сапасына ауыл арасының алшақтығы, сүт жинау желісінің дамымауы, мамандар тапшылығы, ақыр аяғы сүт тапсырушылардың сауатсыздығы кері әсер етеді. 

Қазақстан Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевниковтың айтуынша, тағы бір үлкен мәселе – жазда сүт зауыттарына сүт артығымен жеткізілсе, қыста олар шикізаттан қысылады. Нәтижесінде зауыттар құрғақ сүт ұнтағына тәуелді, оның 90 пайызы  шетелден жеткізіледі. 

Жеке қосалқы шаруашылықтардың басын  кооперативтерге біріктіру кедендік одақтың техникалық талаптарына сай болуға ықпал етеді деп тұжырымдайды сүт одағының өкілдері. Қарағанды облысында осындай кооперативке бас біріктірудің жарқын мысалы бар. Айталық, «Нәтиже» ЖШС облыста 30-ға жуық сүт қабылдау пункті желісін құрған. Қабылдау пункттерінде сүт дереу сүзіліп, салқындатылады да,  оның тазалығы, сапасы тексеріледі, содан кейін кедендік одақ талаптарын сай, арнайы ыдыстарда зауытқа жеткізіледі.

«Егер сүт сапасыз болса, техникалық талаптар енгізе саласымен, шығынға батамыз. Сондықтан біз сүт тапсырушыларға шикізат сапасына қандай талаптар қойылатынын түсіндіріп, арнайы сүт қабылдау орындарын құрып жатырмыз. Бұл істен оң нәтиже шығады деп үміттенеміз»,– дейді «Нәтиже» ЖШС-нің директоры Дәулетбек Акпар. 

Оның айтуынша, әзірге айына 3-4 рет тапсырылатын сүт сапасы қойылатын талапқа сай болмай шығады.

Ал Жаманжол ауылының тұрғыны Светлана Мокишина 20 жылдан бері сүт өткізіп келеді. Оның айтуынша кооператив құрылғалы бері, өткізілетін сүтке қойылатын талап қатайған, дегенмен өз шикізатын тұрақты тапсырып тұруға мүдделі жергілікті тұрғындар бұл талаптарға тез бейімделіпті.

«Сүттің тексерістен өтпей қалуы сирек кездеседі, қойылатын талаптар да аса қиын емес, ең бастысы – тазалық сақталып, сүт беретін мал сау болса болғаны», – дейді Светлана Мокишина.

Дегенмен Сүт одағы өкілдерінің деректеріне жүгінсек, жеке шаруашылық иелері кооперативке кіруге аса құлықты емес. «Ауыл сүті» ЖШС директоры Қанат Әбдіғалиевтің пікірінше, оған халықтың бұндай бірлестіктің артықшылығы туралы хабарсыздығы себеп.

«Тұрғындарға кооперативтің не екенін, оған арнайы субсидия бөлінетінін, әр литр сүттен 10 теңге кооперативке қайтатынын түсіндіру керек. Бұл да ынталандыратын фактор.  Бағдарлама шыққанымен, ол туралы нақты ақпарат сүт тапсырушыларға жетпей жатыр», – деп пайымдайды Қанат Әбдіғалиев.

Ақпараттық технологиялардың көмегі 

Қазіргі кезде өндірушілер Collect mobile қосымшасын пайдалана бастаған. 

«Бұл қосымша сүт өнімділігіне әсер ететін факторларды анықтауға және сүт тапсырушылардың көрсеткіштерін бір жерге жинақтауға мүмкіндік беріп, қайта өңдеушілерге өз жұмысын дұрыс жопарлауға көмектеседі. Мәселен, осы ауданда сүтті сиырлар азайып бара жатса, олар мал тұқымын асылдандырады. Бұл өз кезегінде сүт тапсырушылардың шикізаты көбейіп, табысының артуына ықпал етеді», –деп түсіндірді БҰҰ Азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының агроөнеркәсіп бойынша экономисті (FAO) Инна Пунда.

Инна Пунданың айтуынша, бұл ноу-хаудың  басты міндеті – сүт өндірісі тізбегін «тапсырушы-өндірушіге» дейін қысқарту. 

«Қазіргі кезде сүт өндірісі тізбегінде сүт тапсырушылар мен зауыт емес, алыпсатарлар жақсы пайда тауып отырғаны айқын. Өкінішке қарай, алыпсатарлықтың арқасында күніне бірнеше мың доллар табатындар бар. Олар шаруалардың хабарсыздығын пайдаланып, зауытты шикізатқа тәуелді етіп, өз ойларындағы бағаны қоюға мүдделі»,– деп тұжырымдайды сарапшы.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций