Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1 просмотр

Сроки строительства Тургусунской ГЭС сорвались из-за паводка

«Курсив» побывал на строительной площадке и выяснил подробности

Фото: Автора

О том, что нужно использовать мощь многочисленных рек и речушек в Восточном Казахстане говорят давно. Но пока в области реализуется только один проект в сфере малой гидроэнергетики. 

12,6 млрд для затравки

Строительство малой гидроэлектростанции на реке Тургусун, мощностью 29,4 МВт, – знаковый для Восточного Казахстана проект. Успешный запуск объекта может дать зеленый свет и другим ГЭС. Только в Тургусунском каскаде их планировали три, еще столько же можно поставить на реке Бухтарма. Но пока внимание властей и общественности приковано к единственной стройке, развернувшейся в лесу, в 30 километрах от города Алтая.

Первые шаги по реализации этого проекта были сделаны еще в 2013 году, когда в районе Алтай прошли общественные слушания, с участием вновь созданного ТОО «Тургусун-1». Позднее с привлечением российских и китайских специалистов была разработана проектная документация. В селе Парыгино установлен дробильно-сортировочный комплекс, непосредственно на стройплощадке – бетонный завод и вахтовый городок.

По информации заместителя директора по экономическим вопросам ТОО «Тургусун-1» Асета Максут, проект финансируется в рамках реализации госпрограмм. Банк Развития Казахстана и его дочерняя организация «БРК-Лизинг» выдали кредиты на общую сумму в 8,6 млрд тенге.

За счет государства по программе «Дорожная карта бизнеса-2020», как отмечают в «Тургусун-1», были построены инфраструктурные объекты – железнодорожный тупик в селе Парыгино и высоковольтная линия электропередач. Компания вложила в строительство ГЭС 4 млрд собственных средств. Таким образом, общая стоимость объекта составила более 12,5 млрд.

Три месяца большой воды

Экскурсию по строительной площадке для «Курсива» провел директор ТОО «Тургусун-1» Калаубек Баймуханбетов, в активе которого опыт возведения и запуска Мойнакской ГЭС. Еще в дороге гидростроитель рассказал, почему не удалось сдать тургусунский объект в декабре, как это было запланировано ранее.

«Конец 2018 года - декларативный срок, принятый еще в 2013 году, но реалии внесли свои коррективы. Были причины природного характера. В прошлом году весенний паводок длился 3 месяца, что, судя по архивным данным, произошло впервые за последние 56 лет», - поясняет г-н Баймуханбетов.

По словам директора «Тургусун-1», в 2018 году уровень воды в реке несколько раз поднимался до 6 метров. Такую нагрузку не смогли выдержать временные перемычки и водоотводный канал, построенный, чтобы осушить русло реки для возведения плотины.

«С учетом данных имеющейся у нас архивной документации, предусмотрели все мероприятия для пропуска реки на время строительства, но паводок 2018 года «выскочил» из тех рамок, на которые мы ориентировались по материалам прошлых лет», - делится Калаубек Баймуханбетов.

Временные защитные сооружения и глубина канала были рассчитаны на пятиметровый уровень воды. В итоге река шла через мост, ведущий на стройплощадку, переливалась через гребень перемычек, и строительный котлован восемь раз затапливало. Каждый раз приходилось откачивать по 2-3 тысячи кубов воды, что вместе с затишьем на стройке, по данным гидростроителей, нанесло объекту ущерб размером в 100 млн тенге.

И сегодня видны последствия прошлогоднего паводка. Местами разрушены борта водоотводного канала. Река снова начинает разливаться, но уровень воды пока не превышает 3 метров. В «Тургусун-1» надеются, что в этом году столь сильного паводка не будет, и работа пойдет по плану.

Заставили поволноваться гидростроителей и зимние морозы. Температура на площадке, по их словам, несколько раз опускалась до минус 50 градусов, останавливая все работы не объекте.

Неудачный опыт французов

Буквально в 400 метрах от тела строящейся плотины расположены развалины старой ГЭС. Первые попытки использовать энергию Тургусуна были сделаны еще в конце 19 – начале 20 веков французскими инженерами, которые действовали по заказу царского правительства. Но в один из паводков тело плотины подмыло и разрушило.

Современные гидростроители заверяют, что при проектировании ГЭС был учтен негативный опыт прошлых лет. И само тело плотины, по их словам, в отличие от временных защитных сооружений, способно выдержать мощный гидроудар. На стадии разработки ПСД учитывался паводок, который может быть раз в тысячу лет.

Согласно проекту, переливная плотина длиной около 280 ммтров будет возведена на тридцатиметровую высоту. При этом ее основание «врезается» в грунт местами до 20 метров, а само бетонное тело прикреплено анкерами к склону горы. На сегодня, по данным директора ТОО «Тургусун-1», выполнено около 80% всех бетонных работ.

Визуально, с учетом высоты возведенных блоков, кажется, что остался значительно больший фронт работы, но как поясняют строители у сооружения массивное основание, на возведение которого ушел весомый объем планового бетона.

Участок плотины с левого берега и до водоотводного канала возведен на полную высоту. Справа также готов небольшой бетонный отрезок, слившийся со скалой. В русле реки блоки возведены на разную высоту. Во время нашей экскурсии по объекту рабочие занимались усилением металлического скелета сооружения.

«Остались две большие секции, еще необходимо уложить около 10 тысяч кубов бетона. После нужно будет достроить само здание ГЭС и установить все оборудование, которое было завезено на площадку еще весной 2018 года», - поясняет Калаубек Баймуханбетов.

Сейчас на объекте задействованы специалисты из Поднебесной, которые уже начали монтаж закладных элементов гидросилового оборудования, изготовленного на заводах в Китае. Будет установлено три агрегата. Два из них – мощностью 11,5 МВт, третий – 1,9 МВТ, рассчитанный на запуск в зимние месяцы с минимальным пропуском воды (10-12 кубов в секунду).

«Если поток будет меньше, сможем использовать потенциал водохранилища, которое образуется после запуска ГЭС», - поясняет директор «Тургусун-1».

Зарплата для гидростроителя

Непосредственно строительством ГЭС, по заказу ТОО «Тургусун-1», занимается генеральный подрядчик - ТОО «Саулет LTD». У организации не было опыта в гидростроении, и учиться приходилось на ходу. Как поясняет представитель заказчика, ранее по работе организации возникали определенные замечания.

В прошлые годы свои жалобы, связанные с задержкой заработной платы и условиями труда, озвучивали и рабочие подрядчика, задействованные на стройке.

Но сейчас, как заверил «Курсив» директор ТОО «Саулет LTD» Максим Мамонтов, проблемные вопросы практически решены. Генподрядчик привлек три восточно-казахстанские компании. Всего, по данным г-на Мамонтова, на стройплощадке задействованы около 400 человек, работа идет в две смены. В распоряжении рабочих - более 50 единиц техники.

«Наши специалисты проводят монтаж арматуры, выставляют опалубку и бетонируют. С материалом проблем нет. Цемент используем Бухтарминский, марки 400, который благодаря своему качеству известен за пределами страны», - делится с «Курсивом» начальник строительного участка ТОО «ВК-Техногрупп» Амангельды Туктасинов.

Представитель другого субподрядчика мастер монтажного участка ТОО «Гидросталь» Евгений Малюгин рассказал, что его рабочие ведут монтаж закладных деталей на верхнем и нижнем бьефах, сегментых затворов.

«Заказчиком поставлена задача – сдать объект до конца июня 2019 года. Будем ее решать, нагонять отставания. Уже работаем с поставщиками, чтобы не допустить срыва сроков завоза материалов. Подрядчики планируют дополнительно привлечь еще около 100 человек», - поделился директор ТОО «Саулет LTD».

Калаубек Баймуханбетов отметил, что со своей стороны заказчик своевременно решает все финансовые и административные задачи. Успешный запуск первой малой ГЭС в ВКО – вопрос не только финансовой выгоды, но и репутации современных гидростроителей.


93 просмотра

Қазақстан сүт зауыттары шикізат тапшылығын сезінуі мүмкін

Өйткені қайта өңдеуге тапсырылатын сүттің тең жартысы Кедендік одақ техникалық талаптарына сай емес

Фото: Shutterstock

2020 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанға аталмыш саланы ретке келтіру үшін берілген мерзім бітеді. Содан кейін стандартқа сай келмейтін сүт қабылданбайды. 

Тұяқ серпіп үлгермейсің...

Негізінде, өнім құрамы мен тазалығына қойылатын талаптар, шикізат жинаудың бекітілген ережесі бар. Кәсіпорындар мен жеткізушілер 2018 жылдан осы стандарттар бойынша жұмыс істеуі керек еді. Алайда бұл реформа тағы да 2 жылға шегерілген болатын.

Бұл туралы Қазақстан сүт одағының Павлодарға жұмыс сапарымен келген мамандары ескертті. Шикізат стандартқа сай болу үшін қорадағы малды қалай жемдеп-бағуды, оның сүтін жинау мен сақтау тәртібін үйрететін жол картасын әзірлеген. 

Қазақстан сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников БАҚ-қа арналған брифинг барысында:

«Аталмыш жол картасы өңделетін сүттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған барлық шараларды қамтыған. Бұл – біздің саладағы басты талап.  Ал талапқа сай келмейтін шикізатты сүт өңдейтін кәсіпорындарға қабылдай алмаймыз», – деп мәлімдеді.

«Тұтынушылар таңдауын анықтайтын зерттеу нәтижесі тұрғындардың 34 пайызы қолдың сүтін еш алаңсыз пайдалана беретінін көрсетті. Ал оңтүстік аймақтарда халықтың 44 пайызы жеке қосалқы шаруашылықта сауылған сүттің сапалы екеніне сенімді. Яғни, көпшілік өңделмеген өнімді тұтынады деген сөз. Жол бойында сатылған сүтті алсаңыз, оның қандай жағдайда сауылғаны, қалай сақталғаны, қалай жеткізілгені белгісіз. Қазір далада күн ыстық, 38 градустан асады, ал әйелдер көшеде сүт сатып отыр»,– дейді жол картасының үйлестірушісі Сәуле Жанкина. 

Ал «Молсервис» ЖШС-нің директоры Сергей Чепурконың айтуынша, Кедендік одақтың стандарттары оған дайын емес шикізат жеткізушілерін тығырыққа тіреуі мүмкін. Қайта өңдеуші кәсіпорындар қазірдің өзінде тек үлкен қожалықтармен әріптестік орнатқанды жөн көріп, жеке шаруалармен жұмыс істеуден бас тартып жатыр. 

«Соңғы жылдары біздің компания бұндай проблемаларға тап болған жоқ, өйткені біз сенімді жеткізушілермен жұмыс істейміз. Егер бұрын шикізаттың жартысы ЖШС-лардан, жартысы жеке қосалқы шаруашылықтардан келсе, қазіргі кезде олардың үлесі 25% ғана», – дейді кәсіпкер.

Сонымен қатар ауылшаруашылық кооперативтерінің құрылуы шикізат сапасын арттыруға жасалған жақсы қадам деп пайымдайды кәсіпкер. Алайда бұл жерде тірліктің бәрі басшылардың кәсіби біліктілігіне келіп тіреледі.     

«Бұл өзгеріске дайын болмағандардың бәрінде өнімді өткізу тұрғысынан қиындық туындайды. Олар сүтті сатып ала салып, өткізіп, бірден ақшасын аламыз деп ойлайды. Бірақ бәрі оңай емес. Бірнеше жыл бұрын жекізушілермен үлкен қиындықтар болған еді. Сапасыз өнімді қабылдамай, сүт таситын көлікті қайтарып жіберіп отырдық. Соның бәрі жеке үйлерден жиналған сүт болатын», – дейді Сергей Чепурко.

Ауыл сүтті көп бере ме? 

Қазақстан сүт одағының мәліметтері бойынша, бүгінде елімізде сатылатын 1,5 млн тонна сүттің 77% -ын ұсақ шаруашылықтар өндіреді. Егер үлкен қожалықтардан алынатын сүтке ешқандай шағым болмаса, жеке мал ұстайтындарға айтылатыны жеткілікті. Өндірілетін шикізаттың шамамен 700 мың тоннасынан түрлі  кемшілік табылады, кейбірінде микробиологиялық көрсеткіштер жоғары болса, екіншісінен антибиотиктер табылған. Шикізат сапасына ауыл арасының алшақтығы, сүт жинау желісінің дамымауы, мамандар тапшылығы, ақыр аяғы сүт тапсырушылардың сауатсыздығы кері әсер етеді. 

Қазақстан Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевниковтың айтуынша, тағы бір үлкен мәселе – жазда сүт зауыттарына сүт артығымен жеткізілсе, қыста олар шикізаттан қысылады. Нәтижесінде зауыттар құрғақ сүт ұнтағына тәуелді, оның 90 пайызы  шетелден жеткізіледі. 

Жеке қосалқы шаруашылықтардың басын  кооперативтерге біріктіру кедендік одақтың техникалық талаптарына сай болуға ықпал етеді деп тұжырымдайды сүт одағының өкілдері. Қарағанды облысында осындай кооперативке бас біріктірудің жарқын мысалы бар. Айталық, «Нәтиже» ЖШС облыста 30-ға жуық сүт қабылдау пункті желісін құрған. Қабылдау пункттерінде сүт дереу сүзіліп, салқындатылады да,  оның тазалығы, сапасы тексеріледі, содан кейін кедендік одақ талаптарын сай, арнайы ыдыстарда зауытқа жеткізіледі.

«Егер сүт сапасыз болса, техникалық талаптар енгізе саласымен, шығынға батамыз. Сондықтан біз сүт тапсырушыларға шикізат сапасына қандай талаптар қойылатынын түсіндіріп, арнайы сүт қабылдау орындарын құрып жатырмыз. Бұл істен оң нәтиже шығады деп үміттенеміз»,– дейді «Нәтиже» ЖШС-нің директоры Дәулетбек Акпар. 

Оның айтуынша, әзірге айына 3-4 рет тапсырылатын сүт сапасы қойылатын талапқа сай болмай шығады.

Ал Жаманжол ауылының тұрғыны Светлана Мокишина 20 жылдан бері сүт өткізіп келеді. Оның айтуынша кооператив құрылғалы бері, өткізілетін сүтке қойылатын талап қатайған, дегенмен өз шикізатын тұрақты тапсырып тұруға мүдделі жергілікті тұрғындар бұл талаптарға тез бейімделіпті.

«Сүттің тексерістен өтпей қалуы сирек кездеседі, қойылатын талаптар да аса қиын емес, ең бастысы – тазалық сақталып, сүт беретін мал сау болса болғаны», – дейді Светлана Мокишина.

Дегенмен Сүт одағы өкілдерінің деректеріне жүгінсек, жеке шаруашылық иелері кооперативке кіруге аса құлықты емес. «Ауыл сүті» ЖШС директоры Қанат Әбдіғалиевтің пікірінше, оған халықтың бұндай бірлестіктің артықшылығы туралы хабарсыздығы себеп.

«Тұрғындарға кооперативтің не екенін, оған арнайы субсидия бөлінетінін, әр литр сүттен 10 теңге кооперативке қайтатынын түсіндіру керек. Бұл да ынталандыратын фактор.  Бағдарлама шыққанымен, ол туралы нақты ақпарат сүт тапсырушыларға жетпей жатыр», – деп пайымдайды Қанат Әбдіғалиев.

Ақпараттық технологиялардың көмегі 

Қазіргі кезде өндірушілер Collect mobile қосымшасын пайдалана бастаған. 

«Бұл қосымша сүт өнімділігіне әсер ететін факторларды анықтауға және сүт тапсырушылардың көрсеткіштерін бір жерге жинақтауға мүмкіндік беріп, қайта өңдеушілерге өз жұмысын дұрыс жопарлауға көмектеседі. Мәселен, осы ауданда сүтті сиырлар азайып бара жатса, олар мал тұқымын асылдандырады. Бұл өз кезегінде сүт тапсырушылардың шикізаты көбейіп, табысының артуына ықпал етеді», –деп түсіндірді БҰҰ Азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының агроөнеркәсіп бойынша экономисті (FAO) Инна Пунда.

Инна Пунданың айтуынша, бұл ноу-хаудың  басты міндеті – сүт өндірісі тізбегін «тапсырушы-өндірушіге» дейін қысқарту. 

«Қазіргі кезде сүт өндірісі тізбегінде сүт тапсырушылар мен зауыт емес, алыпсатарлар жақсы пайда тауып отырғаны айқын. Өкінішке қарай, алыпсатарлықтың арқасында күніне бірнеше мың доллар табатындар бар. Олар шаруалардың хабарсыздығын пайдаланып, зауытты шикізатқа тәуелді етіп, өз ойларындағы бағаны қоюға мүдделі»,– деп тұжырымдайды сарапшы.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций