Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


535 просмотров

Ұлттық ашықтықтың «ерекшеліктері»

Биыл Қазақстан өндіруші салалардағы ашықтық бастамасына қосылды, яғни, жер қойнауын пайдаланушы ірі компаниялардың ақырғы бенефициарлары (нақты иелері мен акционерлері) аты-жөнін жариялауға ниетті. Алайда оның қалай жүзеге асатыны әзірге белгісіз

Фото: Shutterstock

Өндіруші салалардағы ашықтық бастамасы (ӨСАБ) жаңа деңгейге шықты: аталмыш бастамаға биыл қосылған Қазақстан жер қойнауын пайдаланушылардың түпкілікті иелерін жариялауға дайын. Әзірге осы мәліметтерді ашық жариялау туралы талапқа халықаралық деңгейде қол қойылғанымен, оның ұлттық стандартын әр қатысушы өзі жазады. Соның ішінде толық ақпарат бермеген компаниялардың қандай жауапкершілікке тартылатыны да ұлттық стандартта көрсетілмек.  

Ауаға атылған оқ 

Өткен аптада жер қойнауын пайдаланушылардың ашықтығы қай деңгейде қалыптасатыны жайында қоғамдық талқылау Астанада ұйымдастырылған еді. Осы пікірталаста айтылған ұсыныстың барлығы ӨСАБ ұлттық хатшылығына жолданды. Көп талқыға түскен тақырыптың бірі – өндіруші компания иесі немесе ықпалды тұлғалар туралы ақпарат беруден бас тартқан компанияға жүктелетін жауапкершілік қандай болмақ?

Жер қойнауын пайдаланушылардың жауапкершілігі мәселесіне бекер мән беріліп отырған жоқ: бастаманың жаңа талаптарына сәйкес, мұнай секторындағы компаниялар жылдың соңына дейін нақты иелері көрсетілген жаңа есептілік формасын ұсынулары керек. Алайда ӨСАБ ұлттық хатшылығының өкілі Эльвира Жантөрееваның айтуынша, жаңа форманы уәкілетті органға компаниялардың үштен бір бөлігі ғана өткізген.
 
«Құқықтық-нормативтік актілерге сәйкес, мұнай-газ секторындағы компаниялар өз мәліметтерін 25 қаңтарға дейін өткізеді, қазіргі кезде 150 компанияның 50-і беріп үлгерді. Осы ретте бұл форманың өзі қаңтардың аяғында ғана дайын болғанын ескеру керек, сондықтан оның мерзімін 30 наурызға дейін ұзартуды ұйғардық, – деп түсіндірді өкіл. – Ал тау-кен өндірісіндегі компаниялар бұл мәліметтерді 30 сәуірге дейін ұсынуы керек».

Сонымен қатар, Жантөреева ханымның айтуынша, үлгіні заңдық тұрғыда толтырмау – келісім-шарт талаптарын орындамаумен теңестіріледі. Келісім-шарттық міндеттемелерді орындамаған жағдайда салынатын айыппұл міндеттеме көлемінің 1 пайызын құрағанымен, тура сол келісім-шарттық міндеттеменің нақты көлемін анықтау қиынға соғып тұр. Сондықтан қоғамдық талқылауға қатысушылар нақты иесі туралы ақпарат бергісі келмеген компанияларға салынатын айыппұл сомасын бекітуді ұсынды. 

Нәтижесінде, ұлттық хатшылыққа жолданған ұсыныста нақты ақпарат бермеген немесе жалған мәлімет берген орта бизнес өкілдеріне – 500, ал ірі бизнеске – 5000 АЕК көлемінде айыппұл салу ұсынылды. (2019 жылы 1 АЕК –2525 теңге). Бұл шартты қайта бұзған жағдайда, қолданыстағы заңнамаға сәйкес, лицензиясынан айырылуы мүмкін. Келісім-шарттық міндеттемелерін 2 мәрте  орындамауы – компаниямен жасалған шартты бұзуға негіз болатыны белгілі. 

Бұл ретте қоғамдық талқылауға қатысушылар 5 мың АЕК-ті өндіруші компаниялар үшін өте аз, күлкілі сома деп тұжырымдайды. Дегенмен, Жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту институтының директоры Сергей Худяков кейбір жер қойнауын пайдаланушылар үшін 12 миллион теңге – жол ережесін бұзғанда салынатын айыппұл тектес, оның ауаға атылған оқпен тең екенін мойындайды. 

«Біздің мақсатымыз – өндіруші компанияларды күйрету емес, олардың заңды құрметтеуін міндеттеу. Өндіруші компаниялар үшін 12 миллион теңге деген өте күлкілі сома екенін білеміз. Алайда бұл алғашқы қадам: еске салып, ескерту міндет. Ал келесі қадам – лицензиясын тоқтату, бұл жер қойнауын пайдаланушылардың жанына бататыны анық. Өз ұсынысымызда айыппұл көлемі 10 мың АЕК болсын деп жазып бере аламыз, бірақ оны қабылдауы екіталай», – дейді спикер.

Ашықтық банкі көмекке келсін

Қоғамдық талқылауға қатысушылар, сонымен қатар, өндіруші компанияның лицензиясын тоқтату  өте маңызды қадам екенін жақсы түсінеді.

Таяқтың екінші ұшы елдегі инвестициялық климатқа тиіп кетейін деп тұр. Сондықтан қоғамдық пікірталас алғашында ашық ақпарат бергісі келмеген компанияларға ықпал етудің балама жолдарын да қарастырған. Осы жерде оларға ҚР Қаржы министрлігінің қаржылық мониторинг комитеті төрағасының орынбасары София Айсағалиева келіп, ақпарат беруден бас тартқандардың есімін көпшілікке жариялау – компанияның беделіне нұқсан келтіретініне көңіл аудартты. 

«Бұл жерде компанияның абыройына қатысты қолданылатын шаралар заңсыз жолмен алынған кірісті заңдастыруға және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамаға сәйкес келеді, – дейді Қаржы министрлігінің өкілі. – Айыппұлы аз, бірақ банктерге басқа қырынан әсер етеді: тура осы баппен айыппұл төлесе, шетелдік банктер олармен байланысын үзіп, ешкім бірге жұмыс істегісі келмейді. Сондықтан, банктер бұндай кемшіліктерді тез арада жоятындарын айтып, абыройына таңба болмас үшін, айыппұлға дейін жеткізбеуге бар күшін салады. Сондықтан бұл жерде де ең бастысы – компания беделі мен абыройы тежеуші фактор болуы тиіс», – дейді маман.

Сондай-ақ, Айсағалиева ханым ашық ақпарат бергісі келмеген компаниялардың қара тізімін жасауды ұсынды, ол өз кезегінде халықаралық нарықта өзін жайсыз сезінуіне ықпал етеді. Өйткені айыппұл салғаннан гөрі, беделінің түсуі компанияға қатты әсер етеді. Осы тұрғыда нақты тәжірибе бар екенін де айтып өтті. 

«Біз тәуекелі жоғары компаниялардың тізімін жасап, олармен әріптестік орнататын банктердің жан-жақты мәлімет сұратып, тіпті банктік операциялардан бас тартуды ұсынамыз, – дейді Айсағалиева, – жалпы бұл әдісті ӨСАБ-тың ішкі және ұлттық ережелеріне енгізуге болады: заңды иелері туралы мәлімет бермеген өндірушілер тәуекелі жоғары компаниялар қатарына кіргізілуі керек. Сонда қаржылық оперциялар жүргізу тұрғысынан қиындық туындап, банктер жан-жақты ақпарат талап етіп, оны бізге, қаржылық мониторинг комитетіне береді. Бұл өз кезегінде тежеуші факторға айналмақ, өйткені компаниялар өздері туралы бүкіл ақпараттың бізге жеткенін қаламайды», – деп атап өтті маман.
 
Басы ашық қалып тұрған тағы бір мәселе – меншік шегі. Халықаралық хатшылық компанияның тек ірі акционерлерінің аты-жөні жариялануы керек па, әлде оған қатысы бар кез-келген тұлға туралы жан-жақты мәлімет берілуі керек пе, ол жағын ұлттық әкімшіліктің құзырына қалдырып отыр. 

Бұл мәселеге қатысты қоғам өкілдерінің пікірі бір жерден шыққан жоқ: пікірталастар тек Алматы мен Астанада ғана емес, аймақтарда да өткен еді, әр жерде меншік шегі ретінде әртүрлі сандар айтылды. Жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту институты директорының сөзіне сүйенсек, аймақтардағы мәслихат хатшыларының бірі компания иелері туралы барлық ақпарат жариялануы керек деген көрінеді. Оның бұл пікірін қолдағандардың қарасы аз болмаған. 

Нәтижесінде компания иелері туралы ақпаратты меншік шегін қолданбай-ақ уәкілетті мемлекеттік органдар үшін толық, жан-жақты ақпарат жариялау туралы, ал жалпы көпшілікке компаниядағы үлесі 10 пайыздан асатын тұлғалар туралы барлық мәлімет: соның ішінде аты-жөні, азаматтығы және тұрғылықты жері жайлы ақпаратты жариялау ұсынылды. Бұл ретте қоғамдық талқылауға қатысушылар компания иелерінің туған-туысқанының да үлесін ескеруді талап етіп отыр. Егер акционердің өзі – 5 пайыз, баласы – 5 пайыз акцияға иелік етсе, олар жалпы 10 пайыздық меншік шегі аясында қарастырылуы керек. 

Алдағы уақытта жер қойнауын пайдаланушы компаниялардың түпкі иелері туралы берілген бүкіл ақпарат әкімшілік басқару бірегей порталында жарияланып, тек мемлекеттік қызметкерлерге қолжетімді болады.
 
«Қазір біз осы ақпараттың қай бөлігі ашық жарияланымға шығарылатыны талқылап жатырмыз. Заңнамаға қажетті өзгерістер енгізілген, оған қоса, қаңтар айынан бері мұнай-газ компаниялары мен өзге де өндіруші саладағы компаниялар өз бенефициар иелері туралы алғашқы деректерді жібере бастады. Әзірге бұл ақпарат Энергетика министрлігінің геология комитетіне белгілі, осы  ақпараттың қай бөлігі көпшілікке қолжетімді болатынын құрамына Мәжіліс депутаттары, түрлі компаниялар мен ҮЕҰ өкілдері кіретін ұлттық кеңес деңгейінде талқылаймыз. Берілген ақпараттың қаншалықты нақты және сапалы, компаниялардың сырғытпа жауабы емес екеніне көз жеткізуіміз керек», – деп түйіндейді Сергей Худяков.


1766 просмотров

Производители обуви в Казахстане не могут конкурировать с дешевой продукцией

И просят ограничить ввоз импорта

Фото: Офелия Жакаева

Представители обувной промышленности Казахстана заявляют о невозможности конкурировать с дешевой завозной продукцией и просят принять меры по защите внутреннего рынка от нее. В первую очередь – ограничить ввоз импорта путем введения минимального ценового порога за пару обуви в $20.

Импорт правит бал

О необходимости использования антидемпинговых мер при импорте обуви заявили отечественные производители. Как отметил в комментариях «Курсиву» генеральный директор ТОО «Lux Shoes» Гайрат Хасанбаев, главной проблемой казахстанских обувщиков является засилье импорта, занявшего свыше 90% рынка.

«Если исходить из того, что каждому казахстанцу нужны как минимум четыре пары обуви в год, по числу сезонов, то, по грубым расчетам, годовая емкость нашего рынка – 70–80 млн пар обуви. Наш рынок перенасыщен, так как завозится гораздо больший объем. Сколько точно, трудно определить, так как идет бесконтрольный «серый» импорт», – отметил Гайрат Хасанбаев.

По данным Комитета по статистике МНЭ РК, импорт обувной продукции в Казахстане на начало 2019 года составил 96,7%. В Палате предпринимателей Шымкента «Курсиву» представили его распределение по странам: 60% рынка обуви в Казахстане приходится на Китай, 20% – на Турцию, 10% – на Россию, 10% – на другие страны, в том числе Узбекистан. 

Конкурировать в неравной борьбе с завозной дешевой обувью, по демпинговым ценам, казахстанским производителям тяжело. Продавать же свою продукцию ниже себестоимости они не могут.

«Средняя себестоимость пары кожаных туфель в мире не превышает $30, то есть примерно 12–13 тыс. в пересчете на тенге. Маржинальность в мире одинаковая – 10–15%. В розницу в среднем туфли продаются в пределах 15–20 тыс. тенге. Самые дорогие модели (зимнего сезона) на нашей фабрике стоят 18–20 тыс. тенге, отпускная цена на самые дешевые модели – 10 тыс. тенге», – представил ценовой расклад г-н Хасанбаев. 

Эффект 20

Для обеспечения равных условий на рынке и поддержки отечественных производителей руководство шымкентской фабрики предлагает не допускать на казахстанский рынок импортную кожаную обувь стоимостью ниже $20 по примеру Турции. По словам эксперта, введение там такого запрета на законодательном уровне оказало позитивное влияние на развитие отрасли в этой стране. Он также привел пример соседнего Узбекистана: импортные таможенные пошлины и другие меры позволили произвести импортозамещение и увеличить долю отечественного производства обуви до 50–60%. 

Введение пороговой цены на импортную обувь в Казахстане, как считает гендиректор фабрики, так же изменит ситуацию на нашем рынке.

«Завозить обувь при таких условиях будет невыгодно. Появится ее дефицит, а это подстегнет развитие отечественной промышленности. Появится больше производств, а уже действующие начнут наращивать мощности. Будет создано множество рабочих мест. Деньги, которые уходили за границу, будут оставаться в нашей стране и работать на ее экономику», – прогнозирует руководитель предприятия. 

Кроме того, по его словам, обувная отрасль тянет за собой и обеспечивает рост 50–70 различных производств – кожи, колодок, подошв, коробок, фурнитуры. То есть ее рост и развитие будут иметь еще и дополнительный мультипликативный эффект.

Меры всякие нужны

Другой мерой по импортозамещению собеседник назвал локализацию производства. В этом вопросе, по его мнению, Казахстану надо ориентироваться на опыт России. Заходящие на их рынок зарубежные брендовые компании, крупные сетевые магазины размещают в России 30–40% производства своих товаров.

Обязательной бизнесмен также считает сертификацию товаров. Большая часть импорта, как он констатировал, – это контрафактная несертифицированная продукция. Бороться с ней призван запущенный в стране в пилотном режиме с 30 июля 2019 года проект маркировки обувных товаров. Напомним, как было заявлено МИИР, маркировка необходима для снижения незаконного ввоза, производства и оборота обуви в Казахстане. К слову, фабрика Lux Shoes была инициатором этого проекта.

Кроме того, для решения проблемных вопросов, мешающих эффективному развитию отечественной обувной промышленности, по мнению производителей, нужно принять комплекс мер. Это снижение НДС с 12 до 8%, уменьшение стоимости комуслуг, зеркальные меры на узбекистанские акцизы, оплата за счет государства половины зарплаты новых работников в течение года, 45% аренды в магазинах на два года, обеспечение госзаказами, кредитование по низким процентам на длительные сроки.

Гайрат Хасанбаев особо подчеркнул необходимость открытия в местных вузах специальности «производство мужской, женской и детской обуви», поскольку, по его мнению, нехватка квалифицированных кадров для производителей сегодня очень актуальная проблема.

«Наши работники обучались практически только на самой фабрике. Пока мы полностью готовим их сами. У нас всегда больше 20 вакансий, сегодня на фабрике работает около 60 человек», – рассказал гендиректор предприятия.

Все выработанные предложения руководство компании отправило в РПП с просьбой оказать содействие в решении проблем и поддержать отечественных производителей. Эксперт отмечает, что для постоянной и комплексной защиты и представления их интересов назрела необходимость создания в Казахстане профильной ассоциации. Более того, он считает, что обувную промышленность необходимо отделить от легкой. Напомним, сегодня ряд обувных компаний входит в Ассоциацию предприятий легкой промышленности (АПЛП) РК. 

Отвоевать ниши

Эксперт отдела сопровождения проектов Палаты предпринимателей Шымкента Бауыржан Бердалиев уверен, что предлагаемые меры позволят стимулировать развитие отечественного обувьпрома. При этом он отметил, что, так как большая часть сырья и комплектующих завозится из-за рубежа, эти сферы производства – потенциальные ниши для казахстанского бизнеса. 

Президент АПЛП РК Любовь Худова также убеждена: не надо импортировать продукцию, которую можно производить у себя в стране, как это делается в Узбекистане.

«Наши обувные предприятия обеспечивают потребности внутреннего рынка всего на 1,5%. То есть почти 99% занимает импорт. Почему бы не отвоевывать постепенно этот рынок и не завоевать его собственным товаром?! Мы импортируем даже элементарные тапочки. Что, мы не можем сами их производить?! Можем. Но так как они завозятся к нам кубами без уплаты налогов, конечно, такой товар дешевле. И казахстанскому производителю экономически нецелесообразно делать такую обувь. Поэтому наши компании в основном производят спецодежду и спецобувь, то есть выживают на госзакупках», – констатировала Любовь Худова. 

В управлении предпринимательства и индустриально-инновационного развития Шымкента считают, что бороться с дешевым импортом можно только одним – качеством. А удешевить продукцию можно путем наращивания мощностей и современных технологий: выпуск более крупных партий снизит себестоимость единичного товара.

В госоргане предполагают, что программа «экономики простых вещей» придаст новый импульс обувному бизнесу. К слову, Lux Shoes является ее участницей. На поддержку по этой программе подали заявки и другие обувные компании Шымкента.

Немного статистики

По данным городского управления предпринимательства и индустриально-инновационного развития, за семь месяцев 2019 года в Шымкенте было произведено кожаной и относящейся к ней продукции на 288,6 млн тенге, ИФО – 135,4%. Доля отрасли в объеме республике составляет 5,5%. 

Помимо Lux Shoes в Шымкенте производят обувь цех «Заря», ТОО «Кирал достык», ИП «Софи». Переработкой шкур, кожи, их выделкой и изготовлением кожаных изделий занимаются компании Turan-Skin, «Умалп», AL-SHYM, «Куат-2002», «Оңтүстік тері». Кроме того, планируется реализовать в СЭЗ «ОҢТҮСТІК» проекты по изготовлению садово-летней обуви, обуви и изделий из кожи.

Самое крупное предприятие в этой сфере – ТОО «Lux Shoes». Проектная мощность фабрики – 120 тыс. пар обуви в год. Запущенная год назад, сегодня она работает в половину мощности. Здесь производится более 450 моделей обуви для всех сезонов. Казахстанское содержание сейчас составляет 50%.

«Мы уже выходим на 70–80%. Часть кожи закупаем в Шымкенте. Подошву заливаем сами. К 2022 году хотим довести этот показатель до 100%, а к 2025 году выйти на полную мощность», – рассказал Гайрат Хасанбаев.

По его информации, всего в Казахстане действует около 25 обувных фабрик. По данным NadLoc, производством обуви в Казахстане, главным образом специализированной, занимаются более 40 предприятий. В прошлом году, согласно исследованию energyprom.kz, три четверти всего производства обуви в РК пришлись на Алматы, Жамбылскую область и Шымкент.

В числе самых крупных предприятий отрасли в стране ТОО «Казлегпром-Алматы» (мощность – 500 тыс. пар обуви в год), АО «Жетiсу» (более 570 тыс. пар), ТОО «ТаразКожОбувь» (500 тыс. пар), ТОО «Семипалатинская обувная фабрика» (200 тыс. пар обуви в год). Как указано на сайте организации, членами АПЛП являются восемь предприятий сферы. 

В 2018 году, по данным Комитета по статистике МНЭ РК, в Казахстане было произведено свыше 1 млн пар обуви, за шесть месяцев 2019 года – 328,2 тыс. пар.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций