Сыртқы жарнама салығы: кәсіпкерлер мойнына тағы бір жүк іліне ме?

Сыртқы жағына жарнама ілінген сөре мен терезелерге салық салынбақ

Фото: Shutterstock.com

11 сәуірде «ҚР кейбір заңнамалық актілеріне жарнама мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу» туралы Заң өз күшіне енеді. Заң күшіне енген соң, сыртқы жарнаманы орналастыру құны мен төлем мерзімі өзгереді. «Атамекен» кәсіпкерлер палатасында аталмыш құқықтық құжаттағы өзгерістерге байланысты туындайтын түйткілдерді талқыға салды. 

Заңнамадағы өзгерістер негізінен сөрелердің сыртқы безендірілуі, салық мөлшері мен рұқсатнама құжаттарын алуды қамтыған. Осы ретте «Атамекен» ӨКП өкілдері сөреге салық салуды адам естіп-білмеген жаңалық деп отыр. Ендігі жерде сыртқы жағынан безендірілген, яғни көше жағынан жарнама ілінген сөре мен терезеге салық салынуы мүмкін. Яғни, дүкен терезесінде тауар немесе қызметтің суреті, акция мен жеңілдіктер туралы ақпарат орналастырылса, оған да төлеуге тура келеді. Ал бұған дейін кәсіпкерлер сөре мен терезені безендіргені үшін жарнама салығын төлемейтін еді.
 
Сонымен қатар, кәсіпкердің витражды терезесі болса, оны жарнама үшін тек ішкі жағынан пайдалана алады. Бұл үшін жарнамалық ақпаратты терезеден 15-20 см  алшақ орналастыру керек, бұл жағдайда жарнама салығын төлеудің қажеті жоқ.
 
«Жаңа салық түрін енгізу – кәсіпкерлерге жүктелген үлкен салмақ, оның бизнеске тигізер зардабы үлкен. Мәселен, мен өз дүкенімнің терезесіндегі сурет үшін айына шамамен 170 мың теңге төлеуім керек. Бір жылға алып қарасаң, 2 миллионның айналасында қосымша шығын шығады. Бұл аз ақша емес. Бәсекелестік жоғары болғандықтан, тауар құнын қымбаттата алмаймыз. Егер  бүгін тауар бағасын көтерсем, ертең-ақ тақырға отыруым мүмкін»,  – дейді «Тост плюс» ЖШС  директоры Бақыт Сүлейменов.

Ал салық мөлшері сыртқы жарнама көлеміне байланысты. Мәселен, көлемі 2 шаршы метрлік сыртқы жарнама үшін кәсіпкер 2 АЕК көлемінде міндетті жарна төлеуі тиіс, ал адам көп жүретін көшелерде (А категориясы) бұл сома екі еселеніп, 4 АЕК-ке жетеді. Егер сыртқы жарнама көлемі 70 шаршы метрден асатын болса, онда 200 АЕК төлеуге тура келеді. Әр көше бойынша салынатын салықтың нақты көлемін қалалық немесе облыстық мәслихат анықтайды. 

«Сыртқы жарнама бойынша енгізілген бұл өзгеріс бәрінің бас ауруына айналса да, біздің облыста аса өткір тұр. Өйткені ҚР Салық кодексінде жергілікті атқарушы органдардың жарнама құнын 2 есеге дейін көтеруіне рұқсат берілгенін пайдалана отырып, біздің облыстық мәслихат жарнама салығын 1,9, яғни 2 есеге дейін көтеріп жіберді. Біздің табысымыз 2 есе өспесе де, шығынымыздың көлемі артты. Айталық көлемі 3*6, яғни 20 шаршы метрге дейінгі билбордтар үшін айына 45 450 теңге төлейміз», – дейді «Асар Медиа Стар» ЖШС бас директоры Ольга Цыганова.

Сонымен қатар, билборд нарығы да өзгереді. Қазір жарнама берушілер жарнамасын роллерлік дисплей, билбордта орналастырғаны үшін жарнама салығын әр конструкцияға ғана төлейді. Ал заңдағы өзгерістер өз күшіне енген күннен бастап, бұл жүйе өзгеріп, салықты құрылым үшін емес, экранда шығатын әр сурет үшін төлеу керек болады. 

–Бұрын бүкіл құрылым үшін айына 45 450 теңге төлесем, енді заң бойынша әр жарнамалық роликке 7 АЕК, егер біздің аймақтың мәслихаты салық мөлшерін екі есе көтеріп тастағанын ескерсек, әр сурет үшін 14 АЕК төлеуім керек. Ақшаның бәрі тек салыққа кетеді. Ал қызметкерлердің жалақысын қалай берем, коммуналдық қызметке ақшаны қайдан алам? – деп ашынады кәсіпкер. 

«Сонымен қатар, заң баптарының орындалуын кім бақылайтыны, қанша ролик көрсетілгенін кім және қалай қадағалайтыны белгісіз. Бұл жерде жемқорлыққа жағдай жасалып тұр. Айталық, жарнама агенттігі тексерушінің қалтасына ақша салып, уәкілетті органның есебінде 10 емес, 5 ролик көрсетілген деп жазуын «өтінуі» мүмкін, – дейді «Атамекен» ӨКП заң бөлімінің басшысы Нұрлан Махамбетов

Сондай-ақ, 11 сәуірден жарнама орналастыруға рұқсат алу тәртібі де, төлем мерзімі де өзгереді. Заңдағы  өзгерістер өз күшіне енгенге дейін оның рұқсаттық сипаты болса, ендехабарландыру сипатын иеленеді. Яғни, жарнама беруші ғимараттың сыртына, сөре мен билбордқа  жарнама ілуден 5 күн бұрын сәулет және құрылыс мекемелеріне ескерту жіберуі тиіс. Оған қоса сыртқы жарнаманы орналастырғаны үшін салықты алдын-ала төлеуі керек. 

«Табыс тапқан екенсің, мемлекетке салық төле, бұл дұрыс. Ал бізде қалай? Табыс таппай жатып, мемлекетке салық төлеуге міндеттісің. Бұндай тәсілдің ақыры кәсіпкерлердің көлеңкеге кетуімен тынады. Айталық, уәкілетті органға ескерту жіберіп, салықты да төледім делік. Ал кәсіпкер сауда жоқ, сондықтан келісім-шартты бұзамыз десе, маған ақшамды кім қайтарып береді?» – дейді Ольга Цыганова.

Кәсіпкерлердің пікірін ескере отырып, «Атамекен» ӨКП Ұлттық Палатаға заңды бұрынғы қалпында қалдыруға ықпал ету өтінішімен шықпақ.

«Егер заңнамадағы салық мөлшері осылай қала берсе, онда жарнаманың күні бітті дей беріңіздер. Яғни, мемлекет кәсіпкерден 2 рет салық алғысы келіп отыр. Айталық, кәсіпкер жарнамасыз 1 миллионның тауарын сатты делік, одан міндетті түрде салық төлейді, ал дүкен иесі жарнама беріп 10 миллионның тауарын сатса да, одан салық жарнасын өткізеді. Енді жарнама орналастырғаны үшін тағы да салық төлеуіне тура келіп тұр. Бұндай дүние әлемдік тәжірибеде жоқ», – деп пайымдайды Нұрлан Махамбетов.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

В Казахстане станет проще развивать тепличный бизнес

Новые правительственные поправки снизят число необходимых документов для старта

Фото: Depositphotos/PiLens

Очередной пакет поправок в законодательство по вопросам улучшения бизнес-климата в Казахстане поможет малому бизнесу расширить свои объекты или построить новые. В частности, отменены требования разработки проектно-сметной документации в отношении технически несложных стройобъектов.

Технически несложные объекты – это мобильные комплексы контейнерного, блочного и модульного исполнения, одно­этажные здания для предприятий торговли, общественного питания и бытового обслуживания, которые возводят из сборно-разборных конструкций, склады и хранилища высотой не более 7 метров и площадью до 2 тыс. кв. м, открытые автостоянки на 50 и менее мест. А кроме того, теплицы и парники, строительство которых на госуровне стимулируется с 2015 года. 

Для теплиц и не только

Теплицы должны были сбить ценовые скачки при сезонном подорожании овощей, но при их строительстве бизнес столкнулся с существенными барьерами. Показательна история грузинского бизнесмена, который строил теплицу в Актюбинске.

«Он признался, что когда он такую же теплицу строил в Грузии, то разрешение на строительство теплицы там ему обошлось в 10 тыс. евро и в две-три недели было выдано. У нас стоимость дошла до 100 тыс. евро и по срокам – пять месяцев, но если бы мы не подключились, то разрешение он бы еще полгода получал», – рассказывал Айдос Мамыт из Агентства по противодействию коррупции.

8-й пакет поправок в законодательство по вопросам улучшения бизнес-климата в том числе отменяет требования разработки проектно-сметной документации (ПСД) в отношении технически несложных стройобъектов.

«Изменения, безусловно, произошли в лучшую сторону, поскольку, независимо от того, технически они сложные или несложные, стройобъекты ранее поголовно проходили экспертизу и процедуру разработки проектно-сметной документации», – поясняет руководитель управления анализа и мониторинга бизнес-среды Министерства национальной экономики Мадина Нуртас.

Она говорит, что на разработку ПСД требуется от месяца до года и даже более в зависимости от сложности объекта. 

От экспертизы и ПСД освобождено и строительство сетей электроснабжения с установленной мощностью до 200 кВт для субъектов предпринимательства. Сеть в 200 кВт способно обслуживать помещение с сетью освещения в 83 лампочки мощностью 100 Вт. Ранее, если предприниматель решал расширить свой магазин и, соответственно, увеличить его освещение, ему повторно приходилось разрабатывать ПСД на строительство или модернизацию сети питания, теряя деньги и время. «Тепличная» поправка на самом деле облегчила жизнь всему малому и микробизнесу страны, особенно в том случае, если этот бизнес решит расширяться, наращивая свои производственные и торговые площади. 

KPI для государства

Упрощение процедур в этой сфере может простимулировать рост числа проектов в сфере коммерческого строительства и количества компаний, реализующих такие проекты под ключ, уверены в Министерстве национальной экономики.

Увеличению числа игроков рынка из частного сектора будет способствовать и установленное законом сокращение перечня оснований для создания организаций с государственным участием. Теперь государственные предприятия могут быть созданы исключительно в целях обеспечения национальной безопасности, введения государственной монополии или в связи с недостаточным развитием конкуренции на товарном рынке, которое будет определяться по итогам его анализа со стороны антимонопольного ведомства.

«Анализ состояния конкурентной среды и сейчас проводится при создании госпредприятий либо расширении или изменении осуществляемых ими видов деятельности: им определяется возможное их влияние на рынки», – напоминает руководитель управления правового обеспечения и методологии Комитета по защите и развитию конкуренции Министерства национальной экономики Бахыт Кожикова.

Она поясняет, что для определения уровня развития конкуренции на товарном рынке берутся следующие критерии: рыночная концентрация, доли действующих субъектов частного предпринимательства на этом рынке, показатели спроса и возможности его удовлетворения субъектами частного предпринимательства, а также иные структурные особенности товарного рынка, к примеру, экономические и административные барьеры для входа на рынок. После анализа этих данных будет приниматься решение о целесообразности присутствия государства в предпринимательской среде на конкретном участке.

Напомним, что в начале лета министр национальной экономики Казахстана Руслан Даленов сообщил о том, что по итогам 2019 года участие государства в экономике снизилось до 16% – этот показатель был вычислен путем деления суммы валовой добавленной стоимости продукции, произведенной компаниями квазигосударственного сектора, на объем ВВП страны. При этом доля МСБ в казахстанском ВВП, по оценке того же министерства, составила 30,8%. Государственный KPI – довести этот показатель до 35% к 2025 году.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg