Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


334 просмотра

Мұнайлы аймақ өзін электр энергиясымен неліктен қамтамасыз ете алмайды?

Себебін «Курсив» тілшісі анықтап көрді

Фото: Shutterstock.com

Атырауда екі жыл қатарынан жаздыгүні  жарық қайта-қайта өшіп қалып жүр. Жарықтың сөнуіне энергия өндіретін жергілікті кәсіпорын қуатының жетіспеуі және көрші облыстардағы өндірушілердің қажетті энергияны толық көлемде жеткізбеуі себеп. Электр энергиясы тапшылығының орнын толтыру үшін жергілікті билік өнеркәсіп кәсіпорындарымен келісімге келуге мәжбүр.

Жүйедегі іркіліс

Маусымда ауа температурасы 40 градусқа дейін көтерілген шақта, Атырау былтырғыдай жарықты өшіретін әдетіне басты. 

Өңірдегі электр энергиясын негізгі тасымалдаушы және таратушы – «Атырау Жарық» АҚ баспасөзге таратқан хабарламасында «Атырау облысындағы аптап ыстыққа байланысты, электр энергиясын тұтыну көлемі күрт өсті. Негізгі өндіруші  – «Атырау ЖЭО» АҚ электр энергиясын толық жеткізу режимінде жұмыс істеп тұр» деп мәлімдеді. 

Компания өкілдерінің түсіндіруі бойынша, Орал-Атырау бағытындағы электр желісі Батыс Қазақстан облысынан энергия жеткізетін бөлігінің өткізгіштігі төмендетілген. Өйткені қуат 130 МВт/с деңгейіне жеткен кезде апатқа қарсы автоматтар – жүктемені автоматты түрде өшіру жүйесі іске қосылады. 

Атырау облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Мұрат Иғалиев аймақта электр энергиясын өндіру көлемі нақты 740 МВтты құрайтынын, ал тұтыну көлемі одан 200-300 МВт артық екенін айтады. Бұл ретте, жеке электр станциялары бар және өндірістік қажеттіліктерге энергия шығаратын облыстағы өнеркәсіп кәсіпорындарынан көмек сұрауға тура келеді.

Атырау облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының  ақпаратына сәйкес, қазіргі кезде облыстағы бес компания электр қуатын өнеркәсіптік деңгейде өндіреді. Соның ішінде генерациясы ең жоғары, қуаттылығы 480 МВт станция Теңізшевройлға тиесілі. ТШО-ның электрстанциясы сағатына ең көбі 440 МВТ қуат өндірсе, кәсіпорынның өзі сағатына 223 МВт энергия тұтынады. Қуаттылығы жағынан екінші орында «Атырау жылу электр орталығы» АҚ тұр, бұл кәсіпорын облыс тұрғындарын жарықпен қамтамасыз етеді. Атырау ЖЭО-ның  қуаттылығы 414 МВт-қа жетеді және сағатына 261 МВ энергия өндіреді. Ал үшінші ірі өндіруші  «Норт Каспиан Оперейтинг Компани» кәсіпорны өндіретін энергия көлемі – 330 МВт. Сондай-ақ «Атырау МӨЗ» ЖШС және «Sagat Energy» ЖШС өз қажеттіліктері үшін 26 және 9 МВт шығара алады. Алайда ТШО, НКОК және Атырау МӨЗ энергияны өздері өндіретін көлемнен артық тұтынады.

Сонымен қатар, облыс орталығынан 200 шақырым қашықтықта жатқан Исатай ауданының Манаш ауылында қуаты 52 МВтты құрайтын жел электр стансасы бар. Алайда Мұрат Иғалиевтің айтуынша, бұл станция толық қарқынмен жұмыс істеуге дайын емес, сондықтан сағатына 10-12 МВт қана өндіреді. Сондықтан жергілікті билік аумағында қуаты 310 МВт газ турбина электрстанциясы салынып жатқан «Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» өкілдерімен алдағы 2-3 жыл аймаққа жетіспейтін энергия орнын толтыруы үшін келіссөздер жүргізілуде.

Дегенмен, анда-санда энергия жеткізу туралы келісім бұзылып тұрады. Атырау облыстық энергетика және коммуналдық шаруашылық басқармасы бастығының орынбасары Данияр Мұқышевтың айтуынша, биыл жазда Маңғыстау атом-энергетика комбинаты Атырауға электр энергиясын жеткізбеген, өйткені бұл уақытта Маңғыстау облысында күн күрт ысып, ол жақта да электр энергиясын тұтыну көлемі артқан.

Аптап ыстықтың салдарына Атырау ЖЭО да жоғары қуаттылықта жұмыс істей алмай тұр. «Атырау ЖЭО» АҚ президенті Айвар Рахмановтың айтуынша, бүгінде кәсіпорын халықты қыс мезгілінде – 325 МВт/с, жазда – 275 МВт /с электр энергиясымен қамтамасыз ете алады.

«Қыста турбинаны салқындататын су температурасы төмен болады, сондықтан біз энергияны көбірек өндіре аламыз. Ал жазда су температурасы көтерілетіндіктен, турбина жұмысында шектеу пайда болады», – дейді ол. 

Айта кету керек, Атырау ЖЭС-і 1963 жылы пайдалануға берілген. Сол кезде оның қуаты 24 МВт еді. Кәсіпорын электр энергиясын ғана емес, сонымен қатар, жылу да шығарады. Өндіріс технологиясына сәйкес, ЖЭО Перетаска каналынан (Оралдың бір тармағы) су алып, оны арнайы қазандықта бу күйіне дейін қыздырады. Әрі қарай, бұл бу құбыр арқылы турбиналарға түсіп, электр энергиясын өндіруі үшін оларды айналдырады. Қыста будың бір бөлігі қаланы жылытуға жұмсалса, ал қалған бөлігі буды конденсатқа айналдыратын салқындату жүйесінен өтіп, қазандық агрегатына оралады.

Ал жаздыгүні қаланы жылытудың қажеті жоқ, сондықтан шыққан бу толығымен салқындамай жатып, қайтадан қазандыққа түседі. Оның үстіне, салқындату жүйесіне сырттан құйылатын су күннің ыстығында 30 градусқа дейін жылып кетеді, ал оның температурасы 20 градустан аспауы шарт. 

«Бұндай температурада бу конденсатқа айналып үлгермейді. Нәтижесінде турбиналар толық қуатымен жұмыс істей алмайды», – деп түсіндіреді Айвар Рахманов.

Конденсатор өнімділігінің төмендігінен қыстыгүні 60 МВт өндіретін турбина жазда тек  30 МВт энергия шығара алады. 

Бұл мәселені өзен суын салқындату арқылы шешуге болар еді. Кәсіпорын басшылары осы түйткілді түрлі жобалық институттармен талқылаған болатын. Мәселен, украин жобалаушылары бұл еш нәтиже бермейтін тірлік деп тұжырымдаған. 
Өйткені қажетті суды салқындатуға кететін энергия станция өндіретін қуатқа тең болмақ. Десе де, ЖЭО басшылығы бұл түйткілдің шешімін табу ниетінен бас тартпақ емес. Қазіргі кезде «ҚазНИПИЭнергопром» институтымен келіссөздер жүргізіліп жатыр. Институт мамандары Оралдан алынатын су температурасын төмендететін технология ойлап табуға уәде берген. 

Дегенмен, энергия тапшылығын жойып, электр энергиясын өндіруді арттыратын басты шара – қуаттылығы 60 МВт болатын жаңа газ турбина қондырғысын орнату және қуаттылығы 65 МВт тағы бір турбогрегаттың іске қосылуы.

«Газ турбина қондырғысын жыл соңында іске қоспақпыз, ал бу турбинасы келер жылдың соңынан жұмыс істейді», – деп уәде берді АЖЭО басшысы. 

Жалпы алғанда, кәсіпорын жыл бойы Оралдан 80 млн м3 су алса,  60 млн м3 суды кері қайтарады. Сондай-ақ, ЖЭО жылына 900 миллион м3 газ тұтынады. Газбен жабдықтауда  қиындық туындаған жағдайда пайдаланылатын 5,8 мың тонна мазут қосалқы отын ретінде резервуарда сақтаулы.

Соңғы 10 жылда АЖЭО 4 қазандық пен 4 турбинаны іске қосып, бірнешеуін қайта жаңғыртты, бұл оның қуаттылығын 199 МВт /с арттыруға мүмкіндік берді. Кәсіпорын бұл іске  жалпы көлемі 41 млрд теңгеден астам қаражат салды.

Алайда қала мен облыс халқының саны артып, өнеркәсіптің дамуына байланысты, электр қуатын тұтыну көлемі де күн санап артып келеді. Оның үстіне аймақта жаздағы ауа температурасының көтерілуі байқалады. 

«Қазгидромет» РМК Атырау облыстық филиалының «Курсивке» берген мәліметі бойынша, соңғы бес жылда жаздыгүні Атырау қаласы мен облыстағы ең жоғары ауа температурасы 40…+45°С жеткен. 2018 жылы ең жоғары температура Құрманғазы ауданында тіркеліп, Цельций бағаны бойынша + 44,8  градусқа көтеріліпті. Күннің ыстығын есепке алсақ, суды салқындату мәселесі  келер жылы да  Атырау ЖЭО-ның бас ауруына айналуы мүмкін.


882 просмотра

Что может помешать введению онлайн-учета нефти

Действующее законодательство не всегда соответствует новым реалиям

Фото: Konstantin Baidin

В Казахстане с января следующего года начнется поэтапное внедрение информационной системы учета сырой нефти и газового конденсата. Однако цифровые технологии развиваются так стремительно, что действующее законодательство не всегда соответствует новым реалиям.

Зарегулированные?

«Я согласен с вами, что сейчас много информации в бумажном виде и что все должно быть в цифровом формате. Но разные министерства дают разные инструкции по цифровизации. При этом технологии движутся вперед, и законодательство не успевает за ними. Например, когда мы говорим об облачной системе, то законодательство у нас не разрешает использовать эти технологии», – сказал генеральный менеджер по информационным технологиям и управлению информацией «Норт Каспиан Оперейтинг Компани» (НКОК) Иво Алберс, выступая в Атырау в ходе круглого стола по цифровизации нефтегазовой отрасли, организованного Советом по развитию стратегических партнерств в нефтегазовой отрасли Petrocouncil. 

Впрочем, с такой трактовкой не согласна директор департамента цифровизации Министерства цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности РК Мейргуль Куандыкова, которая отмечает, что никаких запретительных норм об использовании облачных технологий коммерческими предприятиями нет и касаются они только хранения государственных и персональных данных.

«Я бы не сказала, что эта сфера зарегулирована. Мы можем регулировать данные госорганов и все, что касается персональных данных. Серверы, совершающие операции с персональными данными, должны находиться на территории РК. Да, такое требование есть», – парировала она.

По словам г-жи Куандыковой, сейчас министерством прорабатывается возможность присвоения уровня «чувствительности» в отношении государственных данных. При этом в республике есть закон о персональных данных и об их защите, но нет определенного уполномоченного органа, который бы защищал эти данные.

В этой связи, по словам Мейргуль Куандыковой, был разработан соответствующий законопроект, который в настоящее время находится на рассмотрении в канцелярии премьер-министра. Данный документ предусматривает вопрос создания уполномоченного органа в сфере защиты персональных данных, нововведения по блокчейну и по цифровым активам.

Готовность & опасения

С 1 января 2020 года в республике начнется поэтапное внедрение информационной системы автоматического учета сырой нефти и газового конденсата, которая в том числе призвана снизить теневой оборот нефти и нефтепродуктов. 

Как рассказал в ходе круглого стола директор департамента цифровизации и информатизации Министерства энергетики РК (МЭ РК) Алан Аралбаев, сейчас большинство недропользователей предоставляют отчетность в единую систему управления недропользованием в ручном режиме. Также компании могут предоставлять отчетность по телефону, по факсу и по e-mail. Все данные стекаются в информационно-аналитический центр нефти и газа МЭ РК.
 
Чиновник подчеркнул, что большинство крупных добывающих компаний давно ввели у себя электронную систему учета нефти. Остается только интегрировать системы компаний с системой уполномоченного органа. Опасения вызывают небольшие казахстанские нефтяные компании, которые до сих пор не ведут электронный учет нефти.

Он напомнил, что предыдущий срок (с 1 января 2017 года) введения информационной системы учета нефти был перенесен, в том числе из-за неготовности недропользователей к тратам на установку контрольно-измерительных приборов учета. 
Но дороговизна приборов не была единственной причиной переноса сроков. Например, были требования об установке КПУ на каждой скважине и о передаче данных в министерство ежесекундно в онлайн-режиме, что практически невозможно. Принимая во внимание все эти аспекты, Минэнерго в рамках Кодекса о недрах и недропользовании установило новые сроки.

Теперь, согласно статье 144 действующего Кодекса «О недрах и недропользовании», с 1 января 2020 года приборы учета на объектах должны быть установлены и раз в сутки в режиме онлайн передавать данные транспортирующих предприятий. Например, таких как «КазТрансОйл», «Каспийский трубопроводный консорциум». 

С 1 января 2021 года аналогичные требования вступают в силу в отношении нефтедобывающих компаний и перерабатывающих заводов. А с 1 января 2022 года коммерческий учет нефти будет введен в цехах подготовки и перекачки нефти, нефтяных резервуарах. 

За чей счет?

Представители нефтяных операторов, участвовавшие в заседании круглого стола, поинтересовались, как будет проходить процесс интеграции существующих систем и кто будет платить за разработку веб-программ.

Алан Аралбаев ответил, что есть правила формирования и функционирования информационной системы, утвержденные приказом министра энергетики. В частности, со стороны Минэнерго будет создана рабочая группа, куда войдут представители Министерства цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности РК, отраслевых ассоциаций, где будут рассматривать заявки субъектов на интеграцию систем и утвержден ее график. В рамках этой группы будет проводиться тестирование интеграции. Техническая часть интеграции уже прописана в Законе РК «Об информатизации», где поясняется процесс интеграции государственной информационной системы с негосударственной. 
Кроме того, пересматривается перечень видов отчетов, которые должны будут передаваться в онлайн-режиме. Действующий список из 18 видов отчетов будет сокращен.

Новый план

В Казахстане по итогам 2019 года ожидается рекордный объем производства нефти. «С учетом роста темпов добычи министерством повышен прогноз годовой добычи по стране до 90,5 млн тонн. Это превысит факт 2018 года, который был в объеме 90,4 млн тонн», – цитирует Интерфакс руководителя пресс-службы Министерства энергетики Нурлыбека Женисбека.

Таким образом, нетедобывающие компании республики перевыполнят план по производству нефти, установленный на текущий год на уровне 89 млн тон. Аналогичная ситуация сложилась и в 2018 году: при прогнозе 87 млн тонн по итогам года было добыто 90,4 млн тонн нефти, 70 млн тонн из которых было экспортировано.

Ожидается, что основной объем производства нефти дадут три крупнейших месторождения: Тенгиз, Кашаган и Карачаганак – 29,6 млн, 14,5 млн и 11,2 млн тонн соответственно.

Ранее Минэнерго сообщило «Курсиву», что всего в Казахстане добычей нефти занимаются 97 недропользователей.

 

0001_7.jpg

21_11_240.gif

 
 

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

duster-kaptur_240x400.gif

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций