Перейти к основному содержанию
512 просмотров

Костанайцы стали больше тратить на еду

«Чек» вырос почти на 20%

Фото: Офелия Жакаева

По данным Комитета по статистике, за 10 месяцев года в Костанайской области продано продуктов питания на сумму более 80 млрд тенге. Причем по сравнению с прошлым годом в процентном выражении отмечен существенный рост – свыше 17%. Это самый высокий показатель среди областей РК. 

О чем говорит статистика?

По официальным данным управления экономики и бюджетного планирования Костанайской области, индекс потребительских цен, характеризующий общий уровень инфляции, в октябре 2019 года к декабрю 2018 года составил 103,7%. Индекс цен на продовольственные товары повысился на 7%, на непродовольственные – на 3,7%. В сентябре индекс цен составлял 6%.  
 
В целом по стране Комитет по статистике отметил, что цены на продовольственные товары за год (октябрь 2019 года к октябрю 2018 года) выросли на 9,7%. Скачок цен на 4% произошел на муку I сорта, на 2% – высшего. Вслед за мукой подорожал и хлеб: сразу на 3,2% – пшеничный из муки I сорта, на 2,1% – ржано-пшеничный, на 1,4% – пшеничный из муки высшего сорта.

Под пристальным вниманием

Цены на продовольствие растут и в Костанайской области – в регионе принимают меры. К примеру, в начале октября произвели стабилизацию сразу двумя способами: с помощью Cтабилизационного фонда и субсидирования предпринимателей. В фонд из 19 наименований товаров заложено 8,7 тыс. т продукции по 14 необходимым продовольственным товарам на сумму 1,281 млрд тенге. По 13 наименованиям проводятся интервенции по фиксированной цене в 120 магазинах.

Также из бюджета области выделено 300 млн тенге на субсидирование предпринимателей. По условиям договора владельцы торговых точек получают в оборот определенную сумму, а взамен обязуются в течение года не повышать стоимость определенных видов товаров.

Цены вниз, цены вверх

В целях экономии многие жители региона закупают продукты с запасом. К примеру, в октябре жители Костаная активно пополняли запасы овощей на «Складской». Так здесь называют базу оптовой торговли, где кроме продукции, выращенной в регионе, можно приобрести овощи из южных регионов страны и соседних государств. Кроме того, мешками брали муку и сахар – так выходит дешевле. У кого нет такой возможности, закупают продукты в супермаркетах, где можно выбрать товар, подходящий по качеству и цене. Кстати, большинство из них подписали меморандумы о неповышении цен на определенную группу товаров.

В семье Анны Ивановой из четырех человек в месяц на покупку продуктов летом хватало 12–15 тыс. тенге, в октябре практически  на такой же набор тратилась сумма от 18 до 20 тыс. тенге. Сейчас, когда овощная продукция с огорода заканчивается, придется покупать ее в магазине, значит, и затраты увеличатся. 

«Для того чтобы сэкономить, мы покупаем некоторые продукты на «Складской». К примеру, несколько месяцев назад купили мешок муки, мешок сахара, пакет макарон весом 5 кг. Овощную продукцию будем приобретать там же, в магазине местного производителя. Это позволяет существенно экономить», – рассказала собеседница.   

По ее словам, цены намного выросли. «Если в сентябре мы покупали молоко в супермаркете по 195 тенге, то сегодня оно стоит 205. Это же молоко в обычном магазине продают по 230 тенге. Подорожали и колбасные изделия. В октябре вареная колбаса весом 400 г стоила 770 тенге, в ноябре – 860 тенге. Существенно выросла в цене гречка. В августе за килограмм заплатила 144 тенге, а в ноябре – уже 400», – отметила Анна Иванова.

стоимость продуктов.jpg

Ценовой калькулятор

Для анализа «Курсив» взял товар по 15 позициям в супермаркетах Костаная и Петропавловска, в которых продаются товары из стабфондов. Ценовой порог самый минимальный. 

В Костанае килограмм макарон стоит от 207 тенге, гречки – 400 тенге. Мука высшего сорта – от 161 тенге, рис – от 300 тенге, пшено – от 299 тенге, сахар – от 159 тенге.  Литр молока жирностью 2,5% можно купить от 205 тенге. Десяток яиц – 280–305 тенге, масло растительное – до 425 тенге за литр. 

Что касается овощей, то килограмм картофеля стоит от 65 до 85 тенге (первая цена – в магазинах производителей, вторая – в торговых сетях). Капуста – от 100 до 125 тенге за кило, морковь – 113 тенге. Формовой хлеб у одних производителей весом 600 г, у других – 550 г стоит 83 тенге. Но такая цена не везде, в некоторых магазинах булка хлеба стоит 90 тенге. Больше всего кусается цена на мясо: свинина – 1750 тенге, бройлерный цыпленок – от 879 тенге за кило. 

В Петропавловске стоимость килограмма макарон – от 189 тенге, гречки – от 327 тенге, муки высшего сорта – от 147 тенге, риса – от 413 тенге, пшена – от 394 тенге, сахара – от 165 тенге. Пакет молока жирностью 2,5%  местного производителя стоит от 216 тенге. Десяток яиц – от 291 тенге, масло растительное – от 418 тенге за литр. Хлеб весом 500 г – от 60 тенге. 

Ситуация с овощами следующая: килограмм картофеля – от 72 тенге, капусты – от 97 тенге, моркови – от 89 тенге. Мясо для петропавловцев – удовольствие не из дешевых: кило свинины продают от 1961 тенге, тушку куриную – от 1170 тенге за килограмм. 

Исходя из норм, определенных для потребительской корзины, «Курсив» рассчитал, сколько средств потратит семья из двух взрослых и двух детей на 12 продуктов, которые входят в корзину, из 15 проанализированных.

На месяц для покупки пшеничного хлеба по цене 83 тенге за булку потребуется 1826 тенге, на ржаной по цене в среднем 120 тенге – 1440 тенге. В итоге на хлеб нескольких видов нужно 3266 тенге. 

Все подсчитано по самым минимальным ценам. Макарон потребуется около 1 кг – 207 тенге, гречки 400 г – 200 тенге, риса 1750 г – 1575 тенге. Сахара семья съест порядка 4 кг – на 560 тенге, яиц 25 штук – на 700 тенге, молока выпьет 17 литров – на 3485 тенге. Что касается картофеля, то нужно 19,4 кг – на 1267 тенге, капусты 5 кг – на 500 тенге, моркови 4 кг – на 452 тенге. Самая большая сумма потребуется на мясо – его нужно 6,7 кг. Если взять только свинину, то на ее покупку необходимо выложить 11 856 тенге, за килограмм куриного мяса – 879 тенге. 

В итоге на эти покупки необходимо 24 947 тенге в Костанае и 25 375 тенге в Петропавловске. И это только 12 наименований.

banner_wsj.gif

129 просмотров

Баланың еңбекке ерте араласқаны дұрыс па?

Ата-аналар баланың қалауы мен құқығы туралы

Фото:pixabay.com

Жаздың алғашқы күнінде блок-бекеттер алынды. Демек қала мен ауыл арасы «алтын көпірге» айналады. Олай дейтініміз тоқсан күн демалыста ата-аналар бала алмасады. Қаланың баласы даланы аңсап тұрса, ауылдағылардың бар ойы — қаладағы қызықтар. Десек те баланың каникулын екі жаққа да тиімді етіп ұйымдастырудың өзге де тәсілдері бар. Әсіресе, баласы ересек ата-ана еңбекке араластыруға тырысады. Ақша табуды ерте кезден үйренгеннің кері әсері болмай ма? Бала құқығы жиі шектеле ме? Талдап көруге тырыстық. Ол үшін ата-аналарға төмендегідей сауалдарды қойып, пікірін білдік. 

1. Бала еңбекке қай жастан араласуы тиіс? Неліктен олай ойлайсыз?
2. Ақша тапқан баланы дүниеқоңыз етіп алмау үшін қалай бағыт беру керек? 
3. Өзіңіз биыл қандай жоспар құрып отырсыз, осыған дейін қалай болды? 
4. ТЖ жағдайында уақытты тиімді өткізудің өзге қандай тәсілдерін білесіз?
5. Бала еңбегін пайдалану, құқығын шектеуге қатысты не айтасыз?

Бэлла Орынбетова: Баланың арманы мен таңдауы шектелмесе деймін

1. Бала мына жасында еңбек етуі керек деген стандарт жоқ, меніңше. Еңбек ету ниеті баланың өзінен шығуы тиіс. Әр балада еңбекке деген қызығушылық әрқалай келеді. Биыл балам 13 жаста, ешқашан «еңбек ет, ақша тап» деп айтқан емеспін. Бірақ биыл өзі жұмыс істеуге сұранды. Әлеуметтік желіден National Geographic Qazaqstan жұмысқа қабылдайтыны туралы хабарландыруды көріп қалып, ұлыма жібердім. Өзі оқитын журнал, жұмыс қауіпсіз, кестесі ыңғайлы болғандықтан ұнаған еді. Бірақ кешігіп қалыпты. Сөйтіп Hh-тен жұмыс іздей бастады. Пицца жеткізу, шағын дүкендердің жүгін тасу деген нұсқаларын мақұлдамай қойдым. Себебі бала еңбегі қауіпсіз әрі жеңіл болуы тиіс. 

2. Дүниеқоңыз болу — бай болу жаман деген кеңестік кезеңнен қалған идеялар сияқты. Әркімнің өз құндылығы, мінезі, бейімі болады. Жұмыс істегеннен бала дүниеқоңыз болып кетеді деп ойламаймын. Жалпы екі баламның мінезі екі түрлі, 11 жасар қызым қолындағы ақшасын жұмсап, қалаған дүниесін алуға асық. Ал 13 ұлым берген ақшасын жинағанды жақсы көреді. Мектепке барғанда асханаға, керек-жарағына берген ақшасын жинап, жылда жазға қарай  қомақты сома жинап қояды. Ауылға барып келгенде ол сомасы одан сайын іріленеді. Соңғы уақытта маған қарызға беретін жағдайға жетіп қалды. Онысына жаңа оқу жылына мектебіне қажетті керек-жарақтарын алады. Қызымның қолының ашықтығын да, ұлымның үнемшілдігін де түзетуге тырыспаймын. Бастысы ұрлық-қарлық, арамдықтан алыс болса болғаны. 

3.    Жылда жазда балалар ауылдағы ата-апасына баратын. Биыл олар қала маңына көшкен соң, ол жаққа аса сұранып отырған жоқ. Енді балалармен Қарқаралы, Жасыбайға «жабайы» саяхат жасағымыз келеді. Бірақ карантинге байланысты сапарға шығу мүмкіндігі, экономикалық жағдай белгісіз болып тұр. 

4. Уақытты тиімді өткізу дегеніміз не? Кімге тиімді болуы тиіс, балаға ма ата-анаға ма? Біздің бала кезімізде алған тәрбиеміз дұрыс я бұрыс болды дей алмаймын. Бірақ өзім жасөспірім кезде ауылда тұрдым. Жаз бойы бақша суару, малға қарау сияқты жұмысқа жегілдік. Үлкендер «еңбек еткенің өзіңе жақсы» дейтін. Бірақ сол еңбек маған тиімді болды деп айта алмаймын. Сондықтан алдымен баланың өзінен сұрау керек. Оның арманына, мақсатына қарай жылдам жетуіне қажетті машықтар беру керек, немесе түрлі мамандық, кәсіптерді көрсетіп мейлінше дүнетанымын кеңейту керек.   

5. Бала өз еңбегімен тапқан табысты қайда жұмсайтынын өзі шешуі тиіс. Маңдай терімен тапқан ақшаны компьютер клубына жұмсай ма, техника сатып ала ма өзі таңдағаны жөн. Сонда ғана еңбекке құлшынысы жоғалмайды, ақшаның да қадірін біледі. Ал құқыққа келетін болсақ, бала еңбегі аптасына 24 сағаттан аспауы тиіс. Бірақ меніңше балалардың бұзылатын құқы еңбек сағаты емес, таңдау құқы сияқты. Не құлқы, не әлеуеті жоқ баланы ата-анасы қалаған үйірмелерге сүйреу, оқуда озат болуы үшін артық жүктемемен оқыту балаға керек пе? Баладан гөрі дос-жаран, туған-туысы алдында мақтануы үшін ата-анаға қажет сияқты. Сондықтан ең алдымен бала арманы, таңдауы шектелмесе деймін.

Гүлшекер Хуанбай: Маған тосын-сый жасау үшін ұлдарым кешке дейін тақтай тасыған 

1. Бала өзі аты айтып тұрғандай «бала» қалпын бұзып, «балалық шағы» құрдымға кеткен кезде, оны жоғалтамыз. Өзім бала деген ақшаның қайдан келіп жатқанын білуі керек, еңбек етуі керек деген пікірлерді мүлдем құптамаймын. Біз әрқайсымыз қоғамдағы, өмірдегі орнымызды білуіміз қажет. Яғни, ата-ана баласын бағып-қаққанын міндетсуін қойған кезде ғана балаға деген махаббаты мен тәрбиесін, ақылы мен қамқорлығын толық бере алады. Сонымен қатар, әр баланың ойлау қабілеті, дене пішімі, физиологиялық және психологиялық өсу деңгейі әртүрлі болады. Мысалы, менің екі ұлым бар. Енді қараңыз, екеуінің мінез-құлқы, жүріс-тұрысы, ойлау қабілеті екі түрлі. Қарапайым сөзбен айтсам, Абдулла жеті жасында маған үй жинағанда диван көтерісіп кете беретін. Ал Сүлейманның шалабайлығы, еркелігі, дене пішімінің кішкентайлығы бар, ондайға мүлдем жоқ әлі. Еңбек деген өзі сол үй шаруасынан басталады. Менің ойымша әр баланың өсіп жетілу деңгейіне қарай еңбекке араластырған жөн. Бала ең алдымен оқу мен тәрбиені өзіне басты жұмысы етіп бекітуі қажет.

2. Балаңыз ақша таба бастаса, ең алдымен қайырымдылық жасауды үйреткен жөн. Сол кезде бала дүниеқоңыздықтан алыс тұрып, беруді үйренеді. Бөлісуді үйренеді. Жалпы, шыны керек, менің үлкен ұлым бірнеше рет әкесінің жұмысына араласқан болатын. Алайда мақсатымыз оның ақша табуында емес, өзіне қажет зат алғысы келгендіктен, «өзің де жұмыс істеп, әкеңе көмектесіп сол ақшаны таба аласың» дедік. Одан әріге бармады. Осы жерде өткен жылы болған бір оқиға есіме түсіп тұр. Туған күнім тамызда. Дәл сол кезде балалардың әкесі шетелде болатын. Өзіміз отырып атап өттік. Содан күндіз жұмысқа кеттім, балалар анамның қасында қалатын. Кешке келсем, екі ұлдың көңіл-күйі жоқ. Анам бірден «ұрыспа, екінші қайталамайды» деп әңгімесін бастады. Таңертең ойын алаңына кеткен екеуі түсте келетін. Содан анам іздеп шығып, екеуін таппай қалады. Кешкі бес шамасында балалар шаршап-шалдығып келіпті. Сөйтсе, үлкен ұлым әкелерінің орнын жоқтатпай, тосын сый жасамақ болады. Ақша табу үшін үйдің жанындағы ағаш базарына барып тақтай тасыпты. Жанына көршінің ұлын ертіп алып, үшеуі барады. Қабырғалары қайысып, кешке дейін тақтай тасыған екен. Жұмыс берушілер әу баста адам басына 2 мың теңге деп айтып алып, кешке екеуіне мың теңге ғана беріпті. Інісі шөлдеген соң 300 теңгеге су алып, 500 теңгесін көрші балаға беріп, үлкен ұлымның қалтасында 200 теңге ғана қалады. Содан торт алайын десе, жетпейді. Әжесіне келіп әбден жылапты. Осы оқиға қатты әсер етті. Жылап алдым. Жүрегім ауырғаны — кішкентай балаларға ауыр ағашты тасытқанымен қоймай, еңбегін жегені. Ертеңіне барып, тиесілі ақшаны қайтарып алдық. Бірақ түсінгенім — санамыз, құндылықтарымыз, психологиямыз өзгермесе, баланы еңбекке тарту өте қауіпті. Оның құқығы да, қауіпсіздігі де еш қорғалмайды. 

3. Балаларымызға үнемі айтып отыратын бір қағида: сендердің қазіргі басты жұмыстарың — білім алу. Себебі, білімсіз балаға тек қана ақша табуды үйрету өте қауіпті. Бізде қазір Англияда келесі аптадан бастап мектептер қайтадан ашылады деп жоспарланып жатыр Ал, мұндағы мектеп тағы да бір жарым ай сабақ оқытады. Жазғы демалысқа шілденің соңы шығады. Маусымның ортасында барлық спорттық мекеме жұмысын бастайды деп отыр. Яғни жұмысқа еш уақыты бола қоймайды. Сонымен бірге Ұлыбританияда бала еңбегі қатаң қадағаланады.  

4.ТЖ кезінде мен ұлдарға видео-фото бойынша курс сатып алып бердім. Бір жарым ай бойы өзім модель болдым. Іші пыспады. Тіпті, уақыт жетпей жатты. Оның бір айы ораза болды. Үлкен ұл толық ораза ұстады. Айналысатын шаруа көп болды. Оның үстіне Англияда далаға шығуға қатаң тыйым салынған жоқ. Күнделікті паркке барып, ойнап жүрді.

5. Балаларды «асырап, сақтап отырмыз» деп ата-анасы міндетсімесе екен. Оның толық білім алуына, емін-еркін өсуіне, мейірім мен махаббатты толық сезінуіне, бала болып қалыптасып одан кейін өз кезеңімен есеюіне не жетсін. Баланы арасында, тәрбие үшін еңбекке икемдеуге болады, бірақ басы байлы еңбекке кіріссін дегенге қарсымын.  
 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png