Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


4809 просмотров

Как в Казахстане заработать на траве

Производитель зелени и салатов Green Eco создает в РК новую рыночную нишу

Фото: Shutterstock.com

Историю компании Green Eco, которая выращивает в современном тепличном комплексе салаты и пряную зелень, можно начать лирично.

Создатель бизнеса Роман Шнайдерман в юные годы занимался музыкой и восхищался балладой Scarborough fair, где поется о петрушке, тимьяне, розмарине и чабреце.

«Мне все время было интересно, что же это за растения и как их выращивать», – признается предприниматель.

Прагматичное начало истории Green Eco тоже не лишено налета бизнес-романтики. Архитектор по профессии, Шнайдерман решил построить свою теплицу после того, как в 2011 году спроектировал теплицу в Астане. Полтора года он изучал технологии выращивания салатов и зелени в Дании, Финляндии, Израиле, Бельгии и для своего тепличного комплекса сделал микс из лучших практик: «Поскольку мы сами инженерная компания, собрать все лучшее и скомпоновать было посильной задачей». В 2016 году была куплена земля, спроектирован комплекс, подведены коммуникации, за восемь месяцев построены и оборудованы теплицы, и осенью 2017 года комплекс с рабочей площадью 1,3 гектара заработал.

«Голубой океан» зелени

Green Eco выращивает восемь видов салатов и шесть видов пряной зелени. С этим ассортиментом компания вышла на фактически неизвестный рынок, на практике применив стратегию «голубого океана».

«Мы изначально отдавали себе отчет, что пытаемся построить бизнес там, где его нет. И с одной стороны, у нас нет конкурентов, а с другой – люди всю жизнь обходились без розмарина», – говорит Роман Шнайдерман.

Чтобы сделать свой бизнес устойчивым, Green Eco предстояло привить казахстанцам культуру потребления нового продукта. Еще несколько лет назад почти вся зелень на казахстанский рынок завозилась «вчерную» из Узбекистана по очень низким ценам, и отношение к салату было соответствующее – как к бросовому товару. Салатов высокого качества из Голландии и Израиля завозилось немного, и цена их начиналась от тысячи тенге.

Отсутствие качественного и доступного по цене предложения, по мнению Шнайдермана, было основной причиной неразвитости этого сегмента рынка. Качество обеспечивают высокотехнологичные теплицы, стоимость – местное производство. Салаты Green Eco дороже узбекских, но в 3-4 раза дешевле импортных при аналогичном качестве.

Теперь компании – производителю зелени и салатов остается только ждать, когда потребитель привыкнет к продукту. По поводу перспектив Роман Шнайдерман настроен оптимистично – в Финляндии он общался с владельцем тепличного комплекса, занимающего 10 гектаров. Тот рассказал, что начинал бизнес в 2006 году и тогда четырехмиллионная страна потребляла всего 5-6 тыс. пучков салатов в год. Сейчас этот показатель составляет 120-130 млн пучков, среднестатистический европеец съедает 25 пучков салата в год.

«Мы предположили, что через какое-то время казахстанцы должны прийти к близкому показателю. Наши знакомые и друзья отговаривали нас, напоминая, что Казахстан – страна мяса. Но когда я озвучил этот аргумент своему финскому коллеге, он отметил, что в Финляндии народ традиционно предпочитает рыбу и картофель. Тем не менее в короткий срок рацион удалось изменить. Это общемировой тренд – люди хотят качественно питаться, на это и был сделан расчет», – отмечает Шнайдерман.

ГЛАВНАЯ_ТРАВЫ_ЗАМЕНИТЬ-3.jpg

Добраться до клиента

Каждый день в тепличном комплексе Green Eco собирают около 1,5 тонн урожая, который расходится по 90 супермаркетам. В алматинские супермаркеты – ежедневные поставки, раз в три дня фура с товаром уходит в столицу, эта продукция распределяется в торговые точки не только Нур-Султана, но и Караганды и Павлодара.

«Предполагаем, что наш салат в супермаркетах могут увидеть около 5 млн казахстанцев. Сейчас мы продаем порядка 150-170 тыс. пучков в месяц, это около 40 тонн. Потенциал для роста есть даже среди этой аудитории: если 5 млн человек будут потреблять по 25 пучков ежегодно, то получится около 100 млн пучков в год. Я думаю, к этому показателю Казахстан придет через 8-10 лет. Пока мы выращиваем до 3 млн пучков, за год увеличили объем вдвое», – делится текущими показателями и прогнозами глава тепличного комплекса.

Убедить супермаркеты покупать отечественную, а не узбекскую зелень оказалось непросто. Отвоевать полки у дешевой продукции было мало, нужно было добиться бережного отношения к салату. Шнайдерман планировал работать с дистрибьюторскими компаниями. На практике это вылилось в несвоевременную доставку и испорченный продукт – зелень часто замораживали или, наоборот, перегревали. Дистрибуцией в итоге пришлось заняться самостоятельно, и теперь у Green Eco есть шесть грузовичков, которые развозят салаты по супермаркетам.

Здесь возникла следующая проблема: теперь уже в супермаркетах не оказалось служб, которые могут качественно принять зеленый товар, переместить и выставить его на полке.

Предприниматель констатирует: «Никого, кроме нас самих, товар и его вид не интересовали. В результате мы были вынуждены набрать штат мерчандайзеров, которые принимают товар, следят, чтобы он был моментально доставлен от машины до прилавка и красиво расставлен. Они же и разъясняют покупателям преимущества нашей зелени».

Еще почти год ушел на то, чтобы убедить сети отказаться от работы по системе замены и возвратов. Дешевую узбекскую зелень, оставшуюся непроданной, магазины меняли у оптовиков с рынка на свежую партию или просто выбрасывали. Теперь, чтобы формировать заказы, подходящие под спрос клиентов каждого конкретного магазина, сотрудники Green Eco сами мониторят реальные продажи разных видов салата в каждой точке.

Только для того, чтобы товар хорошо смотрелся в магазине, на территории Green Eco организовали небольшой деревообрабатывающий цех для изготовления аккуратных ящиков, стендов и декоративных тележек.

Бумажный барьер

Создание Green Eco от проекта до первых пучков салата обошлось в 4 млн евро, еще 500 тыс. евро стоило выстроить цепочку от теплиц до магазинов. Треть потраченных денег – заемные, остальное – собственные средства. По расчетам, вложенные средства «отобьются» за 8-10 лет. Изначально компания рассчитывала выйти в операционный ноль за шесть месяцев, однако случилось это только через полтора года.

В компании не планировали создавать свою логистическую службу и не собирались вывозить салаты за пределы Алматы, ожидая, что южная столица потребит весь предложенный объем. На величину капзатрат повлиял тот факт, что всю инфраструктуру компании пришлось подводить самостоятельно. Green Eco пользуется льготным кредитом, субсидируемым «Даму», и платит 10% годовых вместо 19%, но лучшей помощью государства, уверен Шнайдерман, станет пресечение нелегального ввоза зелени.

«Почему я, отечественный производитель, должен возить на сертификацию каждую партию продукции, получать карантинные сертификаты, платить налоги, а иностранная продукция никакой сертификации не проходит – просто фурами товар из Узбекистана разгружается на «Алтын Орде», без налогов, карантинных сертификатов… Отсюда и копеечная цена. Другие государства защищают местного производителя. Здесь я изначально не просто в неравных условиях, а в гораздо худших условиях, чем импортер. Государство стоит спиной к местным сельхозпроизводителям», – с горечью заключает бизнесмен.

Вопрос сертификации для него больной – для подкарантинной сельскохозяйственной продукции сертификат требуется на поставку каждой партии. Но само понятие «партия» четко не прописано. У компании конвейерное производство, сбор и посев идут постоянно, а цикл занимает в среднем 30 дней, ранее было решено, что сертификат необходимо делать сроком на 20-25 дней. Новый состав карантинной комиссии предлагает считать партией каждую машину. При ежедневных отправках грузовик должен выехать до 9 утра, чтобы к 11 продукция была в магазинах. А для получения сертификата требуется заехать в лабораторию, сдать продукцию на анализ, дождаться готовности лабораторных результатов. И потом еще получить сертификат, на изготовление которого по закону отведено три дня.

Вопрос частоты прохождения сертификации сейчас краеугольный для бизнеса Шнайдермана: «Мы будем его решать, в противном случае производство просто встанет».

Не батавией единой

Green Eco, пожалуй, самый крупный в РК производитель тепличной зелени и салатов, но даже у этого игрока еще нет точного понимания, какой будет динамика развития рынка. В России, где активно выращивать салат начали пять-шесть лет назад, процесс «привыкания» рынка занял два-три года. Пока Green Eco занимается расширением кругозора отечественных покупателей. Совсем недавно такие салаты, как лолло росса, дуболистный, ромен, были большинству из них не знакомы. Широкий ассортимент – дополнительная сложность для производителя.

«Все виды салата растут немного по-разному, требуют несколько отличающихся условий. Процесс сбыта тоже усложняется – необходимо подгадать процентное соотношение, которое все время меняется. Большинство тепличных комплексов в итоге приходят к решению выращивать одну, максимум две культуры. Но перед нами стоит задача не просто продавать, а поднимать культуру потребления разных салатов. Может, это и не золотой путь в бизнесе, но мы верим, что стратегически это даст лучший результат», – считает Роман Шнайдерман.

Усилия Green Eco уже дают первые результаты – постепенно предпочтения казахстанцев меняются. Лидер продаж пока – батавия (он же латук, зеленый салат), на него приходится 50-60%. Самый востребованный в Европе дуболистный еще год назад не продавался, а сейчас занимает 15-20% от общего количества. Еще один тренд, отмеченный в Green Eco, – спрос на готовые салатные миксы: даже в категории «фреш» люди предпочитают полуфабрикаты.


909 просмотров

Ескі автобус сатып алып, қалай жылына $2 млн табыс табуға болады?

Атыраулық Вадим Синкевичтің кейсі

Фото: Shutterstock

Бизнесмен Вадим Синкевич кәсібін жаңадан бастағанда, қолдағы барын осы іске салады. Тіпті тірлігінің табысты боларына ешкім сенбеген қиын кезеңде де, бұл кәсібін тастамады. Қазір ол басқарып отырған компания – Атырау облысында қалааралық тасымалмен айналысатын жалғыз ресми тасымалдаушы, ал фирманың жылдық айналымы 2 миллион долларды құрайды. Осы табысты бизнестің тарихы туралы кәсіпкер «Курсивке» айтып берді.

Идея және ескі автобус

2005 жылы кәсіпкер жолаушылар тасымалымен айналысуға бел буады.  Сол кезде  Атырау маңында «Болашақ» мұнай-газ өңдеу зауытының құрылысы басталған еді, жобаны іске асыратын оператордың болжамы бойынша, ол жаққа 16 мыңға жуық маман жұмысқа тартылуы тиіс. Бұл –жұмысшыларды күнделікті қаладан құрылыс алаңына және кері қарай жеткізу деген сөз. 

Сол кезде Вадим Синкевичке автобус сатып алып, оны жұмысшыларды тасымалдауға жалға беріп қою туралы ой келеді. Жалпы, ол уақытта күзетшіліктен табатын 60 мың теңгемен алысқа бара алмайтын еді. Не ақшасы, не жолаушылар тасымалын ұйымдастыруда тәжірибесі жоқ. Есесіне өз ісін бастауға деген үлкен ынта болды. 

«Пәтерімді кепілге қойып, 27 мың доллар несие алуға тура келді. Ол кезде қолымда бары сол еді. Бұл ақшаға зауыттан шыққанына 10 жыл болған автобус сатып алдым», – деп еске алады кәсіпкер. Ол кезде нарықта неміс пен кәрістердің ескі, енді бір 10 жыл жүріс беретін автобустары ғана бар еді.

«Бәрі бірден ойыңдағыдай болмайды екен, табысты бизнес пен жеңіл пайданың орнына, қиындықтан көз ашпай қалдым. Бұндай автобустардың бөлшектерін сататындар да аз, ал оны жөндейтін мамандар тіптен саусақпен санарлық болды. Газеттегі хабарландыру арқылы Алматыдағы фирмаларға шығып, қажетті бөлшектерге солар арқылы тапсырыс беруге тура келді. Автобустың жүргенінен тұрғаны көп болып, кірістің орнына шығын көбейіп кетті»,– дейді Вадим Синкевич.

Автобус жөндеп, оған қоса несие төлеу үшін, жас кәсіпкерге отбасымен ата-анасының шағын пәтеріне көшуге тура келеді. Өз пәтерін жалға өткізіп, отағасының жалақысы мен пәтерді жалға беруден түскен қаражат несиені жабуға және көлікті жөндеуге жұмсалған. Сол кезде мейірбике болып жұмыс істейтін әйелінің жалақысына ғана күн көреді.  
 
«Өз ісімнің» алғашқы алты айы тозақ сияқты көрінді. Бірақ содан кейін автобустан пайда түсе  бастады. Бір жыл ішінде мен банк қарызынан толық құтылдым. Тағы бір автобус алу қажеттігі туралы әңгіме қозғай бастасам, шыны керек, туыстарым құлақтарын жаба қашатын. Десе де, тағы да несие алып, оған екінші автобусымды сатып алдым. Кейінірек үшіншісіне қол жеткіздім», – деп еске алады Вадим Синкевич.
Қолға алған шаруа ақырындап болса да, алға жылжи бастады. Кәсіпкердің айтуынша, сол кезде ата-анасы үлкен қолдау көрсеткен. 

«Анам – есепші, әкем – механик, бізде менің «ЖК» негізінде ұйымшыл үштік пайда болды» дейді бүгінгі табысты кәсіпкер.

Іс өрге басқанда... 

Ал 2008 жылы алғашқы ЖШС-ні тіркейді.

«Мен әрқашан сапаға басымдық бердім. Басқа автобус жүргізушілері арзан көлік алып, жеке басының пайдасы үшін ғана ақша табуға тырысса, өзім басы артық шығындарымды қысқартып, бұл іске мүмкіндігінше көп қаржы салуға тырыстым. Нәтижесінде нарық өз  дегеніне алды. Уақыт өте келе, сапалы әрі ыңғайлы автобустар үлкен сұранысқа ие болып, бәсекелестерімнің көліктері ешкімге керек болмай қалды. Сол себепті көптеген кәсіпкерлер бұл бизнестен кетіп қалды», – дейді Синкевич.

2013 жылы жергілікті билік Атырау – Орал қалааралық бағытына қызмет көрсетуге конкурс жариялайды. Кәсіпкер ресми тасымалдаушы болу маңызды әрі жауапты жұмыс екенін жақсы түсінгенін айтады, десе де конкурсқа қатысуға бел буады. Ол үшін база жасақтап, қосымша мамандар алып, бірқатар қажетті құжаттарды дайындауға тура келді.

«Үлкен бөлімнің қызметкерлері дайындайтын құжаттарды мен бір өзім асүйде отырып дайындаған едім», – дейді кәсіпкер. Нәтижесінде конкурстан оның «ЛаВаТранс» ЖШС-і жеңіп шығады. 

Синкевичтің айтуынша, ол кезде қалааралық тасымалдың жүйесі қарапайым еді: қызмет көрсетілетін маршрутты бес жылға жалға алған кәсіпкер жұмысқа өзге автобус жүргізушілерін тарту арқылы ешқандай инвестиция салмайтын. Ал жалға алынған автобустардың жүргізушілері маршрут иесіне жұмыс істеу мүмкіндігі үшін белгілі бір пайыз ақша төлеп отырған.

«Жалға алынған ескі автобустардан бас тартып, өз автопаркімді жаңартуды және жолаушыларға қызмет көрсету сапасын жақсартуды мықтап қолға алған кезде, бұл ісімізге көңілі толмайтындар көбейіп кетті. Жан-жақтан қысымға алған кездер де болды, бірақ оның бәріне қарсы тұра алдық», – деп пайымдайды бизнесмен.

Қазіргі кезде ол басқаратын мекеме – Атырау – Орал, Атырау – Құлсары, Атырау – Бейнеу  бағыттарына қызмет көрсететін және Атырау облысындағы жалғыз ресми қалааралық тасымалдаушы. Компанияда 97 адам жұмыс істейді, жолаушыларға күн сайын 14 жаңа автобус қызмет көрсетеді.   

«ЛаВаТранс» ЖШС облыс орталығында және Жылыой ауданы, Құлсары қаласында орналасқан автовокзалды сенімгерлік басқаруға алған. Автовокзалдарды сенімгерлікпен басқару тасымалдаушының билетті онлайн сатуды ұйымдастыру, электронды билеттерді енгізу және жолаушыларға жайлы жағдай жасауына ықпал етті. Сонымен қатар, жақын қалалар арасында курьерлік тасымал да жолға қойылды.

Кәсіпкер автопаркті жаңартуға шындап кіріскенде, таңдауы қытайлық өндірушілерге түскен. 

«Бірқатар компаниялардың ұсынысын зерделеп, бірнеше автобус иелерімен сөйлесе келе, бренд үшін артық шығын шығарудың қажеті жоқ деген шешімге келдім. Мәселен, аты танымал еуропалық брендтің автобустарымен салыстырғанда, қытайлық өндірушілердің көлігі екі есе арзан. Ал сипаттамасы бойынша олардан еш жері кем емес. Біздің бірнеше автобусымыз мыңдаған шақырымды жүріп өтсе де, сынып, тұрып қалған кезі жоқ», – дейді бизнесмен.

Кәсіпкердің айтуынша, Қытаймен жұмыс істеу  өте ыңғайлы, өндіруші көлікті тапсырыс берушінің қалауын есепке ала отырып шығарады, оларды өз қаражаты есебінен Қазақстанға жеткізіп береді. Сондай-ақ, кепілдік мерзімінде ғана емес, одан кейін де техникалық қолдау көрсетеді.

Лизингтің ерекшелігі

2015 жылы кәсіпкер «Даму» қоры арқылы, пайыздық мөлшерлемені мемлекеттің субсидиялауымен лизингке 5 жаңа автобус сатып алады. 700 мың доллардан асатын несие кәсіпкер үшін өте қомақты сома еді.

«Тағы да 3 жаңа автобусқа тапсырыс бергенде, теңге бағамы қатты құбылып тұрды, зауыт автобустарды жинап болғанша, доллардың қаншалықты қымбаттап кететіні белгісіз еді. Ал келісім жасалып, алдын-ала төлем төленіп қойған, сондықтан көліктің соңғы құны қымбаттап кетсе де, келісімнен бас тарту мүмкін емес-тұғын» деп еске алады Вадим Синкевич.

Осы келісім барысында кәсіпкер лизингтік компаниямен келісіп, өндірушіден автобустарды күтіп отырған шақта, теңгенің құнсыздануынан шығынға батпас үшін, теңгені долларға ауыстырғызады.

«Одан кейінгі автобустарды өз қаражатыма сатып алдым, өйткені лизингтік компаниялардың шарттары өзгергендіктен, олармен жұмыс істеу тиімсіз болып кетті», – деп тұжырымдайды Синкевич.
 
Қазіргі кезде кәсіпкердің қол астында жолаушылар тасымалы, арнайы техникаға қызмет көрсету және қоғамдық тамақтандыру сынды бизнестің әртүрлі саласында жұмыс істейтін үш компания бар. Кәсіпкер өз жоспарлары туралы сөз қылғанды аса ұнатпайды, тек армандап отыра бермей, ең дұрысы – тірлік істеу деп есептейді.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций