Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


36807 просмотров

Как возвращение Атамбаева повлияет на отношения Казахстана с Кыргызстаном?

Эксперты считают, что одним из особых пунктов разногласий между экс-президентом КР Атамбаевым и действующим Жээнбековым считается отношение официального Бишкека к руководству Республики Казахстан

Как возвращение Атамбаева повлияет на отношения Казахстана с Кыргызстаном?

Как возвращение Атамбаева повлияет на отношения Казахстана с Кыргызстаном?

Экс-президент Кыргызстана Алмазбек Атамбаев вернулся в большую политику. Но в борьбе за влияние на принимаемые решения в стране он уже не сможет противостоять нынешнему президенту Жээнбекову и вряд ли окажет серьезное влияние на взаимоотношения Казахстана и Кыргызстана, считают эксперты из КР. Подробности в материале «Къ».

Минувшую субботу 7 апреля в Кыргызстане ждали с особым нетерпением. Ожидалось, что именно в этот день празднования 8-й годовщины апрельской революции экс-президент Кыргызской Республики Алмазбек Атамбаев встанет во главе шествия, которое пройдет по центральным улицам Бишкека. Поскольку предполагалось, что в шествии примет участие до 10 тысяч сторонников Атамбаева, в кыргызском сегменте социальных сетей высказывались мнения, что тем самым бывший президент покажет действующему президенту Жээнбекову, что он не просто так вернулся в большую политику и с его силой необходимо считаться.

Атамбаев начинает и пока проигрывает

Вот только что-то у Атамбаева пошло не так. Никакого шествия так и не состоялось, как не появился экс-президент Кыргызстана на церемонии возложения цветов к мемориальной стене памяти погибших в апрельских событиях 2010 года в комплексе «Ата-Бейит», куда он был приглашен Сооронбаем Жээнбековым вместе с Розой Отунбаевой, возглавлявшей Кыргызстан в период 2010-2011 гг. И если Роза Отунбаева пришла на церемонию впервые после 2016 года, то отсутствие Атамбаева было объяснено секретариатом социал-демократической партии Кыргызстана тем, что экс-президент заболел.

Возможно, так оно и произошло на самом деле. Вот только весьма показательным стало появление в тот же важный для Кыргызстана день информации о подписанных президентом Жээнбековым распоряжениях об отставках директора Службы анализа и прогнозирования рисков ГКНБ Болота Суюмбаева и председателя ГКНБ Кыргызской Республики Абдиля Сегизбаева, которые считались людьми Атамбаева. За день до этих распоряжений в кыргызской прессе появились многочисленные рассуждения и о вероятной отставке еще одной креатуры Алмазбека Атамбаева – Генерального прокурора КР Индиры Джолдубаевой.

Все это вместе позволяет предполагать, что Атамбаев уже не является другом и спонсором президента Сооронбая Жээнбекова, о чем он неоднократно говорил в ходе президентской гонки в 2017 году. Даже несмотря на свое возвращение в большую политику 31 марта 2018 года, официально возглавив правящую социал-демократическую партию Кыргызстана. Ту самую партию, от имени и при непосредственной поддержке которой Жээнбеков стал президентом Кыргызстана. И чтобы понять, насколько эти предположения верны, «Къ» попросил прокомментировать наблюдаемую «игру престолов» по-кыргызски политолога из Бишкека Игоря Шестакова и политического обозревателя ряда кыргызстанских общественно-политических изданий Махинур Ниязову.

Был другом, стал соперником

По наблюдениям Игоря Шестакова, такое явление, как друзья в политике, скорее исключение, чем правило. В полной мере это относится и к взаимоотношениям между действующим главой Кыргызстана и экс-президентом Атамбаевым. Их можно назвать лишь политическими соратниками.

«Сейчас Сооронбай Жээнбеков, как глава государства, вряд ли себя позиционирует с СДПК. Хотя, безусловно, и эта партия, и Алмазбек Атамбаев внесли решающий вклад в его победу на президентских выборах. Однако сейчас Сооронбай Жээнбеков наверняка не нуждается в некоем партийном кураторстве со стороны Алмазбека Атамбаева», – заметил в своем комментарии «Къ» Игорь Шестаков.

При этом политолог обратил внимание нашего издания на вполне логичные действия Жээнбекова по формирование собственной команды. «Иначе его могут обвинить в лоббировании интересов или зависимости от СДПК», – подчеркнул Игорь Шестаков, отметив, что этой партии в ближайшее время придется сдавать нелегкий экзамен на консолидацию своих рядов. Связано это с возможным выходом из ее рядов родного брата Сооронбая Жээнбекова – Асылбека, которому Алмазбек Атамбаев несколько раз предлагал сдать депутатский мандат в Жогорку Кенеше, дабы в будущем не навредить действующему президенту. «Пока сложно сказать, как партия сохранит единство, если ее покинет Асылбек Жээнбеков, который имеет в СДПК немало единомышленников и является влиятельным политиком», – отметил Игорь Шестаков.

О наметившемся противостоянии между бывшим и действующим президентами Кыргызстана рассказала «Къ» и Махинур Ниязова. «Прошедший 31 марта съезд СДПК фактически доказал, что разговоры о том, что между Сооронбаем Жээнбековым и Алмазбеком Атамбаевым существуют разногласия, оказались отнюдь не слухами. Экс-президент в довольно жесткой форме раскритиковал своего «друга». Это свидетельствует о том, что Атамбаев недоволен самостоятельностью Жээнбекова.

В частности Атамбаев считает, что действующего президента вводят в заблуждение люди из его окружения, подсовывая документы, которые он, как в случае с выступлением на Совете безопасности 8 февраля 2018 году (о борьбе с коррупцией в верхних эшелонах власти. – «Къ»), зачитывает не глядя. Поэтому Атамбаев якобы и вынужден вернуться в политику, иначе «кто же будет говорить Жээнбекову неприятные вещи?!», – заметила в беседе с «Къ» Махинур Ниязова.

На что разозлился Атамбаев

Кстати, одним из особых пунктов разногласий между Атамбаевым и Жээнбековым считается отношение официального Бишкека к руководству Республики Казахстан. По информации Махинур Ниязовой, в правительственных кулуарах было много разговоров о недовольстве Атамбаева решением Жээнбекова поехать на мартовский саммит лидеров стран Центральной Азии в Астану. «Отмечалось, что Атамбаев просил отправить туда премьер-министра Сапара Исакова. Но Сооронбай Жээнбеков отказал. Сам полетел. Еще больше Атамбаева вывела из себя облетевшая Кыргызстан фотография, где Нурсултан Назарбаев подходит к Жээнбекову. То, что он недоволен хорошими отношениями Назарбаева и Жээнбекова – очевидно», – отметила Махинур Ниязова.

Несмотря на особую позицию Алмазбека Атамбаева по отношению к официальной Астане, о важности сотрудничества между Кыргызстаном и Казахстаном заметил в беседе с «Къ» и Игорь Шестаков. «Казахстан был, есть и будет одним из стратегических партнеров Кыргызстана. За внешнюю политику в нашей стране сейчас отвечает Сооронбай Жээнбеков, который буквально сразу с момента своего избрания, обозначил конструктивный курс на сотрудничество с Астаной. И очень важно, чтобы кыргызстанские и казахстанские предприниматели, а также обычные граждане наших стран не испытывали проблем при пересечении границы. Для того, чтобы такие проблемы впредь не возникали, и должны эффективно работать президенты и правительства обоих государств», – подчеркнул Игорь Шестаков.

В ожидании «реванша»

Между тем после событий последних дней, в социальных сетях Кыргызстана появилось новое мнение, согласно которому Атамбаев может взять «реванш» у Жээнбекова, в том числе и по вопросу об отношениях с официальной Астаной. Другое дело, что сделать это, обладающий многомиллионным состоянием экс-президент Атамбаев, может только инициировав досрочные выборы в Жогорку Кенеш (парламент Кыргызстана. «Къ»), став после них в случае победы СДПК либо Торагой (спикером парламента. «Къ»), либо премьер-министром. И здесь мнения наших экспертов несколько разошлись.

Так, Игорь Шестаков считает этот сценарий вполне реальным. «Партии «Республика» и «Ата-Мекен» остались без своих лидеров (Омурбек Бабанов из «Республики» покинул Кыргызстан из-за обвинений в попытке захвата власти, а Омурбек Текебаев из «Ата-Мекена» находится под арестом по обвинению в мошенничестве и коррупции. «Къ»), и их политические позиции сильно ослабли. Далеки от устойчивости партии «Кыргызстан» и «Онгуу – Прогресс». Поэтому вполне реально, что осень Кыргызстан начнет с такого сценария. Правда, для этого сценария на политической арене нашей страны должны появиться новые влиятельные объединения», – заметил в беседе с «Къ» политолог из Бишкека.

В свою очередь Махинур Ниязова считает, что Сооронбай Жээнбеков сделает все возможное и невозможное, чтобы не допустить досрочных выборов в Жогорку Кенеш, поскольку они ему крайне невыгодны. «Большинство депутатов тоже не хотят досрочных выборов. Потому как понимают, что не попадут в новый состав парламента, поскольку Атамбаев наверняка отсеет всех «непослушных». И все это вызывает тревогу, так как наметилась тенденция деления на север-юг. Многие делегаты, которых с подачи Атамбаева не пустили на съезд правящей СДПК – южане. И депутаты, которыми недоволен экс-президент – южане. Наконец, Сооронбай Жээнбеков – южанин», – заметила в своем комментарии «Къ» Махинур Ниязова.

Как бы то ни было, но пока отношения между Кыргызстаном и Казахстаном можно назвать позитивными. Во всяком случае, после встречи Жээнбекова и Назарбаева товары из Кыргызской Республики вновь появились на полках казахстанских магазинов и гипермаркетов. Соответственно, остается надеяться, что все вероятные действия экс-президента Кыргызстана Алмазбека Атамбаева не навредят гражданам наших стран.


635 просмотров

Президент бастамаларын жүзеге асыру үшін қанша қаржы керек?

Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауы бойынша есептеп көрдік

ҚР Президенті Қ.Тоқаев Қазақстан халқына Жолдау  жасайтынын 10 тамызда хабарлаған еді. Сол күні оның твиттерінде «2 қыркүйекке жоспарланған Халыққа Жолдауымда есірткі бизнесі, педофилия, жыныстық зорлық-зомбылық және жеке тұлғаға қарсы жасалатын басқа да ауыр қылмыстарға қатысты жазалау шараларын қатаңдату жөнінде Парламентке және Үкіметке тапсырмалар жүктеледі» деген ақпарат шықты. 

Бәрібір алдымен  саясат

Қ.Тоқаевтың Қазақстан халқына жолдауы тікелей эфирде көрсетілмеді. Президент сайлауында негізгі қарсыласы болған саясаткер және журналист Әміржан Қосанов жолдаудың тікелей эфирде көрсетілгені орынды және әсерлі болар еді деген пікірде. «Бұл – Қ.Тоқаевтың халық алдына осындай форматта алғаш шығуы. Қоғамның да бұл жолдаудан күткен үміті үлкен. Тікелей эфир Жолдау мәтінін жағымды қабылдауға да ықпал етер еді. Оның үстіне   Жолдауда көтерілген өзекті мәселелер көп. Ақорда қоғамның сұранысына жылдам жауап қатқысы келетіні байқалып-ақ тұр. Әрине, бәріне бірдей емес. Дегенмен біздің жағдайда бұл да прогресс», – деп  атап өтті Ә.Қосанов. 

Қасым-Жомарт Тоқаев өз жолдауында әзірге ел заңнамасын батыстық үлгімен либералдандырмайтын бірден байқатты: «Мен уәде еткен саяси жаңғыру үдерісі азаматтарымыз бен мемлекетіміздің мүдделеріне сәйкес, біртіндеп үздіксіз жүзеге асырылатын болады», – деді президент.

Сонымен қатар осы негізгі принцип аясында мемлекет басшысы ретінде елімізде көппартиялықты, саяси бәсекелестікті және ой-пікірдің сан алуандығын дамытуға ықпал етіп қана қоймай, парламент депутаттарына елдегі саясами жүйенің тұрақтылығы үшін өте маңызды мәселе – митинг туралы заңнаманы жетілдіруді тапсырды. «Егер бейбіт акциялар заңның шеңберінен шықпайтын және азаматтарымыздың тыныштығын бұзбайтын болса, бұған түсіністікпен қарап, жиындарды өткізу үшін арнайы орын бөлу қажет. Мұндай орындар қаланың шетінде болмауы тиіс», – деп атап өтті Қасым-Жомарт Тоқаев. Президенттің бұл бастамасына қоғам  жақсы баға берді.  

Пилоттық жоба ретінде  жергілікті билік жұмысының тиімділігін тұрғындар тарапынан  бағалау жүйесін енгізу бастамасы да ерекше назар аударуға тұрарлық. Президент Қ.Тоқаев Қазақстан халқына жолдауында: «Мысалы, егер сауалнама немесе онлайн-дауыс беру нәтижесінде тұрғындардың 30 пайызынан астамы қала немесе ауыл әкімінің жұмысын тиімсіз деп есептесе, бұл Президент Әкімшілігінің арнайы комиссия құрып, туындаған мәселені зерттеуіне және тиісті ұсыным енгізуіне негіз бола алады», – деп атап өтті.

Миллиард анда, миллиард мында

Жолдау барысында мемлекет басшысының полиция мен ІІМ-нің өзге де құрылымдарының жұмысына көңілі толмайтыны байқалды. Осы орайда Қ.Тоқаев құқық қорғау жүйесін толық реформалау – аса маңызды міндеттердің бірі екенін атап өтті, соның нәтижесінде полицияның мемлекеттік күштік құрылымындағы бейнесі бірте-бірте өзгереді деп пайымдайды.

Президенттің пікірі бойынша, полиция қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін азаматтарға қызмет көрсететін органға айналуы тиіс. Сәйкесінше, Ішкі істер министрлігін реформалауға алдағы үш жылда 173 миллиард теңге бөлінбек.

Бұл қаражаттың басым бөлігі еңбекақыны көбейтуге, баспананы жалға алуға, халыққа қызмет көрсету қағидаты бойынша полицияның заманауи фронт-офистерін ашуға жұмсалады.

Қасым-Жомарт Тоқаев полицей қызметінің беделін арттыру қажеттігіне сенімді, ал реформаның бірінші кезеңін Әкімшілік полиция комитетінің жұмысын қайта ұйымдастырудан бастамақ.  

Айта кету керек, Президент Тоқаевтың Қазақстан халқына алғашқы жолдауы бойынша Ішкі істер министрлігін реформалауға бөлінетін қаражат аз емес. Армиядағы жалпы тәртіп пен оның қаржылық жағдайын нығайту  үшін мемлекеттің қорғаныс саласына бөлетін шығыны өседі. Мемлекет басшысының жоспары бойынша, инклюзивті болуы тиіс экономиканы дамыту аясында үкіметке шағын және микро бизнесті қолдау үшін 100 млрд теңге табу тапсырылды. Жаппай кәсіпкерлікті дамыту  ең алдымен санаға сіңген патерналистік пиғыл мен масылдықтан арылуға мүмкіндік беруі тиіс. 

«Бизнестің жаңа жол картасына» қосымша 250 млрд теңге жұмсалуымен қатар,  Қасым-Жомарт Кемелұлын алаңдатып отырған рейдерлік басып алудан қорғау үшін,  заңнамалық шаралар да қолға алынады: «Бұл мәселе жөніндегі ұстанымым  белгілі: бизнестің, әсіресе шағын және орта бизнестің дамуына кедергі келтіретін әрекеттер мемлекетке қарсы қылмыс деп танылуы тиіс». 

Түрлі әлеуметтік бағдарламаларға бөлінетін қаржы аз емес. Мәселен, 90 млрд теңге шағын елдімекендердің түйкілді мәселелерін шешуге бағытталған «Ауыл – Ел Бесігі» бағдарламасын жүзеге асыруға жұмсалады. (бұдан бұрын 30 млрд теңге бөлінген).

Алдағы 4 жылда орта мектеп мұғалімдерінің айлығын 100 пайыз көбейту жоспарланған. Сондай-ақ, мүмкіндігі шектеулі азаматтарды қолдау үшін алдағы 3 жылда мемлекет қазынасынан 58 млрд теңге бөлінбек. 

Мемлекеттік тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі үшін - 2,8 трлн, ал тұтас денсаулық сақтау жүйесін дамытуға 2,3 трлн теңге жұмсалады. Президент  алдағы үш жылда тұрмысы төмен, көп балалы отбасыларды баспанамен қамтамасыз етуге 240 миллиард теңге бөлуді тапсырды, Нұр-Сұлтан, Қарағанды, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарына газ жүргізу үшін 56 миллиард теңге бөлінеді. Сонымен қатар, Қазақстан үкіметі заманауи көлік инфрақұрылымын салуға 1,2 трлн теңге, тұрғын үй қорын жөндеу мен жаңғырту үшін несие ретінде 30 млрд теңге, су тартуға және халықты таза ауыз сумен қамтамасыз етуге 250 млрд теңге бөледі.

Ақшаны қайдан алады?

Егер бәрін қосып санасақ, Жолдауда айтылған міндеттерді жүзеге асыру үшін 7,06 трлн теңге қаржы керек, оны долларға айналдырса, $19 млрд теңге болады. Осы ретте Тоқаев бекіткен 2,19 жылғы бюджеттің кірісі 10,45 трлн теңгені құрағанымен, шығыны 11,46 трлн теңгеден асатындықтан, бұндай ірі қаржыны қайдан аламыз деген заңды сауал туындайды. Қоғам белсенділері Қ.Тоқаев жолдауындағы жоспарларды іске асыру үшін қосымша қаражат шенеуніктер қатарын 25 пайызға қысқартып, Президент айтқандай, 75 пайызы бейбәсеке жолымен өткен мемлекеттік сатып алу процесін жеңілдетіп, сондай-ақ, «Самұрық-Қазына» әл-ауқат қорының қызметін қайта қарастыру арқылы табылады деген болжам жасап отыр. Қасым-Жомарт Кемелұлының сөзінен квазимемлекеттік салада қалыптасқан жағдай оның көңілінен шықпайтынын байқауға болады. «Біздің мемлекеттік компаниялар ірі конгломераттарға айналды. Бірақ олардың халықаралық бәсекеге қабілеттілігі күмән тудырады. Біз Ұлттық әл-ауқат қоры құрылған 14 жыл ішінде халықтың әл-ауқатын арттыруға Қордың нақты қандай үлес қосқанын білуіміз керек», – деп атап өтті Қ.Тоқаев. 

Телебейненің ерекшелігі

Десе де, Президент Тоқаевтың сөзі аяқталған соң үш сағаттан кейін елдің басты телеарналары мемлекет басшысының Қазақстан халқына жолдауын эфирден көрсетті. Сол кезде жолдау қосымша реңк ала бастады. ҚР парламентінің мәжіліс залына жиналған қос палата депутаттары, үкімет мүшелері, ұлттық компаниялардың басшылары және облыс әкімдері Қасым-Жомарт Тоқаевты үнсіз және ешқандай эмоциясыз тыңдағанын байқауға болады.

Жолдау кезінде олар президенттің бастамаларына екі рет ұзақ қол шапалақтап, қошемет көрсеткенін айтсақ та жетер.

Мемлекет басшысы үкіметке 2020 жылдан бастап орта және шағын бизнесті үш жыл табыс салығынан босатудың заңнамалық негіздерін әзірлеуді тапсырған кезде бірінші рет қол соғып, қолдау көрсетті. Қосымша 5 пайыз зейнетақы жарнасын енгізуді 2023 жылға дейін шегеру де жиналғандардың көңілінен шықты. Сондай-ақ, мемлекеттік элита Президент сөзін бастағанда және аяқтағанда қол шапалақтағанымен, ұзақ овация байқалмады.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

b2-uchet_kursiv.png

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций