1848 просмотров

В Казахстане «вымирают» некоторые аулы

Лидерами вымирания аулов стали Костанайская, Северо-Казахстанская и Восточно-Казахстанская области

Фото: Shutterstock

Численность сельского населения Казахстана достигла на 1 сентября 7,73 млн человек, увеличившись с начала года на 0,43% или 33,5 тыс. человек.

Лидерами роста, по данным текущего учета комитета по статистике министерства национальной экономики, стали: Мангистауская область (+2,69%) – до 418,1 тыс. человек, Атырауская (+1,9%) – до 309,3 тыс. человек, Алматинская (+1,06%) – до 1,598 млн человек, Туркестанская (+0,83%) – до 1,608 млн человек, Кызылординская (+0,52%) – 444,6 тыс. человек и Жамбылская область (+0,42%) – до 681,3 тыс. человек.

В остальных областях сельское население уменьшилось: в Костанайской области (-1,27%) – до 392,1 тыс. человек, в Северо-Казахстанской области (-1,22%) – до 298,2 тыс. человек, в Восточно-Казахстанской (-1,14%) – до 523,4 тыс. человек, в Актюбинской (-0,38%) – до 254,2 тыс. человек, в Карагандинской (-0,29%) – до 280,3 тыс. человек, в Западно-Казахстанской (-0,13%) – до 312,7 тыс. человек, в Акмолинской (-0,19%) – до 389,6 тыс. человек, в Павлодарской области (-0,05%) – до 221,7 тыс. человек.

При этом городское население республики увеличилось в январе-августе на 1,1% до 10,816 млн человек. В целом численность населения Казахстана возросла на 0,83% или 151,9 тыс. человек и составила на 1 сентября 18,547 млн человек. Население Нур-Султана достигло 1,116 млн человек, Алматы – 1,892 млн человек, Шымкента – 1,026 млн человек.

banner_wsj.gif

28 просмотров

Әлем елдерінің парламентінде гендерлік теңдік сақтала ма?

Соңғы 25 жылда әйелдердің үлесі 2 есе өскен

Фото: Асқар Ахметуллин

Соңғы 25 жылда парламенттегі әйелдердің үлесі екі есе өскен. Халықаралық парламент одағының (Inter-Parliamentary Union) мәліметі бойынша, бүкіл әлемдегі сайланбалы заң шығарушы органдардағы орынның 25 пайызы әйелдерге тиесілі. 

1995 жылдары парламенттегі әйелдердің үлесі бойынша Скандинавия және басқа да дамыған мемлекеттер көшбасшы болып, бірінші орында Швеция тұрған. Қазіргі кезде парламенттегі әйелдер саны бойынша Шығыс Африкада орналасқан Руанда көш бастап тұр. 

Төменгі палатадағы депутаттық 80 орынның 49-ын әйелдер иеленген, соның ішінде 24 орын әу баста-ақ әйел адамдар үшін арнайы квота ретінде бөлінеді. Дүниежүзілік экономикалық форумның байламы бойынша, 2015 жылы Руанда Үкіметі әлемдегі ең нәтижелі биліктің ондығына енген.

Куба Республикасының бір палаталы парламентіндегі 605 депутаттың 322-і – әйелдер, бұл мемлекетте биліктегі әйелдердің үлесі өте жоғары. Одан кейінгі орында Боливия тұр, онда парламен төменгі палатасының 53,3 пайызын әйелдер құрайды. 2019 жылдан республиканы ел тарихындағы алғашқы әйел-президент Жанин Аньес басқарып келеді. 

Ал төртінші орында – Біріккен Араб әмірліктері. Бұл елде парламеттің қызметін ұлттық аймақтық кеңес атқарады, онда президент резолюциясы бойынша әйел адамдарға 50 пайыз квота бөлінген. БАӘ ұлттық кеңесі – заң шығарушы орган емес. Тек заңды талқылау мен оған өзгертулер мен толықтыру енгізуге құқылы. 

Ал Швеция қазір жетінші орынға түсіп кеткен. Ел парламентіндегі әйелдердің үлесін арттыру бағытында соңғы ширек ғасырда Оңтүстік және Солтүстік Америка елдері қарқынды дамыды. Бұл ретте Тынық мұхиты аймағындағы мемлекеттерде алға жылжу аз. Мәселен, Папуа-Жаңа Гвинея және Вануату сынды мемлекеттердің парламентінде әйел адамдар мүлдем жоқ. 

Ал ТМД елдері арасында парламенттегі әйелдер саны бойынша бірінші орында Беларусь келеді, ал әлем елдері арасында –22 орында. Бұл елде парламент төменгі палатасындағы әйел депутаттардың саны 40 пайызды құрайды.

aiel.png

Осы ретте әйелдердің сайлау процесіне қатысуы елдегі саяси еркіндіктің кепілі бола алмайтынын айта кеткен жөн. Айталық, Руанданың өзі Freedom House тұжырымы бойынша, еркіндік рейтингіндегі 100 балдың тек 22-сін жанап, еркіндік жоқ елдердің қатарына кірген. Ал Араб әмірліктеріндегі еркіндік деңгейі 17 баллға бағаланса, Куба Республикасында тіптен төмен – бар-жоғы 14 балл. 

Кейбіл елдерде парламенттегі әйелдер санының артуын арнайы квота енгізілуімен түсіндіруге болады. Парламентаралық кеңестің бас хатшысы Мартин Чунгонг  квота енгізілген елдерде әйелдер өз қабілеттерін барынша көрсете алатынын атап өткен.

Әйелдердің сайлау процесіне қатысуына кепіл берілуі көптеген елдерде өз нәтижесін беріп келеді. Биліктің сайланбалы органдарында әйелдер үшін арнайы квота бөлу тәжірибесі әлемнің 104 елінде қолданылады. 
 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg