Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


392 просмотра

Жаңа салық шағын кәсіпкерлерге салмақ салып тұр

Оралдық саудагерлерге барлық даулы мәселелерді шешу үшін бір апта берілген

Фото: Shutterstock.com

Қолданыстағы заңнамаға жарнамаға салынатын салық туралы  енгізілген кезекті өзгерістер 2019 жылдың 11 сәуірінен өз күшіне ене сала, қала билігі оралдық саудагерлерге бірден ескерту жасап, тауарларыңды өз сауда орындарыңда жармалағыларың келсе – салық төлеңдер деген. Ал кәсіпкерлер қазір жаңа салық енгізетін уақыт емес, сауда-саттық онсыз да түсіп кетті деп шырылдайды. Жарнама агенттіктерінің жағдайы тіптен мүшкіл, кәсіпкерлердің  айтуынша, «Жарнама туралы» заңға енгізілген өзгерістер оларды бірден тақырға отырғызады. 

Жарнама керек пе – төле 

«10 сәуір күні саудагерлерге маңдайшадағы  жазудың қайсысы жарнама, қайсысы жарнама емес екенін түсіндіру үшін Оралдың орталық көшесі – Назарбаев даңғылында  рейд жүргіздік», – дейді Орал қалалық сәулет және құрылыс басқармасының бас маманы Ирина Вайдиева.

Оның айтуынша, бір күннің ішінде 160-тан аса сауда орындары тексерілген. Рейд барысында көптеген кәсіпкерлерден жарнама тақтайшаларын безендіруде түрлі кемшілік анықталған. Айталық, заң бойынша, жарнама екі тілде жазылуы керек, көпшілігінде тек орыс тілінде ғана ілініпті. Сондай-ақ, сауда орнының қасына штендер қою талаптары да бұзылған. Ендігі жерде ары-бері қозғалтуға ыңғайлы жарнама  құрылымына да салық салынады: оның бір жақ бетіндегі жарнама үшін – 5 АЕК (12625 теңге), 2 жағына да жарнама жазылса – 10 АЕК көлемінде салық төленуі керек. Әкімдік қызметкерлері әзірге кемшіліктерді жою туралы ескертпе беріп, егер жарнама ілгілері келсе, қосымша салық төлеуге дайын болыңдар деген. Барлық дүкен, мейрамхана мен дәмхана иелеріне сауда орындарын заң талаптарына сай безендіруі үшін бір апта уақыт беріпті.  «Сауда орнының атауы мен жұмыс уақыты жазылған маңдайша жарнамаға жатпайды. Сатылатын өнім үлгісі орналасатын сөре мен терезе, оларды іш жағынан безендіру де жарнама емес. Ал жеңілдіктер мен түрлі акция туралы плакаттар, сөренің сырт жағына жарнамалық хабарландыру ілінсе, жарнамаға жатады»,– деп түсіндірді Ирина Вайдиева.

Бұндай жарнаманың көлемі 2 шаршы метрге жетпесе, айына 1 АЕК көлемінде салық төленуі тиіс. Егер бизнес нысанның қасбетінде жүгімежол экраны болса, ол үшін 2 АЕК (5050 теңге) салық салынады. 

Ирина Вайдиеваның айтуынша, алдағы 2-3 ай бойы рейд тұрақты түрде жүргізіліп тұрмақ. 

«Әзірге кәсіпкерлер заңнамаға енген өзгерістер туралы біліп, түсінуі үшін түсіндіру жұмыстарын жүргізудеміз. Одан кейін маңдайшасын ретке келтіріп, жарнамалық құрылымдарды талапқа сай безендірмесе, оларды әкімшілік жауапкершілікке тартуға мәжбүр боламыз»,– деп нақтылады Вайдиева.

Жаңа салық саудаға салмақ салады 

БҚО Мемлекеттік кірістер департаменті мемлекеттік қызмет басқармасының басшысы Тимур Төлеповтің мәліметіне сүйенсек, 2018 жылы оралдық кәсіпкерлер жарнаманың барлық түрі үшін  54,3 млн теңге көлемінде салық төлеген. Ал 2019 жылдың үш айында бұл сома 13 миллионнан асқан. 
«Бұл кіріс бірден жергілікті бюжетке түседі. Сәйкесінше, қазынаға түсетін салық көлемі артқан сайын, облыстың дамуына да көп қаржы жұмсалады», – дейді Тимур Төлепов.

Алайда сыртқы жарнамаға салынатын салық есебінен облысты дамыту кәсіпкерлердің көңілінен шығып тұрған жоқ. 

Юрий Замалютдинов  – сыртқы жарнама үшін салық төлеу керек деген ескертпені ең бірінші боп алғандардың бірі.
  
«Қазір шағын кәсіпкерге өз дүкеніндегі жарнама үшін салық төлеттіретін уақыт емес. Сауда түсіп кетті. Біз қазір тек жан бағып отырмыз. Иә, сөрелерде жеңілдіктер туралы ақпарат жазылған. Бірақ неге біз бұндай қадамға барып жатырмыз? Өйткені айналымдағы қаржының аздығынан біз салық төлей алмай, қызметкерлердің жалақысын бере алмай отырмыз», – деп пайымдайды кәсіпкер.  

Антиквар сағат сататын шағын дүкеннің иесі Александр Карнаухов салық заңнамасына енгізілген кезекті жаңалықтан кейін «бұл бизнесті қоятын уақыт келген жоқ па» деген ой мазалап жүргенін жасырмайды. 

«Қазір онсыз да сауда жүрмей тұр, енді келіп жаңа салықпен аяқтан шалмақ. Рейд келіп кеткен соң, әйнектегі жеңілдіктер туралы жарнаманы жұлып тастадым. Менің түсінбейтінім, өз тереземдегі жарнама үшін не үшін тағы да салық төлеуім керек? Меніңше бұл –ақымақтық. Қазір тура осы дүкенді жауып тастағым келіп тұр», – деп қамығады кәсіпкер. 

Жаңа салық жарнама бизнесін тақырға отырғызады 

«РИА МИР» жарнама агенттігінің басшысы Антон Ротштайн  «Курсивпен» әңгіме барысында кейбір сыртқы жарнама қызметтеріне салық төлегенше, одан бас тартқан арзанға түсетінін айтады. 

«Жарнама туралы» заң мен ҚР Салық Кодексіне енгізілген өзгерістердің басым бөлігі әлі шикі деп есептеймін. Бұл өзгерістерді қолдану ережелері де әлі бекітілмеген, жергілікті мемлекеттік органдар оларды қалауынша түсіндіріп жүр. Оның үстіне олардың түсіндіруі кәсіпкердің пайдасына емес», – дейді кәсіпкер. 

Жарнама агенттігі басшысының айтуынша, Салық кодексінің 605-бабы бойынша,  салық көлемі жарнама орналасқан аумаққа тікелей байланысты. Айталық, 20 шаршыметрлік жарнама үшін 10 АЕК көлемінде салық төленуі тиіс. Сколлер мен LED-экран үшін де салық көлемі осындай. 

2019 жылдың 11 сәуірінен кәсіпкерлер жарнама конструкциясының әр беті үшін емес, көрсетілетін әр сурет үшін айына 10 АЕК көлемінде салық төлеуі керек. Бейнежарнамаға салынатын салық 7 АЕК-ке дейін төмендеді. Алайда сәулет басқармасындағылар кәсіпкерлерге сыртқы жарнама нысаны үшін емес, LED-экранда көрсетілетін әр бейнеролик үшін салық төлеу қажет деп түсіндірген. 

«Басқа аймақтардағы әріптестеріммен сөйлестім, алайда жергілік әкімдіктердің ешқайсысы «сыртқы жарнама нысанында орналастырылатын бейнесуреттің әр беті» деген сөзді шенеуніктер неліктен салық әрбір бейнеролик үшін төленуі тиіс деп  ұғынғанын түсіндіре алмады», – дейді Антон Ротштайн.

Кәсіпкердің айтуынша, заңда «бейнеролик» деген түсінік жоқ. «Екіншіден, бейнероликтің ешқандай «жаны», «беті» болмайды, ол шаршы метрмен емес, секундтармен есептеледі, «бейнесуреттің бір жағы» деген сөз –  LED-монитор шығар» деп тұжырымдайды бизнесмен. 

Антон Ротштайн бір LED-экраннан табатын табысы мен шығатын шығысын есептеп берді. Айталық, 20 секундтық бір бейнероликті көрсету үшін тапсырыс беруші айына 27 мың теңге төлейді. Осындай 7-8 бейнероликтен агенттік айына 200 мың теңге көлемінде табыс табады. Оның 60 мың теңгесі электр қуатын төлеуге кетсе, 20 мыңы қажетті бөлшектерді сатып алуға, 20 мың теңгесі салық төлеуге жұмсалады. Қалған ақшадан менеджер мен өзге де қызметкерлерге айлық төлеуі керек.   

«LED-экран – шығыны көп жарнамалық құрылым. Оның тиімділігі өте төмен болса да, өшірмей отырмын, өйткені өз жарнамамды да орналастырамын. Ал айына 8 бейнеролик үшін маған 49 АЕК (123 725 теңге) салық салатын болса, менің тақырға отыратыным анық», – деп пайымдайды кәсіпкер. 
Антон Ротштайнның айтуынша, өзге әріптестерімен бірге олар «Атамекен» ҰКП, Ұлттық экономика министрлігі мен Мәжіліске «Жарнама туралы» Заң мен Салық Кодексіне енген өзгертулерді қайта қарастыру ұсынысымен шыққан. Сондай-ақ, LED-экрандарға салынатын салықты нақтылап, кәсіпкерлерді қосымша қағазбастылықтан құтқаруды сұрайды. Аталмыш өзгертулер мен түзетулердің нәтижесінде жарнама агенттігінің менеджерлері жарнама өзгерген сайын, сәулет және құрылыс басқармасына барып рұқсат алып отыруы керек. Бұрын бұндай құжатты жылына 1-ақ рет алатын еді.  

«Бір тапсырыс берушінің әрбір жаңа жарнамасы үшін айына бірнеше рет салық төлеуге тура келеді, бұл қайталама салық салу»,– дейді Антон Ротштайн. Кәсіпкердің пайымдауынша, бұндай жағдай жергілікті жерлерде жемқорлықтың жайылуына ықпал етпек, өйткені бақылаушы органдар кейбір агенттік жарнамасының тұрақты өзгеретініне көз жұма қарап, екіншісін «жіті қадағалауы» бек мүмкін.


1984 просмотра

Казахстанский рынок доставки еды оказался на грани серьезного передела

Сразу три крупные международные службы включаются в игру

Foodtech – услуга, растущая во всем мире ударными темпами и меняющая не только привычный ландшафт бизнеса, но и привычки людей. Нас ждут рестораны без клиентов, рост big data в бизнесе и жесточайшая конкуренция за клиента. К нам заходят глобальные игроки: Яндекс.Еда, Glovo, Wolt. 

Глобальный рынок готовой еды – $96,2 млрд

Эксперты McKinsey оценивают мировой рынок доставки продуктов питания и готовой еды в $96,2 млрд. Через приложения курьерских служб во всем мире пока продается около 1% всех продуктов питания и примерно 4% готовой еды, которую производят рестораны и сети фастфуд. 

Если уйти от усредненных оценок, то безусловным лидером по потреблению готовой еды являются США – около половины американцев покупают ее в ближайших ресторанах или заказывают ее доставку домой. В Европе эта привычка менее распространена, однако в Великобритании через приложения еду заказывают 7% населения. Интересно, что в некоторых крупных городах России проникновение этой услуги достигло примерно 9%.

Самые популярные готовые продукты – пицца и суши. Менее востребованы бизнес-ланчи, традиционные блюда и десерты. В последнее время одним из главных факторов для клиентов стало время доставки заказа. Но логистика – не самое сильное звено ресторанного бизнеса. Быть рядом с клиентом и доставлять заказ быстро – значит постоянно расширять производственную сеть и число курьеров, внедрять свои IT-системы для управления всеми процессами.

В это слабое место и вклинились курьерские компании, обладающие наработанными технологиями быстрого обмена информацией и оптимизированной системой доставки. Для ресторанов это нарушение традиционной схемы, благодаря которой они понимали своего покупателя и его вкусы. Обычно покупатель звонил в ресторан или онлайн заказывал блюдо, которое ему доставлял курьер этого заведения. Это создавало прямую связь ресторана с потребителем. С появлением универсальных приложений эта связь оказалась нарушена – теперь клиент общается с посредником-приложением. О меняющихся клиентских вкусах ресторан догадывается с запозданием, обнаружив падение продаж еды на вынос.

Примеров, показывающих уязвимость даже крупных компаний, на рынке достаточно. Крупнейший мировой производитель пиццы Domino пытается бороться за сохранение традиционной схемы. Дело в том, что курьерские приложения привлекают много инвестиций, благодаря чему занижают стоимость доставки, ставя целью быстрое расширение своей доли рынка. 

Domino отказывается сотрудничать с ними, но «война с приложениями» обрушила стоимость акций компании на 15%, ежегодный рост продаж сократился с 7 до 3%. 

В свою очередь компании по доставке еды объединяются, чтобы оказывать большее влияние на рынок. К примеру, этим летом началось объединение таких крупных игроков, как голландская Takeaway.com N.V. и американская Just Eat PLC. Объединенная компания будет обслуживать 355 млн клиентов в год на общую сумму заказов более $8 млрд.

«Темные кухни» кормят удаленного клиента 

M&A сделки свидетельствуют о сохраняющемся потенциале роста рынка доставки продуктов и готовой еды. По оценке Target Global, foodtech растет на 20–30% ежегодно, что делает этот сегмент самой перспективной отраслью для инвестирования. Наиболее популярные секторы – онлайн-сервисы, «темные кухни» – так называются рестораны, ориентированные только на онлайн-клиентов, а также сервисы по обеспечению ресторанов продуктами.

Пример стремительного роста популярности этого вида услуг в СНГ – Яндекс.Еда. Проект появился в 2017 году, когда на рынке России безраздельно господствовала DeliveryClub группы Mail.ru. 

Яндекс.Еда сформирована на базе поглощенных Foodfox и UberEATS. В первый год клиентами стали 100 тыс. человек, год спустя их было уже 1 млн, а в текущем году, по оценкам экспертов, компания отвоевала 20% всего рынка России, закрепившись в 25 крупных городах. Считается, что DeliveryClub, работая в 97 городах, контролирует 80% рынка.
 
Как раз сейчас все внимание привлечено к очередному витку борьбы между этими конкурентами: Яндекс.Еда объявила о введении бесплатной доставки, компания DeliveryClub на этот шаг пока никак не отреагировала. Напомним, сейчас рынок готовой еды в России составляет 132 млрд рублей (примерно 764,7 млрд тенге). В связи с этим возникает вопрос: как изменится рынок Казахстана с появлением иностранных игроков, закаленных конкуренцией недоступного для нас уровня и способных поднимать ставки в игре настолько высоко?

Какие глобальные игроки зашли на рынок Казахстана

Выход Яндекс.Еды на рынок РК можно считать свершившимся фактом. Компания не дает комментариев до официального запуска локального проекта, однако признала, что тестирует услугу на базе собственного сервиса такси. Одновременно компания начинает экспансию на рынок Беларуси.

Ожидается приход в страну еще одного игрока – финского стартапа Wolt, сейчас компания на стадии подбора ключевого персонала. Этот проект работает в 14 странах Европы, в его базе 1,5 млн клиентов, специализация – доставка готовой еды из ресторанов.

Наконец, с начала текущего лета в Казахстане работает испанская компания Glovo. Она специализируется на поставках любого товара, включая продукты питания и готовую еду. Glovo работает в 22 странах мира, начиная с 2015 года курьеры компании выполнили более 40 млн поставок. Среди глобальных партнеров McDonald’s, KFC и Starbucks.

Появление в Казахстане таких серьезных игроков позволяет предположить, что и у нас повторится сценарий, типичный для стран, уже переживших экспансию сервисов поставки: производители еды либо передают доставку специализированным компаниям, либо сливаются с ними. Инструментов давления у курьерских компаний великое множество. Например, формирование собственных брендов на рынке еды и переманивание клиентов в эту нишу льготными тарифами на поставку за счет масштаба бизнеса и поддержки со стороны глобальных материнских структур. 

Что такое рынок доставки еды в Казахстане?

По данным компании Chocofood, в РК оборот услуг по поставкам продуктов и готовой еды достиг показателя 11,6 млрд тенге. В деньгах эти услуги ежегодно растут на 20%. В большей степени это касается городов Алматы, Нур-Султан, Шымкент и Караганда. По собственной оценке, Chocofood контролирует 24% рынка доставки еды и 82% рынка foodtech, фактически львиная доля заказов еды в мобильных приложениях – это заказы через chocofood.kz. Другие основные игроки рынка доставки еды – Samurai Sushi, KFC/Hardee’s, Burger King, McDonald’s, Gippo, которые имеют собственные службы доставки. 

Комментируя грядущие конкурентные войны, компания подчеркнула, что усиление конкуренции приведет к общему росту рынка. К примеру, значительно сократится среднее время доставки, благодаря внедрению технологий big data бизнес сможет предвосхищать пожелания клиента. Также здесь уверены, что местные компании лучше «чувствуют» потребителя и знают его особенности.
 
Напомним, что начиная с 2014 года ключевым конкурентом Chocofood была Foodpanda Kazakhstan, часть международного сервиса по онлайн-заказу и доставке еды Delivery Hero. В 2017 году Chocofood поглотил конкурента и стал абсолютным лидером среди foodtech-сервисов.

21 августа, CEO Сhocofamily Рамиль Мухоряпов заявил о привлечении дополнительного капитала в компанию. $5 млн инвестировал Айдын Рахимбаев, основатель BI Group. Мухоряпов подчеркнул, что основные ресурсы будут направлены как раз на развитие сервиса «Рахмет» и Chocofood. Сейчас сервис доставки еды сhocofood.kz совершает 2,5 тыс. доставок в день из 650 ресторанов. Глава Сhocofamily рассчитывает, что компания вырастет в 18 раз в ближайшие пять лет, причем 70% прибыли должны принести иностранные проекты. Как минимум, конкуренция с новыми иностранными игроками на домашнем поле позволит Chocofood, а значит, и Сhocofamily в целом, получить опыт, который холдинг сможет применить уже при своей международной экспансии.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

 

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций