Президент Қасым-Жомарт Тоқаев командасын жасақтай бастады

Кейбір күтпеген тағайындаулар, ел басқарудағы жаңа үрдістен хабар бергендей

Фото: Аскар Ахметуллин

Қазақстан президенті ұлықтау рәсімі өте салысымен, жаңа үкіметті жасақтай бастады: мемлекет билігінде жаңа есімдер пайда болды. Мемлекет басшылығындағы кейбір күтпеген тағайындаулар, ел басқарудағы жаңа үрдістен хабар бергендей. 

Президент ең әуелі ҚР президенті әкімшілігі басшысын тағайындады. Бұл қызметке тәжірибелі саясаткер Бақытжан Сағынтаев келді. 2019 жылдың ақпанында Нұрсұлтан Назарбаевтың үкімет жұмысына қатысты айтқан сынынан соң, ол премьер-министр қызметінен кетсе де, ел басшылығында қалды. Наурыздың 1-24 аралығында ҚР Мемлекеттік хатшы қызметін атқарған Сағынтаев, Тоқаевтың алғашқы жарлығының бірі негізінде Президент әкімшілігін басқаратын болды. ҚР президенті әкімшілігі басшысының әлеуметтік желілерде жеке аккаунты жоқ. 

Қазақстан саясатындағы салмақты саясаткерлердің бірі Кәрім Мәсімов ҰҚҚ төрағасы  ретінде өз орнында қалды. 
К.Мәсімовтың мемлекеттік лауазымды қызметте жүргеніне 19 жылға жуықтады. 2000 жылы Мәсімов 35 жасында көлік және коммуникация министрі болып тағайындалған еді. Кейіннен экономика және бюджеттік жоспарлау министрі, Тұңғыш президент әкімшілігінің жетекшісі болып, екі рет ел Үкіметін басқарған. Кәрім Мәсімов 2016 жылдың қыркүйегінен ҚР ҰҚҚ төрағасы қызметінде.  Facebook пен  Twitter әлеуметтік желілерінде жеке парақшалары болғанымен, ол жақта аса белсенді емес. 

Ал 15 маусым күні Кәрім Мәсімовтың өкілеттілігі кеңейді: президент жарлығымен ҰҚҚ-ға «Сырбар» сыртқы барлау қызметі қосылды. Ол бұрын тікелей Қазақстан президентіне бағынатын жеке құрылым еді. 

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттік болып қайта құрылды. Ал Сыбайлас жемқорлыққа қарсы ұлттық бюро ел президентіне тікелей есеп беретін агенттік мәртебесін алды. 49 жастағы Анар Жайылғанова Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттік төрағасы қызметіне тағайындалды. Анар Жайылғанованы қоғамдық тұлға деп айту қиын. Бұл оның бұрынғы жұмысымен байланысты болуы мүмкін. Бұған дейін ол  Оңтүстік Қазақстан облыстық сотында, 2004-2008 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьясы болып қызмет етсе, 2016 жылға дейін Конституциялық Кеңестің мүшесі болды. Осы күнге дейін «Нұр Отан» партиясы атынан ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты болған. Әлеуметтік желілерде Анар Жайылғанованың жеке парақшасы байқалмайды. 

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес қызметінің төрағасы болып Алик Шпекбаев тағайындалды. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 61 жастағы төрағасы – ішкі істер қызметінде бұрыннан келе жатқан, басқа салаға бет бұрмаған маман.

Шпекбаевтың аты жалпақ жұртқа 2003 жылы белгілі болды, ол кезде ҚР Ішкі істер вице-министрі болып тағайындалған еді. Елдегі сыбайлас жемқорлықпен 2014 жылдан күресіп келеді. 2017 жылдан бері Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қызметін атқарып келді. Оның Facebook пен Twitter-де парақшалары бар, олар тұрақты түрде жаңарып тұрады. 

Қасым-Жомарт Тоқаевтың жарлығы бойынша, елімізде Білім және ғылым министрі ауысты. Қоғам назарындағы мемлекеттік құрылымды енді Асхат Аймағамбетов басқарады. 37 жастағы тарих пәнінің мұғалімі министр орынтағына Қарағанды облысы әкімінің орынбасары қызметінен ауысып келді. Аймағамбетов соңғы жұмыс орнына дейін, 2017 жылдың тамызы – 2019 жылдың қаңтары аралығында Білім және ғылым вице-министрі қызметін атқарған. Білім саласына келген жаңа басшының Facebook әлеуметтік желісінде парақшасы бар, ол оны үнемі жаңартып отырады. 

55 жастағы Ақтоты Райымқұлова Мәдениет және спорт министрі болып тағайындалды, ол 2016 жылдан бері вице-министр қызметін атқарған. Ақтоты Райымқұлованың қызметі туралы іскерлік және қоғамдық-саяси басылымдарда аз айтылғанымен, мәдениет және өнер саласындағы БАҚ-та Райымқұлованың шығармашылығы туралы 90-жылдардан бері жазылып келеді. Жаңа министрдің әлеуметтік желілерде парақшасы жоқ. 

Сонымен қатар, Тоқаевтың командасында 40 жастағы Мағзұм Мырзағалиев кірді. Бұған дейін Мұнай және газ вице-министрі, Энергетика министрінің орынбасары қызметін атқарған шенеунік президент жарлығымен Экология, геология және табиғи ресурстар министрі болып тағайындалды. Мырзағалиевтің 3 жоғары білімі бар, соның бірі – «халықаралық экономист». 

«Мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіру» аясында Цифрлық даму, қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі қайта құрылды. Жаңарған министрлік азаматтық сипат алып, ендігі жерде аталмыш мекеме Цифрлық даму, инновация және аэроғарыс өнеркәсібі деп аталады.  Осы себепті де болар, қайта құрылған министрлік басшысының есімі бірден аталған жоқ. Кейіннен 46 жасар Асқар Жұмағалиев өз орнын сақтап қалғаны белгілі болды. Бұл министрдің 4 жоғары білімі, соның ішінде әскери инженер деген атағы бар. Бұған дейін Жұмағалиев байланыс және ақпарат министрлігін, Көлік және коммуникация министрлігін басқарғаны белгілі. Одан бөлек, «Қазақтелеком» АҚ мен «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК тізгінін де ұстаған.  2017-2019 жылдар аралығында премьер-министрдің орынбасары қызметін атқарған. 

Қазақстан президентінің іс басқарушысы болып 49 жастағы Ерлан Баттақов тағайындалды. 2019 жылдың наурызынан қолға алған қызметі Қасым-Жомарт Тоқаевтың маусымдағы жарлығымен ресми бекітілді. Ол 2017 жылдан бері ҚР Президенті іс басқарушысының орынбасары қызметін атқарған. 

Баттақов Бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау және қаржыландыру бөлімінің қаржы және талдау оталығы басшысы қызметіне 2007 жылы келген.  Әлеуметтік желілерде Ерлан Баттақовтың белсенділігі байқалмайды.

51 жастағы генерал-лейтенант Әнуар Садықұлов Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қауіпсіздік қызметінің жаңа басшысы болып тағайындалды. Соңғы бес жылда Садықұлов «Арыстан» арнайы қызметін басқарды, сонымен бірге ҚР ҰҚҚ төрағасының орынбасары қызметін қатар алып жүрді. Садықұлов Қазақстанның ұлттық қауіпсіздік құрылымдарында 1992 жылдан бері қызмет ететіндіктен, оның әлеуметтік желілерде тіркелмегені түсінікті. 

Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше әкімді де ауыстырды. Жаңа президентті ұлықтау күнінде ел астанасына жаңа әкім тағайындалды. Сауда министрі болып тағайындалған Бақыт Сұлтановтың орнына 41 жастағы Алтай Көлгінов келді. Ол халықты Facebook, Twitter және Telegram сынды әлеуметтік желілер арқылы байланыс орнатуға шақырды.

Бұған дейін БҚО әкімінің орынбасары болған 49 жастағы Ғали Есқалиев облыс тізгінін өз қолына алды. Бұл – Есқалиевтің жоғары лауазымдағы алғашқы қызметі. Ол туған жері Батыс Қазақстанға оралмас бұрын, Жамбыл және Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары болған. Әлеуметтік желілерде Ғали Есқалиевтің жеке парақшасы жоқ.
 
Маңғыстау облысына 56 жастағы Ералы Тұржановтың орнына 55-тегі Серікбай Тұрымов әкім болып келді. Басқа облыс әкімдерінен айырмашылығы, Тұрымов Маңғыстау облысынан өзге аймақтарда жұмыс істемеген, Өзінің мемлекеттік қызметін 2004 жылы Түпқараған ауданы әкімі лауазымынан бастады. Кейіннен Маңғыстау облысы әкімінің орынбасары, Ақтау қаласы мен Жаңаөзен қалалық әкімдігінің басшысы болды. Кейінгі кезде облыстық мәслихаттың спикері қызметін атқарды, оның әлеуметтік желілерде аккаунты жоқ.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

Чем Аскар Жумагалиев запомнился на посту министра

С перерывом он курировал цифровую отрасль семь лет

Фото: Аскар Ахметуллин

Аскар Жумагалиев был освобожден от должности министра цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности Казахстана 20 июля 2020 года. В правительстве страны он два раза занимался связью и цифровизацией – с 2010 по 2014 и с 2017 по 2020 год. «Курсив» вспоминает о том, как оцифровывался Казахстан под его руководством. 

ЦОНы

До появления центров обслуживания населения для получения паспорта, покупки или продажи недвижимости необходимо было взять десяток справок и документов в разных краях города, отстояв при этом очередь. На элементарные процедуры уходили недели. Сегодня все услуги можно получить в одном окне ЦОНа за 1 час, а при необходимости и онлайн.

Например, на переоформление автомобиля в автоЦОНе уходило не меньше двух дней. После объединения систем разных государственных органов все сведения проверяются за минуты. Системы стали надежнее, прозрачнее и быстрее. Речь идет о 17 министерствах, 48 комитетах и 10 местных исполнительных органах, которые пользуются единой платформой интернет-ресурсов. 

Напомним, в своем послании 2005 года первый президент Казахстана поставил перед правительством задачу открыть государственные центры обслуживания населения. Первые ЦОНы были запущены в январе 2007 года. 

eGov

Как и в случае с ЦОНами, до появления eGov по любому вопросу, связанному с личными документами, необходимо было ездить в разные части города и решать бюрократические ребусы. Сегодня портал электронного правительства пользуется высокой популярностью у населения. Количество зарегистрированных на портале пользователей в 2020 году составило 11 млн, а в 2009 году их было всего около 11 тыс.

За неделю казахстанцам предоставляется более 1,5 млн услуг онлайн. Это уже омниканальный сервис – 83% госуслуг доступны на сайте, через мобильное приложение или через telegram-боты.

Интернет

К 2020 году зарегистрировано 17 млн казахстанцев, имеющих доступ к Интернету. К сети Интернет в Казахстане подключены все 118 городов и более 4,2 тыс. сел. Планируется, что благодаря проекту «250+» уже к следующему году к широкополосному интернету будет подключено еще более 1200 сел (4,8 млн человек).

В плане подключения к глобальной сети Казахстан демонстрирует относительно приличную статистику – 84% от всего 18-миллионного населения страны. В России уровень проникновения интернета составляет 76%, в Китае – 53%, а в Индии – 34%.

Связывают страну гигабитные пассивные оптические сети (GPON). Это механизм многоточечного доступа: он позволяет использовать одну-единственную оптоволоконную линию из центрального офиса поставщика для обслуживания нескольких домов и малых предприятий. Технология GPON весьма прогрессивна – например, даже в Германии до сих пор строят сети ADSL (интернет по телефонной линии).

Аскар Жумагалиев запомнился вниманием к новым форматам связи. В Казахстане сети связи третьего поколения (3G) были запущены еще в 2010 году, а, например, украинцы перешли на него только четыре года назад – в 2016-м, когда в РК уже перешли на стандарт четвертого поколения связи (LTE).

При этом стоимость связи в Казахстане остается одной из самых дешевых в мире. В прошлом, 2019 году Казахстан занял второе место в мире по дешевизне мобильного интернета и пятое – по фиксированному интернету в рейтингах сравнения цен.

Инфраструктура

При Аскаре Жумагалиеве был проведен апгрейд до новых форма­тов оптической связи (когерентной) в части магистральных сетей интернета, которые дают пропускную способность в несколько десятков гигабит в секунду.

Казахстан имеет большой ресурс для развития транзитного трафика данных благодаря своему географическому положению – это кратчайшее расстояние от дата-шлюзов КНР до Европы. Кроме того, на время восстановления в случае повреждения сети влияет и способ протяжки кабеля: наземный можно починить быстрее, чем морской.

В Казахстане 15 центров обработки данных классов Tier II и Tier III. Поддержание функционирования такого количества центров необходимо для более качественной локализации популярных сервисов. Ведь казахстанец быстрее скачает информацию из Павлодара, чем из Нью-Йорка.

Стартапы

Astana Hub – это тоже детище Министерства цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности. Технопарк создан в 2018 году для развития культуры стартапов. На сегодняшний день участниками хаба стали 2187 команд. В 2019 году IT-стартапы привлекли около 29 млрд тенге, а в 2020-м эта цифра дошла до 37,9 млрд. Только за прошлый год в Казахстане открылось свыше пятисот новых IT-компаний. Этот рост стал возможен благодаря налоговым льготам в юрисдикции технопарка: КПН – 0%, ИПН – 0%, НДС – 0%, социальный налог с доходов нерезидентов – 0%.

Smart City

«Умный город» Акколь – это тоже начинание Аскара Жумагалиева. Акколь – город в Акмолинской области, который был выб­ран в качестве испытательной площадки для внедрения передовых технологий по управлению городской средой. В настоящее время в Акколе проживает чуть более 14 тыс. человек. В городе построена необходимая цифровая инфраструктура: запущены 17,5 км волоконно-оптических линий связи, энергоэффективная сеть LoRaWAN, организованы точки Wi-Fi в общественных местах, модернизирована сеть LTE.

Законодательная инициатива

При Аскаре Жумагалиеве были разработаны законодательные акты по вопросам регулирования цифровых технологий, направленные на расширение применения и дальнейшее внедрение технологий в Казахстане. Благодаря этому в РК теперь реальны проекты, связанные с блокчейном, искусственным интеллектом и другими инновационными направлениями. Кроме того, цифровые документы теперь наделены юридической силой. Эта мера предусматривает целый ряд изменений в сфере предоставления государственных услуг, защиты персональных данных и обеспечения информационной безопасности. Помимо этого появились нормы, ограничивающие участие квазигоссектора в предпринимательской деятельности на рынках, где уже работают частные фирмы. Таким образом, обеспечивается более полное соблюдение принципов Yellow Pages Rules в IT-отрасли.

Майнинг

Вплоть до 2019 года рынок майнинга находился в подвешенном состоянии на территории Казахстана. Не так давно произошло разделение регулирования майнинга и рынка криптовалюты. В настоящее время майнинговый бизнес считается полноправным участником рынка коммуникационных услуг. Майнинговые компании могут заниматься в Казахстане официальной предпринимательской деятельностью по типу ЦОДов, предоставляя вычислительные мощности и аренду серверов на коммерческой основе.

Подобные законопроекты позволят Казахстану вступить в игру на международном рынке майнинга в качестве сильного и конкурентоспособного игрока. И страна имеет все возможности для этого: низкую стоимость электроэнергии и профицитные регионы, заинтересованные в утилизации излишков электроэнергии.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg