Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1 просмотр

В СКО инициатива огородничества вызвала перенасыщение рынка и принесла убытки предпринимателям

Активнее заниматься огородничеством, в том числе картофелеводством, в прошлом году североказахстанцев призвали власти региона

Фото: Вадим Мударисов

2018 год в Северо-Казахстанской области отмечен массовым развитием огородничества. Местные власти специально предоставили земельные наделы, чтобы начинающие и опытные овощеводы помогли закрыть ежегодную потребность региона в местной продукции. Цены для населения действительно снизились, особенно на картофель. Однако на рынке корнеплодов возник переизбыток, и предприниматели понесли убытки.

Перенасытили...

В СКО картофель минувшей осенью оптом продавали по 90 тенге за килограмм, сегодня – по 35 тенге. Падение стоимости второго хлеба обусловлено реакцией рынка на переизбыток корнеплодов, информируют в профильном госоргане.
 
По данным регионального управления сельского хозяйства, в 2018 году местные овощеводы увеличили площадь угодий под картофель на 8 тыс., до 40 тыс. га. При хорошей урожайности удалось собрать порядка 600 тыс. т овощей. Для сравнения: в 2016 году валовой сбор составил 523 тыс. т., а в 2017-м вышло куда меньше – 502,6 тыс. т.

Активнее заниматься огородничеством, в том числе картофелеводством, в прошлом году североказахстанцев призвали власти региона. В развитии овощеводства они не только видели способ пополнить закрома, но и ставили задачу решить проблему безработицы в сельской местности. 

Начинающим земледельцам предоставляли свободные гектары, а с техникой им помогали местные сельхозпредприятия. План в итоге был перевыполнен – в огородничество ожидалось вовлечь 4960 человек, однако, по данным управлении сельского хозяйства, в дело вошли 5430 сельчан. Многие занялись выращиванием неприхотливого корнеплода. 

Сегодня здесь возник переизбыток картофеля. Но пока соседние регионы, имея отлаженные каналы поставок, не спешат в Северо-Казахстанскую область за продукцией. А местные бизнесмены жалуются на то, что экспортом сегодня заниматься тяжело. Так, например, кыргызский рынок сполна обеспечен продукцией с юга РК. Для СКО картофелеводство стало проблемой еще и в связи с отсутствием специализированных хранилищ, где продукция могла бы лежать до повышения спроса. В текущем году в регионе появилось только одно, на 2 тыс. т. И это хранилище построено не только под картофель, но и для хранения другой продукции с полей.

Какую-либо помощь овощеводам местный исполнительный орган сегодня не предложить не может. В управлении сельского хозяйства лишь говорят, что решать вопрос сбыта в перспективе помогут предприятия переработки. В СКО планируется построить завод по производству крахмала. Однако пока инвесторы конкретных проектов не предлагают. 

Акимат не виноват?

Впрочем, в ближайшие две недели на 10–15 тенге картофель подорожать может, считает североказахстанский фермер Андрей Стрелец. 19 февраля текущего года в Казахстане вступил в силу запрет на ввоз подкарантинной продукции из Кыргызстана и Узбекистана. Впрочем, по словам бизнесмена, эти соседние государства и не являются главными поставщиками. К нам товар через их рынки поступает из Китая. 

«В основном на 90% оттуда поступает китайский картофель. У Кыргызстана и Узбекистана нет таких объемов, чтобы покрыть казахстанский рынок. Для наших предпринимателей это ограничение на ввоз – хорошая новость. Цены на картофель поднимутся», – подчеркнул в разговоре с «Курсивом» г-н Стрелец.

Впрочем, зависеть только от колебаний на рынке и действий конкурентов, по мнению Андрея Стрельца, нельзя. В картофелеводстве, как и в любом другом деле, нужны расчет и планирование.

«Ошибочно считать, что все начали заниматься картофелеводством по поручению властей. Направление показалось выгодным, так как в 2017 году случился неурожай, и цена за тонну составляла 90–110 тыс. тенге. После этого многие и ринулись высаживать картофель, – отмечает бизнесмен. – Много дилетантов пришло в этом году. Не имея хранилищ, они занимаются только сбытом, а хранение, конечно, дорогое. У нас фермеры привыкли к тому, что к ним дядя приедет и в любом случае купит все, что они вырастили. Но думать о продажах необходимо заранее. У меня, например, несколько человек реализацией занимаются. Это же все не просто так».

Нужен серьезный подход

На его бизнесе перенасыщение рынка почти не отразилось. Андрей Стрелец занимается выращиванием экопродукции без использования химических добавок. Различные гербициды он заменил биогумусом – органическими удобрениями, которые производят дождевые черви. Предприниматель активно продвигает вермикультивирование по стране. Картофель и другие овощи с приставкой «эко» реализует в Астане и Алматы. Несмотря на то что продажи картофеля упали по всему Казахстану, г-н Стрелец смог их увеличить и даже вышел на экспорт.

«Мы в конце прошлого года попробовали отправлять продукцию в Туркменистан. 40 т ушло на чипсовые сорта. Вообще, им требовалась одна тысяча тонн, но у нас пока объемы поскромнее. Мы дополнительно 50 га земли оформили, будем практически в 2 раза увеличивать площади посевов. По урожайности в прошлом году один участок паровой дал 52 т с гектара, а основное поле – 28 т с гектара», – рассказал североказахстанский фермер. 

Вообще, минувший год выдался урожайным. Собирали в среднем от 25 до 30 т картофеля с гектара. Но правильно распорядиться результатами своего труда местные земледельцы не смогли, говорит Андрей Стрелец.

«Я многим предлагал скооперироваться, пройти европейскую сертификацию и продавать этот картофель на рынках Казахстана и других стран. Один я со своими 25 га, конечно, это не потяну. Некоторые коллеги сначала согласились, но потом от этой затеи отказались», – отмечает предприниматель.

Андрей Стрелец считает, что бизнесменам, рассчитывающим получать от овощеводства прибыль, необходимо не только заботиться об объемах урожая, но и браться за мойку, фасовку продукции, изготовление популярных у населения продуктов, вроде картофеля фри. В соседних регионах переработку осваивают, и если североказахстанцы отстанут, то местный рынок заполонят конкуренты. Кроме того, необходимо совершенствовать и технологии выращивания.

«Мы должны учитывать фактор конкуренции. Например, в Павлодарской области фермеры засевают до 400 га картофелем и используют современную технику. Одно из хозяйств только 1,2 млрд тенге в полив вложило. И результат у них соответствующий», – резюмирует фермер.


77 просмотров

Қазақстан сүт зауыттары шикізат тапшылығын сезінуі мүмкін

Өйткені қайта өңдеуге тапсырылатын сүттің тең жартысы Кедендік одақ техникалық талаптарына сай емес

Фото: Shutterstock

2020 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанға аталмыш саланы ретке келтіру үшін берілген мерзім бітеді. Содан кейін стандартқа сай келмейтін сүт қабылданбайды. 

Тұяқ серпіп үлгермейсің...

Негізінде, өнім құрамы мен тазалығына қойылатын талаптар, шикізат жинаудың бекітілген ережесі бар. Кәсіпорындар мен жеткізушілер 2018 жылдан осы стандарттар бойынша жұмыс істеуі керек еді. Алайда бұл реформа тағы да 2 жылға шегерілген болатын.

Бұл туралы Қазақстан сүт одағының Павлодарға жұмыс сапарымен келген мамандары ескертті. Шикізат стандартқа сай болу үшін қорадағы малды қалай жемдеп-бағуды, оның сүтін жинау мен сақтау тәртібін үйрететін жол картасын әзірлеген. 

Қазақстан сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников БАҚ-қа арналған брифинг барысында:

«Аталмыш жол картасы өңделетін сүттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған барлық шараларды қамтыған. Бұл – біздің саладағы басты талап.  Ал талапқа сай келмейтін шикізатты сүт өңдейтін кәсіпорындарға қабылдай алмаймыз», – деп мәлімдеді.

«Тұтынушылар таңдауын анықтайтын зерттеу нәтижесі тұрғындардың 34 пайызы қолдың сүтін еш алаңсыз пайдалана беретінін көрсетті. Ал оңтүстік аймақтарда халықтың 44 пайызы жеке қосалқы шаруашылықта сауылған сүттің сапалы екеніне сенімді. Яғни, көпшілік өңделмеген өнімді тұтынады деген сөз. Жол бойында сатылған сүтті алсаңыз, оның қандай жағдайда сауылғаны, қалай сақталғаны, қалай жеткізілгені белгісіз. Қазір далада күн ыстық, 38 градустан асады, ал әйелдер көшеде сүт сатып отыр»,– дейді жол картасының үйлестірушісі Сәуле Жанкина. 

Ал «Молсервис» ЖШС-нің директоры Сергей Чепурконың айтуынша, Кедендік одақтың стандарттары оған дайын емес шикізат жеткізушілерін тығырыққа тіреуі мүмкін. Қайта өңдеуші кәсіпорындар қазірдің өзінде тек үлкен қожалықтармен әріптестік орнатқанды жөн көріп, жеке шаруалармен жұмыс істеуден бас тартып жатыр. 

«Соңғы жылдары біздің компания бұндай проблемаларға тап болған жоқ, өйткені біз сенімді жеткізушілермен жұмыс істейміз. Егер бұрын шикізаттың жартысы ЖШС-лардан, жартысы жеке қосалқы шаруашылықтардан келсе, қазіргі кезде олардың үлесі 25% ғана», – дейді кәсіпкер.

Сонымен қатар ауылшаруашылық кооперативтерінің құрылуы шикізат сапасын арттыруға жасалған жақсы қадам деп пайымдайды кәсіпкер. Алайда бұл жерде тірліктің бәрі басшылардың кәсіби біліктілігіне келіп тіреледі.     

«Бұл өзгеріске дайын болмағандардың бәрінде өнімді өткізу тұрғысынан қиындық туындайды. Олар сүтті сатып ала салып, өткізіп, бірден ақшасын аламыз деп ойлайды. Бірақ бәрі оңай емес. Бірнеше жыл бұрын жекізушілермен үлкен қиындықтар болған еді. Сапасыз өнімді қабылдамай, сүт таситын көлікті қайтарып жіберіп отырдық. Соның бәрі жеке үйлерден жиналған сүт болатын», – дейді Сергей Чепурко.

Ауыл сүтті көп бере ме? 

Қазақстан сүт одағының мәліметтері бойынша, бүгінде елімізде сатылатын 1,5 млн тонна сүттің 77% -ын ұсақ шаруашылықтар өндіреді. Егер үлкен қожалықтардан алынатын сүтке ешқандай шағым болмаса, жеке мал ұстайтындарға айтылатыны жеткілікті. Өндірілетін шикізаттың шамамен 700 мың тоннасынан түрлі  кемшілік табылады, кейбірінде микробиологиялық көрсеткіштер жоғары болса, екіншісінен антибиотиктер табылған. Шикізат сапасына ауыл арасының алшақтығы, сүт жинау желісінің дамымауы, мамандар тапшылығы, ақыр аяғы сүт тапсырушылардың сауатсыздығы кері әсер етеді. 

Қазақстан Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевниковтың айтуынша, тағы бір үлкен мәселе – жазда сүт зауыттарына сүт артығымен жеткізілсе, қыста олар шикізаттан қысылады. Нәтижесінде зауыттар құрғақ сүт ұнтағына тәуелді, оның 90 пайызы  шетелден жеткізіледі. 

Жеке қосалқы шаруашылықтардың басын  кооперативтерге біріктіру кедендік одақтың техникалық талаптарына сай болуға ықпал етеді деп тұжырымдайды сүт одағының өкілдері. Қарағанды облысында осындай кооперативке бас біріктірудің жарқын мысалы бар. Айталық, «Нәтиже» ЖШС облыста 30-ға жуық сүт қабылдау пункті желісін құрған. Қабылдау пункттерінде сүт дереу сүзіліп, салқындатылады да,  оның тазалығы, сапасы тексеріледі, содан кейін кедендік одақ талаптарын сай, арнайы ыдыстарда зауытқа жеткізіледі.

«Егер сүт сапасыз болса, техникалық талаптар енгізе саласымен, шығынға батамыз. Сондықтан біз сүт тапсырушыларға шикізат сапасына қандай талаптар қойылатынын түсіндіріп, арнайы сүт қабылдау орындарын құрып жатырмыз. Бұл істен оң нәтиже шығады деп үміттенеміз»,– дейді «Нәтиже» ЖШС-нің директоры Дәулетбек Акпар. 

Оның айтуынша, әзірге айына 3-4 рет тапсырылатын сүт сапасы қойылатын талапқа сай болмай шығады.

Ал Жаманжол ауылының тұрғыны Светлана Мокишина 20 жылдан бері сүт өткізіп келеді. Оның айтуынша кооператив құрылғалы бері, өткізілетін сүтке қойылатын талап қатайған, дегенмен өз шикізатын тұрақты тапсырып тұруға мүдделі жергілікті тұрғындар бұл талаптарға тез бейімделіпті.

«Сүттің тексерістен өтпей қалуы сирек кездеседі, қойылатын талаптар да аса қиын емес, ең бастысы – тазалық сақталып, сүт беретін мал сау болса болғаны», – дейді Светлана Мокишина.

Дегенмен Сүт одағы өкілдерінің деректеріне жүгінсек, жеке шаруашылық иелері кооперативке кіруге аса құлықты емес. «Ауыл сүті» ЖШС директоры Қанат Әбдіғалиевтің пікірінше, оған халықтың бұндай бірлестіктің артықшылығы туралы хабарсыздығы себеп.

«Тұрғындарға кооперативтің не екенін, оған арнайы субсидия бөлінетінін, әр литр сүттен 10 теңге кооперативке қайтатынын түсіндіру керек. Бұл да ынталандыратын фактор.  Бағдарлама шыққанымен, ол туралы нақты ақпарат сүт тапсырушыларға жетпей жатыр», – деп пайымдайды Қанат Әбдіғалиев.

Ақпараттық технологиялардың көмегі 

Қазіргі кезде өндірушілер Collect mobile қосымшасын пайдалана бастаған. 

«Бұл қосымша сүт өнімділігіне әсер ететін факторларды анықтауға және сүт тапсырушылардың көрсеткіштерін бір жерге жинақтауға мүмкіндік беріп, қайта өңдеушілерге өз жұмысын дұрыс жопарлауға көмектеседі. Мәселен, осы ауданда сүтті сиырлар азайып бара жатса, олар мал тұқымын асылдандырады. Бұл өз кезегінде сүт тапсырушылардың шикізаты көбейіп, табысының артуына ықпал етеді», –деп түсіндірді БҰҰ Азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының агроөнеркәсіп бойынша экономисті (FAO) Инна Пунда.

Инна Пунданың айтуынша, бұл ноу-хаудың  басты міндеті – сүт өндірісі тізбегін «тапсырушы-өндірушіге» дейін қысқарту. 

«Қазіргі кезде сүт өндірісі тізбегінде сүт тапсырушылар мен зауыт емес, алыпсатарлар жақсы пайда тауып отырғаны айқын. Өкінішке қарай, алыпсатарлықтың арқасында күніне бірнеше мың доллар табатындар бар. Олар шаруалардың хабарсыздығын пайдаланып, зауытты шикізатқа тәуелді етіп, өз ойларындағы бағаны қоюға мүдделі»,– деп тұжырымдайды сарапшы.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций