Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


2779 просмотров

Дармен Садвакасов: «Перед новым Правительством стоят сложные задачи: от тушения текущих «пожаров» до системных реформ»

По мнению эксперта, внедрение новых механизмов решения экономических и социальных вопросов назрело давно

Президент принял своевременное решение касательно отставки Кабинета министров. В экономике и особенно в решении социальных вопросов назрела необходимость новых подходов. Именно поэтому нужна новая команда и мощный импульс для обеспечения устойчивого развития страны, отметил управляющий партнер Dasco Consulting Group Дармен Садвакасов в комментарии Kursiv. 

Накопился целый ряд критических вызовов в социально-экономических вопросах, что стало триггером отставки Правительства. С приходом новой команды эти вопросы останутся на повестке дня и очень важно с первых дней работы Кабинета министров четко определить их круг. Как говорил знаменитый математик Джон Нэш, задача решена в тот момент, когда она поставлена, считает Садвакасов.

Во-первых, мы понимаем, что перед новым Кабмином в ближайшее время будут стоять вопросы «социалки», именно на этот состав нового Правительства придется выборный период. Конечно же, социальная сфера станет приоритетным вектором и можно ожидать появления в составе нового Правительства отдельного заместителя премьера, курирующего социальный блок. Тем более, что среди вопросов по улучшению социального самочувствия населения есть наболевшие вопросы самозанятых, многодетных семей, адресной поддержки. 

Во-вторых, в числе фундаментальных экономических проблем лежат проблемы банковского сектора, в том числе недостаточный уровень кредитования экономики. Статистика по БВУ отражает стабильное снижение кредитования юридических лиц, что привело к снижению предпринимательской активности и ослаблению реального сектора экономики. В новой конструкции необходимо как можно быстрее повысить эффективность взаимодействия Правительства с Национальным банком, которое на сегодня, мягко говоря, оставляло желать лучшего. 

В-третьих, на период нового Правительства в рамках завершения транзитного периода по вступлению в ВТО придется отмена различных мер поддержки отечественных товаропроизводителей. Как мы помним, Казахстан вступил во Всемирную торговую организацию в 2015 году, и в рамках этого процесса наша страна подписала соглашение по переходному периоду, срок действие которого заканчивается в конце 2020 года. То есть уже 1 января 2021 года большая часть казахстанских товаропроизводителей должна будет на равных конкурировать с зарубежными, и это, конечно, станет дополнительным вызовом для нашей экономики. 

В-четвертых, традиционно непростой блок работы будет связан с евразийской интеграцией, с работой наших представителей в Евразийской экономической комиссии. Здесь у Правительства будет достаточно сложный узел вопросов, особенно в рамках усиления санкций и непростых тенденций в экономике России. 

В-пятых, мы понимаем, что будет усиливаться конкуренция с Узбекистаном за инвестиционные потоки в регион. Как мы видим, экономика наших соседей активно открывается и перестраивается. Понятно, что у нашей экономики есть свои значимые преимущества, но недооценивать потенциал Узбекистана не стоит.  

Незакредитованность узбекской экономики, молодое население, наличие обеспеченных диаспор и отдельных влиятельных бизнесменов-соотечественников за рубежом, достаточно серьезные сырьевые ресурсы уже привлекают туда инвестиции, и это со временем будет означать переток инвестиций по направлению к Ташкенту. Здесь, я считаю, необходимо уйти от конкуренции к взаимовыгодному сотрудничеству, более активно поддержать наших предпринимателей и их устремления вести бизнес в Узбекистане. То есть ожидаемый экономический рост наших соседей необходимо использовать к взаимной выгоде двух государств. В противном случае мы увидим сокращение притоков инвестиций в нашу экономику, считает эксперт.

В-шестых, государству придется решать задачу по обеспечению бизнеса длинными и недорогими деньгами, поскольку сейчас ставки банковского кредитования за пределами возможности долгосрочного обслуживания займов бизнесом. Сегодня предприниматели ориентируются на краткосрочные кредиты и, соответственно, краткосрочные проекты. Тут нужно кардинально менять подходы и, на мой взгляд, без Национального банка Правительству будет сложно решить эту важнейшую задачу. 

К сожалению, заниматься придется одновременно как текущими «пожарами», так и более долгосрочными, системными социально-экономическими проблемами. 

Долгосрочные механизмы устойчивого роста экономики – это, пожалуй, самый сложный проект государства. Реализация стратегических проектов – это, увы, не телевизионное шоу «Голос», где можно уже на утро после выступления проснуться богатым и знаменитым. Это, скорее, Олимпийские игры, где результат подготовки будет понятен в лучшем случае только на четвертый год упорных тренировок. 

Сюда относятся вопросы развития обрабатывающей промышленности, цифровизации и технологизации производства, снижения импортозависимости, наращивания экспортного и транзитного потенциала.  

Одним из конкретных шагов в практической плоскости может стать создание отдельной программы по вопросам поддержки и развития отечественного нефтесервиса. Мы знаем, что активно проводится или будет проводиться реализация крупномасштабных даже по глобальным меркам проектов расширения на Тенгизе, Кашагане и Карачаганаке. Участие наших нефтесервисных организаций может задать высокий импульс экономике.  

По нашим оценкам, реализация такой программы позволит создать как минимум 60 тыс. полноценных рабочих мест. Однако на сегодня меры поддержки казахстанского нефтесервиса недостаточны. В частности, мы понимаем, что подрядчики на таких проектах – это уже не МСБ, а крупный бизнес, которому, например, требуется недорогой оборотный капитал, чтобы в таких проектах участвовать и конкурировать наравне с зарубежными поставщиками. 

В целом, новой команде Правительства предстоит синтезировать две противоположных по своей сути доктрины – сдержанной последовательности и решительных реформ. Придется сохранять баланс между уже взятыми ранее обязательствами по реализации целого ряда экономических программ и внедрением новых форматов менеджмента, социальной политики и экономических инструментов, на которые сегодня возник широкий спрос. Потребуется правильно разобраться в этих социально-экономических хитросплетениях, заключил Дармен Садвакасов.

*Партнерский материал подготовлен совместно с Dasco Consulting Group.


635 просмотров

Президент бастамаларын жүзеге асыру үшін қанша қаржы керек?

Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауы бойынша есептеп көрдік

ҚР Президенті Қ.Тоқаев Қазақстан халқына Жолдау  жасайтынын 10 тамызда хабарлаған еді. Сол күні оның твиттерінде «2 қыркүйекке жоспарланған Халыққа Жолдауымда есірткі бизнесі, педофилия, жыныстық зорлық-зомбылық және жеке тұлғаға қарсы жасалатын басқа да ауыр қылмыстарға қатысты жазалау шараларын қатаңдату жөнінде Парламентке және Үкіметке тапсырмалар жүктеледі» деген ақпарат шықты. 

Бәрібір алдымен  саясат

Қ.Тоқаевтың Қазақстан халқына жолдауы тікелей эфирде көрсетілмеді. Президент сайлауында негізгі қарсыласы болған саясаткер және журналист Әміржан Қосанов жолдаудың тікелей эфирде көрсетілгені орынды және әсерлі болар еді деген пікірде. «Бұл – Қ.Тоқаевтың халық алдына осындай форматта алғаш шығуы. Қоғамның да бұл жолдаудан күткен үміті үлкен. Тікелей эфир Жолдау мәтінін жағымды қабылдауға да ықпал етер еді. Оның үстіне   Жолдауда көтерілген өзекті мәселелер көп. Ақорда қоғамның сұранысына жылдам жауап қатқысы келетіні байқалып-ақ тұр. Әрине, бәріне бірдей емес. Дегенмен біздің жағдайда бұл да прогресс», – деп  атап өтті Ә.Қосанов. 

Қасым-Жомарт Тоқаев өз жолдауында әзірге ел заңнамасын батыстық үлгімен либералдандырмайтын бірден байқатты: «Мен уәде еткен саяси жаңғыру үдерісі азаматтарымыз бен мемлекетіміздің мүдделеріне сәйкес, біртіндеп үздіксіз жүзеге асырылатын болады», – деді президент.

Сонымен қатар осы негізгі принцип аясында мемлекет басшысы ретінде елімізде көппартиялықты, саяси бәсекелестікті және ой-пікірдің сан алуандығын дамытуға ықпал етіп қана қоймай, парламент депутаттарына елдегі саясами жүйенің тұрақтылығы үшін өте маңызды мәселе – митинг туралы заңнаманы жетілдіруді тапсырды. «Егер бейбіт акциялар заңның шеңберінен шықпайтын және азаматтарымыздың тыныштығын бұзбайтын болса, бұған түсіністікпен қарап, жиындарды өткізу үшін арнайы орын бөлу қажет. Мұндай орындар қаланың шетінде болмауы тиіс», – деп атап өтті Қасым-Жомарт Тоқаев. Президенттің бұл бастамасына қоғам  жақсы баға берді.  

Пилоттық жоба ретінде  жергілікті билік жұмысының тиімділігін тұрғындар тарапынан  бағалау жүйесін енгізу бастамасы да ерекше назар аударуға тұрарлық. Президент Қ.Тоқаев Қазақстан халқына жолдауында: «Мысалы, егер сауалнама немесе онлайн-дауыс беру нәтижесінде тұрғындардың 30 пайызынан астамы қала немесе ауыл әкімінің жұмысын тиімсіз деп есептесе, бұл Президент Әкімшілігінің арнайы комиссия құрып, туындаған мәселені зерттеуіне және тиісті ұсыным енгізуіне негіз бола алады», – деп атап өтті.

Миллиард анда, миллиард мында

Жолдау барысында мемлекет басшысының полиция мен ІІМ-нің өзге де құрылымдарының жұмысына көңілі толмайтыны байқалды. Осы орайда Қ.Тоқаев құқық қорғау жүйесін толық реформалау – аса маңызды міндеттердің бірі екенін атап өтті, соның нәтижесінде полицияның мемлекеттік күштік құрылымындағы бейнесі бірте-бірте өзгереді деп пайымдайды.

Президенттің пікірі бойынша, полиция қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін азаматтарға қызмет көрсететін органға айналуы тиіс. Сәйкесінше, Ішкі істер министрлігін реформалауға алдағы үш жылда 173 миллиард теңге бөлінбек.

Бұл қаражаттың басым бөлігі еңбекақыны көбейтуге, баспананы жалға алуға, халыққа қызмет көрсету қағидаты бойынша полицияның заманауи фронт-офистерін ашуға жұмсалады.

Қасым-Жомарт Тоқаев полицей қызметінің беделін арттыру қажеттігіне сенімді, ал реформаның бірінші кезеңін Әкімшілік полиция комитетінің жұмысын қайта ұйымдастырудан бастамақ.  

Айта кету керек, Президент Тоқаевтың Қазақстан халқына алғашқы жолдауы бойынша Ішкі істер министрлігін реформалауға бөлінетін қаражат аз емес. Армиядағы жалпы тәртіп пен оның қаржылық жағдайын нығайту  үшін мемлекеттің қорғаныс саласына бөлетін шығыны өседі. Мемлекет басшысының жоспары бойынша, инклюзивті болуы тиіс экономиканы дамыту аясында үкіметке шағын және микро бизнесті қолдау үшін 100 млрд теңге табу тапсырылды. Жаппай кәсіпкерлікті дамыту  ең алдымен санаға сіңген патерналистік пиғыл мен масылдықтан арылуға мүмкіндік беруі тиіс. 

«Бизнестің жаңа жол картасына» қосымша 250 млрд теңге жұмсалуымен қатар,  Қасым-Жомарт Кемелұлын алаңдатып отырған рейдерлік басып алудан қорғау үшін,  заңнамалық шаралар да қолға алынады: «Бұл мәселе жөніндегі ұстанымым  белгілі: бизнестің, әсіресе шағын және орта бизнестің дамуына кедергі келтіретін әрекеттер мемлекетке қарсы қылмыс деп танылуы тиіс». 

Түрлі әлеуметтік бағдарламаларға бөлінетін қаржы аз емес. Мәселен, 90 млрд теңге шағын елдімекендердің түйкілді мәселелерін шешуге бағытталған «Ауыл – Ел Бесігі» бағдарламасын жүзеге асыруға жұмсалады. (бұдан бұрын 30 млрд теңге бөлінген).

Алдағы 4 жылда орта мектеп мұғалімдерінің айлығын 100 пайыз көбейту жоспарланған. Сондай-ақ, мүмкіндігі шектеулі азаматтарды қолдау үшін алдағы 3 жылда мемлекет қазынасынан 58 млрд теңге бөлінбек. 

Мемлекеттік тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі үшін - 2,8 трлн, ал тұтас денсаулық сақтау жүйесін дамытуға 2,3 трлн теңге жұмсалады. Президент  алдағы үш жылда тұрмысы төмен, көп балалы отбасыларды баспанамен қамтамасыз етуге 240 миллиард теңге бөлуді тапсырды, Нұр-Сұлтан, Қарағанды, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарына газ жүргізу үшін 56 миллиард теңге бөлінеді. Сонымен қатар, Қазақстан үкіметі заманауи көлік инфрақұрылымын салуға 1,2 трлн теңге, тұрғын үй қорын жөндеу мен жаңғырту үшін несие ретінде 30 млрд теңге, су тартуға және халықты таза ауыз сумен қамтамасыз етуге 250 млрд теңге бөледі.

Ақшаны қайдан алады?

Егер бәрін қосып санасақ, Жолдауда айтылған міндеттерді жүзеге асыру үшін 7,06 трлн теңге қаржы керек, оны долларға айналдырса, $19 млрд теңге болады. Осы ретте Тоқаев бекіткен 2,19 жылғы бюджеттің кірісі 10,45 трлн теңгені құрағанымен, шығыны 11,46 трлн теңгеден асатындықтан, бұндай ірі қаржыны қайдан аламыз деген заңды сауал туындайды. Қоғам белсенділері Қ.Тоқаев жолдауындағы жоспарларды іске асыру үшін қосымша қаражат шенеуніктер қатарын 25 пайызға қысқартып, Президент айтқандай, 75 пайызы бейбәсеке жолымен өткен мемлекеттік сатып алу процесін жеңілдетіп, сондай-ақ, «Самұрық-Қазына» әл-ауқат қорының қызметін қайта қарастыру арқылы табылады деген болжам жасап отыр. Қасым-Жомарт Кемелұлының сөзінен квазимемлекеттік салада қалыптасқан жағдай оның көңілінен шықпайтынын байқауға болады. «Біздің мемлекеттік компаниялар ірі конгломераттарға айналды. Бірақ олардың халықаралық бәсекеге қабілеттілігі күмән тудырады. Біз Ұлттық әл-ауқат қоры құрылған 14 жыл ішінде халықтың әл-ауқатын арттыруға Қордың нақты қандай үлес қосқанын білуіміз керек», – деп атап өтті Қ.Тоқаев. 

Телебейненің ерекшелігі

Десе де, Президент Тоқаевтың сөзі аяқталған соң үш сағаттан кейін елдің басты телеарналары мемлекет басшысының Қазақстан халқына жолдауын эфирден көрсетті. Сол кезде жолдау қосымша реңк ала бастады. ҚР парламентінің мәжіліс залына жиналған қос палата депутаттары, үкімет мүшелері, ұлттық компаниялардың басшылары және облыс әкімдері Қасым-Жомарт Тоқаевты үнсіз және ешқандай эмоциясыз тыңдағанын байқауға болады.

Жолдау кезінде олар президенттің бастамаларына екі рет ұзақ қол шапалақтап, қошемет көрсеткенін айтсақ та жетер.

Мемлекет басшысы үкіметке 2020 жылдан бастап орта және шағын бизнесті үш жыл табыс салығынан босатудың заңнамалық негіздерін әзірлеуді тапсырған кезде бірінші рет қол соғып, қолдау көрсетті. Қосымша 5 пайыз зейнетақы жарнасын енгізуді 2023 жылға дейін шегеру де жиналғандардың көңілінен шықты. Сондай-ақ, мемлекеттік элита Президент сөзін бастағанда және аяқтағанда қол шапалақтағанымен, ұзақ овация байқалмады.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

b2-uchet_kursiv.png

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций