Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


577 просмотров

Теңге бағамына не әсер етеді?

Kursiv Research ұлттық валюта курсына қандай факторлар әсер ететінін анықтап көрді

Фото: Shutterstock

Ұлттық банк сарапшылары теңге бағамына мұнай бағасы, төлем теңгерімі мен сауда серіктестері сияқты факторлар әсер етуі мүмкін деп тұжырымдайды. Kursiv Research теңге бағамының Қазақстанның сауда серіктес елдеріндегі жағдай және олардың валюта бағамымен қалай байланысты екенін анықтап көрді.  

Бұқаралық ақпарат құралдарында қаржы нарығы өкілдерінің пікірталастарын жиі байқауға болады, және бұл сөз жарысы ұлттық валютаны еркін айналымға жіберудің дұрыс-бұрысын анықтаумен ғана шектеліп отырған жоқ. 

Қазақстанда 2015 жылдың тамызынан бері инфляциялық шектеу режимі қабылданып, валюта бағамының бұған дейін Ұлттық банк белгілейтін шекті дәлізі алынып тасталды. Инфляциялық таргеттеу (шектеу) дегеніміз - ортамерзімді кезеңде  инфляцияның нысаналы көрсеткішін белгілеуге және соған қол жеткізуге бағытталған ақша-несие саясаты режимі. 2019 жылы бұл көрсеткіш 4-6% деңгейінде қалыптасты.

Қазіргі кезде теңге бағамы ішкі және сыртқы макроэкономикалық факторларды ескере отырып, нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың ықпалымен қалыптасады. Ұлттық Банк реттеуші ретінде теңге бағамының қалыптасуына араласпайды, бірақ қаржы жүйесіне қауіп төнген жағдайда, валюталық интервенция жүргізу арқылы оның күрт құбылуына жол бермеу құқығын өзіне қалдырады.

Қаржылық реттеуші өкілдерінің пікірінше, мұндай режимнің артықшылығы – отандық тауар өндірушілердің бәсекеге қабілеттілігін қолдау арқылы нақты айырбас бағамына қол жеткізу, ағымдағы шот бойынша бейтеңгерімнің алдын алу және халықаралық резервтердің, соның ішінде алтын-валюталық қордың төмендеуіне жол бермеу. 

Теңгені еркін айналымға жіберудің басты кемшілігіне оның мұнай нарығы мен басқа да сыртқы факторларға тым тәуелділігін жатқызады. 

Ұлттық валюта бағамына қандай факторлар әсер етеді?

Теңге бағамына тікелей әсер ететін негізгі факторларды сыртқы және ішкі деп бөледі. 

Ұлттық банк сыртқы факторлар қатарына әлемдік нарықтағы мұнай бағасын, негізгі сауда серіктестеріндегі валюта бағамының динамикасы (ең алдымен Рессей рублі),  әлемдік пайыздық мөлшерлеме және жаһандық геосаяси жағдайды жатқызады.   

Қаржы реттеушінің ақпараты бойынша, Brent маркалы мұнай бағасы 2018 жылдың 9 айында, 2017 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда, 39 пайызға қымбаттап, 1 барреліне 52 доллардан 72,3-ке көтерілген. 

Ал ішкі факторлар қатарына Ұлттық банк инфляция өзгерісін, негізгі мөлшерлеме деңгейін, экспортер компаниялардан түсетін салықтық төлемдер мен қазына қаржысының игерілуін және т.б. жатқызады. 

Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев БАҚ-қа берген сұхбаттарында ұзақмерзімді кезеңде теңгенің айырбас бағамы елдің төлем теңгерімімен айқындалатынын, ол өз кезегінде жоғарыда аталған факторлардың, соның ішінде серіктес елдердегі жағдайдың әсерін қамтитынын жиі айтады. 

2018 жылдың 9 айында ағымдағы шот операцияларының тапшылығы 2017 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда, 10 есе төмендеп, 4,6 млрд доллардан 0,5 млрд долларға азайғанын атап өту керек. Бұл ретте 2018 жылдың ІІІ тоқсанында ағымдағы операциялар шоты 0,2 млрд доллар профицит  көлемінде қалыптасты деп хабарлайды Ұлттық банк.  

Экономист Айдархан Құсайынов теңге бағамы белгілі бір факторға, тіпті долларға да байланып тұрған жоқ деп есептейді. Ұлттық валюта бағамын нарық айқындайды, бірақ нарықтың өзі тауар ағынын есепке алғанымен, оның қалай, неге негізделетіні белгісіз. Бұл ретте, көпшіліктің оның себебін табуға ұмтылуы да дұрыс емес дейді сарапшы. 

Саясаттанушы Досым Сәтбаевтың айтуынша, Қазақстанның көршілері – Өзбекстан мен Қырғызстанға қарағанда, әлемдік экономикамен ықпалдастығы тереңдеп кеткен. «Бұл сыртқы факторлардың әсері  елеулі болады деген сөз: Ресейге салынған санкциялар болсын, АҚШ пен Қытай арасындағы текетірес болсын. Жалпы алғанда, теңге бағамына әсер ететін сыртқы факторлар өте көп: бұл мұнай мен шикізат бағасы, әлемдегі экономикалық және қаржылық жағдай, соның ішінде елдің сауда әріптестеріндегі ахуал, – деп түйіндейді Д.Сәтбаев.  

Қазақстанның негізгі сауда серіктестері 

ҚР Статистика және Мемлекеттік кірістер комитетінің деректері бойынша, 2018 жылдың 9 айында Қазақстанның жалпы сауда айналымы $68,2 млрд құрап, 2017 жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда, 21,8 пайызға немесе 12,2 млрд долларға өскен. Жалпы тауар айналымының 65,2 пайызын экспорт құраса, импорттың үлесіне 34,8 пайызы тиген. 

Ал 2013 жылдың 9 айындағы тауар айналымы жоғары болып, 98,1 млрд долларды құраған. Айта кетейік, сол жылдың қыркүйегінде теңге бағамы 1 АҚШ долларына 153,62 теңге болса, 2018 жылы ол 363,07-ге жеткен. Экспорт пен импорттың үлесі сәйкесінше, 64,3 және 35,7 пайызды құраған. 

Тауар айналымының көлемі бойынша Қазақстанның ең негізгі сауда серіктестері – Ресей, Еуропалық Одақ елдері (соның ішінде – Италия) және Қытай. 

Жоғарыда аталған елдерден бөлек, серіктестердің ондығына Нидерланды, Франция, Корей Республикасы, Швейцария, Өзбекстан, Германия және АҚШ кіреді. 

2018 жылғы 3 тоқсанның қорытындысы бойынша, Қазақстан мен Ресей Федерациясының арасындағы сауда айналымы 12,8 млрд долларды құрады, соның ішінде 3,8 млрд доллары – экспорт, ал 9 млрд – импорт. 

Ресейге экспортталатын тауарлардың ішінде жалпы сомасы 390,42 млн доллар – иленген темір, темір кені мен концентраты – 311,3 млн доллар, 74 млн долларға саудалаған электр қуатының үлесі жоғары.

Импорт құрылымында алғашқы орынды мұнай және мұнай өнімдерінің еншілегені қызық ($527,8 млн), екінші орында – жеңіл көлік ($217,1 млн),  тұрса, үшінші орында – мұнай газдары мен көмірсутек ($175,9 млн), одан кейін теміржол және трамвай вагондары ($171,4 млн) келеді.  

Қазақстанның екінші ірі сауда серіктесі  – Италия, екі ел арасындағы тауар айналым 9,8 млрд долларды құрайды, соның ішінде экспорт – 8,8 млрд долларды құраса, импорт – $1 млрд шамасында. Бұл елге тасымалданатын тауарлардың ішінде мұнай мен мұнай өнімдерінің үлесі жоғары – 8,7 млрд доллар, 58,6 млн доллардың астығы, құны 45,5 млн долларға тең ферроқорытпа сатылған. Ал импортталатын тауарлар қатарында электр машиналары мен құрылғыларының бөлшектері – $206,2 млн, құбыр желісіне арналған темір арқау ($133,6 млн) бар. 

Қытай Қазақстанмен сауда айналымда үшінші орынға жайғасып, экспорт пен импорт сәйкесінше, 4,2 және 4 млрд долларды құрады. Елден 973,5 млн доллардың тазартылған мысы, 647,9 млн доллар тұратын мұнай газдары мен көмірсутек сатылған. 

Ал Қытайдан телефондар ($447,85 млн), есептеуіш машиналар мен олардың бөлшектері ($184 млн), және бульдозер, грейдер, тегістегіш ($115,2 млн) тасымалданады.

Сауда серіктестері және теңге бағамы

Қазақстанның негізгі сауда әріптестерінің үштігіне: Ресей – рублімен, Италия – еуросымен, Қытай – юанымен кіретінін айттық. Олардың әрқайсысының өз ұлттық валютасы болғанымен, Қазақстанмен сауда айналымы АҚШ доллармен есептелінеді. 

Жаһандану және өзара бірігу заманында, әлемдегі барлық саяси және қаржылық оқиғалар қазақстандық теңге бағамының қалыптасуына айтарлықтай әсер етеді. Теңге бағамы белгілі бір дәрежеде негізгі серіктес елдердің валюта бағамына тәуелді.

Соңғы бес жылдағы Ресей рублі мен теңге арасындағы өзара байланысты талдасақ, рубль бағамының 2013-2018 жылдары долларға қатысты 103% -ға арзандап, ал теңге 136,3%-ға құнсызданғанын байқауға болады.

Валюталар арасындағы байланыстың жарқын мысалы ретінде, 2014 жылы Ресей рублінің басындағы жағдайды алсақ болады. 2014-2015 жылдары ресейлік рубльдің құны 1АҚШ долларына  39,39-дан 66,24 рубльге дейін төмендеді. 2014 жылдың 16 желтоқсаны Ресейде «Қара сейсенбі» деген атпен есте қалды. Ресей Орталық банкі негізгі мөлшерлемені бірден 5% -ға көтеріп, 17% -ға жеткізді. Бұның басты себебі - ел қазынасына кіретін кірістің басым бөлігін құрайтын  энергия ресурстары құнының төмендеуі, Украинадағы оқиғаларға байланысты Ресейге экономикалық санкцияларды енгізілуі. 

Рубльдің әлсіреуіне байланысты Ресей тауарлары өзге мемлекет азаматтарына қолжетімді бола түсті. Көрші елдердің, соның ішінде Қазақстан тұрғындары автокөлік, тұрмыстық техника, электроника, киім, жылжымайтын мүлікті жаппай сатып ала бастады. 

Ал 2014 жылдың ақпанында теңге 1 АҚШ долларына қатысты 155-тен 185-ке құнсызданып үлгерген еді. Қазақстан да, өзге елдер секілді экспорттық кіріске тәуелді, сондықтан Ресейдегі желтоқсандағы жағдай, теңге тағы да құнсыздануы мүмкін деген белгі еді. 2015 жылдың тамызында теңге тағы әлсіреп, ұлттық валюта бағамы 255-ке төмендеді. Сол жылдың қыркүйегінде 1 АҚШ долларының құны 270,4 теңге айналасында қалыптасты.   

Ал евро соңғы 5 жылда долларға қатысты 16,2 пайызға арзандаса, қытай юані – 12,2 пайызға құнсызданған. 

Теңгенің доллардан басқа валюталарға қатысты бағамы кросс-курс арқылы анықталады. Бұл не деген сөз? Мәселен, қытай юані бағамын анықтау үшін, CNY/KZT валюталық жұбын доллармен жұптастырып, екіге бөлу керек: CNY/USD (юань/доллар) және USD/KZT (доллар/теңге). Валюталар жұбының биржадағы мәні көбейтіліп, юань/теңге жұбы үшін кросс-курс анықталады. Бұл тәсіл әдетте валюталық сауда-саттық аз болғанда және өтімсіз баға белгіленімі қалыптасу тәуекелі жоғары кезде қолданылады. Демек, теңгенің долларға қатысты құнсыздануы ұзақмерзімді кезеңде кросс-курс арқылы басқа да валюта бағамына әсер етеді.

2018 жылдың басынан бері қытай юані мен теңге арасында әлдебір өзара байланыс пайда болған еді. Сарапшылар валюта нарығындағы бұл жағдайды ЕАЭО және ШЫҰ-ға кіретін елдер арасында тығыз нарық қалыптасуымен түсіндіреді. Сарапшылардың пікіріне сүйенсек, алдағы уақытта аймақтың ірі экономикаларының өзара тәуелділігі мен валюталарының өзара байланысы арта түспек.

Қазақстаның тағы бір сауда әріптесі – Италия туралы айтар болсақ, Еуроодақтың оған салатын санкциялары Қазақстанға да, теңге бағамына да әсер етуі мүмкін. Инвесторлар Италиядағы, сондай-ақ, ЕО құрамындағы басқа елдердергі жағдайдың қолайсыз қалыптасуынан қорқады, ол өз кезегінде валюталық одақтың тұрақты өмір сүретініне күмән тудырады. 

Жаһандық жағдайдың қиындауы, Қазақстан экспорттайтын тауар бағасының төмендеуі, соның ішінде мұнай мен металл да бар, ЖІӨ-нің даму қарқынына әсер етіп, Қазақстан экономикасының осал тұсын одан әрі ақсаңдатады. Теңгенің құнсыздануы нәтижесінде экспорттық кірістің азаюы ел қазынасы мен оның төлем қабілетіне кері әсер етуі мүмкін. 

Ал Қазақстанның негізгі сауда әріптесі – Ресейге келер болсақ, рубльдің құнсыздануы қазақстандық экпорттаушылар, соның ішінде ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер үшін тағы бір мәселені туындатады. Көрші елдің арзан тауарлары Қазақстан нарығына келуі мүмкін, бұл отандық тауар өндірушілер үшін жағымсыз жайт. 

Десе де, көптеген сарапшылар Ұлттық банк өкілдерінің пікірімен келісе отырып, теңге бағамына әсер ететін факторлар арасынан серіктес елдердегі жағдай мен олардың валюта бағамын ерекше атап өтті. 

Айталық, «Альпари» ақпараттық-сараптамалық орталығы директорының орынбасары Наталья Мильтчакованың пікіріне сүйенсек, әрине, рубль курсы мен теңге бағамының арасында өзара байланыс бар, дегенмен, рубль құны теңге бағамын айқындайтын жалғыз және басты фактор деп тұжырымдау қате болар еді. Бірақ та, орта мерзімді уақыт аралығын алсақ (1-2 апта), ресейлік рубль мен теңге бағамы бірдей дерлік динамика көрсетеді: не бірге нығаяды, не бірге құнсызданады. Тек екі валютаның төмендеу немесе өрлеу қарқыны әртүрлі, рубль бағамы ерекше құбылып тұрса, теңге одан тұрақтылау. 

Бұндай тәуелділіктің себебі айқын: Ресей – Қазақстанның ең ірі сауда саттық серіктесі. Егер Ресейдің басындағы қиындықтар, айталық, экономикалық санкциялар, оның экономикасына кері әсер етсе, міндетті түрде сауда серіктестері де зиян шегеді. Алайда теңге де, рубль де мұнай бағасына қатты тәуелді екенін естен шығармау керек, дегенмен рубль бағамына басқа да факторлар әсер етіп, бұрынғыдай мұнай бағасына қатты тәуелді емес деп тұжырымдайды сарапшы. 

«Альпари» агенттігінің деректері бойынша, 2018 жылы теңге өзге дамушы мемлекеттердің валюталарымен салыстырғанда, ең төменгі көрсеткіш көрсеткен жоқ. Бір жыл ішінде түрік лирасы, аргентин песосы мен криптовалютаға байлаған венесуэлиялық воливардың қалай «құлағанын» айтпаған күннің өзінде, Ресей рублі 18 пайызға құнсызданса, теңге 12 пайызға арзандаған. 

Ал «Финам» компаниялар тобының сарапшысы Алексей Коренев Ресей үшін ең басты факторлар – мұнай бағасы мен енгізілген санциялар, Орталық Банк ұстанған саясат деп пайымдайды. Әр кезеңде жоғарыда аталған көрсеткіштердің салмағы айтарлықтай өзгеріп отыруы мүмкін. Мәселен,  өткен жылы ресей рублінің қатты құнсыздануы  Ресейге салынған санкциялардың күшеюімен сәйкес келді. Сонымен қатар, былтыр көктем мен жазда мұнай бағасы айтарлықтай қымбаттағанда, ол ұлттық валюта бағамының нығаюына негіз бола алмады, оған Ресей Банкінің  Қаржы министрлігі үшін бюджет шеңберінде нарықтағы валюталарды сатып алуы себеп, дейді сарапшы. 

Ал Қазақстанның ұлттық валюта бағамына әсер ететін факторлар да, олардың салмағы да өзгеше болғанымен, Ресейдікінен айырмашылығы аз деп атап өтті маман.

Ресей валютасының динамикасы теңге динамикасына да айтарлықтай әсер етеді. Кейбір кезеңдерде рубль мен теңге динамикасындағы айырмашылық,  осы санкциялардың теңге курсына еш ықпал етпеуінен да туындауы мүмкін.   

«Фридом Финанс» инвестициялық компаниясының департамент директоры Ерлан Әбдікәрімов 2019 жылы теңге бағамының негізгі қозғаушы күші – былтырғыдай, рубль курсы болады деп тұжырымдайды. Ал рубль бағамына мұнай бағасы, Ресей Орталық банкінің ақша-несие саясаты және кейбір геосаяси жағдайлар әсер етеді деп пайымдайды сарапшы.


2426 просмотров

Казахстанцы все чаще пользуются услугами МФО из-за легкой доступности займов

Kursiv Research выяснил основные финансовые показатели сектора и сделал рейтинг МФО по разным критериям

Фото: Shutterstock/ivan_kislitsin

Микрофинансовые организации (МФО) как альтернатива банковскому кредитованию набирают все большую популярность в Казахстане. Главный аргумент в пользу МФО: оформление кредита без большого количества документов, если клиент требует не очень крупной суммы денег. В стране на сегодняшний день функционирует более 150 микрофинансовых организаций. Kursiv Research выяснил основные финансовые показатели сектора и сделал рейтинг МФО по разным критериям.

И во всем мире в целом, и в Казахстане в частности сейчас существует множество возможностей получения денег в кредит – через банк, микрофинансовую организацию или компанию по онлайн-кредитованию. На практике часто оказывается, что условия для получения займа в банке намного жестче, чем в других финансовых организациях. Это касается требований по наличию целого перечня документов, оценки платежеспособности, кредитной истории заемщика, срока на рассмотрение заявки, да и времени на оформление самого кредита уходит немало. По перечисленным выше причинам граждане часто предпочитают обращаться в альтернативные банку организации.

Отдельно стоит отметить, что компании, работающие онлайн и предоставляющие, на первый взгляд, выгодные условия кредита, в большинстве своем не являются МФО. Микрофинансовыми организациями могут считаться только те компании, которые официально имеют в своем названии слова «Микрофинансовая организация» и обладают разрешением на ведение своей деятельности со стороны регулятора – Национального банка РК.

Эксперты микрофинансовой организации KMF рассказали «Курсиву» о том, чем МФО отличаются от банков и в чем их сходство.

И МФО, и банки обязаны заключать договоры займа только в письменной форме. Но между договорами есть различия. Во-первых, регулируются они разными самостоятельными законами: о «Микрофинансовых организациях» и «О банках и банковской деятельности».

Во-вторых, микрокредиты выдаются только в национальной валюте, при этом их размер не может превышать 8 тыс. месячных расчетных показателей (МРП на этот год – 2525 тенге). В 2019 году наибольшая сумма, которую клиент может получить в МФО Казахстана, составляет 20,2 млн тенге.

Более половины от общего объема микрокредитов предоставляются на предпринимательские цели, сообщил директор Ассоциации микрофинансовых организаций Казахстана Ербол Омарханов. Поэтому, уверен он, можно утверждать, что деятельность микрофинансовых организаций направлена на развитие предпринимательства.

Также микрофинансовые организации оказывают услуги по микрокредитованию в тех отдаленных регионах республики, где банки второго уровня не представлены широко или вовсе отсутствуют.  

В Казахстане на 1 января 2019 года было зарегистрировано 157 микрофинансовых организаций, тогда как в аналогичный период 2018 года их было 149. По данным Национального банка РК, по состоянию на тот же период текущего года, только одна компания из всех МФО не выполнила требования регулятора по пруденциальным нормативам в части размера расчетного собственного капитала.

Совокупные активы сектора по итогам 2018 года составили 286,55 млрд тенге, что на 52% больше показателя конца 2017 года.

В топ-10 микрофинансовых организаций по объему активов вошли KMF, «Тойота Файнаншл Сервисез Казахстан», «БИК-Финанс», «Арнур Кредит», «Ырыс», «ОнлайнКазФинанс», Азиатский кредитный фонд, «Шинхан Финанс», «РИЦ «Кызылорда», ERG Microfinance.

Мы определили пять лидеров 2018 года по тем или иным финансовым показателям.

Объем активов

Первое место по активам заняла компания KMF с активами в размере 129,22 млрд тенге против 96,81 млрд тенге в позапрошлом году. Основное влияние на увеличение активов компании оказал рост чистого кредитного портфеля, пояснили в организации.

Второе место – у «Тойота Файнаншл Сервисез Казахстан». Активы компании в анализируемый период достигли 35,45 млрд тенге, увеличившись на 54,3% с уровня 22,98 млрд тенге в 2017 году.

Тройку лидеров замыкает компания «БИК-Финанс», у которой на начало года объем активов был равен 30 млрд тенге. Другие показатели, в том числе по выданным займам, обязательствам компании и прибыли по итогам 2018 года приравнивались к нулевому значению. Собственный капитал также составлял порядка 30 млрд тенге. На начало 2018 года в списке зарегистрированных регулятором компаний «БИК-Финанс» еще не было.

На четвертой строчке расположилась основанная в 2001 году МФО «Арнур Кредит», головной офис которой находится в Шымкенте. Ее активы составили 14,77 млрд тенге, что на 72,9% выше показателя позапрошлого года. По итогам 2017 года у компании активов было только на 8,54 млрд тенге.

Пятое место рейтинга заняло товарищество с ограниченной ответственностью «Ырыс», образованное в Туркестанской области. Компания является дочерним предприятием ТОО «Региональный инвестиционный центр «Оңтүстік» и «Центр обслуживания предпринимательства». Она замыкает пятерку самых крупных микрофинансовых организаций 2018 года по показателю суммы активов. Так, совокупные активы ТОО составили 10,29 млрд тенге, уменьшившись ненамного по сравнению с итогами 2017 года.

Среди топ-10 лидеров по активам есть и те компании (несмотря на их место в рейтинге), у которых активы сократились по сравнению с аналогичным периодом 2017 года. К ним относятся микрофинансовые организации «Ырыс» и ERG Microfinance. Так, их активы уменьшились на 3,1% и на 22,2% за год соответственно.

Сколько кредитов выдали МФО?

Автор Lane V. Erickson_1.jpg

В 2018 году микрофинансовые организации выдали в кредит 219,11 млрд тенге. По итогам 2017 года компании были менее активными и объем их кредитов составлял порядка 159,96 млрд тенге. МФО показали динамику в 37%, что вызвано несколькими причинами, в том числе и увеличением количества таких организаций.

Кроме того, МФО обеспечивают потребность в кредитовании, исходя из увеличения спроса, как пояснил директор Ассоциации микрофинансовых организаций.

В десятку MФО по выданным кредитам вошли: KMF, «Тойота Файнаншл Сервисез Казахстан», «Арнур Кредит», «Ырыс», «ОнлайнКазФинанс», Азиатский кредитный фонд, «Шинхан Финанс», «РИЦ «Кызылорда», ERG Microfinance, «АккордКапитал».

Наибольшее количество микрокредитов в прошлом году было выдано МФО «KMF», сумма займов которой составила 117,39 млрд тенге, увеличившись на 34,5% по сравнению с 2017 годом.

Достичь роста портфеля кредитования в KMF, по мнению представителей компании, удалось благодаря разветвленной региональной сети организации, индивидуальному подходу к оценке бизнеса каждого клиента и оптимизации управленческой структуры филиалов и головного офиса.

Следом за МФО «KMF» расположилась «Тойота Файнаншл Сервисез Казахстан», которая в ушедшем году выдала кредитов на общую сумму 30,61 млрд тенге, что практически в 3,8 раза меньше лидера по данному показателю. Компания смогла увеличить объемы предоставленных микрокредитов по сравнению с итогами 2017 года на 63%.

«Арнур Кредит» нарастила объемы кредитования в тот же период на 73,7%, до 12,08 млрд тенге, что позволило компании занять третью строчку нашего рейтинга.

На четвертом и пятом месте рейтинга по данному показателю расположились финансовые организации «Ырыс» и «ОнлайнКазФинанс». МФО «Ырыс» относится также к тем организациям из топ-10 МФО нашего рейтинга, у которых сумма выданных займов уменьшилась по сравнению с итогами 2017 года. Кроме МФО «Ырыс», зафиксировавшей сокращение займов на 8,5%, в список таких организаций вошли ERG Microfinance (-9,9%) и «АккордКапитал» (-18,4%).

Ербол Омарханов отметил, что наибольший рост наблюдается у «ОнлайнКазФинанс» (с 547 млн до 5706 млн тенге), «РИЦ Кызылорда» (с 1427 млн до 3481 млн тенге), «МиГ Кредит Астана» (с 596 млн до 1372 млн тенге) и «Алтын Кредит» (с 0 до 679 млн тенге).

Обязательства МФО

Совокупные обязательства всех микрофинансовых организаций выросли за год на 39,4% – с 127,18 млрд до 177,31 млрд тенге.

56,4% всех суммарных обязательств сектора пришлось на одну из компаний – KMF. МФО имела обязательства в размере 100 млрд тенге по итогам прошедшего года, хотя еще год назад этот показатель был заметно ниже и приравнивался к 76,41 млрд тенге. Основную долю в обязательствах KMF занимал портфель привлечений.

У «Тойота Файнаншл Сервисез Казахстан» также увеличились объемы обязательств, рост составил 57,7% – с 19,55 млрд до 30,84 млрд тенге.

Кроме того, в пятерку крупных микрокредитных компаний вошли «Арнур Кредит», «ОнлайнКазФинанс» и Азиатский кредитный фонд.

Так, «Арнур Кредит» увеличил за год свои обязательства на 107,2%, до 10,51 млрд тенге.

У «ОнлайнКазФинанс» по темпам роста в процентном выражении случился очень большой скачок – компании за год удалось нарастить объем своих обязательств на 1057,8%, с 0,45 млрд до 5,2 млрд тенге.  

Обязательства Азиатского кредитного фонда подросли в анализируемый период на 27,2%, до 4,55 млрд тенге.

Из десятки крупных компаний по данному показателю отрицательная динамика темпов роста наблюдалась у МФО «Ырыс» (-8%), «АккордКапитал» (-22,5%) и Kaz Credit Line (14,8%).

Собственный капитал

shutterstock_750073606.jpg

Совокупный капитал микрофинансовых организаций страны по итогам 2018 года составлял 109,24 млрд тенге, что на 78,2% больше итогов 2017 года. Причиной роста собственного капитала отчасти можно считать увеличение числа таких организаций, а также действия со стороны самих собственников.

Самыми крупными МФО по размерам собственного капитала в прошлом году стали «БИК-Финанс», KMF, «Ырыс», «Тойота Файнаншл Сервисез Казахстан», «Арнур Кредит», ERG Microfinance, «Шинхан Финанс», «РИЦ «Кызылорда», «БиЭнКей Финанс Казахстан» и «МиГ Кредит Астана».

Так, 79% всего совокупного капитала микрофинансовых организаций приходилось на 10 крупных МФО Казахстана. На долю «БИК-Финанс» пришлось 27,5% всего совокупного капитала, еще 26,7% – доля KMF.

Конечные финансовые результаты

shutterstock_1117678757.jpg

Для микрофинансовых организаций ушедший год стал достаточно доходным – компаниям удалось нарастить свою прибыль на 69%. Так, за год нераспределенная прибыль увеличилась с 9,82 млрд до 16,59 млрд тенге. Рост прибыли Ербол Омарханов связал с повышением объемов выдач микрокредитов МФО.

Больше половины всей прибыли заработала KMF, на нее пришлось 10,04 млрд из 16,59 млрд тенге, или 60% всего заработанного дохода. Остальные 6,55 млрд тенге распределись между другими компаниями, работающими в Казахстане.

Представители KMF объяснили, что чистая прибыль выросла за счет увеличения доходов от роста кредитного портфеля, снижения стоимости привлечения новых займов и повышения эффективности использования операционных расходов.

Среди знаковых событий прошлого года для компании – лидера рынка можно отметить получение 5,9 млрд тенге на финансирование предпринимателей за счет займа Азиатского банка развития в апреле 2018 года. Согласно условиям соглашения, КМF направила эти средства на кредитование субъектов микро, малого и среднего предпринимательства, на пополнение оборотных средств и приобретение, модернизацию основных средств.

В тот же период KMF получила $82 млн – крупнейший в истории рынка МФО синдицированный заем – от Международной финансовой корпорации IFC. Средства были предоставлены KMF на три года несколькими траншами в национальной валюте в эквиваленте около 27 млрд тенге, что позволяет исключить валютные риски для клиентов KMF.

На втором месте с нераспределенной прибылью в 1,2 млрд тенге оказалась «Тойота Файнаншл Сервисез Казахстан», которая все же смогла нарастить ее в течение года чуть больше, чем в два раза – с 0,58 млрд до 1,21 млрд тенге.

На третьем месте по объему прибыли был Finbox, заработавший порядка 0,9 млрд тенге, что больше показателя предшествующего анализируемого периода на 60,5%.

У «Арнур Кредит» прибыль выросла на 38,6%, до 0,8 млрд тенге, и это обеспечило МФО четвертое место в нашем рейтинге.

ERG Microfinance, которая завершила год с финансовыми показателями нераспределенной прибыли в 0,6 млрд тенге, стала пятой.

Кроме вышеуказанных МФО, в десятку по прибыльности вошли «1 Кредит», Азиатский кредитный фонд, «Шинхан Финанс», «Инкар & S», «Ырыс».

В заключение эксперт Ассоциации микрофинансовых организаций отметил, что в казахстанский сектор микрокредитования стабильно развивается в рамках установленных правовых норм. Так, в конце 2018 года постановлением правления Национального банка РК был принят перечень обязательных условий договора о предоставлении микрокредита. Все договоры займа МФО должны соответствовать требованиям уполномоченного органа, направленным на соблюдение прав заемщиков, защиту их интересов. За нарушение этих требований МФО несут установленную законодательством ответственность.

МФО сайт (1).jpg

Источник фото в тексте: Shutterstock

Ограничение ответственности

Kursiv Research обращает внимание на то, что приведенный выше материал носит исключительно информационный характер и не является предложением или рекомендацией совершать какие-либо сделки с ценными бумагами и иными активами указанных организаций.
 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Министр образования и науки Куляш Шамшидинова считает, что выпускные вечера школьников не должны выходить за территории школ и уж тем более, превращаться в состязания дорогих нарядов и пышных застолий. Согласны ли вы с ее мнением?

Варианты

Цифра дня

158-е
место
занял Казахстан в рейтинге свободы прессы из возможных 180

Цитата дня

Мой вывод – мы идем правильным курсом. Наш мудрый народ един, государство, как высшая ценность нашей независимости, незыблемо. Поэтому твердо считаю, что досрочные выборы главы государства абсолютно необходимы. Для того, чтобы обеспечить общественно-политическое согласие, уверенно двигаться вперед, решать задачи социально-экономического развития, необходимо снять любую неопределенность.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций

Home Credit Bank

Home Credit Bank