Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


868 просмотров

В ЗКО выявили нарушения в госзакупках на 1,3 млрд тенге

Ежегодно нарушений в области госзакупок становится все меньше, причиной тому - переход на электронный формат проведения тендеров

Фото: Shutterstock

В ЗКО с начала года аудиторы выявили нарушения при проведении 369 госзакупок на сумму 1,3 млрд тенге. 67 нарушений было выявлено в ходе проверок по жалобам бизнесменов, результаты 4 из них уже отменены.

Аудиторы отмечают, что ежегодно нарушений в области госзакупок в ЗКО становится все меньше, причиной тому - переход на электронный формат проведения тендеров, постоянный камеральный контроль за ходом госзакупок. Удивительно, но ряд нарушений в госзакупках может выявить установленная на портале goszakup.gov.kz система управления рисками (СУР), как это произошло с тендером, разыгранным Бурлинским районным отделом ЖКХ, когда отдел покупал за государственные деньги отопительные котлы, а в итоге остался без денег и без котлов.

«В конце декабря 2018 года СУР выдал нам информацию о том, что объявленные Бурлинским районным отделом ЖКХ государственные закупки являются рискованными, - рассказал «Курсиву» заместитель руководителя Департамента внутреннего государственного аудита по ЗКО Комитета внутреннего государственного аудита МФ РК Виталий Пак. - Тендер был объявлен в 20-х числах декабря, это была явная попытка освоить бюджетные деньги в сжатые сроки - до окончания календарного года. Когда мы вышли на аудит, выяснили, что райотделом ЖКХ была заключена сделка на поставку отопительных котлов для новых школ города с ГКП «Аксайжылукуат» на сумму 86 млн тенге. Деньги поставщику были переведены, но котлы не были поставлены». 

Бюджетные средства растворились в воздухе, и это стало поводом для возбуждения уголовного дела сотрудниками Нацбюро по противодействию коррупции ЗКО. На данный момент 58 млн тенге из бесследно пропавших возвращены на счет государства.

Пак пояснил «Курсиву», что сотрудники их ведомства за 2018 год провели 139 выездных проверок по 220 закупкам на общую сумму 4,832 млрд тенге (из них в 138 были установлены нарушения на сумму 3,498 млн тенге). Камеральным проверкам подверглись 8410 конкурсных процедур на сумму 98,2 млрд тенге (из них в 207 госзакупках на сумму 964,3 млн тенге выявлены нарушения). 

Он также отметил, что выездные проверки в основной массе аудиторы проводят по жалобам участников госзакупок, которые посчитали, что тендер был проведен незаконно. Камеральные проверки осуществляются через веб-портал госзакупок, и их несомненным плюсом является то, что аудиторы могут выявить нарушения и привести тендер в соответствии с законодательством еще в ходе его проведения.

Основными нарушениями при проведении госзакупок, по словам собеседника «Курсива», являются необоснованное отклонение заявок потенциальных поставщиков товаров и услуг в участии в конкурсе, неправильный подсчет условных скидок при определении победителя.
 
«Могут быть нарушения на стадии технической спецификации, которая не позволяет принять участие в тендере другим субъектам бизнеса – обычно это выражается в том, что условия конкурса госзакупок пишутся под определенного поставщика, - рассказывает Виталий Пак. - Вполне возможно, если бы этих нарушений не было, победителями конкурсов госзакупок были бы признаны совсем другие поставщики».

Чаще всего грешат нарушениями в тендерах отделы ЖКХ, отделы строительства и учреждения образования (школы, колледжи).

С начала 2019 года по представлению областной прокуратуры Департамент внутреннего государственного аудита по ЗКО инициировал 4 судебных иска в отношении областного  Управления пассажирского транспорта и автомобильных дорог по поводу проведения госзакупок на общую сумму 2,7 млрд тенге (это средства, выделенные на текущий ремонт и обслуживание автодорог).

По мнению аудиторов, госорган в ходе тендера не обеспечил равные условия для всех потенциальных поставщиков услуг. По двум судебным процессам решение принято в пользу Департамента внутреннего государственного аудита по ЗКО, по одному из них суд принял сторону ответчика и посчитал, что подрядчик выбран верно и выполняет дорожные работы качественно и в срок. По одному из исков суды еще продолжаются.

Виталий Пак также сообщил «Курсиву», что в 1 квартале 2019 года камеральным контролем было охвачено 23957 процедур госзакупок на сумму 56 млрд тенге. Аудиторы выявили, что 302 закупки на сумму 772,5 млн тенге были проведены с нарушениями. 
По всем процедурам направлены уведомления, которые исполнены.

«Ежегодно нарушений в проведении госзакупок становится меньше, сам портал goszakup.gov.kz выявляет эти нарушения, - говорит Виталий Пак. - Так, по сравнению с 2017 годом, снижено в пределах 50-60% количество обращений предпринимателей по фактам, когда тендеры пишутся под определенного поставщика. Многие нарушения позволяет выявить камеральный контроль за тендерами: так, когда он только формировался, 16-20% госзакупок проводились с нарушениями, сейчас этот процент снижен до 3-5%».


155 просмотров

Қазақстан сүт зауыттары шикізат тапшылығын сезінуі мүмкін

Өйткені қайта өңдеуге тапсырылатын сүттің тең жартысы Кедендік одақ техникалық талаптарына сай емес

Фото: Shutterstock

2020 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанға аталмыш саланы ретке келтіру үшін берілген мерзім бітеді. Содан кейін стандартқа сай келмейтін сүт қабылданбайды. 

Тұяқ серпіп үлгермейсің...

Негізінде, өнім құрамы мен тазалығына қойылатын талаптар, шикізат жинаудың бекітілген ережесі бар. Кәсіпорындар мен жеткізушілер 2018 жылдан осы стандарттар бойынша жұмыс істеуі керек еді. Алайда бұл реформа тағы да 2 жылға шегерілген болатын.

Бұл туралы Қазақстан сүт одағының Павлодарға жұмыс сапарымен келген мамандары ескертті. Шикізат стандартқа сай болу үшін қорадағы малды қалай жемдеп-бағуды, оның сүтін жинау мен сақтау тәртібін үйрететін жол картасын әзірлеген. 

Қазақстан сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников БАҚ-қа арналған брифинг барысында:

«Аталмыш жол картасы өңделетін сүттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған барлық шараларды қамтыған. Бұл – біздің саладағы басты талап.  Ал талапқа сай келмейтін шикізатты сүт өңдейтін кәсіпорындарға қабылдай алмаймыз», – деп мәлімдеді.

«Тұтынушылар таңдауын анықтайтын зерттеу нәтижесі тұрғындардың 34 пайызы қолдың сүтін еш алаңсыз пайдалана беретінін көрсетті. Ал оңтүстік аймақтарда халықтың 44 пайызы жеке қосалқы шаруашылықта сауылған сүттің сапалы екеніне сенімді. Яғни, көпшілік өңделмеген өнімді тұтынады деген сөз. Жол бойында сатылған сүтті алсаңыз, оның қандай жағдайда сауылғаны, қалай сақталғаны, қалай жеткізілгені белгісіз. Қазір далада күн ыстық, 38 градустан асады, ал әйелдер көшеде сүт сатып отыр»,– дейді жол картасының үйлестірушісі Сәуле Жанкина. 

Ал «Молсервис» ЖШС-нің директоры Сергей Чепурконың айтуынша, Кедендік одақтың стандарттары оған дайын емес шикізат жеткізушілерін тығырыққа тіреуі мүмкін. Қайта өңдеуші кәсіпорындар қазірдің өзінде тек үлкен қожалықтармен әріптестік орнатқанды жөн көріп, жеке шаруалармен жұмыс істеуден бас тартып жатыр. 

«Соңғы жылдары біздің компания бұндай проблемаларға тап болған жоқ, өйткені біз сенімді жеткізушілермен жұмыс істейміз. Егер бұрын шикізаттың жартысы ЖШС-лардан, жартысы жеке қосалқы шаруашылықтардан келсе, қазіргі кезде олардың үлесі 25% ғана», – дейді кәсіпкер.

Сонымен қатар ауылшаруашылық кооперативтерінің құрылуы шикізат сапасын арттыруға жасалған жақсы қадам деп пайымдайды кәсіпкер. Алайда бұл жерде тірліктің бәрі басшылардың кәсіби біліктілігіне келіп тіреледі.     

«Бұл өзгеріске дайын болмағандардың бәрінде өнімді өткізу тұрғысынан қиындық туындайды. Олар сүтті сатып ала салып, өткізіп, бірден ақшасын аламыз деп ойлайды. Бірақ бәрі оңай емес. Бірнеше жыл бұрын жекізушілермен үлкен қиындықтар болған еді. Сапасыз өнімді қабылдамай, сүт таситын көлікті қайтарып жіберіп отырдық. Соның бәрі жеке үйлерден жиналған сүт болатын», – дейді Сергей Чепурко.

Ауыл сүтті көп бере ме? 

Қазақстан сүт одағының мәліметтері бойынша, бүгінде елімізде сатылатын 1,5 млн тонна сүттің 77% -ын ұсақ шаруашылықтар өндіреді. Егер үлкен қожалықтардан алынатын сүтке ешқандай шағым болмаса, жеке мал ұстайтындарға айтылатыны жеткілікті. Өндірілетін шикізаттың шамамен 700 мың тоннасынан түрлі  кемшілік табылады, кейбірінде микробиологиялық көрсеткіштер жоғары болса, екіншісінен антибиотиктер табылған. Шикізат сапасына ауыл арасының алшақтығы, сүт жинау желісінің дамымауы, мамандар тапшылығы, ақыр аяғы сүт тапсырушылардың сауатсыздығы кері әсер етеді. 

Қазақстан Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевниковтың айтуынша, тағы бір үлкен мәселе – жазда сүт зауыттарына сүт артығымен жеткізілсе, қыста олар шикізаттан қысылады. Нәтижесінде зауыттар құрғақ сүт ұнтағына тәуелді, оның 90 пайызы  шетелден жеткізіледі. 

Жеке қосалқы шаруашылықтардың басын  кооперативтерге біріктіру кедендік одақтың техникалық талаптарына сай болуға ықпал етеді деп тұжырымдайды сүт одағының өкілдері. Қарағанды облысында осындай кооперативке бас біріктірудің жарқын мысалы бар. Айталық, «Нәтиже» ЖШС облыста 30-ға жуық сүт қабылдау пункті желісін құрған. Қабылдау пункттерінде сүт дереу сүзіліп, салқындатылады да,  оның тазалығы, сапасы тексеріледі, содан кейін кедендік одақ талаптарын сай, арнайы ыдыстарда зауытқа жеткізіледі.

«Егер сүт сапасыз болса, техникалық талаптар енгізе саласымен, шығынға батамыз. Сондықтан біз сүт тапсырушыларға шикізат сапасына қандай талаптар қойылатынын түсіндіріп, арнайы сүт қабылдау орындарын құрып жатырмыз. Бұл істен оң нәтиже шығады деп үміттенеміз»,– дейді «Нәтиже» ЖШС-нің директоры Дәулетбек Акпар. 

Оның айтуынша, әзірге айына 3-4 рет тапсырылатын сүт сапасы қойылатын талапқа сай болмай шығады.

Ал Жаманжол ауылының тұрғыны Светлана Мокишина 20 жылдан бері сүт өткізіп келеді. Оның айтуынша кооператив құрылғалы бері, өткізілетін сүтке қойылатын талап қатайған, дегенмен өз шикізатын тұрақты тапсырып тұруға мүдделі жергілікті тұрғындар бұл талаптарға тез бейімделіпті.

«Сүттің тексерістен өтпей қалуы сирек кездеседі, қойылатын талаптар да аса қиын емес, ең бастысы – тазалық сақталып, сүт беретін мал сау болса болғаны», – дейді Светлана Мокишина.

Дегенмен Сүт одағы өкілдерінің деректеріне жүгінсек, жеке шаруашылық иелері кооперативке кіруге аса құлықты емес. «Ауыл сүті» ЖШС директоры Қанат Әбдіғалиевтің пікірінше, оған халықтың бұндай бірлестіктің артықшылығы туралы хабарсыздығы себеп.

«Тұрғындарға кооперативтің не екенін, оған арнайы субсидия бөлінетінін, әр литр сүттен 10 теңге кооперативке қайтатынын түсіндіру керек. Бұл да ынталандыратын фактор.  Бағдарлама шыққанымен, ол туралы нақты ақпарат сүт тапсырушыларға жетпей жатыр», – деп пайымдайды Қанат Әбдіғалиев.

Ақпараттық технологиялардың көмегі 

Қазіргі кезде өндірушілер Collect mobile қосымшасын пайдалана бастаған. 

«Бұл қосымша сүт өнімділігіне әсер ететін факторларды анықтауға және сүт тапсырушылардың көрсеткіштерін бір жерге жинақтауға мүмкіндік беріп, қайта өңдеушілерге өз жұмысын дұрыс жопарлауға көмектеседі. Мәселен, осы ауданда сүтті сиырлар азайып бара жатса, олар мал тұқымын асылдандырады. Бұл өз кезегінде сүт тапсырушылардың шикізаты көбейіп, табысының артуына ықпал етеді», –деп түсіндірді БҰҰ Азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының агроөнеркәсіп бойынша экономисті (FAO) Инна Пунда.

Инна Пунданың айтуынша, бұл ноу-хаудың  басты міндеті – сүт өндірісі тізбегін «тапсырушы-өндірушіге» дейін қысқарту. 

«Қазіргі кезде сүт өндірісі тізбегінде сүт тапсырушылар мен зауыт емес, алыпсатарлар жақсы пайда тауып отырғаны айқын. Өкінішке қарай, алыпсатарлықтың арқасында күніне бірнеше мың доллар табатындар бар. Олар шаруалардың хабарсыздығын пайдаланып, зауытты шикізатқа тәуелді етіп, өз ойларындағы бағаны қоюға мүдделі»,– деп тұжырымдайды сарапшы.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций