Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


636 просмотров

Президент бастамаларын жүзеге асыру үшін қанша қаржы керек?

Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауы бойынша есептеп көрдік

ҚР Президенті Қ.Тоқаев Қазақстан халқына Жолдау  жасайтынын 10 тамызда хабарлаған еді. Сол күні оның твиттерінде «2 қыркүйекке жоспарланған Халыққа Жолдауымда есірткі бизнесі, педофилия, жыныстық зорлық-зомбылық және жеке тұлғаға қарсы жасалатын басқа да ауыр қылмыстарға қатысты жазалау шараларын қатаңдату жөнінде Парламентке және Үкіметке тапсырмалар жүктеледі» деген ақпарат шықты. 

Бәрібір алдымен  саясат

Қ.Тоқаевтың Қазақстан халқына жолдауы тікелей эфирде көрсетілмеді. Президент сайлауында негізгі қарсыласы болған саясаткер және журналист Әміржан Қосанов жолдаудың тікелей эфирде көрсетілгені орынды және әсерлі болар еді деген пікірде. «Бұл – Қ.Тоқаевтың халық алдына осындай форматта алғаш шығуы. Қоғамның да бұл жолдаудан күткен үміті үлкен. Тікелей эфир Жолдау мәтінін жағымды қабылдауға да ықпал етер еді. Оның үстіне   Жолдауда көтерілген өзекті мәселелер көп. Ақорда қоғамның сұранысына жылдам жауап қатқысы келетіні байқалып-ақ тұр. Әрине, бәріне бірдей емес. Дегенмен біздің жағдайда бұл да прогресс», – деп  атап өтті Ә.Қосанов. 

Қасым-Жомарт Тоқаев өз жолдауында әзірге ел заңнамасын батыстық үлгімен либералдандырмайтын бірден байқатты: «Мен уәде еткен саяси жаңғыру үдерісі азаматтарымыз бен мемлекетіміздің мүдделеріне сәйкес, біртіндеп үздіксіз жүзеге асырылатын болады», – деді президент.

Сонымен қатар осы негізгі принцип аясында мемлекет басшысы ретінде елімізде көппартиялықты, саяси бәсекелестікті және ой-пікірдің сан алуандығын дамытуға ықпал етіп қана қоймай, парламент депутаттарына елдегі саясами жүйенің тұрақтылығы үшін өте маңызды мәселе – митинг туралы заңнаманы жетілдіруді тапсырды. «Егер бейбіт акциялар заңның шеңберінен шықпайтын және азаматтарымыздың тыныштығын бұзбайтын болса, бұған түсіністікпен қарап, жиындарды өткізу үшін арнайы орын бөлу қажет. Мұндай орындар қаланың шетінде болмауы тиіс», – деп атап өтті Қасым-Жомарт Тоқаев. Президенттің бұл бастамасына қоғам  жақсы баға берді.  

Пилоттық жоба ретінде  жергілікті билік жұмысының тиімділігін тұрғындар тарапынан  бағалау жүйесін енгізу бастамасы да ерекше назар аударуға тұрарлық. Президент Қ.Тоқаев Қазақстан халқына жолдауында: «Мысалы, егер сауалнама немесе онлайн-дауыс беру нәтижесінде тұрғындардың 30 пайызынан астамы қала немесе ауыл әкімінің жұмысын тиімсіз деп есептесе, бұл Президент Әкімшілігінің арнайы комиссия құрып, туындаған мәселені зерттеуіне және тиісті ұсыным енгізуіне негіз бола алады», – деп атап өтті.

Миллиард анда, миллиард мында

Жолдау барысында мемлекет басшысының полиция мен ІІМ-нің өзге де құрылымдарының жұмысына көңілі толмайтыны байқалды. Осы орайда Қ.Тоқаев құқық қорғау жүйесін толық реформалау – аса маңызды міндеттердің бірі екенін атап өтті, соның нәтижесінде полицияның мемлекеттік күштік құрылымындағы бейнесі бірте-бірте өзгереді деп пайымдайды.

Президенттің пікірі бойынша, полиция қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін азаматтарға қызмет көрсететін органға айналуы тиіс. Сәйкесінше, Ішкі істер министрлігін реформалауға алдағы үш жылда 173 миллиард теңге бөлінбек.

Бұл қаражаттың басым бөлігі еңбекақыны көбейтуге, баспананы жалға алуға, халыққа қызмет көрсету қағидаты бойынша полицияның заманауи фронт-офистерін ашуға жұмсалады.

Қасым-Жомарт Тоқаев полицей қызметінің беделін арттыру қажеттігіне сенімді, ал реформаның бірінші кезеңін Әкімшілік полиция комитетінің жұмысын қайта ұйымдастырудан бастамақ.  

Айта кету керек, Президент Тоқаевтың Қазақстан халқына алғашқы жолдауы бойынша Ішкі істер министрлігін реформалауға бөлінетін қаражат аз емес. Армиядағы жалпы тәртіп пен оның қаржылық жағдайын нығайту  үшін мемлекеттің қорғаныс саласына бөлетін шығыны өседі. Мемлекет басшысының жоспары бойынша, инклюзивті болуы тиіс экономиканы дамыту аясында үкіметке шағын және микро бизнесті қолдау үшін 100 млрд теңге табу тапсырылды. Жаппай кәсіпкерлікті дамыту  ең алдымен санаға сіңген патерналистік пиғыл мен масылдықтан арылуға мүмкіндік беруі тиіс. 

«Бизнестің жаңа жол картасына» қосымша 250 млрд теңге жұмсалуымен қатар,  Қасым-Жомарт Кемелұлын алаңдатып отырған рейдерлік басып алудан қорғау үшін,  заңнамалық шаралар да қолға алынады: «Бұл мәселе жөніндегі ұстанымым  белгілі: бизнестің, әсіресе шағын және орта бизнестің дамуына кедергі келтіретін әрекеттер мемлекетке қарсы қылмыс деп танылуы тиіс». 

Түрлі әлеуметтік бағдарламаларға бөлінетін қаржы аз емес. Мәселен, 90 млрд теңге шағын елдімекендердің түйкілді мәселелерін шешуге бағытталған «Ауыл – Ел Бесігі» бағдарламасын жүзеге асыруға жұмсалады. (бұдан бұрын 30 млрд теңге бөлінген).

Алдағы 4 жылда орта мектеп мұғалімдерінің айлығын 100 пайыз көбейту жоспарланған. Сондай-ақ, мүмкіндігі шектеулі азаматтарды қолдау үшін алдағы 3 жылда мемлекет қазынасынан 58 млрд теңге бөлінбек. 

Мемлекеттік тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі үшін - 2,8 трлн, ал тұтас денсаулық сақтау жүйесін дамытуға 2,3 трлн теңге жұмсалады. Президент  алдағы үш жылда тұрмысы төмен, көп балалы отбасыларды баспанамен қамтамасыз етуге 240 миллиард теңге бөлуді тапсырды, Нұр-Сұлтан, Қарағанды, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарына газ жүргізу үшін 56 миллиард теңге бөлінеді. Сонымен қатар, Қазақстан үкіметі заманауи көлік инфрақұрылымын салуға 1,2 трлн теңге, тұрғын үй қорын жөндеу мен жаңғырту үшін несие ретінде 30 млрд теңге, су тартуға және халықты таза ауыз сумен қамтамасыз етуге 250 млрд теңге бөледі.

Ақшаны қайдан алады?

Егер бәрін қосып санасақ, Жолдауда айтылған міндеттерді жүзеге асыру үшін 7,06 трлн теңге қаржы керек, оны долларға айналдырса, $19 млрд теңге болады. Осы ретте Тоқаев бекіткен 2,19 жылғы бюджеттің кірісі 10,45 трлн теңгені құрағанымен, шығыны 11,46 трлн теңгеден асатындықтан, бұндай ірі қаржыны қайдан аламыз деген заңды сауал туындайды. Қоғам белсенділері Қ.Тоқаев жолдауындағы жоспарларды іске асыру үшін қосымша қаражат шенеуніктер қатарын 25 пайызға қысқартып, Президент айтқандай, 75 пайызы бейбәсеке жолымен өткен мемлекеттік сатып алу процесін жеңілдетіп, сондай-ақ, «Самұрық-Қазына» әл-ауқат қорының қызметін қайта қарастыру арқылы табылады деген болжам жасап отыр. Қасым-Жомарт Кемелұлының сөзінен квазимемлекеттік салада қалыптасқан жағдай оның көңілінен шықпайтынын байқауға болады. «Біздің мемлекеттік компаниялар ірі конгломераттарға айналды. Бірақ олардың халықаралық бәсекеге қабілеттілігі күмән тудырады. Біз Ұлттық әл-ауқат қоры құрылған 14 жыл ішінде халықтың әл-ауқатын арттыруға Қордың нақты қандай үлес қосқанын білуіміз керек», – деп атап өтті Қ.Тоқаев. 

Телебейненің ерекшелігі

Десе де, Президент Тоқаевтың сөзі аяқталған соң үш сағаттан кейін елдің басты телеарналары мемлекет басшысының Қазақстан халқына жолдауын эфирден көрсетті. Сол кезде жолдау қосымша реңк ала бастады. ҚР парламентінің мәжіліс залына жиналған қос палата депутаттары, үкімет мүшелері, ұлттық компаниялардың басшылары және облыс әкімдері Қасым-Жомарт Тоқаевты үнсіз және ешқандай эмоциясыз тыңдағанын байқауға болады.

Жолдау кезінде олар президенттің бастамаларына екі рет ұзақ қол шапалақтап, қошемет көрсеткенін айтсақ та жетер.

Мемлекет басшысы үкіметке 2020 жылдан бастап орта және шағын бизнесті үш жыл табыс салығынан босатудың заңнамалық негіздерін әзірлеуді тапсырған кезде бірінші рет қол соғып, қолдау көрсетті. Қосымша 5 пайыз зейнетақы жарнасын енгізуді 2023 жылға дейін шегеру де жиналғандардың көңілінен шықты. Сондай-ақ, мемлекеттік элита Президент сөзін бастағанда және аяқтағанда қол шапалақтағанымен, ұзақ овация байқалмады.


963 просмотра

О чем премьер-министры прикаспийских государств говорили на КЭФ

У автора «Курсива» сложилось впечатление, что каждая из сторон упорно тянула одеяло на себя

Фото: Studio Photo MH / Shutterstock.com

Спустя год после подписания Конвенции о правовом статусе Каспийского моря главы правительств пяти прибрежных стран встретились на I Каспийском экономическом форуме (КЭФ). 

Место проведения КЭФ – главный туркменский курорт «Аваза». Помимо глав правительств прикаспийских государств – Азербайджана, Ирана, Казахстана, России и Туркменистана, для участия в работе I Каспийского экономического форума сюда прилетели премьер-министры Узбекистана и Болгарии, а также представители ООН, ЕС, ОСЭР, ШОС, СНГ и ряда транснациональных корпораций. 

Главный тезис мероприятия: Каспий, наряду с Персидским заливом, ныне является своеобразным магнитом для всех ведущих экономик мира.

При этом интерес наблюдается не только к богатым природным ресурсам Каспийского моря, но и к его транспортно-логистическим возможностям, а также выгодному геостратегическому расположению, позволяющему контролировать сразу несколько важных для мировой экономики территорий. Повестка форума предлагала обсуждение всех этих тем с упором на совместное использование преимуществ Каспия. На практике это оказалось сделать не так уж просто, особенно на фоне того, что Россия и Иран до сих пор не ратифицировали Конвенцию о правовом статусе Каспийского моря. 

Каждый сам за себя

Из сообщений СМИ, освещавших работу КЭФ, сложилось впечатление, что в действительности каждая из сторон упорно тянула одеяло на себя, подчеркивая исключительное преимущество своих предложений для сотрудничества. К примеру, представители Туркменистана при обсуждении вопроса о транспортно-логистических возможностях Каспия предлагали участникам форума внимательно присмотреться к возможностям нового международного морского порта в городе Туркменбаши (бывший Красноводск). Подчеркивалось, что открытый в 2018 году порт, глубина которого составляет до 7 метров, способен принимать одновременно до 17 судов и гарантирует продвижение в кратчайшие сроки по интермодальным маршрутам «Восток – Запад» и «Юг – Восток» до 17 млн различных грузов в год. 

Характеристики порта в Туркменбаши впечатляют, тем не менее у него есть конкуренты в виде казахстанских морских портов Актау, Баутино и Курык, совокупная мощность которых превышает приведенные показатели. 

Азербайджанский экономист Фуад Ализаде дал комментарий Sputnik Азербайджан, в котором оценил перспективы грузоперевозок из Туркменистана в Россию по Каспийскому морю – о том, что они будут налажены, было объявлено на форуме. Ализаде назвал такие перевозки малоэффективными. По его мнению, грузы из Туркменистана в Россию экономически целесообразнее возить железной дорогой через Казахстан. Одна из причин – в осенне-зимний период воды Каспийского моря севернее Мангышлака и Чеченского острова чаще всего замерзают, существенно затрудняя судоходство. 

Одним – курорты, другим – круиз

В вопросе по развитию туристического кластера на берегах Каспийского моря – тоже каждый сам за себя. С одной стороны, все прикаспийские страны согласны, что при наличии развитой инфраструктуры пляжного отдыха курортные зоны Каспия могут привлечь больше миллиона зарубежных туристов в год. С другой – каждая из сторон уверена, что именно с нее должны начаться активные «туристические» инвестиции в регион.

В частности, Туркменистан намерен и дальше развивать свой напоминающий Дубай мега-курорт «Аваза», активно рекламируя его при любой возможности. Ради этого близ расположенного рядом города Туркменбаши построен международный аэропорт, куда пока можно добраться разве что из туркменских городов, и объявлено об увеличении морских паромных перевозок в сторону Азербайджана и России. 

Соседи по Каспию, хоть хвалят туркменский курорт, но считают свои места отдыха более привлекательными для большого количества потенциальных зарубежных туристов. На I Каспийском экономическом форуме представители Азербайджана как бы между прочим напомнили о находящемся непосредственно на берегу Каспийского моря Баку с его развитой инфраструктурой и рассказали о преимуществах курортных зон в Набрани и на полуострове Апшерон. Иранская делегация сообщила о готовности принять зарубежных гостей в каспийских субтропиках Рамсара, Энзели и Ноушехра с их многочисленными отелями и санаториями при условии, что иностранные туристы будут соблюдать особенности законодательства, не допускающего совместное нахождение на пляже женщин и мужчин.

О планах развивать туризм на берегах Каспия заявила и Россия. Председатель правительства РФ Дмитрий Медведев заявил, что уже со следующего года в свое первое плавание отправится круизное судно нового поколения «Петр Великий». «На нем можно будет пройти по круговому маршруту с заходом в порты всех пяти прикаспийских стран или совершить круиз по Каспийскому, Черному и Азовскому морям», – подчеркнул российский премьер. 

Безымянный_56.png

Хочется, да не можется

Говорил об активизации взаимовыгодного сотрудничества прикаспийских государств в туристической сфере и глава правительства Казахстана Аскар Мамин – правда, скорее, в обобщенной форме. Хотя республика обладает самой протяженной береговой линией на Каспии, курортные зоны Казахстана неспособны на равных конкурировать с тем, что предлагают другие прикаспийские страны. Прежде всего, из-за климатических особенностей казахстанской части побережья Каспийского моря. К тому же у РК выставлены несколько иные приоритеты в развитии своих каспийских территорий – нефтегазовый сектор, транзит грузов, рыболовство и экология. 

Говорить об успешном взаимодействии с прикаспийскими странами в этих сферах экономики пока не приходится. Это во многом связано с тем, что Россия и Иран до сих пор не ратифицировали Конвенцию о правовом статусе Каспийского моря (подписанную 12 августа 2018 года в Актау).

И если Российская Федерация в лице премьера Дмитрия Медведева пообещала сделать это «в самое ближайшее время», то иранская сторона все еще хранит молчание, несмотря на неоднократные призывы со стороны Азербайджана, Казахстана и Туркменистана ускорить процесс. 

В результате Казахстан вместе с Туркменистаном и Азербайджаном не смогут ни реализовать совместный проект по строительству Транскаспийского трубопровода, ни начать возведение собственного нефтепровода по дну Каспия в сторону Закавказья с присоединением к магистралям Баку – Новороссийск и Баку – Тбилиси – Джейхан. Под вопросом остается и участие в создании транспортного коридора по перемещению грузов и пассажиров через Кавказ и Черное море в страны Европы в рамках программы ЕС – ТРАСЕКА.

Остался ряд неразрешенных вопросов между прикаспийскими странами и в области промышленного рыболовства. Возможно, поэтому сообщения об итогах I Каспийского экономического форума в официальных казахстанских СМИ были краткими и носили чисто информационный характер.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

b2-uchet_kursiv.png

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций