Перейти к основному содержанию
359910 просмотров

Политолог спрогнозировал политическое будущее Дариги Назарбаевой

Одним из вариантов является председательство экс-спикера сената в Nur Otan

Фото: Senate.parlam.kz

В субботу, 2 мая, официальный сайт президента Казахстана сообщил, что указом главы государства Касым-Жомарта Токаева прекращены полномочия депутата Сената Дариги Назарбаевой. На эту должность она была назначена в сентябре 2016 года, 12 августа 2019 года президент Токаев подтвердил ее полномочия. 

В марте прошлого года она была избрана председателем Сената путем тайного голосования среди депутатов – и занимала этот пост вплоть до прекращения полномочий. Председатель сената является вторым лицом в государстве, который становится исполняющим обязанности главы государства в случае досрочного сложения с себя полномочий президентом либо невозможности исполнения главой государства своих обязанностей.

Политолог Андрей Чеботарев на своей странице в Facebook озвучил несколько вариантов продолжения политической карьеры Дариги Назарбаевой.

«В конце прошлого года имелись определенные основания предполагать, что ее готовят на позицию председателя партии «Nur Otan» с последующим участием в будущих парламентских выборах по списку данной партии и возможным переходом в Мажилис либо сразу с формированием нового созыва данной палаты, либо по истечению срока ее полномочий в Сенате. По крайней мере, данная позиция в текущих условиях представляется более надежной, чем должность назначенного сенатора», - пишет Чеботарев.

Бессменным председателем партии власти Nur Otan с момента ее основания в 1999 году является первый президент Казахстана Нурсултан Назарбаев. Политолог напоминает, что расширенное заседание политсовета партии Nur Otan, которое должно было пройти 18 марта этого года, было отменено из-за карантинных мер в связи с распространением коронавируса. По его мнению, именно на нем могло быть заявлено о смене председателя партии власти – и вероятность такой передачи до конца года не исключена, пишет Чеботарев.

«Вопрос лишь в том, кто возглавит партию – глава государства (Касым-Жомарт Токаев) или экс-председатель сената? Возможная передача руководства в Nur Otan Токаеву логична с точки зрения поэтапности транзита власти и его усиления как преемника Елбасы», - считает эксперт.

В связи с этим он видит второй вариант продолжения карьеры Назарбаевой – ее возвращение в правительство в качестве вице-премьера (она занимала должность заместителя премьер-министра с сентября 2015-го по сентябрь 2016 года). Политолог напоминает, что на должности спикера Назарбаева озвучила большое количество предложений и инициатив в различных социально-экономических сферах, воплощать которые в жизнь могут доверить как раз ей.

К тому же назначение Назарбаевой вице-премьером, по его мнению, станет логичным ответом властей на призывы общественности по развитию гендерного равенства и повышению уровня представительства женщин на руководящих позициях в органах власти.

«Наконец, в период борьбы с распространением коронавируса вероятные перестановки в правительстве представляются закономерными с точки зрения поведения итогов («разбора полетов»). Хотя, с другой стороны, в текущих условиях пребывание в исполнительных органах даже на руководящих позициях не является панацеей еще больше, чем наличие депутатского мандата», - заключает спикер.

banner_wsj.gif

435 просмотров

«Ақжол» партиясы қалай ғана оппозицияға айналып сала береді?!» Саясаттанушылар жаңа заңға байланысты пікір білдірді

Қазақстанда «парламенттік оппозиция» ұғымы заңдастырылды

Фото: Асқар Ахметуллин

Қазақстан парламентінде бұдан былай оппозиция бар. 6 мамыр күні мәжіліс «Парламент және оның депутаттарының мәртебесі туралы» заңға өзгерістер енгізу туралы заң жобасын бірауыздан мақұлдады. 

    Депутат Азат Перуашев «парламенттік оппозиция парламенттік көпшілікке енбейді. Оппозиция саяси және әлеуметтік-экономикалық мәселелерге қатысты басқаша ұстанымда болады» деп мәлімдеген. Мәжіліс төрағасы Нұрлан Нығматуллин бұл жағдайды «тәуелсіз Қазақстан тарихында алғаш рет болып отырған тарихи оқиға» деп бағалады. 

    Оппозиция: 
•    Бір сессияда кемі бір рет мемлекет пен қоғамға қатысты өзекті мәселелер бойынша парламенттік тыңдау ұйымдастыруға бастамашылық ете алады.
•    Парламенттік сессияда кемі екі рет үкімет сағатының күн тәртібін белгілейді. 
•    Оппозиция мақұл көрмейтін заң жобаларына балама заң жобалары енгізіледі. 

Осы жаңалыққа орай саясаттанушылардың пікірін білген едік. Бұрынғы дипломат, қазіргі саясаттанушы Қазбек Бейсебаев парламенттегі бұл жаңалықтан аса жақсылық күтпеймін дейді. 

«Қазақстан парламентінде «оппозиция» ұғымы пайда болып, заң қабылдап жатыр. Ал бізде оппозиция бар ма еді? Оппозициялық партияға жол ашып жатыр ма? Кейбір партияларды заңсыз деп жауып тастады. Кейбірін тіркеуден де өткізген жоқ. Бізде тым құрыса қарапайым белсенді азаматтың өз ауданындағы мәслихатқа сайланатын құқы жоқ. Кеше ғана «Нұр Отанның» ұсыныстарын қабылдап, соның сөзін сөйлеген «Ақжол» партиясы қалай ғана оппозицияға айналып сала береді. Әрине, сенуге келмейді» дейді. 

Ол карантин біткен соң халықтың саяси белсенділігі қайта қызады деп санайды. 

«Парламент сайлауы келер жылдың наурыз айында болу керек. Бірақ мерзімінен бұрын биыл өтуі де мүмкін. Егер өтетін болса онда 2 ай бұрын хабарлағаны жөн. Биыл жазда халық ерекше белсенді болатын сияқты. Өйткені азаматтардың өзіндік пікірі қалыптасып келе жатыр. Былтыр Қосановтың сайлауға түсуі біздің қоғамның өз дауысын қорғауы үшін барын салатынын дәлелдеп берді. Алайда халық арасынан оппозиция пайда болып, парламенттен орын алса да – ол биліктің рұқсаты арқылы жүзеге асқан болуы әбден ықтимал. Қазір карантин. Оның үстіне оңтүстікті су басып әбігерген түсіп жатыр. Сондықтан мерзімінен бұрын өте қоюы екіталай. Десе де билік кез-келген уақытта шұғыл шешім қабылдап жібереді» дейді Қазбек Бейсебаев. 

Саясаттанушы Ерлан Саировтың сөзінше, бұл бастама президент Тоқаевтың Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің екінші мәжілісінде ұсынған саяси реформалық пакеті аясында жүзеге асып отыр. 

«Мұның мақсаты – парламентте аз орын алған партиялардың жұмыс істеуіне заңдық тұрғыдан кепілдік беру. Парламентте үлкен партия даусының көптігін пайдаланып бюджеттік мәселелерді өз ырқына қарай шешетін. Енді азшылық партиялардың да көзқарасы ескеріледі. Бұл бастама еліміздегі парламенттік қызметті сапалық басқа бір деңгейге шығаруға және оппозицияға деген көзқарасты өзгертуге ықпалын тигізеді. Мәселен, еліміздің түкпір-түкпірінде азаматтық белсенділер бар. Алайда жергілікті әкімдіктер оларды оппозиция деп санап, олармен жұмыс істегісі келмейді. Енді осы заң қабылданғаннан соң жергілікті жердегі азаматтық белсенділердің аудандық, облыстық әкімдіктің жұмысына белгілі бір ықпалын тигізу, әкімдіктер жұмысына бақылау жасау тетіктері де қарастырылуы мүмкін. Яғни, бұл заңды қабылдау – қазіргі саяси ландшафты өзгертудің әдісі мен тәсілі» дейді. 

Ерлан Саиров халық ортасында жүрген оппозициялық күштер де парламентке келе алады деп есептейді. 

«Егер тиісті қолды жинаса, сайлауда халықтың дауысын жинаса ондай партиялардың парламентке келуі өте орынды болмақ. Бұл – саясаттың заңдылығы. Оппозиция – мемлекеттің жауы емес, олар позициясы бөлек адамдар ғана. Оппозицияда жүрген қаншама білікті, ақылды жігіттер бар. Олар келіп, мемлекетіміздің дамуына өз үлестерін қосуы керек. Егер азаматтар шынайы бірігіп, мемлекеттің дамуына үлесін қоса алатын позитивті бағдарлама ұсынатын болса, онда олардың парламентте отыруға хақы бар» дейді саясаттанушы. 

Жас саясаттанушы Асхат Қасенғали парламентте болып жатқан өзгерістер сайлаудың да жақын қалғанын аңғартады деді. 

«Біріншіден, мұны еліміздегі парламентаризмді дамытуға жасалған қадам деп бағалаймын. Екіншіден, бұл ұсыныс парламенттік сайлаудың жақындағанын білдіреді. Менің ойымша сайлау осы жылдың күзінде өтеді. «Нұр Отан», «Ақжол» және Коммунистік партиядан бөлек, тағы бір партия келуі тиіс. Ол партия парламентте қызу талқы мен пікірталас, нақты заң жобалары бойынша қызыл кеңірдек болып таласуы тиіс. Қазақстан парламентіне қан жүгіртетін партия керек-ақ. Ол – Жанболат Мамайдың партиясы болуы мүмкін немесе басқа бір партия. Сондай-ақ «Ауыл» партиясын қосып, бес партиялы парламент жасауға да болады. Өйткені, экономиканы әртараптандыру керек деп жатырмыз. Ал ол шаруа агросаланы дамыту арқылы шешіледі. «Ауыл» партиясы сол мүддені қызғыштай қорғап, нақты ұсыныстарымен парламентте отыратын болса – бұл да бір билік тарапынан қабылданған тиімді шешім болар еді. Билік неге мұндай қадамға барды? Себебі, біздің заң шығарушы орган көппартиялы парламентке жатпайды. Барлық заң қызу талқылаусыз, бір ауыздан қолдаумен қабылданады. Сондықтан «оппозиция» ұғымын енгізуге мәжбүр. Бір жағынан халық та осындай жаңашылдықты қалап тұр. Билік оны да түсініп отыр» дейді Асхат Қасенғали. 

Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің екінші отырысында «Бізге парламенттік оппозиция институты керек. Өз пікірлерін айтып жүрген белсенді азаматтар бар. Біз ондай көзқарастарды қоғамдық пікір деп қабылдауымыз керек. Осыған байланысты парламенттегі саяси азшылық мәселесін заңдық тұрғыда реттеу қажет» деген болатын. 5 мамыр күні республикалық газетке берген сұхбатында президент саяси процестерді реформалауға қатысты парламенттің бірнеше заң жобасын қарастырып жатқанын, бұдан былай елімізде саяси партияларды құру және оппозициялық институттарды тіркеу жүйесінің жеңілдетілетінін айтқан. 

 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png