Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


788 просмотров

Игры с бюджетом: кто первым освоил, того и деньги

Новый министр финансов не просил премьер-министра наказать отстающие министерства, а поставил всех перед фактом: почти четвертая часть из неосвоенных министерствами и ведомствами средств будет перераспределена

Фото: shutterstock.com

Министерство финансов Казахстана решило работать на упреждение в вопросах наказания госорганов, не исполняющих бюджет. На заседании правительства новый министр финансов Алихан Смаилов не просил премьер-министра наказать отстающих, а поставил всех перед фактом: почти четвертая часть из неосвоенных министерствами и ведомствами средств будет перераспределена.

Лишать министерства тех средств, которые они вовремя не успели освоить, казахстанское правительство грозилось с 2015 года. Тогда главы Минфина чуть ли не ежеквартально докладывали премьер-министру об отставании в освоении в одном ведомстве и нехватке средств в другом, глава правительства говорил о необходимости перекинуть эти средства нуждающимся, а вот то, перекидывались ли средства, история как-то оставляла за кадром.

Действующего премьер-министра страны Бахытжана Сагинтаева эта практика устраивать перестала, и он дал Министерству финансов определенный карт-бланш на принятие решения о перераспределении хотя бы части неосвоенных средств без предупреждения. Чем Минфин и воспользовался, объявив 11 декабря на заседании правительства, что почти четверть неосвоенных бюджетных средств будет перераспределена – и решение обжалованию не подлежит.

«За отчетный период (11 месяцев 2018 года. – «Къ») расходы республиканского бюджета составили 8 трлн 651 млрд тенге, или 98,6% от плана, не исполнено 126 млрд тенге, из них экономия бюджетных средств составила 19 млрд тенге, в итоге не освоено 107 млрд тенге, – отметил министр финансов. – Из этой суммы 25 млрд тенге будут перераспределены между бюджетными программами в рамках корректировки бюджета», – пообещал он.

По его словам, основными причинами неисполнения являются отставание от графика производства работ, товаров и услуг, а также длительное согласование договоров. Наибольшие суммы неосвоений допущены в Министерстве обороны, Министерстве образования, Министерстве сельского хозяйства, а также в Министерстве культуры и спорта. Главы всех этих ведомств, за исключением оборонного, вынуждены были держать ответ перед премьер-министром по поводу причин остатков на счетах.

В частности, министр образования и науки Ерлан Сагадиев сообщил, что из 11 млрд тенге неосвоенных его ведомством бюджетных средств 7,5 млрд приходится на введение автоматизированной системы вузов, и неосвоение связано с «техническими временными ограничениями». Но пообещал, что до конца года будут освоены все 11 млрд тенге. Министерство сельского хозяйства подвели банки: по словам главы этого ведомства Умирзака Шукеева, 2 с лишним млрд тенге МСХ готово пустить на гарантирование кредитов в растениеводстве, но для этого нужно, чтобы банки для начала эти кредиты выдали.

«Все эти деньги будут освоены», – ответил Шукеев и за свое ведомство, и за банки, когда премьер задал ему тот же вопрос, что и Сагадиеву.

Ну и, наконец, министр культуры и спорта Арыстанбек Мухамедиулы напомнил о сезонности исполнения своим ведомством бюджета, заверив, что 8 млрд тенге, неосвоенных его ведомством, найдут свое целевое применение до конца 2018 года.

«У нас многие вещи связаны с предновогодними мероприятиями – День Независимости. Есть вещи, на которые, например в Нацмузей, деньги должны поступить до конца года», – пояснил он.

Тем не менее, несмотря на заверения министров, глава Минфина спрогнозировал, что по итогам года исполнение расходов республиканского бюджета составит 99,6%, не будут исполнены около 42 млрд тенге, из которых 40 млрд тенге – это оставшийся невостребованным в текущем году резерв правительства. То есть еще 2 млрд тенге Минфин закладывает на неосвоение министерствами.

Проблема в том, что помимо министерств неосвоением выделенных из центра целевых трансфертов страдают и регионы, которым за 11 месяцев было выделено 698 млрд тенге, при этом на местном уровне освоено 668 млрд тенге, или 95,6%.

«Неисполнение составило 30 млрд тенге, из которых 2 млрд тенге – экономия, не освоено 28 млрд тенге, что на 34 млрд тенге меньше, чем за 11 месяцев прошлого года», – прокомментировал Смаилов.

По его словам, наибольшее неосвоение отмечается в Астане (9 млрд тенге), в Туркестанской (4 млрд тенге), Кызылординской (3 млрд тенге) областях, в Шымкенте, а также в Мангистауской и Павлодарской областях – по 2 млрд тенге.

Неосвоение сложилось по тем же причинам, что и в центре – по причинам несвоевременного выполнения работ, предоставления услуг, приобретения товаров. Глава Минфина напомнил, что в недавно проведенной корректировке бюджета целевые трансферты были сокращены на 8 млрд тенге, еще 1,8 млрд тенге были перераспределены между регионами.

«Поэтому можем сказать, что созданы все условия для полного освоения местными исполнительными органами выделенных средств, однако, по предварительным данным местных исполнительных органов, к концу года ожидается неисполнение в сумме 1,2 млрд тенге», – заключил он.

Премьер-министра в освоении средств до конца года после этого заверили и акимы, в связи с чем он предложил Смаилову «записать ответы» как своих коллег, так и акимов с тем, чтобы в конце декабря спросить с них за эти обещания.

«До конца года осталось мало времени, все деньги должны быть освоены. Как было сказано в докладе министра финансов, по итогам года исполнение расходов республиканского бюджета ожидается на уровне 99,6%. При этом 1,8 млрд остаются  неосвоенными в регионах. Но, как обещают акимы, эти средства будут освоены до конца года. Поручения главы государства должны быть исполнены, все данные обещания должны быть исполнены – мы это проконтролируем», – пообещал Сагинтаев.

Осталось дождаться конца декабря, чтобы увидеть, подействовало ли на администраторов бюджетных программ наделение Минфина некоторой свободой действий по перераспределению средств, или узнать, насколько увеличится сумма бюджетных средств к перераспределению.
 


155 просмотров

Қазақстан сүт зауыттары шикізат тапшылығын сезінуі мүмкін

Өйткені қайта өңдеуге тапсырылатын сүттің тең жартысы Кедендік одақ техникалық талаптарына сай емес

Фото: Shutterstock

2020 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанға аталмыш саланы ретке келтіру үшін берілген мерзім бітеді. Содан кейін стандартқа сай келмейтін сүт қабылданбайды. 

Тұяқ серпіп үлгермейсің...

Негізінде, өнім құрамы мен тазалығына қойылатын талаптар, шикізат жинаудың бекітілген ережесі бар. Кәсіпорындар мен жеткізушілер 2018 жылдан осы стандарттар бойынша жұмыс істеуі керек еді. Алайда бұл реформа тағы да 2 жылға шегерілген болатын.

Бұл туралы Қазақстан сүт одағының Павлодарға жұмыс сапарымен келген мамандары ескертті. Шикізат стандартқа сай болу үшін қорадағы малды қалай жемдеп-бағуды, оның сүтін жинау мен сақтау тәртібін үйрететін жол картасын әзірлеген. 

Қазақстан сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевников БАҚ-қа арналған брифинг барысында:

«Аталмыш жол картасы өңделетін сүттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған барлық шараларды қамтыған. Бұл – біздің саладағы басты талап.  Ал талапқа сай келмейтін шикізатты сүт өңдейтін кәсіпорындарға қабылдай алмаймыз», – деп мәлімдеді.

«Тұтынушылар таңдауын анықтайтын зерттеу нәтижесі тұрғындардың 34 пайызы қолдың сүтін еш алаңсыз пайдалана беретінін көрсетті. Ал оңтүстік аймақтарда халықтың 44 пайызы жеке қосалқы шаруашылықта сауылған сүттің сапалы екеніне сенімді. Яғни, көпшілік өңделмеген өнімді тұтынады деген сөз. Жол бойында сатылған сүтті алсаңыз, оның қандай жағдайда сауылғаны, қалай сақталғаны, қалай жеткізілгені белгісіз. Қазір далада күн ыстық, 38 градустан асады, ал әйелдер көшеде сүт сатып отыр»,– дейді жол картасының үйлестірушісі Сәуле Жанкина. 

Ал «Молсервис» ЖШС-нің директоры Сергей Чепурконың айтуынша, Кедендік одақтың стандарттары оған дайын емес шикізат жеткізушілерін тығырыққа тіреуі мүмкін. Қайта өңдеуші кәсіпорындар қазірдің өзінде тек үлкен қожалықтармен әріптестік орнатқанды жөн көріп, жеке шаруалармен жұмыс істеуден бас тартып жатыр. 

«Соңғы жылдары біздің компания бұндай проблемаларға тап болған жоқ, өйткені біз сенімді жеткізушілермен жұмыс істейміз. Егер бұрын шикізаттың жартысы ЖШС-лардан, жартысы жеке қосалқы шаруашылықтардан келсе, қазіргі кезде олардың үлесі 25% ғана», – дейді кәсіпкер.

Сонымен қатар ауылшаруашылық кооперативтерінің құрылуы шикізат сапасын арттыруға жасалған жақсы қадам деп пайымдайды кәсіпкер. Алайда бұл жерде тірліктің бәрі басшылардың кәсіби біліктілігіне келіп тіреледі.     

«Бұл өзгеріске дайын болмағандардың бәрінде өнімді өткізу тұрғысынан қиындық туындайды. Олар сүтті сатып ала салып, өткізіп, бірден ақшасын аламыз деп ойлайды. Бірақ бәрі оңай емес. Бірнеше жыл бұрын жекізушілермен үлкен қиындықтар болған еді. Сапасыз өнімді қабылдамай, сүт таситын көлікті қайтарып жіберіп отырдық. Соның бәрі жеке үйлерден жиналған сүт болатын», – дейді Сергей Чепурко.

Ауыл сүтті көп бере ме? 

Қазақстан сүт одағының мәліметтері бойынша, бүгінде елімізде сатылатын 1,5 млн тонна сүттің 77% -ын ұсақ шаруашылықтар өндіреді. Егер үлкен қожалықтардан алынатын сүтке ешқандай шағым болмаса, жеке мал ұстайтындарға айтылатыны жеткілікті. Өндірілетін шикізаттың шамамен 700 мың тоннасынан түрлі  кемшілік табылады, кейбірінде микробиологиялық көрсеткіштер жоғары болса, екіншісінен антибиотиктер табылған. Шикізат сапасына ауыл арасының алшақтығы, сүт жинау желісінің дамымауы, мамандар тапшылығы, ақыр аяғы сүт тапсырушылардың сауатсыздығы кері әсер етеді. 

Қазақстан Сүт одағының атқарушы директоры Владимир Кожевниковтың айтуынша, тағы бір үлкен мәселе – жазда сүт зауыттарына сүт артығымен жеткізілсе, қыста олар шикізаттан қысылады. Нәтижесінде зауыттар құрғақ сүт ұнтағына тәуелді, оның 90 пайызы  шетелден жеткізіледі. 

Жеке қосалқы шаруашылықтардың басын  кооперативтерге біріктіру кедендік одақтың техникалық талаптарына сай болуға ықпал етеді деп тұжырымдайды сүт одағының өкілдері. Қарағанды облысында осындай кооперативке бас біріктірудің жарқын мысалы бар. Айталық, «Нәтиже» ЖШС облыста 30-ға жуық сүт қабылдау пункті желісін құрған. Қабылдау пункттерінде сүт дереу сүзіліп, салқындатылады да,  оның тазалығы, сапасы тексеріледі, содан кейін кедендік одақ талаптарын сай, арнайы ыдыстарда зауытқа жеткізіледі.

«Егер сүт сапасыз болса, техникалық талаптар енгізе саласымен, шығынға батамыз. Сондықтан біз сүт тапсырушыларға шикізат сапасына қандай талаптар қойылатынын түсіндіріп, арнайы сүт қабылдау орындарын құрып жатырмыз. Бұл істен оң нәтиже шығады деп үміттенеміз»,– дейді «Нәтиже» ЖШС-нің директоры Дәулетбек Акпар. 

Оның айтуынша, әзірге айына 3-4 рет тапсырылатын сүт сапасы қойылатын талапқа сай болмай шығады.

Ал Жаманжол ауылының тұрғыны Светлана Мокишина 20 жылдан бері сүт өткізіп келеді. Оның айтуынша кооператив құрылғалы бері, өткізілетін сүтке қойылатын талап қатайған, дегенмен өз шикізатын тұрақты тапсырып тұруға мүдделі жергілікті тұрғындар бұл талаптарға тез бейімделіпті.

«Сүттің тексерістен өтпей қалуы сирек кездеседі, қойылатын талаптар да аса қиын емес, ең бастысы – тазалық сақталып, сүт беретін мал сау болса болғаны», – дейді Светлана Мокишина.

Дегенмен Сүт одағы өкілдерінің деректеріне жүгінсек, жеке шаруашылық иелері кооперативке кіруге аса құлықты емес. «Ауыл сүті» ЖШС директоры Қанат Әбдіғалиевтің пікірінше, оған халықтың бұндай бірлестіктің артықшылығы туралы хабарсыздығы себеп.

«Тұрғындарға кооперативтің не екенін, оған арнайы субсидия бөлінетінін, әр литр сүттен 10 теңге кооперативке қайтатынын түсіндіру керек. Бұл да ынталандыратын фактор.  Бағдарлама шыққанымен, ол туралы нақты ақпарат сүт тапсырушыларға жетпей жатыр», – деп пайымдайды Қанат Әбдіғалиев.

Ақпараттық технологиялардың көмегі 

Қазіргі кезде өндірушілер Collect mobile қосымшасын пайдалана бастаған. 

«Бұл қосымша сүт өнімділігіне әсер ететін факторларды анықтауға және сүт тапсырушылардың көрсеткіштерін бір жерге жинақтауға мүмкіндік беріп, қайта өңдеушілерге өз жұмысын дұрыс жопарлауға көмектеседі. Мәселен, осы ауданда сүтті сиырлар азайып бара жатса, олар мал тұқымын асылдандырады. Бұл өз кезегінде сүт тапсырушылардың шикізаты көбейіп, табысының артуына ықпал етеді», –деп түсіндірді БҰҰ Азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының агроөнеркәсіп бойынша экономисті (FAO) Инна Пунда.

Инна Пунданың айтуынша, бұл ноу-хаудың  басты міндеті – сүт өндірісі тізбегін «тапсырушы-өндірушіге» дейін қысқарту. 

«Қазіргі кезде сүт өндірісі тізбегінде сүт тапсырушылар мен зауыт емес, алыпсатарлар жақсы пайда тауып отырғаны айқын. Өкінішке қарай, алыпсатарлықтың арқасында күніне бірнеше мың доллар табатындар бар. Олар шаруалардың хабарсыздығын пайдаланып, зауытты шикізатқа тәуелді етіп, өз ойларындағы бағаны қоюға мүдделі»,– деп тұжырымдайды сарапшы.
 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций