Перейти к основному содержанию

Политолог высказался о критике в адрес Косанова

По его мнению, его зря критикуют

Фото: Shutterstock

Кандидат в президенты от национал-патриотического движения «Ұлт тағдыры» Амиржан Косанов подвергся критике со стороны оппозиции. Им не понравилось, что Косанов признал итоги выборов и осудил несанкционированные митинги. Политолог Газис Абишев считает, что оппозиция зря критикует Косанова.

«Косанов получил возможность принять участие в президентских выборах именно потому, что является умеренным политиком и изначально не планировал устраивать стачку. В результате он смог проговорить ранее табуированные в национальных СМИ темы – о необходимости демократизации, о конституционной реформе с переводом страны к парламентской форме правления, о недостатке свободы слова. Косанов получил трибуну и заявил о существующих политических проблемах, при этом никто его не шельмовал и не преследовал, а значит, думать и говорить на эти темы – уже не преступление», – считает политолог.

Абишев рассказал, что три месяца назад о Косанове знали алматинские либералы и просвещенные казахскоязычные читатели Facebook. Обладающая хоть какой-то узнаваемостью ОСДП (Общенациональная социал-демократическая партия) отказала ему в выдвижении, а сторонники пожертвовали в избирательный фонд жалкие по сути 600 тыс. тенге.

«Программы соперников должны были отъедать у него электорат: Азат Перуашев в маске Дании Еспаевой тоже говорил об идеях партии «Алаш», Садыбек Тугел выступал за развитие казахского языка и его обязательное знание для претендентов на госслужбу. Агитаторы бойкота тоже целились своей пропагандой в протестный электорат, а значит, снижали будущий результат Косанова. В итоге за Амиржана Косанова проголосовало 1,4 млн человек. Просто вспомним, что в России в 2018 году на втором месте после Путина оказался Павел Грудинин, и он набрал менее 12% при всей той протестности современной России», – поделился мнением он.

Также политолог высказался о критике, высказанной Косановым в адрес митингующих.

«Вполне оправданный политический прагматизм. На площади вышел не миллион, не 100 тыс., не 10 тыс. и даже не 5 тыс. человек. Понятно, что население Казахстана в массе своей не готово идти и митинговать, не стремится к сценарию оранжевой революции. «Закон суров, но это закон»: у власти всегда будет возможность и обоснование разогнать любой несанкционированный митинг, если он идет вразрез с законом и поддержан ничтожным числом пассионарных активистов», – рассказал Абишев.

По его мнению, Косанов смотрит на ситуацию шире: набрав 15%, он продолжит работу и будет понемногу расширять свою электоральную базу, и у него будет для этого не четыре короткие недели, а месяцы и годы. В какой-то момент поддержка Косанова в обществе достигнет 20%, потом 30%, затем 40% и выше. Если все это будет делаться в рамках закона, то и не придерешься. В одно прекрасное утро Косанов проснется с поддержкой абсолютного числа избирателей – и тогда он, конечно, будет разговаривать с властью совсем на другом языке.

«Сейчас многие в разношерстной раздробленной оппозиции критикуют Косанова. Думается, это вызвано банальной завистью. Взять хотя бы Мухтара Аблязова. Косанов – высокий статный мужчина, прекрасно изъясняющийся на казахском и русском, красноречивый и харизматичный. У него не было спонсоров-миллионеров, у него не было частного силового аппарата, за ним не стояла отлаженная республиканская партия, он был скован довольно строгими казахстанскими законами, у него было всего четыре недели на агитацию – и за него проголосовало 1,4 млн человек, что больше, чем в 2016 году набрали оппозиционные парламентские партии – «Ак Жол» и КНПК – вместе взятые. Аблязов так не может, а потому, вероятно, завидует Косанову, проигрывая ему по всем параметрам. Представьте, если бы сейчас в гонке участвовали бы лишь двое: Аблязов и Косанов, и эти двое столкнулись бы в предвыборных дебатах. Кто бы победил на этих дебатах? Аблязов, видимо, понимает – он с треском проиграл бы Косанову на этих дебатах. А зависть, как мы все знаем, толкает людей на разного рода мысли и поступки. Впрочем, завидовать Косанову может не только Аблязов, но и прочие политические «карлики» от оппозиции, ведь теперь Косанов со своими 1,4 млн голосов перешёл в другую лигу, оставив их всех позади», – завершил он.

banner_wsj.gif

«Ақжол» партиясы қалай ғана оппозицияға айналып сала береді?!» Саясаттанушылар жаңа заңға байланысты пікір білдірді

Қазақстанда «парламенттік оппозиция» ұғымы заңдастырылды

Фото: Асқар Ахметуллин

Қазақстан парламентінде бұдан былай оппозиция бар. 6 мамыр күні мәжіліс «Парламент және оның депутаттарының мәртебесі туралы» заңға өзгерістер енгізу туралы заң жобасын бірауыздан мақұлдады. 

    Депутат Азат Перуашев «парламенттік оппозиция парламенттік көпшілікке енбейді. Оппозиция саяси және әлеуметтік-экономикалық мәселелерге қатысты басқаша ұстанымда болады» деп мәлімдеген. Мәжіліс төрағасы Нұрлан Нығматуллин бұл жағдайды «тәуелсіз Қазақстан тарихында алғаш рет болып отырған тарихи оқиға» деп бағалады. 

    Оппозиция: 
•    Бір сессияда кемі бір рет мемлекет пен қоғамға қатысты өзекті мәселелер бойынша парламенттік тыңдау ұйымдастыруға бастамашылық ете алады.
•    Парламенттік сессияда кемі екі рет үкімет сағатының күн тәртібін белгілейді. 
•    Оппозиция мақұл көрмейтін заң жобаларына балама заң жобалары енгізіледі. 

Осы жаңалыққа орай саясаттанушылардың пікірін білген едік. Бұрынғы дипломат, қазіргі саясаттанушы Қазбек Бейсебаев парламенттегі бұл жаңалықтан аса жақсылық күтпеймін дейді. 

«Қазақстан парламентінде «оппозиция» ұғымы пайда болып, заң қабылдап жатыр. Ал бізде оппозиция бар ма еді? Оппозициялық партияға жол ашып жатыр ма? Кейбір партияларды заңсыз деп жауып тастады. Кейбірін тіркеуден де өткізген жоқ. Бізде тым құрыса қарапайым белсенді азаматтың өз ауданындағы мәслихатқа сайланатын құқы жоқ. Кеше ғана «Нұр Отанның» ұсыныстарын қабылдап, соның сөзін сөйлеген «Ақжол» партиясы қалай ғана оппозицияға айналып сала береді. Әрине, сенуге келмейді» дейді. 

Ол карантин біткен соң халықтың саяси белсенділігі қайта қызады деп санайды. 

«Парламент сайлауы келер жылдың наурыз айында болу керек. Бірақ мерзімінен бұрын биыл өтуі де мүмкін. Егер өтетін болса онда 2 ай бұрын хабарлағаны жөн. Биыл жазда халық ерекше белсенді болатын сияқты. Өйткені азаматтардың өзіндік пікірі қалыптасып келе жатыр. Былтыр Қосановтың сайлауға түсуі біздің қоғамның өз дауысын қорғауы үшін барын салатынын дәлелдеп берді. Алайда халық арасынан оппозиция пайда болып, парламенттен орын алса да – ол биліктің рұқсаты арқылы жүзеге асқан болуы әбден ықтимал. Қазір карантин. Оның үстіне оңтүстікті су басып әбігерген түсіп жатыр. Сондықтан мерзімінен бұрын өте қоюы екіталай. Десе де билік кез-келген уақытта шұғыл шешім қабылдап жібереді» дейді Қазбек Бейсебаев. 

Саясаттанушы Ерлан Саировтың сөзінше, бұл бастама президент Тоқаевтың Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің екінші мәжілісінде ұсынған саяси реформалық пакеті аясында жүзеге асып отыр. 

«Мұның мақсаты – парламентте аз орын алған партиялардың жұмыс істеуіне заңдық тұрғыдан кепілдік беру. Парламентте үлкен партия даусының көптігін пайдаланып бюджеттік мәселелерді өз ырқына қарай шешетін. Енді азшылық партиялардың да көзқарасы ескеріледі. Бұл бастама еліміздегі парламенттік қызметті сапалық басқа бір деңгейге шығаруға және оппозицияға деген көзқарасты өзгертуге ықпалын тигізеді. Мәселен, еліміздің түкпір-түкпірінде азаматтық белсенділер бар. Алайда жергілікті әкімдіктер оларды оппозиция деп санап, олармен жұмыс істегісі келмейді. Енді осы заң қабылданғаннан соң жергілікті жердегі азаматтық белсенділердің аудандық, облыстық әкімдіктің жұмысына белгілі бір ықпалын тигізу, әкімдіктер жұмысына бақылау жасау тетіктері де қарастырылуы мүмкін. Яғни, бұл заңды қабылдау – қазіргі саяси ландшафты өзгертудің әдісі мен тәсілі» дейді. 

Ерлан Саиров халық ортасында жүрген оппозициялық күштер де парламентке келе алады деп есептейді. 

«Егер тиісті қолды жинаса, сайлауда халықтың дауысын жинаса ондай партиялардың парламентке келуі өте орынды болмақ. Бұл – саясаттың заңдылығы. Оппозиция – мемлекеттің жауы емес, олар позициясы бөлек адамдар ғана. Оппозицияда жүрген қаншама білікті, ақылды жігіттер бар. Олар келіп, мемлекетіміздің дамуына өз үлестерін қосуы керек. Егер азаматтар шынайы бірігіп, мемлекеттің дамуына үлесін қоса алатын позитивті бағдарлама ұсынатын болса, онда олардың парламентте отыруға хақы бар» дейді саясаттанушы. 

Жас саясаттанушы Асхат Қасенғали парламентте болып жатқан өзгерістер сайлаудың да жақын қалғанын аңғартады деді. 

«Біріншіден, мұны еліміздегі парламентаризмді дамытуға жасалған қадам деп бағалаймын. Екіншіден, бұл ұсыныс парламенттік сайлаудың жақындағанын білдіреді. Менің ойымша сайлау осы жылдың күзінде өтеді. «Нұр Отан», «Ақжол» және Коммунистік партиядан бөлек, тағы бір партия келуі тиіс. Ол партия парламентте қызу талқы мен пікірталас, нақты заң жобалары бойынша қызыл кеңірдек болып таласуы тиіс. Қазақстан парламентіне қан жүгіртетін партия керек-ақ. Ол – Жанболат Мамайдың партиясы болуы мүмкін немесе басқа бір партия. Сондай-ақ «Ауыл» партиясын қосып, бес партиялы парламент жасауға да болады. Өйткені, экономиканы әртараптандыру керек деп жатырмыз. Ал ол шаруа агросаланы дамыту арқылы шешіледі. «Ауыл» партиясы сол мүддені қызғыштай қорғап, нақты ұсыныстарымен парламентте отыратын болса – бұл да бір билік тарапынан қабылданған тиімді шешім болар еді. Билік неге мұндай қадамға барды? Себебі, біздің заң шығарушы орган көппартиялы парламентке жатпайды. Барлық заң қызу талқылаусыз, бір ауыздан қолдаумен қабылданады. Сондықтан «оппозиция» ұғымын енгізуге мәжбүр. Бір жағынан халық та осындай жаңашылдықты қалап тұр. Билік оны да түсініп отыр» дейді Асхат Қасенғали. 

Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің екінші отырысында «Бізге парламенттік оппозиция институты керек. Өз пікірлерін айтып жүрген белсенді азаматтар бар. Біз ондай көзқарастарды қоғамдық пікір деп қабылдауымыз керек. Осыған байланысты парламенттегі саяси азшылық мәселесін заңдық тұрғыда реттеу қажет» деген болатын. 5 мамыр күні республикалық газетке берген сұхбатында президент саяси процестерді реформалауға қатысты парламенттің бірнеше заң жобасын қарастырып жатқанын, бұдан былай елімізде саяси партияларды құру және оппозициялық институттарды тіркеу жүйесінің жеңілдетілетінін айтқан. 

 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png