Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


1355 просмотров

Қазақстанда банктер жеткілікті ме?

ТМД елдеріндегі екінші деңгейлі банктердің жан басына шаққандағы тығыздығы

Фото: shutterstock.com

Қазақстанда іс қатарындағы ЕДБ (екінші деңгейлі банктер) санының қысқару үрдісі байқалады. Елімізде 2016 жылдың басынан бастап жеті банк лицензиясынан айырылды. Осыған қарамастан, кейбір сарапшылар ҚР-да «банктер тым көп» деп санайды. ТМД елдерінің банк саласындағы мән-жайды Kursiv Research анықтады.

ТМД елдері арасында халық санына қатысты банктердің ең көбісі Арменияда шоғырланған. Армения Орталық банкінің мәліметінше, қазіргі уақытта 2,94 млн тұрғынға 17 банк қызмет көрсетеді. Яғни, мұнда бір банкке 172,65 мың адам немесе 100 мың тұрғынға шаққанда 0,58 банк келеді.

Жақында Орталық банк кеңесінің мүшелігіне кандидат Мартин Галстян: «Елдегі банк жүйесі тұрақты және капиталдандырылған, қызмет көрсетулер қолжетімді, ал бәсекелестіктің есебінен мөлшерлемелер мен айырмалардың (спрэдтердің) төмендеуі және қызмет өнімділігінің өсуі байқалады» - деп айтқан болатын.

Оның айтуынша, Армения банктік дағдарысқа ұшырамаған және бірде-бір банк төлем қабілеттілігі мәселесіне душар болмаған, ал жүргізілген реформалар есебінен көрсеткіштер теңдессіз, бұрын-соңды қайталанбаған болып келеді, өйткені активтердің ЖІӨ-ге қатынасы 80% - ды құрап отырса, ал несиелердің/салымдардың ЖІӨ-ге қатысты бұл көрсеткіші 45% - ға жетіп отыр.

Банк саласынының қаржылық тұрақтылығын жоғарылату мақсатында осы жылдың жазында Арменияның банктеріне жеке тұлға болып табылатын қарыз алушылардың айыппұлдары мен төлемдерді кешіктіргені үшін салынатын өсімпұлдарын кешіруге рұқсат берілді.

ЕДБ тығыздығы жағынан екінші орынды Қырғызстан еншілеп отыр. Қырғызстанның 6,15 млн тұрғынына екінші деңгейлі 25 банк пен коммерциялық банктердің 320 бөлімшелері қызмет көрсетеді. Мұнда бір қаржы институтына 246,1 мың тұрғын немесе 100 мың адамға 0,41 банк келеді. ҚР ҰБ мәліметтері бойынша 2018 жылдың 30 маусымына дейінгі мерзімде банк саласының жиынтық активтері жыл басынан 6,8% - ға артып, 211,4 млрд сомды құрады. Аталмыш саланың несие қоржынының көлемі 119,6 млрд сомды құраса, жыл басынан бері өсім 10,4%-ға жетіп отыр. Банк саласының жалпы депозиттік базасы жыл басынан бері 5,5%-ға ұлғайып, 128,3 млрд сомға дейін жетті.

Тәуелсіз мемлекеттер достастығына мүше елдер ішінде ЕДБ тығыздығының көрсеткіші бойынша Ресей үшінші орынға орналасқан. РФ ОБ деректері бойынша, елде екінші деңгейлі 512 банк жұмыс істейді. Worldpopulationreview.com статистикасына сәйкес, бүгінде Ресей халқы 143,96 млн адамды құрайды. 100 мың адамға 0,36 банк тиесілі, бір банк 281,17 мың адамды қамтиды.

2001 жылдан бастап Ресейдегі банктер саны жыл сайын қысқарып келеді. Мәселен, он жыл ішінде елдегі ЕДБ саны екі есеге азайған. Жыл басынан бері 49 қаржы институты лицензиясынан айырылды. Fitch бірнеше жыл ішінде банктер санын 300-ге дейін қысқарту мүмкіндігін болжап отыр. Сондай-ақ, агенттік Ресей экономикасы үшін 50 банк жеткілікті деп есептейді.

2016 жылғы девальвациялық үдерістен кейін Әзірбайжанда несиелік ұйымдар саны 32-ге дейін қысқарып, 11 банк жабылды. Бүгінгі күні елде 9,95 млн адамға 30 екінші деңгейлі банк қызмет көрсетеді. Бір банк орта есеппен 331,52 мың адамды қамтиды, ал 100 мың адамға 0,3 ЕДБ келеді. Әзірбайжан Республикасының банк саласын қайта құрылымдау туралы әңгімелер бірнеше жылдар бойы айтылып келе жатыр.

Бүгінгі таңда Әзірбайжан банктерінің жағдайы мәз емес, оның басты себебі: ахуалды несиелердің көп болуы. Қазіргі уақытта бірқатар банктер банкротқа ұшырауда, алайда оларды лицензиядан әлі айырған жоқ. Сарапшылардың пікірінше, егер мемлекет пен Әзірбайжан Орталық банкі төрт жылға созылған банк саласын қалпына келтіру үдерісіне қаржы бөлмесе, елдің қаржылық институттары құнсыздану салдарына төтеп бере алмайды.

Бүгінгі таңда Беларусьте MFI (Monetary financial institutions) 28 мекемесі бар. Олар 25 банк және жиынтық активтері шамамен $30 млрд болатын үш банктік емес кредиттік-қаржылық ұйымдар (БКҚҰ). Бұл - мемлекеттік банктер, ресейлік коммерциялық банктердің бөлімшелері, шетелдік капиталы бар банктер және белорусьтік коммерциялық банктер. Барлық операциялардың ең көп үлесін мемлекеттік Беларусь банкі атқарады: оның активтері мемлекеттік банк жүйесінің шамамен 42%-ын құрап отыр. Жалпы, мемлекетте бір қаржы институтына 337,46 мың тұрғыннан келеді екен.

БР Ұлттық банкінің деректері бойынша, бүгінгі таңда төрт банкке банкроттық қауіп төніп отыр немесе олар таратылып тасталуы мүмкін. Осыған қарамастан, елдің қаржы саласы салыстырмалы түрде тұрақты болып келеді.

Молдовада 4 млн тұрғынға 11 лицензияланған екінші деңгейлі банк қызмет көрсетеді. Өткен жылдың соңында жойылу үрдісінен тағы тоғыз ЕДБ өткен болатын. Банктердің тығыздығы 100 мың адамға шаққанда 0,27 ұйымды құрайды, бір банк 367,17 мың халықты қамтиды. Бұған дейін елдің қаржы саласы ірі банктік алаяқтық салдарынан зардап шекті – 2014 жылы үш молдавиялық банктен $1 млрд жоғалып кеткен еді. Бүгінгі таңда Орталық банк банк саласының толықтай қалпына келтірілгені туралы мәлімдейді.

Украинада 82 банк жұмыс істейді. Ел халқы 43,96 млн адамды құрайды, бір банк орта есеппен 536,11 мың адамды қамтиды. Украинадағы 100 мың тұрғынға 0,19 банктен тиесілі. Украинада қызмет көрсетілмеген несиелердің 90-95 % иемденіп отырған 98 банк төрт жыл ішінде жойылды.

Ел президенті Петр Порошенко тазалаудан кейін банк саласының тұрақтанғанына сенімді екенін білдірді. Оның айтуынша, Украина банктері жабылуды тоқтатып, енді пайда көріп отыр. 2018 жылдың I тоқсанының қорытындысы бойынша банк жүйесі 8,7 млрд гривен пайда тапты, бұл Украина банктерінің рекордты жетістігі болды (қазіргі бағам -АҚШ доллары үшін 28,09 гривен).

Тәжікстанда халыққа қатысты банктердің тығыздығы 9,15 млн адамға шаққанда 17 банк немесе 100 мың адамға шаққанда 0,19 банкті құрайды. Соңғы 12 айда Тәжікстанда бір жаңа банк – «Тәжікстан Коммерцбанкі» ААҚ құрылды. Бұрын елде тұтынушылар алдындағы міндеттемелердің орындалмауына байланысты екінші деңгейдегі екі банк таратылған болатын.

Қазақстан «достастық» елдері арасында екінші деңгейлі банктердің тығыздығы бойынша соңынан санағанда екінші болып шықты. Бүгінгі күні үш қаржы мекемесі таратылу жағдайында, екі ірі банк біріктіріліп отыр. Нәтижесінде, елде іс жүзінде жұмыс істейтін банктер саны – 28. Бір банк орта есеппен 658,92 мың адамға қызмет көрсетеді, яғни 100 мың тұрғынға шаққанда – 0,15 ЕДБ келеді. Сарапшылар елдегі банктердің қазіргі санын айтарлықтай маңызды деп санамайды және нарықтың одан әрі іріктелуін болжап отыр.

Өзбекстанда да Қазақстандағы секілді 28 банк жұмыс істейді. Алайда, ел халқы айтарлықтай көп – 32,47 млн адам, яғни бір қаржы институты орта есеппен 1,16 млн адамды қамтиды. Банктердің тығыздығы 100 мың тұрғынға шаққанда 0,09 ұйымды құрайды. Moody's Өзбекстанның банк саласы бойынша тұрақты болжамын сақтап келеді. Moody's сарапшылары банк активтерінің сапасы жақсы болып қалады, ахуалды несиелердің үлесі экономика өсуінің, инфляцияның төмендеуінің және несиелендірудің жылдам өсуінің (2018 жылы 30-40%) арқасында бұрынғы деңгейде сақталады деп болжайды.

Банки ипотеки люлди проценты каз-01.jpg


1 просмотр

Лишь треть торгового оборота в Алматы приходится на долю цивилизованного рынка

Обзор коммерческой недвижимости совместно с Colliers International Kazakstan

Фото:Shutterstock/Автор Aureliy

Последние тенденции рынка коммерческой недвижимости Казахстана – это рост свободных площадей за счет увеличения предложения новых и освобождения старых помещений, выбор арендаторами офисов из соотношения «цена – качество» и соответственное снижение ставок по аренде.

Рынок офисной недвижимости двух самых крупных городов Казахстана демонстрирует не только количественный, но и качественный рост за счет высокой конкуренции среди собственников. В свою очередь, это дает арендаторам широкий выбор среди множества различных вариантов.

Офисная недвижимость в Алматы

Алматы уже который год остается лидером по количеству качественных торгово-развлекательных центров и бизнес-цент­ров в республике. Нур-Султан, несмотря на статус столицы, немного отстает.

Ежегодно в Алматы вводятся в эксплуатацию сотни квадратных метров нового рабочего пространства, что создает на рынке среду для конкуренции.

По данным международной консалтинговой компании Colliers International Kazakhstan, средняя доходность инвестиций в качественный объект класса «А» или «B» в городе составляет около 10%, что делает данный сектор недвижимости привлекательным для девелоперов.

Объем предложения офисных площадей в городе сейчас, по оценке агентства, более 1,2 млн кв. м. Совокупный объем рынка, исходя из цен на аренду, превышает 80 млрд тенге в год.

Ставки аренды варьируются от 4 тыс. тенге до 16 тыс. тенге за кв. м – в зависимости от класса объекта. Велика доля объектов класса «B» – это те проекты, которые ранее имели высший уровень качества, но потеряли моральную актуальность и физические характеристики во временном промежутке, а также объекты, изначально реализованные в рамках данной категории, уступающие объектам класса «А» по некоторым характеристикам.

Офисы высокого класса обычно располагаются в элитных районах города, и это сказывается на средних ценах на аренду. В Алматы, в Медеуском районе, цена за 1 кв. м в среднем составляет 6,1 тыс. тенге, в Бостандыкском – 4,2 тыс. тенге, в Алмалинском – 4,1 тыс. тенге, в Ауэзовском –  3,1 тыс. тенге.

Colliers Kazakhstan составил рейтинг офисных зданий представительского класса Алматы. Лучшие проекты среди бизнес-центров южной столицы – БЦ «AFD», БЦ «Esentai Tower», БЦ «Park View».

Заполняемость данных бизнес-центров достигает максимальных показателей при средней загрузке офисной недвижимости на уровне до 92% в классе «А» и 85% в классах «B» и «B+».

Сейчас в Казахстане отсутствует официально принятая классификация офисной недвижимости, поэтому Colliers International принимает за основу самостоятельно разработанную матрицу для оценки объектов. Эксперты Colliers учитывают такие критерии, как площадь, расположение, год постройки, высота потолков, наличие и ёмкость паркинга, возможности смены планировки и изначальный тип планирования, инженерные и IT-решения, инфраструктура объекта, конструктив и качество строительства, сервисное управление и его качество.

Офисы класса «А» – это помещения, которые располагаются в новых современных деловых центрах. Такие центры оборудованы современными инженерными системами; имеют свои конференц-залы; рабочие места, оснащенные оргтехникой и средствами связи. Большое внимание уделяется охранной и пожарной безопасности. Остальные классы отличаются от класса «А» менее комфортными условиями: месторасположением, обслуживанием, перечнем необходимой офисной техники, видом парковки или ее отсутствием и пр.

Офисная недвижимость в Нур-Султане

Столица почти в два раза уступает Алматы по объему предложения офисной недвижимости – общий объем офисных помещений Нур-Султана находится на уровне 680 тыс. кв. м. Средняя рыночная заполняемость столичных бизнес-центров – 86,4%.

Средние ставки по аренде в бизнес-центрах составляют от 5 тыс. до 14 тыс. тенге и варьируются в зависимости от района. Самые высокие минимальные цены наблюдались в Есильском районе Нур-Султана – в среднем 7,4 тыс. тенге. Стоит отметить, что именно этот район имеет наибольшую плотность офисных площадей.

87% площадей офисной недвижимости класса «А» и «Б» расположены на левом берегу Нур-Султана.

К лучшим объектам на столичном рынке офисной недвижимости, по версии Colliers, можно отнести БЦ «Talan Towers» от Verny Capital, БЦ «Q» (первая и вторая очереди) от Astana Development Group, БЦ «Ренко» (первая и вторая очереди) от «Ренко Кат», а также БЦ «Aura» от BI Group.

Как отмечают аналитики Colliers, в столице предложение на рынке офисной недвижимости растет не только за счет введения в строй новых площадей, но и за счет продажи зданий и сооружений, ранее занимаемых национальными компаниями.

Торговая недвижимость города Алматы

В Алматы более 1,8 млн кв. м торговых площадей, то есть более 600 кв. м на каждую тысячу жителей. Это самый высокий показатель по республике.

34% торгового оборота в городе приходится на долю цивилизованного рынка – тех самых ТРЦ, остальные 66% по-прежнему занимают базары.

Сейчас в городе работает 47 объектов торговой недвижимости.

Colliers International выбрал лучшие ТРЦ Нур-Султана и Алматы в разных категориях.

«Лучший ТРЦ для молодежи»

ТРЦ «Dostyk Plaza» и «Mega Park» стали самыми привлекательными для молодежи. Эти центры могут похвастаться удобными и вместительными фуд-кортами с разнообразной кухней, качественным и широким ассортиментом fashion-товаров по приемлемым ценам, а также такими операторами кинотеатров, как Cinemax и Chaplin.

«Семейный ТРЦ»

ТРЦ «Mega Alma-Ata» и «Aport Mall» стали лучшими в этой категории. Разнообразный выбор торговых точек и широкий ассортимент товаров вкупе с большим количеством развлекательных программ (в том числе детских) делают эти ТРЦ местами семейного времяпрепровождения. Aport Mall, пользующийся популярностью даже несмотря на свою удаленность от центра города, предлагает посетителям 220 тыс. кв. м с товарами и услугами для досуга и отдыха, а также единственный в городе крытый аквапарк.

«ТРЦ в спальных районах»

ТРЦ «MOSKVA metropolitan» и «МART» являются основными местами притяжения для жителей спальных районов, в которых они расположены. Средний масштаб данных проектов позволяет вместить в себя арендаторов и бренды, способные покрыть первостепенные потребности частых покупателей – последним теперь не приходится при малейшей необходимости выезжать из своего района в крупные ТРЦ – лидеры рынка.

«Самый перспективный ТРЦ»

ТРЦ «Forum Almaty» обладает рядом рыночных преимуществ – у него выгодное месторасположение, удачное концептуально-архитектурное решение и качественная планировка помещений. Правда, проект несколько раз сменил собственника, и из-за этого сроки запуска неоднократно отодвигались. Техническое открытие состоялось в октябре 2018 года.

Торговые центры Нур-Султана

Рынок торговой недвижимости столицы в три раза меньше рынка Алматы – совокупный объем предложения составляет около 646 тыс. кв. м. Но по количеству торговых площадей на тысячу жителей показатели Нур-Султана сравнимы с алматинскими – более 580 кв. м на 1 тыс.

Из-за климатических особенностей региона качественные торговые объекты в городе Нур-Султан более актуальны, нежели стрит-ритейл формат. Тогда как в Алматы такой формат активно развивается – примером может послужить улица Панфилова, которая стала не только современной платформой для торговли предпринимателей, но и местом отдыха горожан.

В столице ТРЦ и торговые дома продолжают вытеснять торговлю менее комфортного формата. Рост площади рынков и базаров в столице рекордно низкий.

Сейчас в Нур-Султане функционирует 20 объектов торговой недвижимости, некоторые из них обладают рядом преимуществ относительно своих конкурентов.

«Семейный ТРЦ»

Mega Silk Way является самым хорошо организованным и концептуально продуманным ТРЦ столицы. Широкие коридоры, естественное солнечное освещение и разнообразие предлагаемых товаров и услуг делают его одним из самых посещаемых в городе. Кинотеатр и детский развлекательный центр сетевых операторов делают объект востребованным местом семейного досуга.

«Хан Шатыр» – один из первых масштабных проектов города. Здесь представлено наибольшее количество брендов и разнообразные варианты отдыха. Часто ТРЦ позиционируется как достопримечательность города. Напомним, что «Хан Шатыр» спроектирован знаменитым британским архитектором Норманом Фостером и сейчас является одним из тех зданий, что формируют современный облик столицы.

ТРЦ «KeruenCity» ранее принадлежал к семейству Mega Center и приобрел новое название после смены собственника. Объект повторяет концепцию бренда, ориентированную на отдых с детьми. Несмотря на свои небольшие размеры, центр имеет высокий трафик посетителей.

«Лучший ТРЦ для молодежи»

ТРЦ «Keruen» предлагает один из самых широких фуд-кортов, а также продвинутый в технологиях кинотеатр – магнит для молодежи столицы, которая и составляет большинство посетителей данного центра.

Рейтинг последний_0.jpg

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

d1fHAmG5BPI.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций