Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


198 просмотров

Керчь бұғазы мен Бұқтырма су қоймасын не байланыстырады?

Инженер-жобалаушы Виктор Фольцпен сұхбат

Шығыс Қазақстан облысы өзен-көлге бай болғандықтан, бұл аймақта көпір салу мен оны пайдалану мәселесі әрқашан өзекті. Осы орайда Керчь бұғазы мен Бұқтырма су қоймасын не байланыстыратыны, қазіргі салынып жатқан көпірлер қаншалықты ұзақ қызмет ететіні және арзан жобалардың неліктен қазынаға салмақ салатыны жайлы инженер-жобалаушы Виктор Фольцпен сұхбаттастық. 

- Виктор сіз құны 23 млрд теңгеден асатын, ШҚО-дағы ең ірі жобалардың бірімен жұмыс істедіңіз. Егер инвестор қаржы құйса, Бұқтырма су қоймасының үстінен салынатын көпір қандай болмақ?  

– Күршім өткелінің жанында салынатын көпір ерекше құрылыс болайын деп тұр. Оның ұзындығы –1,3 шақырым болса, ені – 12 метр. Бұндай көпірге қажеттілік Кеңес кезінде де бар еді, бірақ қажетті техника жоқ, құрылысшылардың мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, идея күйінде қалған. Жобалау жұмыстары енді ғана қолға алдынды. Өте қиын сейсмикалық және геологиялық жағдайда, үлкен мұз алқаптары мен су қоймасының 15 метр тереңдігін ескере отырып жұмыс істеуге тура келді. 

– Бүгінде барлық мәселе шешілді ме?

– Біз жобалау  кезінде Керчь көпірін жобалаған әріптестерімізбен ақылдасып, кеңестік. Олар таңдалған шешімдердің дұрыстығын айтады. Жұмыс барысында туындаған қиындықтардың түп-тамыры ұқсас екен. 

Қандай шешім туралы айтып жатырсыз?

– Жалпы айтар болсақ, монолит темірбетонды жеке тірек пен металл арқалық құрылысының жобасы жасалды. Көпір ұзындығы 63-84 метр болатын 16 арқалық  пен 37 метрге дейін жететін қазықтардан тұрады. Құрылысшылар бетондау жұмысын су астында жүргізе алуы үшін металды гильзалар, арнайы қалқыма құралдар, қада мен өзге де ерекше конструкцияларды қолдандық.

– Бұрындары маңызды нысанды жобалау үшін шетелдік фирмаларды тартатын еді, мысалға Семейдегі аспалы көпірді алайық. Қазіргі кезде отандық мердігерлер шетелдіктермен бәсекелесе ала ма?

- Біздің елде  әр салада: құрылыс болсын, жобалау болсын, кез-келген қиын жұмысты атқара алатын кәсіби мамандар жеткілікті. Дегенмен қазіргі кезде білікті инженерлердің жетіспеушілігі байқалады. Миграция жыл сайын артып, көптеген мамандар жоғары табыс үшін шетелге көшіп жатыр. Бұған мемлекет назар аударып, жастардың техникалық мамандыққа деген қызығушылығын арттыруы керек. Ең бастысы, құрылысшылар мен жобалаушылардың жұмысы тұрақты болуы керек. Бұл енді бюджетті бөлу мәселесі. Бұрын мемлекеттік тендерге қатысатын компаниялар жобаның нақты құнын қатты төмендететін еді, ол өз кезегінде көптеген жобалау компанияларының жабылуына әкеп соқты.  

– Жобалық құжаттарға қанша уақыт өзгерту мен түзетулер енгізбеуге болады? Күршім көпірін салу жобасы әлі де өзекті ме, оны жаңалау қанша тұрады? 

– Кез-келген жобаның қолдану мерзімі – 3 жыл. Одан кейін геологиялық қыртыс қозғалып, гидрогеологиялық жағдай өзгеріп кетуі мүмкін, сондықтан зерттемелерді жаңалау қажет. Егер өте маңызды нысан болса, зерттеме құны да аз болмайды, өйткені бұрғылау жұмысы өте қымбат. Дегенмен, Күршім көпірінің жобасы әлі де өзекті.  

– Жобалау барысында Шығыс Қазақстан облысының табиғаты, жер қыртысы, сулану деңгейіне байланысты өзіндік қиындықтар болды ма? 

- Ауа-райы, геологиялық және гидрологиялық т.б. ерекшеліктердің бәрі салалық нормативтерде ескерілген. Қазір құрылысты қатты суықтан, су тасқынынан қорғау жеңіл. Құрылысшылардың таңдауына берілетін құрылыс материалдары да саналуан, өндірушілер әрқашан бәсекеде жүреді, өнім сапасын үнемі жақсартып отырады.

– ШҚО-да әр жылдары салынған құрылыстардың ішінде қайсысы жобалау тұрғысынан қызығушылық тудырады?
  
– Маңызды нысандардың қатары көп. Семейдегі керме көпірдің өзі не тұрады? Бұл өте қызық құрылыс, бірақ қымбат. Үнемі әдемі нысан сала бермейсің. Осы ретте мемлекеттік сараптаманың бақылауындағы қазына қаржынысын тиімді пайдалану мәселесін естен шығара алмайсың. Әдетте біздің өзендерге ұзын көпір қажет емес. Сондықтан құрылыстардың бәрі бір стильде салынады, көбінесе темірбетон арқалық қолданылады. Бірақ қазір елімізде монолит темірбетонды қолданатын құрылыс қарқын алып жатыр. Бұл үрдіс көңіл қуантады, өйткені қала эстетикасы мен архитектурасын бұзбайтын,  бұрылыс-қиылыстарда ым-жымы білінбей қиюласатын әдемі құрылыс салуға мүмкіндік туындайды.  

– Құрылыс қаншалықты күрделі болған сайын, оны пайдалану соншалықты қымбатқа түседі деген сөз рас па? 
 
- Кез-келген көпірді пайдалану барысында шығын шығатыны анық. Қазіргі кезде бұдан бөлек үлкен бір мәселе бар, тапсырыс берушілер мен сараптама жасайтындар  өте тиімді, бірақ аса қымбат емес құрылысты талап етеді. Алайда дәл осындай нысандарды пайдалану барысында шығын молынан шығады. Әлемдік тәжірибе құрылыс кезінде қаржыны аямай, содан кейін 10-15 жыл бойына пайдалануға кететін қомақты қаржыны үнемдеуге болатынын көрсетеді. Мәселен, өзенге темірбетоннан салынған ұзын көпірді кейін күтіп ұстау қазынаға салмақ салады. Оны  судың үстінде бояу да, бетонды судан қорғайтын жабынын сақтау да оңай емес. Ал металл көпір одан жеңіл, ұзақ мерзімге жарамды және оны жиі-жиі бояудың да қажеті жоқ. 

–  Заманауи технологияны ескерсек, көпірдің қызмет ету уақыты қанша? 

– Көпірлер негізінен 100 жылдан аса уақытқа шыдауы керек. Бұл қағида кеңес кезінде бекітілген. Бірақ өткен ғасырдың 50-70-жылдары салынған көпірлерді алып қарасақ, сапасы аса жақсы болмағанын байқап отырмыз. Бетонның шығынын азайту үшін арқалықты жұмыр тастармен толтыратын. Нәтижесінде елдегі көптеген құрылыс күрделі жөндеуді, қайта құрылымдауды қажет етеді, тіпті кейбірін қайта салу керек.  

– Өткен жылы су тасқыны кезінде Крестовка өзеніндегі көпір кұлап қалды. Бұған не себеп деп ойлайсыз? 

– Бұның бәрі – тапшылықтың салдары. Кеңес уақытында қажетті материал мен уақыт жетіспегендіктен, көпір барлық талаптарға сай салынбайтын. Ал колхоз-совхоздар дамып, қарым-қатынас орнату үшін көпір деген ауадай қажет еді, көптеген құрылыс уақытша нысан ретінде салынған, алайда олар әлі күнге дейін пайдаланылып келеді. 

– 1987 жылы қатты аяз салдарынан негізгі құрылымдарының бірі жарылып кеткен Үлбі көпірінің қазіргі жай-күйін қалай бағалайсыз?  

- Бұл мәселеге байланысты қандай да бір пікір білдіре алмаймын. 

– Қазіргі кезде ШҚО-да қандай жобаны жүзеге асырып жатырсыздар?

- Жергілікті компаниямен бірлесе отырып, бірі Өскемен қаласы, Сәтпаев даңғылындағы мешіттің жанында, екіншісі Ольга Рыпакова орталығының жанында орналасатын жерүсті жаяу жүргінші жолының жобасын бітірдік. Жұмыс барысында қала тұрғындары мен әкімшіліктің де пікірін ескердік. Бұл – көлік жолында тіреуіші жоқ, өте жеңіл, баспалдағында резіңке жабыны бар, светодиодтармен жарықтанған, көпқабатты үйлердегідей, бір нүктені баса салсаң келетін лифтісі бар құрылым болмақ. Бір жобамыз мемлекеттік сараптамадан өтті, екіншісінің қорытындысы жақын күндері шығуы керек.


1449 просмотров

Североказахстанские бизнесмены не хотят устанавливать POS-терминалы

Почему это происходит

Фото: Shutterstock

Из 38 тысяч петропавловских предпринимателей POS-терминалы имеют лишь 23 тысячи. В целом по СКО безналичные платежи составляют всего 16% от всех денежных операций. Отсутствие терминалов в торговых точках бизнесмены объясняют дороговизной оборудования и нерентабельностью его использования.

Вывести из тени

По информации акимата Северо-Казахстанской области, в регионе 5,6 тыс. торговых точек. Из них только 1,5 тыс. оснащены устройствами для проведения операций по безналичному расчету. При этом, по данным госоргана, на платежные карты жителей СКО ежемесячно начисляется до 27 млрд тенге. То есть возможность платить, не используя наличность, у североказахстанцев есть. Однако, как отмечают в областном акимате, на безналичные платежи приходится всего 16% от общего числа денежных операций.

И штрафов не боятся

Согласно Закону РК «О платежах и платежных системах» автодилеры, магазины, гостиницы, рестораны, кафе, билетные кассы, турагентства, кинотеатры, фитнес-клубы, ночные клубы и развлекательные центры должны принимать платежную карту клиента. В случае отказа им выносится предупреждение, а если POS-терминал так и не появится, предпринимателю грозит штраф от 96 до 240 тыс. тенге. 

Но в областном центре и в районах СКО далеко не все предприниматели готовы устанавливать необходимое оборудование. Отсутствует оно, как правило, и в мелких торговых точках с небольшой проходимостью. Об этом говорят представители местного общественного движения Modern Qazaqstan, которые посетили несколько десятков заведений в области. Результаты этого исследования явно не в пользу безналичных платежей.

«Мы побывали более чем на 50 объектах бизнеса. Оказалось, что POS-терминалы имеются только в больших супермаркетах, на заправках и в крупных кафе. В мелких дворовых магазинах о таком оборудовании речи нет. Ни в одной такой торговой точке мы не смогли провести безналичный расчет. То есть 80% магазинов не оснащены системами для оплаты платежной картой», – рассказал «Курсиву» директор ОО «Modern Qazaqstan» Дархан Темиртас.

Нет оборотов – нет выгоды

Владельцы не оснащенных необходимым оборудованием торговых точек ссылаются на небольшие обороты. POS-терминал стоит от 130 тыс. тенге. С каждой транзакции банк снимает 1–3%, а это значит, что если торговая точка в месяц не зарабатывает хотя бы 300 тыс. тенге, то наличие ККМ делает бизнес невыгодным, сетуют владельцы.

«У нас оборот чуть больше 100 тыс. тенге в месяц. Конечно, нам, мелким ИП, это совсем не выгодно», – посетовал в разговоре с корреспондентом «Курсива» хозяин небольшого фруктово-овощного ларька в Петропавловске.

Также предприниматели указывают на особенности расположения своих магазинов и ларьков. В некоторых микрорайонах среди покупателей преобладают люди пенсионного возраста, которые безналичными платежами не пользуются вообще.

9854189.jpg

Стимул – платить наличными

Однако специалисты областного акимата, проведя исследования, пришли к выводу, что в некоторых случаях владельцы торговых точек POS-терминалы не используют намеренно. Даже при наличии рабочего оборудования они стимулируют покупателей совершать оплату наличными. Аргументом в пользу этого является предоставляемая скидка на товар в размере 1–3%. 

«Если предприниматель предоставляет покупателю чек, в котором указывает стоимость продукта, то никаких противоречий с законодательством нет. Бизнесмен сам вправе назначать скидки на ту или иную продукцию. С другой стороны, возможно, таким образом, пробив платежный документ уже после реализации товара, субъект бизнеса хочет скрыть свои реальные заработки от органов госдоходов», – считает юрист Арсен Есебаев.

Впрочем, желание североказахстанцев пользоваться только бумажными деньгами подтверждают и статданные. По количеству транзакций СКО, согласно информации, опубликованной на официальном сайте Национального банка РК, числится в аутсайдерах. По данным финрегулятора, за июнь текущего года меньше операций по безналичному расчету было только в Кызылординской области. Из северных регионов страны невысокие показатели по использованию платежных операций в режиме онлайн зафиксированы в Акмолинской области.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций