Перейти к основному содержанию


2518 просмотров

Скандал вокруг СВХ: ответы есть – движения нет

Ситуация с задержанными на частых складах временного хранения грузами по-прежнему не разрешена

Фото: shutterstock.com

Несмотря на принятые госструктурами меры, ситуация с задержанными на частых складах временного хранения грузами по-прежнему не разрешена. Предприниматели несут убытки и вынуждены сокращать рабочие места. Подробности в материале «Курсива».

– Извините, но здесь нельзя фотографировать! Категорически нельзя! – выскочив из своей выкрашенной в желтый цвет будки, возмутился охранник. – Уберите, пожалуйста, фотоаппарат!

– Почему нельзя? В декабре можно было и в январе никто не запрещал.

– Вы из прессы, журналист? – несколько успокоившись, спросил одетый в униформу с шевроном Security плотно сбитый мужчина средних лет и, получив утвердительный ответ, заметил: – Вот тогда ваши приезжали, много фотографировали, для телевидения снимали, а потом моим коллегам начальство выговор объявило. Даже оштрафовали кого-то. Поймите, у нас же режимный объект. 

Исчез только снег

Впрочем, продвигаясь от проспекта Суюнбая, вдоль прилепившихся друг к другу частных складов временного хранения, понимаешь, что ныне сделанные фотографии не сильно отличались бы от их зимних аналогов. Разве что снега не стало. А так – все те же отдельно стоящие в закоулках фуры, прицепы и полуприцепы, которые иногда соседствуют с явно привезенными с ближайшей железнодорожной станции двумя-тремя контейнерами. Не исчезли и «вещественные доказательства контрабанды в особо крупном размере» в виде 17 в буквальном смысле завернутых в полиэтилен далеко не мелких грузовиков с арестованным грузом из Китая. С подачи следственных органов они уже больше года занимают половину территории частного СВХ «Аяз Кастомс» и дестабилизируют деятельность не по своей воле попавших в передрягу управляющей складом компании и владельцев большегрузных автомобилей.

Скрывать не станем: выдвигаясь в сторону алматинского 70-го разъезда – а именно в этом районе сосредоточилась значительная часть частных СВХ, – в «Курсиве» рассчитывали увидеть несколько иную картину. Скажем, если не полное исчезновение со складов «вещественных доказательств» на колесах, то хотя бы их заметное сокращение в количественном плане. Надежды строились не на пустом месте. Накануне Наурыза в редакцию «Курсива» переслали два документа, которые были отправлены в адрес общественного фонда Transparency Kazakhstan из комитета государственных доходов Минфина РК и департамента Агентства по делам госслужбы и противодействию коррупции по Алматинской области.

Документы с оптимистичным содержанием

В частности в документе от антикоррупционной службы отмечалось, что на основании появившегося в конце января официального обращения Transparency Kazakhstan в департаментах государственных доходов не только «созданы рабочие группы по инвентаризации товаров, задержанных органами государственных доходов», но и предложено общественникам подключиться к ним в качестве независимых экспертов. Более того, подчеркивается, что в настоящий момент их управлением внутренней безопасности начато досудебное расследование по факту халатности должностных лиц органов государственных доходов, из-за действий которых «в бюджет страны не поступили платежи от реализации конфискованного товара».

Не менее оптимистичным выглядит и ответ комитета государственных доходов, между прочим, подписанный его руководителем Госманом Амриным. Из него следует, что «…в соответствии со статьей 178 УПК РК вопрос о взыскании процессуальных издержек рассматривается судом при вынесении окончательного решения по уголовному делу. Если производство по делу завершено на досудебной стадии уголовного процесса, следственный судья рассматривает вопрос о взыскании процессуальных издержек по представлению прокурора. Процессуальные издержки могут быть возложены судом на подозреваемого, обвиняемого, осужденного или принимаются за счет государства». Есть в документе от комитета государственных доходов РК и своя «вишенка в торте». Выглядит она следующим образом (цитата): «Учитывая изложенное, в целях исключения длительного нахождения на СВХ товаров, размещенных в рамках уголовных или административных дел, производство по которым осуществляется иными государственными органами, рассматривается вопрос по запрету помещения товаров на СВХ такими государственными органами».

Решения суда можно ждать годами

Но, как говорится, теория не всегда совпадает с практикой. В истории с частным СВХ «Аяз Кастомс», о которой «Курсив» рассказалв 4–м номере газеты за 2019 год, практика показывает, что до разрешения возникших у владельцев 17 большегрузных автомобилей и управляющей складами компании проблем, похоже, еще достаточно далеко. «Дело по контрабанде в особо крупных размерах, в рамках которого и были задержаны стоящие у нас фуры, передано в суд. И стоять на нашем складе временного хранения эти машины могут еще очень долго. Суд назначил независимую экспертизу по таможенной оценке товара, потому что владелец арестованного груза не согласен с оценкой ущерба с точки зрения таможенников. Сам же судебный процесс может затянуться на несколько лет. Опыт у нас имеется. У нас, например, одна машина стоит с 2015 года. Там тоже дело передано в суд. И также проводятся экспертизы. Последнюю экспертизу проводили уже в Москве», – рассказала «Курсиву» руководитель ТОО «Аяз Кастомс» Зоя Замащикова, при этом заметив, что, по ее информации, акимат Алматы до сих пор не определился со специализированными складами, куда будут перемещаться все задерживаемые государственными органами товары.

По словам Зои Замащиковой, в результате всех этих неурядиц, возникших не по их вине, руководимая ею компания несет колоссальные убытки. Более того, начинают сбываться и ее самые пессимистичные прогнозы, сделанные ею в беседе с «Курсивом» еще в январе. «Мы в гражданском порядке выиграли суд, подав исковое заявление с требованием выплаты задолженности за месяц хранения грузов с учетом государственных пошлин. Нам компания – владелец задержанных товаров должна заплатить  нам 4 млн тенге. Но пока поступлений не было. Хотя это лишь маленькая часть от общей суммы задолженности, которая уже давно превышает 100 млн тенге. Если до апреля ничего не изменится, мы будем вынуждены сократить штат сотрудников с 30 человек до пяти и уменьшить общую площадь склада с пяти тысяч квадратных метров до 500 квадратов. Велика вероятность потери и постоянных клиентов. От нас ушел таможенный пост. Съехали со своих мест и все брокерские компании. В общем, все у нас складывается очень невесело», – посетовала Зоя Замащикова.

Дальнобойщики недоумевают

Между тем свои опасения по поводу будущих перспектив развития расположенных в районе алматинского 70-го разъезда частных складов временного хранения высказали в беседе с «Курсивом» и водители-дальнобойщики. Если верить словам совладельцев большегрузной фуры на базе автомобиля Volvo, которые назвались Максудом и Шухратом, причиной тому может стать до конца непродуманное реформирование транспортных переходов на казахстанско-китайской границе. «Не знаем, кто это придумал, но сейчас, например, на посту «Нур-Жол» сделали свой СВХ.  С одной стороны, это удобно, а с другой – при наличии у поста большой территории этот СВХ какой-то микроскопический. А ведь там фуры идут не только в нашу страну, но и транзитом в Россию, Узбекистан, Афганистан и даже Турцию. Машин много. Мы только что оттуда. Почти две недели загорали, своей очереди ждали. Особенно трудно тем, кто везет консолидацию (составной груз, предназначенный сразу нескольким владельцам. – «Курсив»). Такие и месяц ждать могут», – заметил в разговоре с «Курсивом» Шухрат. «Мы так понимаем, что дело в увеличении нашими властями профилей риска. Если раньше их было 17, то сейчас сделали 30. Естественно, почти все виды товаров идут через красный коридор. Раньше как было? Прошли пост, завезли на растаможку на здешние СВХ. Удобно. Вот зачем это сделали, мы совсем не понимаем», – добавил Максуд, выразив надежду, что нововведения не приведут к закрытию частных складов временного хранения, которые благодаря жесткой конкуренции между собой все еще стараются улучшить качество обслуживания по приему грузов. 
 


192 просмотра

Мемлекеттің қолдауынсыз зауыт салу мүмкін бе?

Жобаға шетелдік инвестор тарту жолы

Фото: Pixabay

Қазақстанда соңғы 7 жылда табақ шыны зауытын салу мәселесі бірнеше рет талқыға түскен еді. Оны Ақтөбе мен Қызылорда, Павлодар қаласында іске қосу жоспарланған. Егер бірінші жағдайда мемлекет бұл іске қатты қолдау көрсетсе, ал Павлодардағы жеке инвестор көтпеген кедергіге тап болған.

«ИнтурСервисПульс» ЖШС 2021 жылы Павлодар облысында табақ шыны шығаратын зауытты іске қосуды жоспарлап отыр. Жоба құны – 145 миллион доллар, ал жобалық қуаты – жылына 140 мың тонна немесе 10,5-11 миллион шаршы метр әйнек шығару. Бүгінде болашақ шыны зауытына электр қуаты желісі, кәріз жүйесі, Қалқаман станциясынан ұзындығы 4,2 км болатын теміржол желісін жеткізу мәселелері шешілген. Болжам бойынша, жоба 5-6 жылдың ішінде-ақ өзін-өзі ақтауы тиіс, аталмыш бизнестің тиімділігі төмен екенін ескерсек, бұл – жақсы көрсеткіш.

Зауыт газбен жұмыс істейтіндіктен, қазіргі кезде газ қоймасы мен өндірістік қажеттілік үшін көлемі 2 гектар болатын жер телімі  де бөлінген.  

«Кезінде, Әсет Исекешев Индустрия және жаңа технологиялар министрі болып тұрғанда, ол Павлодардағы шыны зауыты көмірмен жұмыс істемейді деген еді. Мен 2017 жылы Челябинскіде өткен Қазақстан мен Ресей президенттерінің кездесуіне қатысып, «Газпром» өкілімен кездескен болатынмын. Сонда газбен қамтамасыз ету мәселесі шешілген-тұғын»,–деді «Курсивке» «ИнтурСервисПульс» ЖШС басшысы Кеңес Жұмабеков.

Сонымен қатар, кәсіпкердің айтуынша, Қарасор-1 кен орнында кварц құмын өндіру үшін жер қойнауын пайдалану құқығы да алынған. Кварц құмы – шыны өндірісіне қажетті негізгі шикізат. Алайда рұқсатнамалық құжаттарды алуға жылдар кеткен. Бірақ онсыз ешбір инвестор жобаға қаржы құймайды, себебі зауыттың өз шикізат қоры болуы тиіс. Алдағы бірнеше жылға бұл құм жеткілікті. Дегенмен Қарасора-5 және Майсора кен орындарында барлау жұмыстарын жалғастыру керек. Бұл аймақта барлау жұмыстары соңғы рет 1951 жылдары жүргізіліп, сол кезде шыны өндірісіне арналған 35 млн тонна құм бар деп болжанған екен.

Жобаға қажетті қаржы  іздей жүріп, бір кездері кәсіпкер мемлекет ішінара қолдау көрсетіп, шетелдік серіктестер алдында кепіл болар-ау деп үміттенген. Бұл үміті ақталмаған соң, ол тек жеке инвестор табуға бел буады. Ақыр аяғы, инвестор тапқан. 2017 жылы Дубайдағы Халықаралық қаржы орталығында павлодарлық компания мен БАӘ, Кувейт және Ұлыбританиян  компанияларынан тұратын үштік арасында әріптестік туралы келісімге қол қойылды.

«Келісімшарт шарттары жаман емес, қарызды 10 жылға, 3 пайызбен берді. Сонымен қатар, несиені берілген уақыттан екі жыл өткен соң, яғни зауыт құрылысы біткеннен кейін өтей бастаймыз. Ең бастысы, Кувейт тарапымен, яғни Hezer Ventures компаниясымен біз қаржылай емес, әйнекпен есептесе аламыз. Өйткені Кувейтте шыны зауыты жоқ. Ол жаққа жеткізу жолы да пысықталған, Қалқаман ауылынан шыққан вагондар Ақтауға, сол жерден пароммен Иранға жеткізіледі, ал Кувейт Ираннан қол созым жерде тұр», – деп пайымдайды Кеңес Жұмабеков.

Сондай-ақ, бұл жобаға қазақстандық автоөндіріске кірген қытайлық СМС компаниясы да  үлкен қызығушылық танытқан.  Жақында жобаға өз қаражатын салуға дайын еуропалық инвестор да пайда болды. Кәсіпкердің айтуынша, олардың барлығы қыркүйек айында Павлодарда бас қосып, жоба инвесторы кім болатынын шешуі тиіс.

Екінші дубль

Айта кету керек, Кеңес Жұмабеков Павлодарда шыны зауытын сонау 1994 жылы іске қосқан. Алдымен бөтелке өндірісін жолға қойып, кейін табақ шыны шығарады деп жоспарланған еді. Алдайда Елбасының кәсіпкерлік жөніндегі бұрынғы кеңесшісінің жобасы табысты болмады. Кеңес Жұмабеков өзінің басты қателігі – әр нәрсенің басын бір шалып, қаржыны текке шашып алғанын мойындайды. 

«Линолеум шығарудан бастап, волейбол командасын қаржыландыру, бизнес мектеп ұйымдастыруға дейін айналыстым. Тіпті ұшқыр ұшағым да болды. Бірақ соның ішіндегі ең жаныма жақыны – шыны  зауытының жобасы»,– дейді кәсіпкер.

Осы мақсатта Ресейдің Гусь-Хрустальный қаласындағы зауыттан мамандарды алдыртқан, олардың кейбірі әлі күнге Павлодар қаласында тұрады. Кейін зауытты бульдозермен тегістеп тастаған. 

Осы жылдар аралығында кәсіпкер жобаға қаржы салуға дайын инвесторды неше рет тапқанымен, алдынан әрдайым бір кедергі шығып тұрады. 

«Соңғы 10 жылда мен жобаға  $5 миллионнан аса қаржы салдым, оның бәрі құжат әзірлеуге, кен орнын жобалауға, сараптамаға, тағы басқасына кетті.  Құм өндіруге, кен орнын ашуға рұқсат алуға ұзақ жылдар жұмсадым. Мен алтын-күміс немесе мыс шығарғалы жатқан жоқпын ғой, бар болғаны кварц құмы керек»,– дейді Кеңес Жұмабеков.

Ал енді кәсіпкердің айтуынша, арманының жүзеге асуына сәл ғана қалғанда, шыны зауытын салу үшін, тіпті болашақ кәсіпорынның бақылау пакетінің 99,9 пайызын  инвесторға беруге дайын.
 
Ал индустриалды-инновациялық даму басқармасының ақпараты бойынша, бұл жоба 2016 жылдан бері облыстың индустриалдық картасына енген. Егер жыл соңына дейін оны жүзеге асыру қолға алынбаса, онда бұл картадан шығып қалады.

Көшпенді жоба 

Табақ әйнек зауытын салу жобасы осы жылдар аралығында бүкіл Қазақстан бойынша «көшіп» жүрді.  Шенеуніктер зауытты алдымен Ақтөбе қаласында салғысы келген, ал соңғы бірнеше жылда өндірісті Қызылорда облысында жолға қоюға тырысып жатыр.
 
Биыл Қызылорда облысына жұмыс сапары барысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандық шыны өндірісін жолға қоюға тапсырма берді. 

«Шыны зауытының құрылысын аяқтау керек. Өндіріс орны аймағында  өз деңгейіндегі бизнес-кластерді дамытуға қолайлы жағдай жасалуы тиіс. «Бәйтерек» холдингіне Қызылорда  облысы әкімдігімен бірлесе отырып, қазақстандық тұңғыш шыны зауытын іске қосуды тапсырамын», – деді мемлекет басшысы. 

Жобалық құны 42 млрд теңге болатын шыны зауыты еліміздің оңтүстігінде 2017 жылы ашылуы тиіс еді. Алайда сыбайлас жемқорлыққа қатысты дау-жанжалдан соң, оның жұмысы тоқтап тұр. Тергеу мәліметтері бойынша, Ұлттық экономика экс-министрі Қуандық Бишімбаев 2014 жылдары «Байтерек» қорын басқарған шағында, зауыт құрылысына бөлінген қаржының 1 млрд теңгесін жымқырған. Шенеунікті кінәлі деп танып, 10 жыл бас бостандығынан айыру туралы шешім шығарылды. Ал 2018 жылы Қазақстан Даму банкінің басқарма мүшесі, атқарушы директор Думан Әубәкіров 2018 жылдың наурыз айында «зауыт құрылысы жыл соңына дейін бітеді» деп мәлімдеген еді. Алайда тағы бір түйткіл туындаған. 

Бұл жолы зауыттың 20,29% акциясына ие американдық Stewart Engineers компаниясы жобаның негізгі құрылтайшысы – қытайлық China Triumph International-мен тіл табыса алмаған.

Жоба иесі ТОО «Orda Glass ltd» компаниясынан қандайда бір ақпарат алу мүмкін болмады. Олар «Курсивке» ғаламторда бар ақпаратты пайдалануға кеңес берді. 

Қазақстанға шыны зауыты керек пе?

Украинаның маркетингтік зерттеулер саласындағы жетекші консалтингтік компанияларының бірі – Maxrise Consulting зерттеуіне сәйкес, әлемдік шыны әйнек нарығының көлемі 2024 жылға қарай 40 миллиард доллардан асуы мүмкін. 

Коммерциялық және тұрғын үй құрылысының қарқын алуы шыны әйнек нарығының өсіміне ықпал етіп жатыр. 

Қазіргі уақытта әлемдік ірі өндірушілер арзан еңбек күшін, қолжетімді шикізат қорын есепке ала отырып, сондай-ақ бірқатар мемлекеттер ұсынатын жеңілдіктерді пайдаланып, өз өндіріс ошақтарын Азия аймағында орналастырғанды жөн көреді.

Осы орайда Қазақстан 2018 жылы 12,9 млрд теңгеге табақ шыны сатып алған. Нарық жылына 12 пайыз өсім көрсетіп отыр. Тауар Қазақстанға негізінен Қытай, Ресей, Қырғыстаннан жеткізіледі, бүкіл импорттың 93 пайызы солардың үлесінде.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций