Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


1976 просмотров

От чего страдает бизнес на юге Казахстана?

Как предприниматели Жамбылской области отстаивают свои права, выяснял «Курсив»

Фото: Shutterstock

В 2018 году в Жамбылской области зарегистрировано 63,3 тыс. действующих субъектов малого и среднего предпринимательства. Некоторым из них в ходе своей работы приходится сталкиваться с различными проблемами. Кто-то обращается за помощью в региональную палату предпринимателей, а кто-то ищет правду с помощью адвокатов и юристов. 

Издержки бизнеса 

«В 2018 году отделом по защите прав предпринимателей и устранению административных барьеров палаты предпринимателей Жамбылской области «Атамекен» было рассмотрено 242 обращения бизнесменов. 97 из них были решены положительно, по 90 – даны разъяснения, 8 было прекращено производством либо с отзывом, либо с несостоятельностью характера заявления. Еще 17 находятся в работе. 30 обращений было закрыто с неудовлетворительным результатом, так как по ним уже были приняты судебные решения в последней инстанции», – отметила в комментариях «Курсиву» начальник отдела по защите прав предпринимателей и устранению административных барьеров ПП Жамбылской области «Атамекен» Индира Молдабекова

Если говорить об успешном решении проблем, то по 55 предпринимателям вынесено постановление о продлении срока временного землепользования, по 10 бизнесменам, которым в свое время было отказано в рассмотрении их заявок на выделение земли, земельной комиссией принято положительное решение. Сегодня на стадии решения находится еще 60 заявок от предпринимателей города Тараза. Помимо этого в прошлом году юристы палаты предпринимателей провели своеобразный разбор полетов по поступившим от предпринимателей обращений.  

Системный скрининг 

«У нас получился своеобразный скрининг. На основании одного обращения по первому этапу было выявлено 65 субъектов предпринимательства, чьи права были ущемлены путем отказа в получении права на временное землепользование, выкуп или аренды, изменения целевого назначения земли. Эти отказы со стороны местных исполнительных органов не имели основания. В результате всем этим предпринимателям мы помогли решить их проблемы», – рассказала в комментариях «Курсиву» Индира Молдабекова. 

Второй этап скрининга коснулся 219 бизнесменов, которые не могли получить земли под различные цели. Причины отказа были разные, в основном местные исполнительные органы ссылались на необходимость проведения аукционов. Однако принятые от бизнесменов заявки почему-то оказывались в стороне. Между тем имеется установленный срок рассмотрения этих заявок. В данном случае специалисты отдела помогли решить вопрос более чем 70% предпринимателям. 

«В ходе третьего этапа скрининга мы решили пойти от обратного, то есть выяснить, почему в регионе возникла проблема, которую мы рассматривали в предыдущем этапе, – продолжила начальник отдела. – Мы задали себе вопрос: почему в управлении и в отделах земельных  отношений нигде не регистрируются заявки на участие в земельных аукционах? И получалось так, что, если на один участок претендуют пять заявителей, в объявлении об итогах аукциона фиксируется только победитель, остальные неизвестны. Выходит, что люди не знают, какой участок им не удалось получить. Это тоже важно, поверьте». 

«В данном случае мы выявили 175 субъектов бизнеса, которые неоднократно подавали заявки на участие в земельных аукционах, но не попадали в число победителей. Таким образом, мы выяснили, что сфера  земельных отношений обладает высоким коррупционным потенциалом», – подчеркнула собеседница. 

Непрозрачные закупки

По мнению г-жи Молдабековой, непрозрачной является также сфера государственных закупок. В прошлом году среди шести наиболее актуальных для жамбылских предпринимателей проблем, включенных в региональный реестр, самые грубые нарушения были отмечены в системе госзакупок. 

К примеру, организаторы госзакупок массово отстраняли заявки предпринимателей, чтобы провести закупки из одного источника. Они необоснованно отказывали победителям, чтобы заключить договор с определенной фирмой. 

«После нашего вмешательства из услуг на общую сумму 250 млрд тенге на сегодняшний день была проведена 2921 конкурсная процедура стоимостью 45 млрд тенге. Это данные прошлого года. В нынешнем году мы продолжим эту работу», – отметила Индира Молдабекова. 

Также она пояснила, что в каждом районе области имеется филиал палаты предпринимателей, куда сельчане могут обратиться в случае возникновения сложностей при ведении бизнеса. Если же решить проблему возможно на уровне областного филиала, то обращение пересылается туда. Поэтому бизнесменам из Кордая, Мойынкума или Шу необязательно ехать в Тараз, чтобы получить ответ на волнующий вопрос.

Обошлись и без палаты

Конечно, не всех предпринимателей региона можно считать заложниками системы. Те, кто ведет свой бизнес более 10 лет, уже знакомы способы преодоления административных барьеров. Главный из них, как считает директор ТОО «Кокжиек» Абдикали Бегимбетов, знание законов и уверенность в своей правоте. 

«В прошлом году на моем предприятии девять месяцев продолжались непрерывные проверки со стороны органов прокуратуры и департамента государственных доходов. Конечно, это осложняло работу, портило настроение, ведь мы в это время строили новый цех по переработке молока. Но в итоге проверяющие никаких нарушений в деятельности нашей компании не нашли. А потом еще три месяца прокуроры и сотрудники ДГД не могли определиться со сроками прекращения проверки. Сейчас эта проблема решилась. Но я не стал обращаться ни в какие структуры, позиционирующие себя как общественные объединения по защите прав предпринимателей. Все возникающие в работе проблемы предпочитаю устранять собственными силами. И вообще считаю, что в той же палате предпринимателей реальную помощь бизнесменам не оказывают, а лишь занимаются саморекламой», – говорит господин Бегимбетов. 

В свою очередь, директор юридической конторы «Насиров и К» Гусейн Насиров считает, что многие трудности, возникающие у субъектов малого и среднего предпринимательства, связаны с правовой неграмотностью. 

«По роду своей деятельности я часто занимаюсь защитой интересов бизнесменов в судебных органах. И это не только земельные споры или государственные закупки. В моей практике больше дел, которые касаются подписания договоров между партнерами или компаньонами. Скажем, один из участников проекта сначала поставил свой автограф в документе, а потом, внимательно прочитав тот или иной пункт, начинает понимать, что не сможет выполнить своих обязательств. Эта категория дел самая сложная и порой требует немало моральных и, что тут говорить, материальных затрат. Ведь иногда такие дела могут перейти из разряда гражданских в уголовные. Поэтому я, если вопрос удалось решить положительно, прошу своих клиентов впредь читать договоры и другие документы от первой до последней страницы», – говорит правозащитник.

3215785.jpg


53 просмотра

Шығыс Қазақстан тұрғындары неліктен ішкі туризмді таңдайды?

«Курсив» аймақтағы ішкі және сыртқы туризмнің арасалмағы қандай екенін анықтап көрді

Фото: Shutterstock

Соңғы жылда Шығыс Қазақстандағы туристердің саны 30 пайызға артқан. Бұқтырма мен Алакөлдің демалыс орындарына жолдама көктемнің басында-ақ сатылып кеткен көрінеді. 

Шынайы статистика

Шығыс Қазақстан облысының туристік саласы жылдан-жылға өсім көрсетіп келеді. Мәселен, Статистика комитетінің сайтында жарияланған деректерге сүйенсек, 2018 жылы ШҚО-да ішкі туристердің қатары 339 мың адамнан асып жығылған. Аталмыш көрсеткіш аймаққа нақты мақсатпен: демалыс пен ем-дом қабылдап, денсаулығын түзеу  үшін келген адамдардың саны (оған іс-сапармен келген жандар кірмеген). 2017 жылмен салыстырсақ, өсім 30 пайызды құрайды.
  
Демалыс барысында туристер ШҚО-да 21,2 млрд теңгеден аса қаржы қалдырған, ол бір жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда 9 пайызға артық. Бұл қаржының 3,5 млрд теңгесі қонақүйлерде тұруға кетсе, 4,2 милларды – ішіп-жем, ал 3,9 млрд теңгесі көлік қызметіне жұмсалған. Ал ем-дом мен сауықтыру шараларына жұмсалған ақша 803 млн теңгені құрады. 

ШҚО-дағы демалыс орындарына келушілердің 74%-ы – жергілікті тұрғындар.  Қалғандары Қазақстанның өзге облыстары мен шетелден келгендер. Шығысқазақстандықтардың басым бөлігі демалысын туған жерде өткізгенді жөн көретінін статистика деректері де растап тұр. ШҚО Статистика департаменті мамандарының деректеріне сүйенсек, облыс тұрғындарының арасында ішкі туристердің саны шетелге шығатындардан 7,5 есе көп екен. 

Себебі айқын 

Облыс бойынша саяхаттайтындардың саны бір жылда үштен бір есеге өссе, демалысын шетелде өткізгенді жөн көретін шығысқазақстандықтардың қатары 45 пайызға артыпты. 2018 жылы ШҚО-ның 42 мыңнан аса тұрғыны шетелде демалып қайтқан (2017 жылы олардың саны 29 мың болған). Жалпы алғанда олар шетелдік демалысқа 11 млрд теңге жұмсаған. 
 
Шығыс Қазақстан тұрғындарының облыс аумағындағы демалыс орындарын таңдауының басты себебі – жолдама құны. Шығыс Қазақстан облысы тұрғындарының 11 пайызының ғана шетелдік турларға жолдама алуына мүмкіндігі жетеді. 

БАӘ, Тайланд пен Хайнань аралдарына 1 адамдық жедел жолдаманың құны – 130-150 мың теңге. Бұл сомаға чартерлік рейстер ұшатын Алматы немесе Нұр-Сұлтан қалаларына жетуге кететін жолпұлды қосыңыз. Өскеменнен тікелей тек Түркияға ұшуға болады. Доминикан, Иордания, Вьетнам, Тунис пен Пхукет аралдарына жолдама бағасы сәл қымбаттау (адам басына 250-316 мың теңге аралығында). Осылайша екі адамнан тұратын отбасының ыстық елде демалуы үшін 260-632 мың теңге аралығында қаржы кетеді. Бұл – түрлі мәдени шаралар мен экскурция, қонақүйден тыс тамақтану мен шопингке кететін ақшаны есепке алмағандағы сома.

Екі адам Бұқтырма су қоймасындағы (Алтай аймағында) апталық демалыс үшін 70 мыңнан 300 мың теңгеге дейін жұмсайды (тұру мен ішіп-жем жағдайына байланысты). Шағын коттеждер мен қонақ үй бөлмелері бағасының айырмашылығы үлкен. 
Су мен кәріз жүйесі жоқ, тамақты өзің жасап ішетін шағын ғана қалқан үйлерде бір түн түнеу құны 10-15 мың теңге. Сәл-пәл өркениет белгілері бар орындар күндігіне 18-22 мың теңге тұрады. 

Ал бір күндік құны 5 мың теңгеден басталатын, кеңес заманынан келе жатқан қонақүйлердегі бөлмелер – ең қолжетімді нұсқа. Үш мезгіл тамағы бар, люкс отельдегі бір күндік демалыс 38 мың теңгеден басталады. 

Ал Алакөл жағалауындағы жаңа салынған шағын қонақүйлерден адам басына 10-15 мың теңгеге орын алуға болады. Бұл сомаға тамағы да кіреді. 

Ең бастысы – қызмет сапасы 

Sanur Tour туристік агенттігінің жетекшісі, travel-блогер Айнұр Атантаеваның айтуынша, аймақта шетелге шыққысы келетіндердің көбею себебі, жағдайы бар адамдар сервис үшін қымбатырақ төлеп, «бәрі қосулы» принципі бойынша қызмет көрсететін шетелде демалғанды жөн көреді.

260-300 мың теңгелік жедел жолдамамен 4 жұлдызды қонақ үйдегі демалыс пен Бұқтырмадағы апталық саяхатты салыстыруға келмейтіні анық.  

 «Жылдан-жылға шетелге саяхаттау танымал болып, сәнге айналып келеді. Адамдар өздерінің саяхаттап жүрген достарына, таныстарына  қарап, шетелге шығудың жолын қарастырып, ақша жинап, тіпті несие де алып жатыр. Оның үстіне туристік индустрияның көшбасшылары – Қытай мен Түркия ұсынатын сервисті ескерсек, бұндағы демалыс құны Қазақстанда, соның ішінде біздің аймақта демалу құнынан біршама арзан», – деп атап өтті Айнұр Атантаева.

Туризм саласының мамандары қызмет көрсету сапасындағы жер мен көктей айырмашылықтың негізгі себебі ретінде  шенеуніктердің туристік кластерге деген алақұла көзқарасын атайды. Ең қонақжай елдердегі қонақүйлерге қаржы салатын инвесторлар сол мемлекеттен өте жақсы жеңілдіктер алады. 

«Мәселен, көл жағалауына шағын ғана демалыс аймағын салуға бел буған жергілікті кәсіпкерлер барлығын өздері істейді. Жалпыға бірдей шартпен несие алып, өз күшімен құрылыс салып, демалыс аймағына қарай инженерлік коммукация тартады. Әрине, оларға кеткен шығынды жабу керек, сондықтан бағаны арзандата алмайды. Кейде оларға жаным ашиды, таңнан қара кешке дейін еңбек етсе де, жолдама бағасы қымбат болса да, қырып ақша тауып жатқаны шамалы», – дейді турагент.

Енді ғана басталды

Айта кету керек, «мемлекет сервисті қамтамасыз етсе, бизнес бағаны төмендетеді» деген тұжырым Шығыс Қазақстанда, Алакөлде енді-енді жүзеге аса бастады. Бұқтырмадағы базалармен салыстырғанда, ала көлдің жағалауындағы демалыс орындарының бағасы арзандау және қызмет көрсету сапасы жақсырақ.

ШҚО туризм және ішкі байланыс басқармасының мәліметтері бойынша, соңғы үш жылда абаттандыру, Алакөлдегі базаларға апаратын жолды жөндеу, әуе және теміржол қатынасын субцидиялауға қазынадан 5,2 млрд теңге бөлінген. Мекеме басшысы Марат Қабақовтың айтуынша, Алакөлге апаратын жолдарды жөндеуге биыл 4 млрд теңге бөлінбек. Әкімдік паркті абаттандыру, 3-4 жұлдызды қонақүй салуға қажетті алаңдарды кептіруге қаржы бөлмек. Курорттық аймақ  Қазақстандағы туристік нысандардың топ-ондығына кіргелі бері, Алакөлдің жағалауы қарқынды түрде абаттанып жатқанын айта кету керек, яғни, туризмнің осы басым бағыты республикалық бюджеттен қаржыландырылады деген сөз.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

d1fHAmG5BPI.jpg

almaty2019_kursiv_240×400.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций