Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


378 просмотров

«Өмірді сақтандыру» қалай өзгереді?

Отандық сақтандыру нарығында үлкен өзгеріс басталып кетті

Фото: Shutterstock

Kursiv.kz өткен мақалаларында инвестициялық сақтандыру туралы және life-компаниялардың (өмірді сақтандыру) сақтандыру полистері салық нысанында банк депозиттерімен теңестірілгенін жазған болатын. Дегенмен, сақтандыру нарығында одан басқа да жаңалықтар бар.

2018 жылғы 11 айдың қорытындысы: «өмірді сақтандыру» саласындағы сақтандыру сыйақысы 2017 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда, 26,6% пайызға өсіп, 75,5 млрд теңгеге жетті. 

«Жалпы сақтандыру сыйақыларының ішінде «Өмірді сақтандыру» саласы бойынша сыйақы үлесі 21,7% құрады, ал 2017 жылдың 1 желтоқсанында – 17,3% болған», – деліген Ұлттық банктің ресми ақпаратында.

Life-сақтандыру – дамыған елдерде (G7) халықты әлеуметтік қамсыздандырудың негізгі құралдарының бірі. Бұл елдерде өмірді сақтандыру бойынша сыйақы үлесі орта есеппен жалпы ішкі өнімнің 5% құрайды. 

«Германия, Англия және Францияда «өмірді сақтандыру» сыйақыларының үлесі барша сақтандыру сыйақыларының 70% құрайды, ал Жапонияда – тіпті 80% жуық. Қазақстанда бұл көрсеткіш – ЖІӨ-нің 0,15% пайызына да жетер-жетпес. Дамушы елдердің нарығындағы орташа көрсеткіш 1,7% екенін ескерсек, Қазақстанның бұл көрсеткіші тым төмен», – дейді Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының өкілдері.

Отандық сақтандырушылар жағдай жақын арада өзгеретініне сенімді. Салықтық жеңілдіктер мен инвестицияны сақтандыру, басқа да өзгерістер нарықтың өсуіне ықпал етеді деген үміт бар. Мәселен, биылдан бастап life-компаниялар өз полистері бойынша тәуекелдерін өздері сақтандыруы тиіс.

«Сақтандыру келісімшарты 1 күннен –(жолға шыққан жолаушыға), бірнеше жылға дейін жасалады. Бұл өнім бойынша төлем ұзақ уақыт төленуі мүмкін, ал тәуекелдер «ортақ сақтандыру» саласындағы компанияларға әсер етеді. Айта кету керек, олар әдетте келісімшарттарды бір жылға ғана жасайтын», – деп түсіндіреді «Nomad-Life» Өмірді сақтандыру компаниясының басқарма төрағасы орынбасары Асқар Шәкенов.

Бұл компаниялардың инвестициялары да алдағы 10-20 жылға шақталмаған. Ұлттық банк талаптары өзгергеннен кейін, сақтандырушылар тәуекелдерін шетел асыруын тоқтатты. 11 айдың ішінде қайта сақтандыруға кеткен сақтандыру сыйақыларының көлемі 82,4 млрд теңге немесе жалпы сыйақылар көлемінің 23,7%-на дейін жеткен. «Жалпы сақтандырумен айналысатын компаниялардың сыртқы нарыққа шығуына шектеу енгізілді, енді бұл іспен өзіміз айналысамыз. Айта кетейін, Қазақстанның нарығында өте үлкен, қуатты компаниялар көп, сондықтан біз аса ірі сомадағы төлем жасауға дайынбыз. Тәуекелі бізде қалатындықтан, бұл сегментте енді едәуір өсім болуы мүмкін», – дейді спикер.

Енгізілген өзгерістер сақтандырушыларға ғана емес, құнды қағаздар нарығына да өзгеріс әкелмек. Өйткені қайта сақтандырудан түсетін ақшаны да кез-келген бір құралға салу керек.

Биылғы тағы бір өзгеріс – енді сақтандыру компаниясының клиенті сақтандыру өтемақысы сомасымен келіспеген жағдайда, ол сақтандырудың қандай түрі болса да, өз мүддесін қорғау үшін сақтандыру омбудсменіне жүгіне алады. «Дауды сотқа дейін шешу қарапайым адамдарға да, сақтандырушыларға да тиімді. Соның арқасында сот шығыны азайып, клиентпен арадағы дауды қарастырудың тиімді жолы құрылады. Одан нарықтың зиян шекпейтіні анық», – деп болжайды Шәкенов мырза.

Сақтандырушылардың ұсынысы – аннуитет пен депозит

БЖЗҚ мәліметі бойынша, өткен жылдың 11 айында зейнетақы жинағы қаржысынан сақтандыру ұйымдарына 22,2 млрд теңге аударылды. Бұл –зейнетақы қорының барлық төлемдерінің 14%. «Бұл соншалықты үлкен сома емес. Бірақ нарық біртіндеп дамып келеді, соның арқасында life-компаниялар бірнеше жылдан бері жұмысын  тұрақты жалғастыруда», – деп  пайымдайды «Халық-Life» АҚ атқарушы директоры Виталий Любимов.

«Иә, аннуитеттер өсімі тым баяу. Енді ер адамдар зейнетақы шотында 10 млн теңгесі болса, әйел адамдар 12 млн теңгесі болса – жинағын сақтандыру компаниясына аудара алады. Зейнетақы жүйемізге 20 жыл толып отырғанын ескерсек, бұл соманы соншалықты үлкен деп айтпас едім», – дейді «Халық-Life» өмірді сақтандыру компаниясының атқарушы директоры.

Тағы бір жаңалық, сақтандыру саласында құжат рәсімдеу тетіктерін жеңілдетіп, электронды форматқа ауыстыру жоспарлануда.

«Қазір азаматтар әр екі жыл сайын сақтандыру компаниясын ауыстыруға құқылы. Бірақ ол үшін кеңсеге келіп, өтініш жазып, қол қоюы тиіс еді. Енді бәрі электронды форматқа өтеді. Құжаттарды сайт арқылы толтыра саласыз, сіздің ақшаңыз жұмыс істей береді», – дейді Любимов.

11 айдың ішінде БЖЗҚ-ның халыққа аударған жалпы зейнетақы төлемі 156 млрд теңгені құраған. Оның 32 млрд теңгесі (немесе 20 пайызы) Қазақстаннан қоныс аударғандарға төленді. «Бұрын шетелге қоныс аударғандар заң бойынша сақтандыру компаниясынан ақша ала алмайтын. Енді заңға енген өзгерістерге сәйкес, шетелге кетем деп шешкен кез-келген адам бар ақшасын ала алады», – деп атап өтті «Халык-Life» АҚ басқарушы директоры.

Қараша-желтоқсан айларында қаржы нарығында «life-компаниялар зейнетақы активтерін басқару компаниялары секілді, зейнетақы қаржысын басқаратын болады» деген қауесет тарады. Еске сала кетсек, былтыр наурызда әлемдегі ірі инвестициялық компания – Aviva Investors БЖЗҚ-ның $220 қаржысына мандат алған. Одан кейін қадағалаушы орган осындай құрылымдарды іздеп тағы бірнеше тендер жариялаған. «Ұлттық банкке инвестициялық ұсыныспен біз де шықтық, бірақ әлі шешім қабылданған жоқ. Сондықтан, бізге БЖЗҚ-ның активтері беріледі деп айтуға әлі ерте», – дейді Асқар Шәкенов.

Сақтандырушылар Ұлттық банкке тағы не ұсынды? Қазақстанда 2013 жылдан бері Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі жұмыс істеп келеді. Бұл – болашақта білім алуға қажетті қаржыны арнайы депозитте жинақтайтын жоба. Оның салымдарына банк тарапынан сыйақы қосылады (14% дейін) және мемлекет сыйақы береді (жылына 5 және 7%). Бәрін қосқанда жинақтың табыстылығы 21%-ға жетеді. «Бұл салымдардың ерекшелігі мынада: мемлекеттік сыйақы 20 жылға дейін беріледі; мемлекет сыйлығына табыс ретінде салық салынбайды. Бірақ осындай кереметіне қарамастан, бұл жүйеге қызығушылардың қатары аз», – дейді Nomad-Life» ӨСК басқарма төрағасының орынбасары.

Әрине, Қазақстан нарығы үшін 20 жылдық салымдар – бұрын-соңғы болмаған құбылыс. Содан болар, банктер де бұл жобаны жарнамалауға асығар емес. «Ұзақ мерзімді бағдарламалар – өмірді сақтандыру компанияларының жейтін наны. Біз оған ата-ананың қайтыс болу тәуекелін, басқа да қызығушылық тудыратын көптеген опцияларды ұсына аламыз. Қазір өмірді сақтандыратын компаниялар ресми ұсыныс әзірлеуде, жақын арада оны реттеушіге жолдаймыз», – деп уәде етті «Халық-Life» АҚ басқарма директоры.

Білетін дереккөздер «Къ» тілшісімен болған әңгіме арасында Ұлттық банк өкілдері сақтандырушылардың бұл жобасына қызығушылық танытып отыр дегенді жеткізді.

Жалпы, life-компаниялардың қазіргі белсенділігінің себебі қарапайым: қаржы саласындағылар нарыққа шетелдік сақтандыру компанияларының келуін күтіп отыр. «Бәсекелестік одан сайын арта түседі, сол себепті өмірді сақтандыратын жергілікті компанияларды үлкен сынақ күтіп тұр. Біз аз уақыттың ішінде тұрақты құрылымы, ыңғайлы өнімі бар мықты нарық құрып, сақтандыру мен инвестицияның артықшылықтарын халыққа жеткізе білуіміз керек», – деп сөзін аяқтады Асқар Шәкенов.


2013 просмотров

Как изменился страховой рынок Казахстана с введением электронных страховок

В первом квартале этого года продан почти один миллион электронных полисов

Фото: Shutterstock

Старт электронного страхования в Казахстане оказался не совсем легким: страховщики все еще решают интеграционные проблемы с государственными базами данных и сталкиваются с непониманием клиентов, которые продолжают требовать документальное подтверждение страхового договора.

Напомним, с 1 января текущего года в Казахстане действует электронное страхование, а также введена возможность покупки страхового полиса полностью в онлайн-режиме на сайте страховой компании. 

По предварительным данным, за I квартал продано порядка 1 млн электронных полисов, что составляет около 20% от среднего годового объема. При этом доля полисов, приобретенных именно через сайты страховых компаний, мизерная. По данным на 1 марта 2019 года уровень проникновения на рынке электронных полисов по обязательному автострахованию (ОС ГПО ВТС) составляет порядка 0,6%.

И если, с одной стороны, страховщики утверждают, что такая ситуация была ожидаемой, поскольку финансовый, а уж тем более страховой рынок довольно консервативен, то, с другой стороны, страховщики с начала года сталкиваются с неточностями в государственных базах данных, что создает проблемы для самих автовладельцев, желающих приобрести страховку без посещения офиса компании или не прибегая к помощи страховых агентов. 

Несмотря на то что данные о заключенных договорах хранятся в Единой страховой базе данных (ЕСБД), которая теперь доступна сотрудникам дорожной полиции, клиенты страховых компаний еще не адаптировались к «электронной страховой реальности» и многие требуют у страховых компаний бумажное подтверждение полиса.

По словам управляющего директора центра развития фондового и страхового сектора Ассоциации финансистов Казахстана Ерлана Бурабаева, после того как страховой рынок был подключен к государственным базам данных, возник ряд проблем, связанных, в частности, с чистотой информации в самих госбазах. Безусловно, это позволяет государственным организациям исправлять ошибочную информацию. Но не отбивает ли это желание страхователей пользоваться услугой оформления онлайн-полиса самостоятельно? Ведь главная задача онлайн-полиса – упростить оформление и получение страхового полиса, а не наоборот. 

Дело техники

Председатель правления страховой компании «Коммеск-Өмір» Олег Ханин рассказал, что технические сложности в основном связаны с интеграционными процессами с государственными базами данных. «Например, когда государственные базы временно недоступны либо есть несовпадение данных базы с указанными клиентом документами. При таких ситуациях компанией направляются запросы в Государственное кредитное бюро – оператор Единой страховой базы данных, после чего клиенту разъясняются его дальнейшие действия», – рассказал он.

В страховой компании Amanat уточнили, что, согласно новым изменениям в законодательстве, сведения о клиентах необходимо верифицировать в государственных базах данных. Это касается удостоверения личности, паспорта, водительского удостоверения, свидетельства о регистрации транспортного средства клиента. «Если в документах клиента имеется ошибка (например, фамилия в удостоверении и водительских правах отличается на одну букву), то оформить полис обязательного страхования не получится. В таком случае клиенту нужно самостоятельно обратиться в соответствующие государственные органы для исправления ошибок в документах», – прокомментировали в компании.

Неунывающий рынок

Страховщики говорят, что сейчас больших технических проблем не наблюдается. По крайней мере, жалоб на то, что клиенты страховой компании не могут часами заключить договор, нет. Но все познается в сравнении. «Конечно, бывают ситуации, когда на стороне государственных баз данных проводятся технические работы, в связи с чем возникают ошибки при сверке данных клиента с данными государственных баз. Но количество таких случаев в разы сократилось по сравнению с январем – февралем этого года», – отметили в Amanat. 

По словам страховщиков, при отсутствии технических сбоев оформление электронного полиса происходит быстро. Оно занимает примерно 5–10 минут. 

«Касательно рисков стоит отметить, что невысокое доверие населения к страховым компаниям вкупе с недоверием к онлайн-оплатам может оказать негативное влияние на продажи полисов онлайн. К тому же подтверждением заключения полиса считаются только SMS-сообщения от страховой компании и Государственного кредитного бюро, что не устраивает некоторых клиентов, которые до сих пор требуют какой-нибудь документ, подтверждающий наличие страхового полиса», – говорят в компании Amanat. Впоследствии это может спровоцировать некоторое отторжение от покупки полиса онлайн. 

К какому сроку разрешатся все эти неточности, страховщики предсказывать не берутся. К слову, имеющиеся проблемы участников рынка совсем не удручают, они, напротив, настроены более чем оптимистично. «Технические проблемы решаются и бизнес-процессы улучшаются в рабочем порядке», – отметил один из представителей страхового рынка. Однако пускать на самотек развитие онлайн-страхования рынок не будет. 

Решение проблем

По разным оценкам, доля продаж онлайн-полисов через сайты страховых компаний может составить от 2 до 5% к концу года. «Рынок заинтересован в развитии онлайн-продаж полисов. Повсеместное внедрение и рост онлайн-страхования позволят улучшить рынок страхования и сделают его гораздо прозрачнее. В первую очередь сократятся случаи, когда мошенники продают поддельные полисы. По новой системе клиент может быть уверен в том, что покупает действующий полис», – считают в Amanat. 

Участники рынка говорят, что в дальнейшем продажа онлайн-полисов будет расти за счет коробочных решений, которые будут помимо самой страховки предлагать клиенту дополнительные продукты, и в будущем все же «сделают покупку полиса не сложнее пополнения баланса телефона». 

«Внедрение любых инноваций требует отладок и тестирования. Онлайн-страхование – новинка не только для клиентов, но и для страховщиков, для самого регулятора. Поэтому мы – страховой рынок, Национальный банк и Государственное кредитное бюро – сейчас в боевом режиме наблюдаем за ситуацией и совместными усилиями стремимся создать максимально удобный сервис для онлайн-покупки полиса», – заключили в Amanat.

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Министр образования и науки Куляш Шамшидинова считает, что выпускные вечера школьников не должны выходить за территории школ и уж тем более, превращаться в состязания дорогих нарядов и пышных застолий. Согласны ли вы с ее мнением?

Варианты

Цифра дня

900 000
тенге
примерная сумма каждого потребительского кредита казахстанцев

Цитата дня

В эти дни я получаю много писем от наших граждан, для которых оказалось неожиданным мое решение остановить свои полномочия. Некоторые сожалеют о моем решении. Даже получаю письма с предложением идти на новые выборы. Я благодарю за такое отношение и благодарен за доброе ко мне отношение, хочу низко поклониться и поблагодарить всех сограждан за такую любовь и такое отношение!

Нурсултан Назарбаев
экс-президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций

Home Credit Bank

Home Credit Bank