Перейти к основному содержанию

722 просмотра

«Өмірді сақтандыру» қалай өзгереді?

Отандық сақтандыру нарығында үлкен өзгеріс басталып кетті

Фото: Shutterstock

Kursiv.kz өткен мақалаларында инвестициялық сақтандыру туралы және life-компаниялардың (өмірді сақтандыру) сақтандыру полистері салық нысанында банк депозиттерімен теңестірілгенін жазған болатын. Дегенмен, сақтандыру нарығында одан басқа да жаңалықтар бар.

2018 жылғы 11 айдың қорытындысы: «өмірді сақтандыру» саласындағы сақтандыру сыйақысы 2017 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда, 26,6% пайызға өсіп, 75,5 млрд теңгеге жетті. 

«Жалпы сақтандыру сыйақыларының ішінде «Өмірді сақтандыру» саласы бойынша сыйақы үлесі 21,7% құрады, ал 2017 жылдың 1 желтоқсанында – 17,3% болған», – деліген Ұлттық банктің ресми ақпаратында.

Life-сақтандыру – дамыған елдерде (G7) халықты әлеуметтік қамсыздандырудың негізгі құралдарының бірі. Бұл елдерде өмірді сақтандыру бойынша сыйақы үлесі орта есеппен жалпы ішкі өнімнің 5% құрайды. 

«Германия, Англия және Францияда «өмірді сақтандыру» сыйақыларының үлесі барша сақтандыру сыйақыларының 70% құрайды, ал Жапонияда – тіпті 80% жуық. Қазақстанда бұл көрсеткіш – ЖІӨ-нің 0,15% пайызына да жетер-жетпес. Дамушы елдердің нарығындағы орташа көрсеткіш 1,7% екенін ескерсек, Қазақстанның бұл көрсеткіші тым төмен», – дейді Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының өкілдері.

Отандық сақтандырушылар жағдай жақын арада өзгеретініне сенімді. Салықтық жеңілдіктер мен инвестицияны сақтандыру, басқа да өзгерістер нарықтың өсуіне ықпал етеді деген үміт бар. Мәселен, биылдан бастап life-компаниялар өз полистері бойынша тәуекелдерін өздері сақтандыруы тиіс.

«Сақтандыру келісімшарты 1 күннен –(жолға шыққан жолаушыға), бірнеше жылға дейін жасалады. Бұл өнім бойынша төлем ұзақ уақыт төленуі мүмкін, ал тәуекелдер «ортақ сақтандыру» саласындағы компанияларға әсер етеді. Айта кету керек, олар әдетте келісімшарттарды бір жылға ғана жасайтын», – деп түсіндіреді «Nomad-Life» Өмірді сақтандыру компаниясының басқарма төрағасы орынбасары Асқар Шәкенов.

Бұл компаниялардың инвестициялары да алдағы 10-20 жылға шақталмаған. Ұлттық банк талаптары өзгергеннен кейін, сақтандырушылар тәуекелдерін шетел асыруын тоқтатты. 11 айдың ішінде қайта сақтандыруға кеткен сақтандыру сыйақыларының көлемі 82,4 млрд теңге немесе жалпы сыйақылар көлемінің 23,7%-на дейін жеткен. «Жалпы сақтандырумен айналысатын компаниялардың сыртқы нарыққа шығуына шектеу енгізілді, енді бұл іспен өзіміз айналысамыз. Айта кетейін, Қазақстанның нарығында өте үлкен, қуатты компаниялар көп, сондықтан біз аса ірі сомадағы төлем жасауға дайынбыз. Тәуекелі бізде қалатындықтан, бұл сегментте енді едәуір өсім болуы мүмкін», – дейді спикер.

Енгізілген өзгерістер сақтандырушыларға ғана емес, құнды қағаздар нарығына да өзгеріс әкелмек. Өйткені қайта сақтандырудан түсетін ақшаны да кез-келген бір құралға салу керек.

Биылғы тағы бір өзгеріс – енді сақтандыру компаниясының клиенті сақтандыру өтемақысы сомасымен келіспеген жағдайда, ол сақтандырудың қандай түрі болса да, өз мүддесін қорғау үшін сақтандыру омбудсменіне жүгіне алады. «Дауды сотқа дейін шешу қарапайым адамдарға да, сақтандырушыларға да тиімді. Соның арқасында сот шығыны азайып, клиентпен арадағы дауды қарастырудың тиімді жолы құрылады. Одан нарықтың зиян шекпейтіні анық», – деп болжайды Шәкенов мырза.

Сақтандырушылардың ұсынысы – аннуитет пен депозит

БЖЗҚ мәліметі бойынша, өткен жылдың 11 айында зейнетақы жинағы қаржысынан сақтандыру ұйымдарына 22,2 млрд теңге аударылды. Бұл –зейнетақы қорының барлық төлемдерінің 14%. «Бұл соншалықты үлкен сома емес. Бірақ нарық біртіндеп дамып келеді, соның арқасында life-компаниялар бірнеше жылдан бері жұмысын  тұрақты жалғастыруда», – деп  пайымдайды «Халық-Life» АҚ атқарушы директоры Виталий Любимов.

«Иә, аннуитеттер өсімі тым баяу. Енді ер адамдар зейнетақы шотында 10 млн теңгесі болса, әйел адамдар 12 млн теңгесі болса – жинағын сақтандыру компаниясына аудара алады. Зейнетақы жүйемізге 20 жыл толып отырғанын ескерсек, бұл соманы соншалықты үлкен деп айтпас едім», – дейді «Халық-Life» өмірді сақтандыру компаниясының атқарушы директоры.

Тағы бір жаңалық, сақтандыру саласында құжат рәсімдеу тетіктерін жеңілдетіп, электронды форматқа ауыстыру жоспарлануда.

«Қазір азаматтар әр екі жыл сайын сақтандыру компаниясын ауыстыруға құқылы. Бірақ ол үшін кеңсеге келіп, өтініш жазып, қол қоюы тиіс еді. Енді бәрі электронды форматқа өтеді. Құжаттарды сайт арқылы толтыра саласыз, сіздің ақшаңыз жұмыс істей береді», – дейді Любимов.

11 айдың ішінде БЖЗҚ-ның халыққа аударған жалпы зейнетақы төлемі 156 млрд теңгені құраған. Оның 32 млрд теңгесі (немесе 20 пайызы) Қазақстаннан қоныс аударғандарға төленді. «Бұрын шетелге қоныс аударғандар заң бойынша сақтандыру компаниясынан ақша ала алмайтын. Енді заңға енген өзгерістерге сәйкес, шетелге кетем деп шешкен кез-келген адам бар ақшасын ала алады», – деп атап өтті «Халык-Life» АҚ басқарушы директоры.

Қараша-желтоқсан айларында қаржы нарығында «life-компаниялар зейнетақы активтерін басқару компаниялары секілді, зейнетақы қаржысын басқаратын болады» деген қауесет тарады. Еске сала кетсек, былтыр наурызда әлемдегі ірі инвестициялық компания – Aviva Investors БЖЗҚ-ның $220 қаржысына мандат алған. Одан кейін қадағалаушы орган осындай құрылымдарды іздеп тағы бірнеше тендер жариялаған. «Ұлттық банкке инвестициялық ұсыныспен біз де шықтық, бірақ әлі шешім қабылданған жоқ. Сондықтан, бізге БЖЗҚ-ның активтері беріледі деп айтуға әлі ерте», – дейді Асқар Шәкенов.

Сақтандырушылар Ұлттық банкке тағы не ұсынды? Қазақстанда 2013 жылдан бері Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі жұмыс істеп келеді. Бұл – болашақта білім алуға қажетті қаржыны арнайы депозитте жинақтайтын жоба. Оның салымдарына банк тарапынан сыйақы қосылады (14% дейін) және мемлекет сыйақы береді (жылына 5 және 7%). Бәрін қосқанда жинақтың табыстылығы 21%-ға жетеді. «Бұл салымдардың ерекшелігі мынада: мемлекеттік сыйақы 20 жылға дейін беріледі; мемлекет сыйлығына табыс ретінде салық салынбайды. Бірақ осындай кереметіне қарамастан, бұл жүйеге қызығушылардың қатары аз», – дейді Nomad-Life» ӨСК басқарма төрағасының орынбасары.

Әрине, Қазақстан нарығы үшін 20 жылдық салымдар – бұрын-соңғы болмаған құбылыс. Содан болар, банктер де бұл жобаны жарнамалауға асығар емес. «Ұзақ мерзімді бағдарламалар – өмірді сақтандыру компанияларының жейтін наны. Біз оған ата-ананың қайтыс болу тәуекелін, басқа да қызығушылық тудыратын көптеген опцияларды ұсына аламыз. Қазір өмірді сақтандыратын компаниялар ресми ұсыныс әзірлеуде, жақын арада оны реттеушіге жолдаймыз», – деп уәде етті «Халық-Life» АҚ басқарма директоры.

Білетін дереккөздер «Къ» тілшісімен болған әңгіме арасында Ұлттық банк өкілдері сақтандырушылардың бұл жобасына қызығушылық танытып отыр дегенді жеткізді.

Жалпы, life-компаниялардың қазіргі белсенділігінің себебі қарапайым: қаржы саласындағылар нарыққа шетелдік сақтандыру компанияларының келуін күтіп отыр. «Бәсекелестік одан сайын арта түседі, сол себепті өмірді сақтандыратын жергілікті компанияларды үлкен сынақ күтіп тұр. Біз аз уақыттың ішінде тұрақты құрылымы, ыңғайлы өнімі бар мықты нарық құрып, сақтандыру мен инвестицияның артықшылықтарын халыққа жеткізе білуіміз керек», – деп сөзін аяқтады Асқар Шәкенов.

900 просмотров

Необычные полисы придали импульс китайскому страховому бизнесу

Высокий уровень проникновения интернета в стране позволяет страховщикам предлагать свои продукты при помощи мобильных приложений

Фото: Shutterstock.com

Всего $70 в год нужно для того, чтобы один из самых крупных в Китае онлайн-страховщиков сделал единовременную выплату родителям в случае, если их ребенок пропадет без вести. Этот вид страховки лишь один из многих других, которые продает компания ZhongAn Online Property & Casualty Insurance. На рынке она существует около шести лет. 

Среди ее акционеров такие китайские технологические гиганты, как Ant Financial Services, Tencent Holdings и Ping An Insurance. По условиям страхового полиса после его покупки родители могут отправить мазок изо рта ребенка в лабораторию для бесплатного анализа ДНК. В случае, если ребенок в возрасте до 14 лет пропал без вести, держатели полиса могут рассчитывать на страховую выплату в размере 200 тыс. юаней ($28 тыс.).

Индустрия онлайн-страхования в Китае переживает настоящий бум. Во многом это происходит благодаря широкому распространению необычных полисов, которые эксплуатируют страхи людей по поводу маловероятных событий (вроде неэффективной вакцинации) или часто случающихся мелких неприятностей (например, задержка доставки интернет-заказа или разбитый экран смартфона). Высокий уровень проникновения интернета (в Китае более 800 млн человек используют мобильные устройства для выхода в Сеть) позволил страховщикам вывести на рынок новые продукты. Благодаря мобильным приложениям и невысоким премиям они доступны огромному числу людей. Кроме того, покупая страховой полис ZhongAn, клиенты могут сразу же оплатить его при помощи Alipay или WeChat Pay, популярных мобильных платежных систем, принадлежащих компаниям Ant и Tencent. 

По данным Wind Information, в прошлом году объем страховых премий, собранных онлайн-страховщиками, составил 189 млрд юаней ($26,6 млрд) – почти 5% от всего рынка страхования. Лицензии на продажу страховых полисов онлайн в КНР имеют свыше 100 организаций, включая компании по страхованию жизни и ущерба.

Бурный рост

Страховая индустрия в КНР действительно растет очень быстро. Размер премий в ZhongAn, например, рос ежегодно начиная с 2013 года, когда была основана компания. Помимо простого извлечения доходов онлайн-страховщики также собирают данные у своих клиентов, чтобы помочь им оценить риски и вероятность будущих выплат, что может стать ключом к их дальнейшей прибыльности.

В прошлом году ZhongAn продала полисы более чем 400 млн клиентам в Китае, средний размер страховой премии составил 287 юаней (около $4). Большую часть дохода приносят недорогие полисы ценой до 1 юаня, как тот, что покрывает расходы на доставку заказа. В отличие от традиционных страховых компаний, которые для привлечения и удержания клиентов полагаются на десятки тысяч агентов, ZhongAn использует роботов-консультантов и продает полисы через мобильную платформу, которой управляют Alibaba, сайт для путешествий Ctrip и другие компании.

В 2017-м для финансирования своей экспансии ZhongAn привлекла на IPO в Гонконге около $1,75 млрд, с тех пор объем премий рос ежегодно. В августе 2019-го компания сообщила об убытках от андеррайтинга за первое полугодие в размере 492 млн юаней. При этом чистая прибыль компании составила 94,5 млн юаней, в том числе благодаря инвестдоходу. В 2018 году компания сообщила об убытках от страховой деятельности в размере 1,8 млрд юаней, которые она списала на расходы в связи с рыночной экспансией и андеррайтингом. Сегодня акции компании торгуются на треть меньше цены IPO.

По мнению отраслевых аналитиков, ZhongAn и другие китайские онлайн-страховщики в качестве своего главного приоритета видят увеличение рыночной доли, а не повышение доходности. «На китайском рынке акцент все еще делается на доле рынка», – говорит Сэм Радван, управляющий партнер консалтинговой фирмы Enhance International. В долгосрочной перспективе такая стратегия может себя не оправдать, считает он. По словам эксперта, если сейчас онлайн-страховщики привлекают потребителей продуктами с низкими взносами, то в будущем, когда они попытаются получить прибыль за счет повышения премий, им будет непросто удержать своих клиентов.

Впрочем, один продукт ZhongAn вовсе не требует никаких взносов. Достаточно зарегистрироваться и записывать свои ежедневные действия при помощи мобильного приложения страховщика. В зависимости от того, как много они двигаются, клиенты могут рассчитывать на медстраховку в размере до 50 тыс. юаней в год. В рамках плана предусмотрены единовременные выплаты в случае, если у держателей полиса будет диагностировано любое из 70 критических заболеваний или патологий, включая рак. С момента запуска этого плана в конце 2015 года соответствующую регистрацию прошло более 26 млн человек. Теперь компания пытается продать им другие страховые продукты.

По словам Майкла Пауэрса, профессора математики по анализу рисков Университета Цинхуа в Пекине, предоставление бесплатной страховки может оказаться дорогостоящим мероприятием. Тем не менее возможны и некоторые преимущества. 

«Это своего рода традиционный маркетинг, цель которого – привлечь внимание клиентов», – говорит Пауэрс. По его словам, такие продукты могут помочь ZhongAn создать базу данных людей, чтобы в будущем предлагать им любые другие полисы. Также это может помочь в получении данных, например, о том, как физические упражнения коррелируют с медицинскими расходами, что может быть полезно для будущего андеррайтинга.

рост премий.jpg

клиентская база.jpg

Устранение пробелов

Еще один недорогой и очень популярный полис ZhongAn при ежегодной премии в сумме 136 юаней предусматривает покрытие расходов на лечение в размере до 6 млн юаней сверх того, что покрывается государственным медстрахованием.

Поскольку расходы на лечение в госклиниках в Китае относительно небольшие, а государственное медстрахование практически универсальное, маловероятно, что большинство людей готовы нести чрезвычайно высокие расходы на лечение в Китае.

Однако некоторые виды лечения госстраховкой не покрываются или покрываются не полностью. Такие серьезные заболевания, как рак, зачастую требуют более дорогостоящего лечения. Удовлетворить растущее стремление потребителей к более качественному лечению рака в других странах призвана премиальная услуга, покрывающая медицинские расходы на лечение в Японии на сумму до 1 млн юаней, которую страхователи могут приобрести за дополнительные 45 юаней. «Частные медстраховки на большую сумму популярны в КНР главным образом потому, что здесь все еще есть большие пробелы в области здравоохранения», – говорит Стивен Чен, директор сингапурской консалтинговой компании Oliver Wyman. 

потери растут.jpg

Другие продукты ZhongAn в большей степени соответствуют традиционным видам страхования, но при этом компания использует преимущества интернет-маркетинга. Например, 43-летний сельхозработник Ма Вэйжань говорит, что в прошлом году за 30 юаней приобрел в ZhongAn страховку от несчастных случаев, которая защищает от целого ряда травм. В этом году его укусила собака и ему пришлось заплатить 1800 юаней за укол против бешенства. После подачи онлайн-заявления в ZhongAn компания в течение нескольких недель возместила ему 90% расходов на лечение. «Это даже удобнее, чем связываться с агентом», – отмечает Ма, имея в виду процесс подачи заявления через интернет. После этого он приобрел такой же полис для жены и родителей.

Расходы на привлечение

По словам Чэнь Дунмэй, адъюнкт-профессора по страхованию Фуданьского университета в Шанхае, ZhongAn может понести серьезные затраты на привлечение клиентов, поскольку каналы сбыта, которые помогают ей выходить на потребителей, могут при продаже полисов взимать огромные комиссионные.

Аналитикам пока неясно, смогут ли ZhongAn и другие китайские онлайн-страховщики зарабатывать в долгосрочной перспективе, особенно с помощью нетрадиционных полисов. Они делают «ставку на то, что результаты андеррайтинга будут соответствовать тому, что они думают, хотя эти результаты не были протестированы и на рынке не было большого количества данных», говорит страховой консультант Радван.

Тем временем ZhongAn для привлечения клиентов начала использовать игры и другие необычные способы. Так, в мобильном приложении компании люди могут угадывать состояние фондового рынка Китая и участвовать в розыгрыше iPhone. Отвечая на вопрос журналиста WSJ, представитель ZhongAn заявила, что компания хочет улучшить взаимодействие с потребителями, используя «простые и увлекательные действия» с целью «постепенно изменить стереотипы потребителей по поводу страхования».
 

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Спецпроекты

Биржевой навигатор от Freedom Finance