Перейти к основному содержанию
2346 просмотров

Когда Казахстан перестанет покупать «ножки Буша»

На данный момент производство мяса птицы только наполовину покрывает внутреннюю потребность

Автор: David Tadevosian

Министерство сельского хозяйства обещает обеспечить импортозамещение по мясу птицы к 2021 году, птицеводы отодвигают достижение этой цели до 2023 года и настаивают на дополнительной господдержке.

Избавиться от «ножек Буша» за два года пообещал глава Минсельхоза Сапархан Омаров, хотя пока производство мяса птицы в Казахстане только наполовину покрывает внутреннюю потребность. Программа развития отрасли предусматривает, что к 2021 году объем производства достигнет 300 тыс. т – это почти весь объем потребления республики. А в 2027 году, согласно той же программе, производство мяса птицы в РК вырастет до 740 тыс. т, из них 150 тыс. т уйдет на экспорт. Для сравнения: экспорт мяса птицы в 2017 году составлял 11 тыс. т.

Справедливости ради стоит отметить, что производство мяса птицы в стране действительно растет, но не так быстро, какпредусмотрено отраслевой программой. Запланированный объем производства на 2018 год – 220 тыс. т, реальный – 190 тыс. По оценке главы Союза птицеводов РК Руслана Шарипова, казахстанские производители все-таки достигнут показателя в 200 тыс. т.

«Будет запущена крупная фабрика в Алматы «КазРосбройлер», она будет давать 30 тыс. т мяса птицы. Есть еще три-четыре инвестора, которые хотят строить новые производства – крупные птицефабрики. Макинская птицефабрика сейчас вторую очередь заводит. Поэтому я считаю, что в ближайшие три-четыре года мы будем полностью себя обеспечивать мясом птицы», – говорит Шарипов.

Отраслевая программа развития птицеводства предполагала, что в 2019 году в стране будет произведено 274 тыс. т мяса птицы.

Почему курица важнее яйца 

По оценке мировых экспертов, с 2010 по 2050 год объем производства мяса в мире увеличится на 70% и составит 505 млн т. При этом прогнозируемый рост объемов производства для свинины – 59,3%, для говядины – 28%, а для птицы – 122,5%. 

«Мясо птицы в мире по потреблению вышло на первое место в мире еще в 2016 году. В 2017 году в мире произведено 122 млн т мяса птицы, свинина на втором месте – 119 млн, говядина только 66 млн и баранина – 9 млн т – такие цифры приводит президент Евразийской птицеводческой ассоциации Владимир Фисинин

Он отмечает, что сейчас в глобальных масштабах ставка действительно делается на развитие птицеводства, но обращает внимание, что вызовом для отрасли станет сокращение кормовой базы на фоне нехватки плодородных земель. Второй вызов для отрасли, по его мнению, – необходимость диверсификации кормов: пшеница идет на биотоп­ливо, поэтому нужно наращивать производство кукурузы и сои как альтернативы. Эта задача актуальна и для России, и для Казахстана. Еще одна нерешенная проблема связана с биобезопасностью. 

«Болезни птиц кочуют вместе с родительскими стадами повсеместно», – констатирует Фисинин. По мнению эксперта, здесь должно помочь выведение собственных пород – в России на эти цели выделено около 5 млрд рублей, в Казахстане этот вопрос на государственном уровне не поднимался. 

Чем «птичий грипп» в России чреват для Казахстана

Необходимость собственного племенного птицеводства обозначил и Руслан Шарипов. 

«У нас нет своих племенных репродукторов, прародителей – мы закупаем их за рубежом. А когда закупаешься за границей, всю заразу завозишь оттуда, и с каждым завозом мы садимся на иглу вакцинации», – говорит глава отраслевого союза. Шарипов напоминает, что в Казахстане были свои по­роды – несушка породы «Алатау» стойко переносила не только  суровые климатические условия, но и нарушения в режиме кормления или в рационе. Импортные курицы в таких случаях перестают нестись на два-три месяца, а «Алатау» способна была восстанавливаться за считаные дни. 

Несколько казахстанских компаний сейчас пытаются заниматься разведением племенных пород и даже экспортируют цыплят в соседние страны. Но при этом, по словам Светланы Ивановой, директора ТОО «Когер», это как раз одно из таких предприятий – ждут государственной поддержки. Сейчас репродуктор «Когер» производит около 2,5 млн цыплят в год, 60% из них уходит на экспорт.

«В Казахстане племенных предприятий, по большому счету, нет. Мы одни из первых открывали репродуктор 10 лет назад, – говорит Иванова. – Сейчас наш племенной репродуктор широко известен в Таджикистане, могу сказать с уверенностью: 85% рынка Таджикистана – это наши цыплята. Мы успешно экспортируем цыплят, а в своей стране должной поддержки не находим».

Вариант поддержки со стороны государства она видит в возврате НДС за поставки племенных цыплят и в установлении зеленого коридора при прохождении таможенной очистки на границе. Узбекская таможня, транзитом через которую казахстанский товар идет в Таджикистан, обеспечивает казахстанскому производителю досмотр за 15 минут, а казахстанская, по словам Ивановой, растягивает процедуру на часы. 

В то же время директор ТОО «Когер» констатирует: первые меры поддержки в пользу отечественного репродуктора приняты – государство ввело дотацию для покупателя при покупке цыплят у местного производителя. 

856849158.jpg

И снова фуражный фонд

Следующим шагом, по мнению птицеводов, должно стать появление фуражного фонда объемом как минимум в 300 тыс. т. Идея 10-летней давности реанимирована из-за скачка цен на зерно – оно занимает около 70% в себестоимости мяса птицы и яйца. 

«Цена на зерно и жмых возросла по сравнению с прошлым годом вдвое, – рассказывал директор ТОО «Фирма Алекри» Александр Прядко. – Еще до нового года мы закупали зерновые по 30–35 тыс. тенге, сейчас – по 65–70 тыс. за тонну. Удорожание – просто фатальная необходимость, никогда себестоимость яйца еще не подходила к 18–20 тенге за штуку, а для того чтобы нам развиваться, рентабельность должна быть не менее 20–25%. Мы сейчас продаем яйца по 22 тенге за штуку», – поясняет он. 

По словам производителя, птицеводы могли бы оставить цены при гарантии сохранения низких осенних цен на кормовые в течение всего года. Закупать корма впрок птицеводы не могут: нет ни оборотных средств, ни площадей для хранения. Поэтому стать таким закупщиком, по мнению птицеводов, должно государство.

Управляющий директор – член правления АО «НК «Продовольственная контрактная корпорация» Сабит Кашкимбаев в интервью «Курсиву» заявлял, что проблему нехватки «оборотки» для закупа фуража и недостаточности мощностей для его круглогодичного хранения может решить и «Продкорпорация», если ей выделят на это бюджетные средства. Правда, Кашкимбаев при этом акцентировал внимание на необходимости гарантий по полному освоению заготовленного объема. 

В 2018 году импорт мяса птицы в Казахстан из США, по данным ITC, составил 106 тыс. т, это примерно треть объема потребления страны. Судя по складывающимся в отрасли тенденциям, мясу птицы казахстанского производства будет непросто вытеснить с рынка дешевые «ножки Буша».

banner_wsj.gif

350 просмотров

«Арамшөппен күресудің жолы көп». Маман ауыл шаруашылығына аса қажет дәрі-дәрмектерді қайдан алуға болатынын айтты

«БАСФ Центральная Азия» компаниясының техникалық қолдау маманы Нариман Масалиевпен сұхбат

Фото: автордікі

«БАСФ Центральная Азия» компаниясы – әлемдік химия нарығы саласындағы көшбасшы ұжымның бірі. Олар әртүрлі химикат, оның ішінде индустриалды,  мұнай-газ, экология және ауыл шаруашылығы саласында белсенді өндіріс ошақтарын құрып отыр. Компания еліміз тәуелсіздік алғалы бері Қазақстан нарығында қызмет көрсетіп келе жатыр. Спикеріміз Нариманмен компанияның ауыл шаруашылығындағы маңызы, қазіргі көктемгі егіс жұмыстары қарсаңындағы ерекшеліктер жайында сұхбат құрдық. 

– Нариман, сөз басын компания жайлы мәліметтен бастасақ?

– Біздің компания тікелей өндіруші болып саналады. Ауыл шаруашылығы үшін негізінен пестицидтер (түрлі ауру, арамшөп және зиянкестермен күресуге арналған құралдар) шығарады. Ол арамшөп, зиянкес және аурулармен күресуде үлкен рөл атқарады. Пестицидтерден бөлек  біздің компаниямызда жоғары сапалы күнбағыстың, рапстың, мақтаның және түрлі көкөністердің тұқымдары бар. Ал компания Қазақстан нарығын пестицидтармен қамтамасыз ету жағынан алғашқы төртікке кіреді. Шығыс пен солтүстік үшін де жақсы танымалмыз, оңтүстік өңірде де белсенділігіміз жоғары. Компанияның өндіріс зауыттары Германия, Испания, Франция, АҚШ, Ресей елдерінде орналасқан. Қажетті өнімдерді тікелей сол жақтан алдырамыз. 

– Егіс алқабына қажетті ең маңызды дәрі-дәрмектер қандай?

– Дәрі-дәрмектер ауыл шаруашылығы үшін өте керек нәрсе. Мәселен, Алматы облысы, Сарқан ауданында гербицидтер өте қажет. Гербицид – арамшөптерді өлтіретін дәрі ғой. Мұнда негізінен қызылша мен майбұршақ көп өсіріледі. Қызылша мен майбұршақ егістігіндегі негізгі кедергі – арамшөп. Мұндағы фермерлермен тығыз жұмыс істейміз. Қазір біз Сарқанда жүрміз және мұндағы майбұршақ егісіне гербицид қолданып жатырмыз. Майбұршақ егістігінде қолданылатын гербицидтердің  ішіндегі көпшілік фермерлерге танымал біздің өнім – Базагран деп аталады. Күздік бидай егісінде ауруларға қарсы қолданылатын Рекс дуо  деген фунгицидіміз бар. Оны бәрі жақсы көріп, жақсы пайдаланады, ал солтүстіктегі қолданысы өте жоғары. Биыл елімізде біздің  жаңа бір өнім пайда болды. Атауы – Систива. Ол да фермерлер үшін өте тиімді. Жалпы, кез-келген заттың мерзімі өте бастаса көгеріп кетеді ғой. Нан да, киім де көгереді. Яғни, ол жерде саңырауқұлақ пайда болды деген сөз. Ол – ауру. Есік алдындағы қызанақ пен қиярдың жапырақтарының түсі өзгеріп жатса,  ол қоректік элемент  жетіспей жатуынан болуы да мүмкін. Астық дақылдары үшін бірінші проблема – арамшөп болса, екіншісі – аурулар. Өйткені солтүстік өңірлерде жауын-шашын көп болғандықтан саңырауқұлақ аурулары жиі пайда болады. Сондықтан олар бірінші тұқымды дәрілейді, ол дәрі бидай өсіп түптенгенге дейін сақтап береді. Одан кейін жапырақтарына аурулар түсе бастайды. Ал Систива астық дақылдарын ұзақ уақытқа дейін сақтап, ұзақ мерзімге дейін күш береді. Мұның ұтымды тұсы көп. Өйткені қатты жауын жауып тұрса фермер егістікке техникамен кіре алмайды. Кірген күнде де қаншама гектар жерді аралап, бәрін бақылап, дәрі сеуіп шығу да қиын. Сондықтан систива көп көмек береді. Бұл өнімді қолдануды биыл бастадық.

– Пандемия сіздердің кәсіпке кедергісін келтірді ме?

– Карантин бізге де  әсерін тигізді.  Біздің логистик мамандар өнімдерді Қазақстанға алып келіп, кедендік рәсімдеу жасап үлгерді. Сондықтан қазір сатылым еркін жүзеге асып жатыр. Бірақ бір айдай Алматы қаласынан шыға алмай қалдық. Сол себепті, жыл сайын жасайтын тәжірибелерімізге кешіктік. Қазір өңірлерге баруға рұқсат алып, жұмыстарымызды бастап жатырмыз. 

– Арамшөппен күресу үшін ерте көктемде, алқапқа олар шықпай тұрып себілу керек пе дәрілер? 

– Оңтүстікке қарағанда солтүстік облыстарда бұл әдіс жиі қолданылады. Селективті гербицидтер де  бар. Мысалы, бидайдың арасында арамшөп өсіп тұр делік. Соған арналған дәріні шашқан соң, арамшөп өледі де, бидай аман тұра береді. Ал сіз айтқандай егіс басталмай тұрып себілген дәрілер арамшөптерді жаппай өлтіреді. Сөйтіп, біржола тазалап алып, егу жұмыстарын бастайды. 

– Жаңадан бастаған, әлі бір ізге түсе алмай жүрген шаруашылықтар да бар ғой. Олар сіздердің өнімдерді қай жақтан және қалай ала алады?

– Біз күзге дейін егіс даласында жүреміз. Жалпы, тәжірибе жасаудағы мақсатымыз – дәрінің тиімділігіне фермерлердің көздерін жеткізу. Жеке өзім бірнеше облыста ондаған тәжірибе жасап шығамын. Күзде солардың мәліметтерін жинау арқылы есеп жасап, соған байланысты жаңа жылдан соң қаңтар, ақпан айларында аудандарда қыстық семинарлар өткіземіз. Сол кезде фермерлерді шақырып, оларға өз өнімдерімізді таныстырып, жасаған тәжірибеміздің жетістігі мен кемшіліктерін түсіндіріп, тәжірибе бөлісеміз. Фермерлерді өзіміз тікелей шақырғаннан бөлек, ресми дистрибьюторларымыз және ауыл шаруашылығы департаменттері арқылы да шақырту жібереміз. Әлеуметтік желі арқылы да жұмыс жүргіземіз. Сондықтан бәрі тегіс құлақтанады. Ал семинарлар тегін болады. Ал гербицидтерді, басқа да дәрі-дәрмекті алу бойынша фермерлер тікелей дистрибьюторларға хабарласса болады. Олар республика бойынша жұмыс істейді. 

– Бізде егістік жерлерді пайдаланудың белгілі бір шарттары бар ма? Бір егістік алқаптың өнімділік мерзімі қанша жыл?

– Ауыл шаруашылығында «ауыспалы егіс» деген түсінік бар. Жерді ауыстырып отырмаса топырақ құнарсызданады, өнім азаяды. Әр дақылдың биологиялық ерекшелігі, әрбірінің жақсы көретін элементі бар. Яғни, әр дақылдың өсіп-жетілуі үшін азот, фосфор және калийден бөлек түрлі микроэлементтер қажет. Ал бір жерге бір дақылды жыл сайын еге берсек топырақ құрамындағы элементтер қорын азайтып аламыз. Бірақ топырақ құлдырағанымен, қалпына келе алады. Оның өзін ауыспалы егіс арқылы құтқарамыз. Бірнеше танапты ауыспалы егіс болуы мүмкін. Мәселен, Сарқанда қызылша, соя, арпа ауысып егіледі. Бірінен кейін бірін алмастырып отырады. Сосын пар деген заңдылық бар. Бұл солтүстікте міндетті талап. Яғни, жерге ештеңе екпей бір жыл бос қалдырады. Сөйтіп, келесі жылы келесі танапты бос қалдырады. Солай бәрін аралап ауыстырып егіп шығады. 
Ауыспалы егіс арамшөптермен күресу үшін де тиімді. Бір дақылды еге берсеңіз арамшөптер де қатты дамып кетуі мүмкін. Мысалы, жүгеріден кейін арамшөппен күресу өте ыңғайлы. Қысқасы, ауыспалы егіс бір жағынан құнарды сақтаса, екінші жағынан арамшөп, зиянкестермен күресте біраз жеңілдік сыйлайды. Дақыл жапырағындағы аурулар кейде топырақта қыстап шығады. Сөйтіп, келер жылы сол жерге тағы да сол дақыл егілсе, ол одан сайын қатты ауыратын болады. Өйткені аурулардың өзі бөлінеді. Бір аурулар бір дақылды жақсы көріп, соны айналшықтай береді. Сондықтан дақылдарды жиі алмастырып отыру – аурудан құтылудың жолы. Көкөніс дақылдарының ауыспалы егіс заңдылықтары басқаша. Мынадан кейін мынау егіледі дегендей. Ол кәдімгідей университетте оқытылады. Бірақ оңтүстікте алқаптың есін жиғызып алатын дақыл – жоңышқа болып саналады. Тағы бір заңдылық бар: егер сіз тұрақты өнім алғыңыз келсе – арамшөппен күресесіз, ал жоғары өнім алғыңыз келсе – тыңайтқыш қолдану керек. 

– Дәрі-дәрмектер сатылымы қай кезде белсенді жүргізіледі?

– Жаңа жылдан бюджет, бағалар қайта қаралып, жаңа баға белгіленеді.  Сөйтіп, сатылым қыстан басталып, жазға дейін белсенді жүреді. Негізінде фермерлер алдын ала алып, қоймаларына жинап тастайды. Гербицидтер 3 жылға дейін жарамды. 
 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png