Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


456 просмотров

Шымкентте асханалар желісін қалай ашуға болады?

Адхам Умаровтың бизнес-кейсі

Фото: Shutterstock

«Каравай» асханалар желісінің иесі Адхам Умаров, қазіргі кезде миллиондаған кіріс кіргізетін кәсібін бастау үшін, жалғыз көлігін кепілге қоюға тура келді дейді.

Ең маңызды екі жыл

Кәсіпкердің айтуынша, кез келген кәсіп қайталаудан басталады. Ол кезде Шымкентте кондитерлік желілер аса танымал еді, сондықтан жолдасы екеуі кәсіпті дәл осы істен бастағанды жөн көреді. Әйелі жұмыс істейтін мектептің қарсысында 30 шаршы метрлік орын жалға берілетін. 

«Осы жерді 2 жылға жалға алуға келіскенімізбен, қалтамызда көк тиын жоқ еді. Туған-туыс пен банктер қарыз беруден бас тартты. Жақында ғана несиеге алған Газельді кепілге қоюға тура келді. Қайта кепілге қойылған көлік үшін банк 2 мың доллар берді. Осы ақшаға аз-маз жөндеу жұмысын жүргізіп, қажетті құрал-жабдық пен ыдыс-аяқ алдық. Біз тіпті жеке кәсіпкер ретінде тіркелмегендіктен, екі жыл бойы тексерушілердің төбесі көрінсе, қорқып жүрдік», –дейді Адхам Умаров.

Шағын кондитерге күніне 100-150 адам бас сұғатын еді. Орташа чек 300 теңгені құрайтын. Екі жылдан кейін сол жердің иесі жалдық ақыны екі есе қымбаттатып жіберіп, Умаровтар отбасы басқа ғимарат іздеуге мәжбүр болады. Осы  екі жылда олар салған қаражатын ақтай алмады. Есесіне мол тәжірибе жинақтады.
 
«Екі жылымыз қалай ақша табу керек, оны тауып қана қоймай, қалай дұрыс жұмсау қажеттігін түсінуге кетті. Оған қоса адамдармен қалай тіл табысып, жалдаған жұмысшыларды жұмыс істету керектігін білдік», – деп еске алады кәсіпкер. 

№2 талпыныс

Кәсіпкерлер көшкен орын қаланың орталығына таяу, адам аяғы қалың жерде орналасады. Ол кәсіпкердің алдындағы қарызын жауып, тағы да  он мың доллар несие алып, екінші нүкте ашуына мүмкіндік береді.
 
«Алдағы екі жылда ақша таба бастағанымыз сол еді, бойымызға батылдық бітті. Жыл сайын жаңа нүкте аша бастадық. Ал олардың саны 6-ға жеткен кезде, түрлі қиындық туындай бастады. Қанатын кеңге жайған бизнесті дұрыстап басқару керек еді. Бірақ оған біздің біліміміз жетпеді. Қол астымыздағы қызметкерлердің саны 200-ге жеткен, оларды дұрыстап басқара алмағандықтан, бизнес бақылаудан шығып кетті. Бұл азарт бізге қымбатқа түсіп, 1 млн долларымыздан айырылып қалдық. Сондықтан мен 3 жыл бұрын білімімді жетілдіруге шешім қабылдадым», – деп еске алады Адхам Умаров.

Қазіргі кезде бизнесмен командамен жұмыс істеу қажеттігіне сенімді. Табыс кіре бастағаннан-ақ, жоспар құрып, өсіп, алдыға жылжу керек. Алайда таныссыз, коммуникация мен идеясыз, өзгелермен мықты қарым-қатынас орнатпай, жақсы бизнес құру емес деп тұжырымдайды кәсіпкер. 

«Идея көп болғанымен, оны жүзеге асыратын, жұмыс істейтін ешкім жоқ. Сондықтан біз 2 жыл бұрын алғашқы франшизамызды шығардық. Бізде бөлшек сауда жоқ, сондықтан серіктестерімізге табыстың бір бөлігін бердік. Кәсіпкер болам дейтін кез келген адам бізге келе алады. Оған біз асхана ашуға көмектесеміз, жұмысын қалай жүргізу керектігін үйретеміз. Иә, бірден көп ақша таппасcыз, дегенмен екінші сатыға көтерілу үшін бастапқы капитал жинай аласыз», – дейді кәсіпкер.

Қазіргі кезде Шымкетте бір атаумен 12 асхана жұмыс істейді. Тіпті 1 адам ғана жұмыс істейтіндері де бар. Бұндай асхана күніне 300-400 адамға қызмет көрсетіп, орташа чегі 500 теңгені құрайды. Тарату бөлімі жұмыс істейтін асханалар да бар. Бірақ оларды басқару қиын, оның үстіне шығыны да көп. Сондықтан олардан ақырындап бас тартуда. 

«Бұрын бір нүктені ашуға шамамен $200–300 мың доллар кететін. Бұл қаржы 4-5 жылдың ішінде өзін-өзі ақтайды. 

Қазіргі кезде бір асхана ашу үшін 3-5 млн теңге қаржы қажет. Қалада 12 нүктеміз жұмыс істейді, алайда олардың бәрін мен емес, кәсіп бастаушылар ашқан. Қазақстан бойынша айына 1-2 нүкте ашылып жатыр. Алдағы 2 жыл ішінде асханалар желісін Қазақстан бойынша 500-ге жеткізгіміз келеді, сондай-ақ франшизамызды шетелге сатсақ деген жоспарымыз бар», – деп өз пікірімен бөлісті кәсіпкер. 

Оның айтуынша, 3 млн теңге ғимаратты жөндеу мен құрал-жабдық сатып алуға кетеді. Әрбір нүктеден ай сайын ең азы  – 3 млн, ең көбі – 15 млн теңге кіріс кіреді. Орташа чек 500-700 теңгені құрайды. Әзірге жас кәсіпкерлерге ұсынылатын тегін франшиза Қазақстанда жоқ, алайда 2020 жылдан бастап кәсіпкер франшиза сатуды қолға алуды жоспарлап отыр. Ол шамамен 500 мың теңге тұрады. 

«12 асхана жылына 500 млн теңгеге сауда жасайды және олардың саны қарқынды өсіп келеді. Менің міндетім  – барлық жеткізушілер мен сатушыларды бірегей жүйеге біріктіру. Мен ортақ хаб ретінде жұмыс істеймін», –деп күледі Адхам Умаров.

Кәсіпкер өзіңізге ұнайтын кәсіппен айналыссаңыз, онда бәрі ойдағыдай болатынына сенімді. Умаров мырзаның ойынша, кез келген кәсіпкер үшін ең басты шарт – өз кәсібіңді жақсы көру.

Сандар сөйлесін...

Кәсіпкер болғысы келетіндердің тек 10% мақсатына жетеді. 100 кәсіпорынның бес жылдан кейін 99-ы жабылып, тек 1%-ы аяғынан тұрып кетеді екен. Табысты бизнесмендер де банкротқа ұшырайды. 100 әрекеттің үшеуі сәтсіз болады.


622 просмотра

Казахстанские ремесленники засматриваются на опыт узбекских коллег

Поможет ли он им

Фото: Shutterstock

Пока местные власти Мангистауской области ставят перед собой задачу создать из Актау «казахстанскую Анталию» и к 2025 году увеличить обслуживание туристов до 700 тысяч человек в год, приезжающие на Каспийское побережье в память об отдыхе увозят с собой сувениры Made in China. С какими проблемами сталкиваются казахстанские ремесленники и как обстоят дела в сопредельных государствах, выяснял «Курсив».

Казахстан

Не секрет, что Мангистауская область имеет огромные возможности для привлечения туристов из разных стран. Немало в Мангистауской области умельцев, которые занимаются изготовлением изделий в национальном стиле из войлока, сувениров из ракушек и художественных миниатюр на камушках с Каспийского побережья. Но проблема в том, что продавать свою продукцию мастерам негде. Прилавки торговых центров завалены дешевыми сувенирами из Китая. В регионе нет ни одного центра ремесел, куда могли бы прийти туристы, посмотреть, как создается та или иная уникальная вещь в казахском национальном стиле, приобрести ее, пройти мас­тер-класс по ее изготовлению. 

«Это миллионы тенге, которые могли бы зарабатывать и область, и страна. Но их нет, и они не появятся, если не оказать поддержку ремесленникам», – отметила в комментариях «Курсиву» соучредитель ассоциации «Союз дизайнеров одежды Мангистауской области» Диана Ботаева. 

В Мангистауской области проживают всего четыре женщины (во всем Казахстане их чуть больше десятка), которые могут изготавливать казахские юрты от начала до конца по древним технологиям. Одна из них – Ауес Сагинаева. Она возглавляет Ассоциацию ремесленников Мангыстауской области и вот уже два года бьется с местными властями за помещение, где можно было бы создать центр ремесел. 

«Сейчас те мастера, что живут и работают в Мангистау, не могут выйти на рынок в масштабах области или города, так как изготавливают свои изделия в квартирах или подсобных помещениях. Иностранные туристы просят отвезти их в центр, где они могли бы приобрести национальные сувениры, но у нас такого нет», – рассказывает Ауес Сагинаева, отмечая, что для реализации своих изделий у местных мастеров есть редкие возможности – во время ярмарок и выставок. 

По мнению г-жи Сагинаевой, у ремесленников должно быть одно постоянное место для работы и презентации их продукции. 

В свою очередь Диана Ботаева отмечает, что ремесленники нуждаются в господдержке на всех уровнях, а не только на местном. 

«В прошлом году обращались к акиму города о необходимости содействия в поиске места. Нам ответили, что подходящего здания в черте города нет. Вопрос был поднят и на одной из встреч с акимом области. Но у нас только любят кричать о традициях.Сейчас рынок нашей страны перенасыщен китайской сувенирной продукцией, изделиями из Кыргызстана и Узбекистана. В некоторых странах смогли принять программы по поддержке национальных ремесел, у нас пока этого нет», – говорит соучредитель ассоциации «Союз дизайнеров одежды Мангистауской области». 

Узбекистан 

У южного соседа РК с поддержкой ремесленников дела обстоят гораздо лучше. В Узбекистане, как, впрочем, и в Казахстане, существует Республиканская ассоциация ремесленников «Хунарманд», число ее членов превысило уже 30 тыс. 

Как отмечает пресс-секретарь ассоциации Нилуфар Хотамова, указом президента «О мерах по дальнейшему развитию ремесленничества и всесторонней поддержке ремесленников» им предоставлены беспрецедентные льготы и преференции, всего их около 40. 

«Они освобождены от налогов на доходы, получаемые от реализации изделий. Кроме того, при аренде объектов госсобственности ремесленники платят только 50% от установленной ставки, также им предоставляются в аренду места в исторических и культурных объектах по всей стране, где они свободно могут продавать свою продукцию», – сказала в комментариях «Курсиву» Нилуфар Хотамова. 

Рекламировать свою продукцию узбекистанские ремесленники могут по льготным расценкам, экспортировать напрямую, за иностранную валюту, а выручка от продажи продукции в рамках участия в зарубежных выставках в Узбекистане не считается экспортной выручкой и не облагается налогом. В крупных исторических городах этой страны созданы центры ремесленничества, где располагаются магазины и мастерские, – здесь можно посмотреть, как изготавливаются изделия, принять участие в мастер-классах и приобрести понравившиеся работы. 

«Что касается продукции из Китая, то она не конкурент местной продукции. Такие товары в основном доминируют лишь в сегменте религиозных сувениров, например четки, коврики», – добавила Нилуфар Хотамова.

Кыргызстан 

После развала СССР ремесленники оказались невостребованными. Кое-какие предприятия все же появились, самые крупные из них работают исключительно по заказам Европы. Но в большинстве своем мастера изготовляют национальные изделия в основном на дому. 

«Льгот никаких для них нет, запад перестал давать гранты на ремесленничество. Сейчас наблюдается некоторое затишье, меньше стало как самих ремесленников, так и их продукции», – рассказала «Курсиву» руководитель ОО «Кыргызское наследие и союз ремесленников» Алмажан Мамбетова.

По ее мнению, главными причинами такой ситуации стало повышение цен на сырье, высокая стоимость аренды мастерских и отсутствие поддержки от государства. 

«Шерсть очень дорогая. Практически все сырье мы экспортируем в Китай. Собственного производства шелка в стране нет. Ремесленникам нужны мастерские, а они многим не по карману. В Бишкеке, к примеру, аренда 1 кв. м такого помещения стоит от 300 сомов, что эквивалентно 1700 тенге. Это очень дорого для нас», – отметила Алмажан Мамбетова. 

Также, по ее словам, ремесленникам нужны договоры с соседними странами, от которых они получают сырье, для того чтобы для них оно было дешевле в разы.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций