2493 просмотра

Члены команды Атамбаева получили длительные сроки заключения

Завершился громкий судебный процесс по делу о коррупции при модернизации Бишкекской ТЭЦ

Фото: Игорь Коваленко

Суд приговорил к длительным срокам двух бывших премьер-министров Кыргызстана и нескольких крупных экс-чиновников. Ранее все осужденные входили в команду предыдущего президента Кыргызстана Алмазбека Атамбаева. 

Последние дни января 2018 года жители Бишкека запомнили надолго. 26 числа, ближе к вечеру, когда столбик термометра упал ниже –27°С, в квартирах горожан неожиданно исчезли тепло и горячая вода. И если первые часы жители многоэтажек Бишкека относительно спокойно воспринимали возникшую ситуацию – мало ли какая авария случилась, то спустя сутки спокойствие уступило место повсеместному возмущению. Через четыре дня тысячи бишкекчан были готовы штурмовать местный Белый дом, требуя от властей наказать виновных за холод в их квартирах. К тому времени стало известно, что отсутствие тепла и горячей воды связано с аварией на Бишкекской ТЭЦ.

Во имя энергонезависимости 

Информация об аварии на Бишкекской ТЭЦ стала шоковой для всего Кыргызстана. Меньше чем за полгода до аварии, 30 августа 2017 года, было официально объявлено о завершении масштабной модернизации этой теплоэлектростанции. Работы с 2013 года проводила крупнейшая китайская энергетическая компания ТВЕА на кредитные деньги – Кыргызстан занял у Китая $386 млн на 20 лет. Вместе с льготными процентами по кредиту общая стоимость модернизации Бишкекской ТЭЦ составила $492,4 млн. Тогда, в августе 2017, и кыргызские, и китайские СМИ отмечали важность проведенной модернизации. Подчеркивалось, что с введением в эксплуатацию новых энергоблоков мощность Бишкекской ТЭЦ выросла до 812 МВт (для сравнения: мощность ТЭЦ-2 в Алматы составляет 510 МВт). 

Январская авария на Бишкекской ТЭЦ и вызванное ею недовольство граждан заставили власти Кыргызстана начать искать виновных. Созданная правительственная, а затем и парламентская комиссии независимо друг от друга пришли к выводу, что основными причинами аварии стали неготовность как старого оборудования к холодам, так и персонала ТЭЦ к нештатным ситуациям. К китайской компании ТВЕА и установленному ей оборудованию претензий не возникло. Более того, опрошенные членами комиссий независимые специалисты в области энергетики отмечали, что если бы не китайские энергоблоки, то авария могла стать намного масштабнее. 

Плоскогубцы и наказание

Тем не менее именно история взаимоотношений с ТВЕА легла в основу главных обвинений, выдвинутых по делу об аварии на Бишкекской ТЭЦ.

После того как нескольких сотрудников теп­лоэлектростанции задержали по статье «халатность», неожиданно заговорил бывший директор Бишкекской ТЭЦ Нурлан Омуркул уулу, который сразу после аварии был снят со своей должности по рекомендации Сапара Исакова, занимавшего на тот момент пост премьер-министра. На пресс-конференции в марте 2018 года он сообщил, что основной причиной аварии на ТЭЦ стал не построенный китайской стороной химический цех, подающий в котлы обессоленную воду. Этот цех так и не включили в проект модернизации, хотя о необходимости его строительства руководство Бишкекской ТЭЦ сообщало в национальный холдинг «Элект­рические станции». Помимо этого бывший директор Бишкекской ТЭЦ сообщил, что на самом деле расходы на модернизацию составили лишь $250 млн, а его сотрудникам пришлось сильно изворачиваться, чтобы списать остальные деньги. В итоге, по словам Омуркул уулу, в сметах расходов появились видеокамеры наблюдения стоимостью $1400 каждая и плоскогубцы по $600. 

Власти Кыргызстана на откровения бывшего директора Бишкекской ТЭЦ отреагировали не сразу. Понадобилось еще три месяца, прежде чем на основании «новых открывшихся обстоятельств по делу об аварии на ТЭЦ» по стране прокатилась волна задержаний высокопоставленных чиновников, к тому времени ставших уже бывшими. В числе задержанных сотрудниками ГКНБ Кыргызстана были экс-премьеры Сапар Исаков и Жанторо Сатыбалдиев – им предъявили обвинения по статье «коррупция» за лоббирование интересов компании ТВЕА. 

Первое заседание по делу уже «о коррупции при модернизации Бишкекской ТЭЦ» состоялось в феврале 2019 года. Оно, как и последующие заседания, прошло при закрытых дверях. Процесс длился почти десять месяцев,

6 декабря 2019 года Свердловский районный суд города Бишкека наконец огласил решение. Из него следует, что общий ущерб, причиненный государству бывшими чиновниками при модернизации Бишкекской теплоцентрали, составил около 5,44 млрд кыргызских сомов, что эквивалентно почти 30 млрд тенге, или чуть более $77 млн. За совершенные коррупционные преступления Сапар Исаков приговорен к 15 годам лишения свободы, а Жанторо Сатыбалдиев – к 7,5 года. Кроме того, у обоих экс-премьеров конфисковали имущество и им запретили занимать должности в государственных органах в течение трех лет. 

Одни есть, других не видно

Казалось бы, после недели проживания в остывших от холода квартирах жители Бишкека должны были быть удовлетворены судебным решением. Однако количество положительных отзывов по поводу наказания коррумпированных экс-чиновников неожиданно оказалось в разы меньше отрицательных. В своих комментариях бишкекчане не только подвергли сомнению, что наказаны все причастные к аварии на ТЭЦ и коррупции при ее модернизации, но и обратили внимание на политическую мотивированность судебного решения. 

Политический обозреватель из Кыргызстана Махинур Ниязова в беседе с «Курсивом» обратила внимание, что к длительным срокам наказания приговорили только тех бывших чиновников, которые отказались давать показания на экс-президента Алмазбека Атамбаева, также подозреваемого в коррупции при модернизации Бишкекской ТЭЦ.

«Это дело о коррупции все независимые наблюдатели изначально называли политическим – расправой над ближайшим окружением бывшего президента. Мы видим, что в очередной раз законы у нас применяются избирательно. Модернизация Бишкекской ТЭЦ началась при правительстве Жанторо Сатыбалдиева, а фактически завершилась при Сооронбае Жээнбекове, который в связи с участием в президентских выборах оставил пост премьер-министра за девять дней до торжественной церемонии открытия главного корпуса новых энергоблоков с участием Алмазбека Атамбаева, посла КНР Сяо Цинхуа и руководителей компании ТВЕА. То есть фактически принимало в эксплуатацию модернизированную ТЭЦ правительство Жээнбекова. Но роль Сооронбая Шариповича в завершившемся судебном процессе абсолютно не была учтена», – говорит Ниязова.

По ее мнению, этот судебный процесс является лишь одним из эпизодов борьбы, направленной на нейтрализацию бывшего президента. 

Атамбаев на очереди? 

Руководитель аналитического центра «Стратегия «Восток-Запад» Дмитрий Орлов отметил в беседе с «Курсивом», что при любом судебном приговоре в отношении политического деятеля всегда найдутся люди, которые объявят решение суда политически мотивированным. Вместе с тем он обратил внимание на ряд странностей завершившего 6 декабря судебного процесса.

«Достаточно было даже бегло прочесть обвинительное заключение по этому громкому делу, чтобы заметить одну интересную особенность: мотивом преступлений Сапара Исакова и остальных назван – вы не поверите – карьеризм! Не стремление обогатиться, что было бы логичнее для подобного заключения суда, а то, чем государственный служащий занимается всю свою жизнь в системе управления. То есть по логике обвинителей получилось, что делать карьеру на госслужбе – это преступление», – поделился Дмитрий Орлов.

Удивляет эксперта из Кыргызстана и распространенное среди сторонников действующего президента Жээнбекова мнение, что «судебный беспредел» в его стране на самом деле начался при Атамбаеве, созданная которым система и сгубила тех, кто участвовал в ее создании.

«Но если принять эти утверждения на веру, то что мешает Сооронбаю Жээнбекову сломать эту систему раз и навсегда?» – задался вопросом руководитель бишкекского аналитического центра. 

И Дмитрий Орлов, и Махинур Ниязова не исключают, что венцом всех проходящих в настоящий момент судебных процессов по делам бывших чиновников из команды экс-президента станет решение о наказании самого Алмазбека Атамбаева.

«Материалы в отношении Атамбаева уже выделили в отдельное производство. Максимальный срок у нас по новому законодательству – 20 лет лишения свободы», – констатировала Махинур Ниязова.

banner_wsj.gif

866 просмотров

Үкімет екі күннің ішінде елді қатаң карантинге енгізетін жоспар дайындауы тиіс. Індет бой бермей жатыр

Қасым-Жомарт Тоқаев азаматтарды қажетті дәрі-дәрмектермен қамтамасыз етуді тапсырды

Фото; Ақорда.кз

Бейне байланыс режимі арқылы өткізілген жиынға Үкімет мүшелері, бірқатар мемлекеттік органдардың басшылары, қалалар мен облыстардың әкімдері қатысты,-деп хабарлайды Ақорда сайты.


Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде дер кезінде жарияланған қатаң карантин шаралары уақыттан ұтып, эпидемияның қатты өршіп кетпеуіне мүмкіндік бергенін атап өтті. Өкінішке қарай, Төтенше жағдай режимі тоқтатылғаннан кейін барлық карантин шаралары босаңсып кетті.


– Биылғы 11 мамырда шектеулер алынғаннан кейін вирустың таралуы 7 есе өсті. Бұл көп жағдайда бірқатар мемлекеттік органдардың жұмысындағы кемшіліктерге байланысты болып отыр. Мемлекеттік басқару жүйесінің орталық және жергілікті органдары Төтенше жағдай режимі тоқтағаннан кейінгі кезеңде тиімді жұмыс істеуге дайын болмағанын атап өту қажет. Ведомствоаралық комиссия өзіне жүктелген міндетті атқаруға шамасы жетпеді. Мұны ашық мойындау керек. Денсаулық сақтау министрлігі орталық және жергілікті билік органдарының жұмысын үйлестіре алмады, – деді Мемлекет басшысы.


Президенттің айтуынша, жергілікті жерлерде тиісті жұмыстар дер кезінде атқарылмай, тиімділігі аз шаралардың қабылдануы салдарынан еңбек ұжымдарында, ірі өндіріс орындарында жаппай вирус жұқтыру ошақтары пайда болды. Атырау облысындағы Теңіз кен орны індет жұқтырудың орталығына айналды. Онда дертке шалдыққан 1222 адам тіркелді. Алматы қаласында тұрғындардың ғана емес, медицина қызметкерлерінің арасында да науқастанғандар өте көп. Елордадағы көптеген мекемелер карантин жағдайының өзінде санитарлық талаптарды сақтамаған. Өңірлердегі ауруханаларда науқастар жататын орынға, медицина кадрларына, дәрі-дәрмекке, медициналық құрал-жабдықтарға тапшылық қатты байқалады.
– Жұмысына салғырт қарағаны үшін Нұр-Сұлтан қаласының әкімі А.Көлгіновке, Алматы қаласының әкімі Б.Сағынтаевқа ескерту жасаймын. Шымкент қаласының әкімі М.Әйтеновке, Ақтөбе облысының әкімі О.Оразалинге, Павлодар облысының әкімі Ә.Сқақовқа және Ведомствоаралық комиссияның төрағасы Е.Тоғжановқа сөгіс жариялаймын. Атырау, Қостанай, Батыс Қазақстан облыстарының әкімдеріне өңірлердегі ахуалды реттеу қажеттігін ескертемін. Аталған мәселе барлық облыстың басшыларына да қатысты. Тиімді ақпараттық жұмыстың өз деңгейінде жүргізілмеуі де жағдайды ушықтыра түсуде. Біздің халықпен арадағы диалогымыз өз деңгейінде нәтиже бермеді. Ақпараттар легі теріс пікірлердің ықпалында кетіп, дәрігерлердің ерлікке пара-пар еңбектері көрінбей қалды, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.


Сонымен қатар Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Асқар Жұмағалиевке цифрландыру саласындағы жұмыстарға салғырт қарағаны үшін ескерту берілді.
Мемлекет басшысы Ведомствоаралық комиссияның шұғыл әрі қатаң үйлестіру жұмыстарын қамтамасыз етуге, оның орындалуына мониторинг жүргізуге және бақылауға қауқарсыз болып отырғанын айтты.
– Пандемиямен күрес жөніндегі барлық шешімдерді, оның әлеуметтік және экономикалық теріс әсерлерін жоюды Премьер-Министр басшылық ететін тиісті Мемлекеттік комиссия аясында пысықтауды тапсырамын. Мемлекеттік комиссия ең маңызды деген ресурстардың таралуын бір орталықтан бақылауды қамтамасыз етуі тиіс. Қазіргі эпидемиологиялық ахуалды тұрақтандыру үшін шұғыл шаралар қабылдау мақсатында Мемлекеттік комиссияға екі күннің ішінде биылғы наурыз-мамыр айларындағыдай қатаң карантин режимін енгізу мәселесі бойынша маған ұсыныс әзірлеп, енгізуді тапсырамын, – деді Қазақстан Президенті.
Сонымен қатар Қасым-Жомарт Тоқаев лабораториялық зерттеулердің тиімділігін арттыруды, реагенттер мен жұмсалатын материалдардың үздіксіз жеткізілуін шешуді, ПТР-лабораториялардың саны мен қуаттылығын арттыруды тапсырды.
– Тұрғындардың лабораториялар маңындағы кезектің көптігіне, санитарлық нормалардың сақталмауына қатысты шағымдануы әділетті. Мұның бәрі тікелей ауру жұқтыру қаупін күшейтеді. Сондықтан вирус жұқтырудың алдын алу және бір орталықтан таратуды қамтамасыз ету, сондай-ақ, есепке қою мақсатында ПТР сынамаларын тапсыруды онлайн жазылу немесе Call орталық арқылы жүргізу қажет. Індет ошақтарындағы жұмыстар үшін, әсіресе ауылдық жерлерде мобильді лабораторияларды ұйымдастыру және мобильді қызметті одан әрі дамыту үшін қаржы бөлу аса маңызды, – деді Мемлекет басшысы.


Қасым-Жомарт Тоқаев азаматтарды қажетті дәрі-дәрмектермен қамтамасыз етіп, емдеудің маңыздылығын атап өтті. Осы ретте проблемаларды шешу үшін Үкімет пен өңірлердің әкімдеріне барлық қаржылық және инфрақұрылымдық ресурстарды жұмылдыру тапсырылды.
– Пандемияның екінші толқынын ескере отырып, шілденің соңына дейін жұқпалы дертке шалдыққандарға арналған төсек орындарын 50 пайызға арттыруды тапсырамын. Бұл үшін өңірлер барлық резервті, соның ішінде, жеке және ведомстволық медицина орталықтарын пайдалануы керек. Үкіметке дәрі-дәрмектермен қамтамасыз ету мәселесін бес күннің ішінде шешуді тапсырамын, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік органдардың коронавирусқа қарсы күрес жөніндегі жүргізіп жатқан ақпараттық жұмыстарының маңыздылығын айрықша атап өтті. Оның айтуынша, бұл жұмыс бастапқы кезеңде жақсы ұйымдастырылды. Бірақ мемлекеттік органдар соңғы кезде бұл істі босаңсытып жібергендей әсер қалдырады.
– Әкімдер мен министрлер қарапайым халықпен байланыс орнатуды қойды. Олардың арыз-шағымдарына дер кезінде жауап бермейді. Сондықтан тұрғындардың көпшілігі қайда барарын білмей, торығуда. Өкілетті қызмет орындарынан дұрыс жауап ала алмаған тұрғындардан шағымдар көп түсіп жатыр. www.coronavirus2020.kz сайтына қырық мыңға жуық сұрақ келіп түсті. Қазіргі таңда оның үштен біріне ғана жауап берілді. Мұндай қарым-қатынастың нәтижесінде теріс әрі жалған ақпараттар өршіп тұр. Бұл біздің жұмысымызды одан сайын қиындатуда, – деді Мемлекет басшысы.
Қазақстан Президенті ақпараттық жұмыстарға қатысты тәсілді түбегейлі өзгерту қажет екенін айтты. Жауапты тұлғалар өткізетін тұрақты брифингтерді жолға қойып, індет жұқтырған кездегі іс-әрекеттердің алгоритмі жөнінде халықты нақты әрі сапалы ақпаратпен қамтамасыз ету жөнінде тапсырма берді.
– Телеарналарда тікелей эфир арқылы дәрігерлерден кеңес алып, тұрғындардың сұрақтарына нақты жауап беретін бағдарламалар ұйымдастыруға не кедергі? Азаматтарға емделудің протоколы мен алгоритмін жеткізу керек. Дәрі-дәрмектер мен оны пайдалану жөнінде түсіндіру қажет, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Әкімдер мен министрлерге бюджетті қайта қарау және конференция, дөңгелек үстел, салтанатты шаралар, консалтингтік және PR-қызмет секілді қажетсіз шығындардан бас тарту жөнінде тапсырма берілді. Бұл қаржының барлығы эпидемиямен нақты күреске бағытталуы керек. Сонымен қатар Мемлекет басшысы бағаны тұрақтандыруға, азаматтарды қажетті азық-түлікпен, жұмыспен қамтамасыз етуге, экономикалық белсенділікті арттыруға және цифрлық технологияны дамытуға қолдау көрсету қажеттігін атап өтті. Экономикалық өсімді қайта қалпына келтіру жөніндегі кешенді жоспар жүйелі әрі толыққанды орындалуы тиіс. Бұл мәселе әрбір әкімнің ерекше бақылауында болуы қажет.
Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметті шұғыл шаралар қабылдаумен қатар, коронавирус пандемиясының ұзаққа созылуына дайын болуға шақырды. Осыған байланысты орта мерзімді перспективаға арналған Қазақстандықтардың өмірі мен денсаулығын сақтау жөніндегі ұлттық жоспарын әзірлеуді тапсырды.
– Иә, бұл – қауіпті ауру. Оны емдейтін вакцина әлі жасалған жоқ. Бірақ оны қауіпті екен деп байбалам салып, үрейге бой алдырмау керек. Сондай-ақ жөнсіз әрекетке барып, дәрігерлерге тіл тигізіп, санитарлық режимді бұзуға жол берілмейді. Ал науқастанып қалғандар сарыуайымға, пессимизмге салынбағаны жөн. Ем алумен қатар, ағзаның күші, адамның көңіл-күйі оның құлантаза айығып кетуіне ықпал етеді. Денсаулық сақтау министрлігі және санитарлық дәрігерлердің ұсынымдары мен талаптарын естен шығармауды сұраймын. Мұның бәрі мемлекеттің ең басты игілігі – сіздердің, Қазақстан Республикасы азаматтарының өмірі мен денсаулығын қорғауға арналған, – деді Мемлекет басшысы.
Кеңес барысында Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой, Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Алтай Көлгінов, Алматы қаласының әкімі Бақытжан Сағынтаев, Шымкент қаласының әкімі Мұрат Әйтенов, Шығыс Қазақстан облысының әкімі Даниал Ахметов сөз сөйледі.

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg