Перейти к основному содержанию
1 просмотр

Керчь бұғазы мен Бұқтырма су қоймасын не байланыстырады?

Инженер-жобалаушы Виктор Фольцпен сұхбат

Шығыс Қазақстан облысы өзен-көлге бай болғандықтан, бұл аймақта көпір салу мен оны пайдалану мәселесі әрқашан өзекті. Осы орайда Керчь бұғазы мен Бұқтырма су қоймасын не байланыстыратыны, қазіргі салынып жатқан көпірлер қаншалықты ұзақ қызмет ететіні және арзан жобалардың неліктен қазынаға салмақ салатыны жайлы инженер-жобалаушы Виктор Фольцпен сұхбаттастық. 

- Виктор сіз құны 23 млрд теңгеден асатын, ШҚО-дағы ең ірі жобалардың бірімен жұмыс істедіңіз. Егер инвестор қаржы құйса, Бұқтырма су қоймасының үстінен салынатын көпір қандай болмақ?  

– Күршім өткелінің жанында салынатын көпір ерекше құрылыс болайын деп тұр. Оның ұзындығы –1,3 шақырым болса, ені – 12 метр. Бұндай көпірге қажеттілік Кеңес кезінде де бар еді, бірақ қажетті техника жоқ, құрылысшылардың мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, идея күйінде қалған. Жобалау жұмыстары енді ғана қолға алдынды. Өте қиын сейсмикалық және геологиялық жағдайда, үлкен мұз алқаптары мен су қоймасының 15 метр тереңдігін ескере отырып жұмыс істеуге тура келді. 

– Бүгінде барлық мәселе шешілді ме?

– Біз жобалау  кезінде Керчь көпірін жобалаған әріптестерімізбен ақылдасып, кеңестік. Олар таңдалған шешімдердің дұрыстығын айтады. Жұмыс барысында туындаған қиындықтардың түп-тамыры ұқсас екен. 

Қандай шешім туралы айтып жатырсыз?

– Жалпы айтар болсақ, монолит темірбетонды жеке тірек пен металл арқалық құрылысының жобасы жасалды. Көпір ұзындығы 63-84 метр болатын 16 арқалық  пен 37 метрге дейін жететін қазықтардан тұрады. Құрылысшылар бетондау жұмысын су астында жүргізе алуы үшін металды гильзалар, арнайы қалқыма құралдар, қада мен өзге де ерекше конструкцияларды қолдандық.

– Бұрындары маңызды нысанды жобалау үшін шетелдік фирмаларды тартатын еді, мысалға Семейдегі аспалы көпірді алайық. Қазіргі кезде отандық мердігерлер шетелдіктермен бәсекелесе ала ма?

- Біздің елде  әр салада: құрылыс болсын, жобалау болсын, кез-келген қиын жұмысты атқара алатын кәсіби мамандар жеткілікті. Дегенмен қазіргі кезде білікті инженерлердің жетіспеушілігі байқалады. Миграция жыл сайын артып, көптеген мамандар жоғары табыс үшін шетелге көшіп жатыр. Бұған мемлекет назар аударып, жастардың техникалық мамандыққа деген қызығушылығын арттыруы керек. Ең бастысы, құрылысшылар мен жобалаушылардың жұмысы тұрақты болуы керек. Бұл енді бюджетті бөлу мәселесі. Бұрын мемлекеттік тендерге қатысатын компаниялар жобаның нақты құнын қатты төмендететін еді, ол өз кезегінде көптеген жобалау компанияларының жабылуына әкеп соқты.  

– Жобалық құжаттарға қанша уақыт өзгерту мен түзетулер енгізбеуге болады? Күршім көпірін салу жобасы әлі де өзекті ме, оны жаңалау қанша тұрады? 

– Кез-келген жобаның қолдану мерзімі – 3 жыл. Одан кейін геологиялық қыртыс қозғалып, гидрогеологиялық жағдай өзгеріп кетуі мүмкін, сондықтан зерттемелерді жаңалау қажет. Егер өте маңызды нысан болса, зерттеме құны да аз болмайды, өйткені бұрғылау жұмысы өте қымбат. Дегенмен, Күршім көпірінің жобасы әлі де өзекті.  

– Жобалау барысында Шығыс Қазақстан облысының табиғаты, жер қыртысы, сулану деңгейіне байланысты өзіндік қиындықтар болды ма? 

- Ауа-райы, геологиялық және гидрологиялық т.б. ерекшеліктердің бәрі салалық нормативтерде ескерілген. Қазір құрылысты қатты суықтан, су тасқынынан қорғау жеңіл. Құрылысшылардың таңдауына берілетін құрылыс материалдары да саналуан, өндірушілер әрқашан бәсекеде жүреді, өнім сапасын үнемі жақсартып отырады.

– ШҚО-да әр жылдары салынған құрылыстардың ішінде қайсысы жобалау тұрғысынан қызығушылық тудырады?
  
– Маңызды нысандардың қатары көп. Семейдегі керме көпірдің өзі не тұрады? Бұл өте қызық құрылыс, бірақ қымбат. Үнемі әдемі нысан сала бермейсің. Осы ретте мемлекеттік сараптаманың бақылауындағы қазына қаржынысын тиімді пайдалану мәселесін естен шығара алмайсың. Әдетте біздің өзендерге ұзын көпір қажет емес. Сондықтан құрылыстардың бәрі бір стильде салынады, көбінесе темірбетон арқалық қолданылады. Бірақ қазір елімізде монолит темірбетонды қолданатын құрылыс қарқын алып жатыр. Бұл үрдіс көңіл қуантады, өйткені қала эстетикасы мен архитектурасын бұзбайтын,  бұрылыс-қиылыстарда ым-жымы білінбей қиюласатын әдемі құрылыс салуға мүмкіндік туындайды.  

– Құрылыс қаншалықты күрделі болған сайын, оны пайдалану соншалықты қымбатқа түседі деген сөз рас па? 
 
- Кез-келген көпірді пайдалану барысында шығын шығатыны анық. Қазіргі кезде бұдан бөлек үлкен бір мәселе бар, тапсырыс берушілер мен сараптама жасайтындар  өте тиімді, бірақ аса қымбат емес құрылысты талап етеді. Алайда дәл осындай нысандарды пайдалану барысында шығын молынан шығады. Әлемдік тәжірибе құрылыс кезінде қаржыны аямай, содан кейін 10-15 жыл бойына пайдалануға кететін қомақты қаржыны үнемдеуге болатынын көрсетеді. Мәселен, өзенге темірбетоннан салынған ұзын көпірді кейін күтіп ұстау қазынаға салмақ салады. Оны  судың үстінде бояу да, бетонды судан қорғайтын жабынын сақтау да оңай емес. Ал металл көпір одан жеңіл, ұзақ мерзімге жарамды және оны жиі-жиі бояудың да қажеті жоқ. 

–  Заманауи технологияны ескерсек, көпірдің қызмет ету уақыты қанша? 

– Көпірлер негізінен 100 жылдан аса уақытқа шыдауы керек. Бұл қағида кеңес кезінде бекітілген. Бірақ өткен ғасырдың 50-70-жылдары салынған көпірлерді алып қарасақ, сапасы аса жақсы болмағанын байқап отырмыз. Бетонның шығынын азайту үшін арқалықты жұмыр тастармен толтыратын. Нәтижесінде елдегі көптеген құрылыс күрделі жөндеуді, қайта құрылымдауды қажет етеді, тіпті кейбірін қайта салу керек.  

– Өткен жылы су тасқыны кезінде Крестовка өзеніндегі көпір кұлап қалды. Бұған не себеп деп ойлайсыз? 

– Бұның бәрі – тапшылықтың салдары. Кеңес уақытында қажетті материал мен уақыт жетіспегендіктен, көпір барлық талаптарға сай салынбайтын. Ал колхоз-совхоздар дамып, қарым-қатынас орнату үшін көпір деген ауадай қажет еді, көптеген құрылыс уақытша нысан ретінде салынған, алайда олар әлі күнге дейін пайдаланылып келеді. 

– 1987 жылы қатты аяз салдарынан негізгі құрылымдарының бірі жарылып кеткен Үлбі көпірінің қазіргі жай-күйін қалай бағалайсыз?  

- Бұл мәселеге байланысты қандай да бір пікір білдіре алмаймын. 

– Қазіргі кезде ШҚО-да қандай жобаны жүзеге асырып жатырсыздар?

- Жергілікті компаниямен бірлесе отырып, бірі Өскемен қаласы, Сәтпаев даңғылындағы мешіттің жанында, екіншісі Ольга Рыпакова орталығының жанында орналасатын жерүсті жаяу жүргінші жолының жобасын бітірдік. Жұмыс барысында қала тұрғындары мен әкімшіліктің де пікірін ескердік. Бұл – көлік жолында тіреуіші жоқ, өте жеңіл, баспалдағында резіңке жабыны бар, светодиодтармен жарықтанған, көпқабатты үйлердегідей, бір нүктені баса салсаң келетін лифтісі бар құрылым болмақ. Бір жобамыз мемлекеттік сараптамадан өтті, екіншісінің қорытындысы жақын күндері шығуы керек.

1387 просмотров

Алматинский и актюбинский технадзор вытесняет из Уральска местные фирмы

Они не могут конкурировать с ними в госзакупках

Фото: Silentalex88

Причиной тому стали изменения в законодательстве: в конкурсах на оказание услуг в сфере строительства по ЗКО побеждают лишь актюбинские или алматинские фирмы, у которых суммы налоговых отчислений в бюджет много выше, чем у местных технадзорных компаний. 

Всего в ЗКО около 20 фирм, оказывающих услуги технического надзора при строительстве зданий, сооружений и автомобильных дорог. С начала 2019 года в условиях конкурсов на проведение государственных закупок определяющим показателем была внесена сумма уплаченных предприятием налогов за последние четыре года. И уральские фирмы-технадзоры перестали побеждать в тендерах. Победителями конкурсов на оказание услуг технадзора при строительстве государственных объектов в ЗКО стали иногородние фирмы – ТОО «Дирекция строящихся предприятий «Стройинтеграция» (Алматы), ТОО «Актаустройэксперт» (Нур-Султан), ТОО «Инженерное бюро NURTAU» (Актобе), ТОО «Актобестройэксперт» (Актобе), ТОО «DS&V» (Костанай).

Выиграли много, а спецов мало?

В октябре 2019 года пять инжиниринговых компаний Уральска – ТОО «Сана Маркет», ТОО «АНТинжсервис», ТОО «Сектор строительных услуг «Сенiмдi сапа», ТОО «БатысСапа Инжиниринг», ТОО «КИУС» – написали заявление в управление государственного архитектурно-строительного контроля ЗКО. Они попросили ведомство провести проверку соответствия качества услуг по техническому надзору за строительными объектами в области. 

Причиной проверки, с точки зрения местных предпринимателей, может служить тот факт, что неместные фирмы выиграли огромное количество лотов на технадзор при строительстве 14 многоэтажных домов, 4 водопроводов, 67 одноэтажных домов, 3 школ, 6 дорог. Учитывая разбросанность объектов по области, у местных фирм возник вопрос: сумеют ли победители качественно выполнить взятые на себя обязательства? 

Не получив из ГАСКа ответа, в ноябре 2019 года бизнесмены обратились в Палату предпринимателей ЗКО, где помимо вопросов качества услуг затронули и больной для инжиниринговых компаний области вопрос – близкое к банкротству финансовое положение. 

Руководитель ТОО «КИУС» Мурат Бахишев – именно он и стал инициатором написания тревожных писем в ГАСК и ПП – объяснил «Курсиву», что его предприятие работает с 2007 года, и при участии ТОО «КИУС» в ЗКО были построены десятки социальных объектов, много­этажных домов, автодорог.

«Во многих договорах на наши услуги прописано, что представители фирмы-технадзора должны постоянно находиться на строительном объекте. При возведении многоэтажного дома или, к примеру, строительстве автодороги там должны работать до шести специалистов технадзора. У нас вызывает большое сомнение, как фирмы из Алматы или Актобе, выигравшие не один десяток тендеров по стране, смогут обеспечить при строительстве объектов должное количество специалистов», – рассуждает Мурат Бахишев.

По его словам, уже сейчас иногородние компании переманивают к себе на работу сотрудников местных фирм. 

Аналогичного мнения придерживается и руководитель фирмы-технадзора ТОО «АНТинж­сервис» Нурлан Мурзагалиев. Он считает, что сложившаяся ситуация с технадзором в ЗКО породит лишь одно: отсутствие надлежащего контроля со стороны госорганов, поскольку фирмы-технадзоры нанимает именно государство в лице областных управлений строительства. В итоге может пострадать качество строительных работ. 

Узкая направленность – путь к разорению

Относительно нового условия участия в тендере – отнесения в зачет участника конкурса суммы уплаченных налогов за последние четыре года – оба руководителя инжиниринговых компаний считают, что именно оно выбило из участия в госзакупках всех уральских технадзоров. 

«Уральские инжиниринговые фирмы заняты только в сфере технадзора за строительством. В то время как алматинские или актюбинские фирмы – победители большинства конкурсов – выполняют весь комплекс строительных работ – от проектирования до строительно-монтажных работ плюс технический и авторский надзор за строительством», – говорит  Нурлан Мурзагалиев.  

Сейчас, по его словам, «АНТинж­сервис» переживает нелегкие времена: из фирмы уже ушли два специалиста, осталось пятеро. Платить зарплату людям нечем. Из госзаказа у ТОО остался лишь проект по газоснабжению сел Казталовского района ЗКО. В конце декабря «АНТинж­сервис» завершит проект, и фирма сократит свой штат еще на три специалиста.

Аналогичная ситуация у большинства инжиниринговых компаний Уральска. В ТОО «КИУС» из 11 специалистов сейчас работают шесть. Люди уходят, потому что нет тендеров, соответственно, нет и достойной зарплаты. 

«Сейчас мы даже не заглядываем на портал госзакупок – шансов выиграть тендеры на технадзор у нас нет никаких. У меня осталось несколько проектов прошлых лет: спортивная школа-интернат в поселке Деркул и пристройка к зданию ДКНБ. К середине лета 2020 года мы их завершим и пойдем ко дну», – констатирует Мурат Бахишев.

Главы уральских инжиниринговых фирм отмечают, что новые нормы закона о госзакупках, по сути, монополизируют рынок услуг технадзора в сфере строительства. И даже если правила госзакупок будут изменяться в перспективе, не исключено, что к тому времени инжиниринговые фирмы Уральска уже разорятся.

Выше закона не прыгнешь 

Руководитель управления госзакупок по ЗКО Бибигуль Ниеткалиева сообщила «Курсиву», что с начала 2019 года они провели 29 конкурсов на услуги технадзора. Один из них выиграла местная фирма – ТОО «Жана консалтинг Ltd», в других победили иногородние инжиниринговые компании. Средняя сумма одного лота по технадзору, по словам г-жи Ниеткалиевой, – 10 млн тенге. 

«Раньше технадзоры, чтобы выиграть конкурс, могли демпинговать, предлагать цену услуг ниже заявленной в тендере на 40-50%. Теперь, во избежание получения некачественных услуг, внесена норма, предписывающая участникам тендеров не допускать понижения цены ниже 15%», – пояснила Бибигуль Ниеткалиева.

То, что местные фирмы из-за меньших сумм налоговых отчислений оказались аутсайдерами тендеров на услуги технадзоров, изменить в управлении госзакупок не в силах.  

Председатель совета по защите прав предпринимателей ПП ЗКО Хайдар Капанов считает, что в этой ситуации побороться все-таки стоит. На местном уровне, как подчеркивает г-н Капанов, такие вопросы не решаются. Поэтому обращение инжиниринговых компаний Уральска они перенаправили в РПП «Атамекен». 

«Наша резолюция – из законодательства нужно убирать норму о включении суммы уплаты налогов за четыре года в список ключевых при участии бизнеса в тендерах на госзакупки в сфере строительства. О какой поддержке малого и среднего бизнеса со стороны государства может идти речь, если такими поправками в законодательстве мы душим МСБ на корню?» – заключил Хайдар Капанов.
 

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Спецпроекты

Биржевой навигатор от Freedom Finance