Перейти к основному содержанию

412 просмотров

С дефицитом H2O

Лишь 85% населения Мангистауской области обеспечено централизованным водоснабжением

Фото: Shutterstock

Проблема с питьевой водой в регионе стоит очень остро: здесь нет естественных источников питьевой воды. Поэтому жители области пользуются опресненной морской водой и той, которую доставляют по водоводу из Астрахани. Решить проблему с водой призвана «Программа развития регионов до 2020 года».

Непригодные источники

Во времена освоения полуострова Мангышлак воду для первооткрывателей доставляли через море на танкерах в огромных бочках. Но количество населения росло, поэтому было принято решение построить в тогда еще городе Шевченко (ныне Актау) первую и на тот момент единственную в мире атомную опреснительную установку. Здесь изготавливали пресную воду из морской.
 
Атомный реактор давно выведен из эксплуатации, а опреснительные установки работают до сих пор. Сейчас здесь отпускают пресную воду для Актау, одного села и промышленных объектов в объеме до 54 тыс. куб. м в сутки. В Актау и Жанаозене водоснабжение централизованное, чего не скажешь о сельских населенных пунктах – в пяти из них вода только привозная. 

«Сейчас в городах потребность в питьевой воде удовлетворена полностью. Летом, когда ее потребление возрастает, конечно, есть недостаток. Дефицит в питьевой воде по области составляет 45 тыс. куб. м в сутки. С учетом роста населения и промышленных предприятий к 2025 году дефицит может достигнуть 95 тыс. кубов воды в сутки», – отметил в комментариях «Курсиву» и.о. руководителя отдела развития ЖКХ областного управления энергетики и ЖКХ Нуржан Борашев.

На территории Мангистауской области в настоящее время разведано 65 подземных месторождений воды. Но лишь в единичных случаях воду из них можно использовать для питья – она слабо минерализованная. В большинстве же месторождений вода с высоким содержанием солей и минералов и может быть использована только в хозяйственных целях, при этом она даже не годится для полива растений. 

«Все эти месторождения дают в сумме всего 10–15 тыс. куб. м воды в сутки. Учитывая то, что в этой воде очень высокая концентрация солей, ее используют мало. Разведка новых месторождений нерентабельна. Построить в ближайших к этим месторождениям населенных пунктах какие-то опреснительные заводы также невозможно, так как опреснять там будет нечего», – отметил Нуржан Борашев.

В Мангистауской области с 2011 по 2014 годы действовала программа «Акбулак», сейчас – «Программа развития регионов». Обе программы призваны решить проблемы с питьевой водой в Мангистау. На их реализацию из республиканского и местного бюджетов за девять лет было выделено 53 млрд тенге.

«По этой программе строятся опреснительные заводы. К примеру, к 2022-2023 годам в селе Курык будет построен опреснительный завод, который сможет выдавать 50 тыс., а при необходимости и 100 тыс. куб. м воды в сутки. Стоимость проекта 39 млрд. тенге, он возводится на деньги инвесторов. Завод сможетобеспечить водой несколько сотен тысяч человек – это не толькоближайшие села, но и часть города Актау», – добавил г-н Борашев. 

Еще один опреснительный завод строят на средства нефтяных компаний в зоне отдыха Кендерли. Водой обеспечат часть населения Жанаозена, остальное пойдет на нужды нефтяных месторождений.
 
Кроме того, через территорию области проходит водовод Астрахань – Мангышлак, водой которого пользуются жители 30 сельских населенных пунктов – в сутки примерно до 30 тыс. куб. м. 

«Этого все равно не хватает, поэтому планируется увеличить пропускную способность этого водовода. Если все проекты по обеспечению водой будут реализованы, то через пять лет дефицит в питьевой воде в области будет оставлять всего 10 тыс. куб. м в сутки», – считает Нуржан Борашев.

Проблема «Каспия»

Еще один источник питьевой воды для двух районов – Мунайлинского и Каракиянского, международного аэропорта и баз отдыха – опреснительный завод «Каспий». Он был построен в 2004 году, но фактически не работал до 2011 года. На заводе было 10 однокаскадных опреснительных установок обратного осмоса, которые теоретически должны были суммарно производить до 20 тыс. куб. м питьевой воды в сутки. В 2011 году производительность установок едва достигала 4,5 тыс. куб. м. К тому времени основное оборудование завода устарело, поэтому возникла необходимость проведения модернизации. Первый ее этап прошел в 2015-2017 годы, было заменено пять старых однокаскадных опреснительных установок на пять новых двухкаскадных.
 
«Проектная мощность новых установок – по 4 тыс. куб. м питьевой воды в сутки каждая. Суммарная производительность – 20 тыс. куб. м в сутки. Это при температуре морской воды 15 градусов. В настоящее время, по истечении двух лет работы установок, их производительность снизилась до 17 тыс. куб. м в сутки из-за ошибок проектных решений», – рассказывает «Курсиву» директор ТОО «Опреснительный завод «Каспий» Сейтжан Ниязов. 

В планах у предприятия второй этап модернизации, в ходе которого планируется заменить оставшиеся пять старых установок на новые. 
«ТЭО уже разработано, в тех условиях мы указали, что эти установки должны производить до 30 тыс. куб м питьевой воды в сутки.

Следовательно, с учетом работы десяти установок производительность завода суммарно составит 40 тыс. куб. м в сутки, что позволит избежать недочетов, которые имеются сейчас», – добавляет Сейтжан Ниязов. 

В этом году на второй этап модернизации завода запланировано выделение кредита в 1 млрд. тенге, в следующем году сумма составит 9,5 млрд тенге. Все средства выделяются из республиканского бюджета. Модернизацию планируют завершить в 2021 году. 

В то же время сейчас завод испытывает проблемы с реализацией воды. Если летом потребность в воде возрастает, то в осенне-зимний период она резко уменьшается: в это время нет полива, не работают и базы отдыха, которые берут воду с завода. Поэтому предприятие вынуждено снижать производительность. На заводе надеются, что эта проблема будет решена после проведения второго этапа модернизации. 
«Для этого необходимо построить новый водовод протяженностью 4,1 тыс. м, для того чтобы мы могли обеспечить водой потребителей северной части Актау и двух ближайших сел», – отмечает директор завода. 

Другая проблема завода – убытки, причиной их администрация предприятия считает заниженный отпускной тариф для потребителей.

«С 1 января этого года тариф был утвержден в размере 181,39 тенге за куб. м (без НДС). А с 1 сентября 2019 года установлен компенсирующий тариф сроком на один год в размере 177,54 тенге за куб. м (без НДС). В то время как для выхода завода на безубыточный уровень тариф на питьевую воду должен составлять не менее 235 тенге за куб. м», – считает г-н Ниязов. 

Ситуация на производстве осложняется еще и долгами основных потребителей воды из двух районов области. Ежемесячная сумма их задолженности составляет более 400 млн тенге. Сейчас администрация завода обратилась в суд для принудительного взыскания долгов.

banner_wsj.gif

1313 просмотров

Кредит төлеуді кейінге қалдырудың қажеті бар ма?

Шегерім шынымен жасалады. Бірақ бәріне емес…

Фото: shutterstock.com

 Жақында Мемлекет басшысы төтенше жағдайға байланысты қиын жағдайға тап болғандардың кредитін төлеуді кейінге шегеруге ұсыныс жасады. Әңгіменің басын тапсырма мен ұсыныстың бір емес екенін нақтылаудан бастайық. Өйткені дағдарысқа қарсы шаралардың ішінде айтылған бұл сөзді көпшілік дұрыс түсінбеген болса керек. «Алақайлап», бөркін аспанға атқан жұрт кредитін 90 күн төлемей жүрсе болады деп ойлап қалған-ды. Сонымен шегерім деген не, ол қалай жүзеге асады, банктердің талаптары қандай? Осы туралы толығырақ тарқатайық. 

    Тапсырма мен ұсынысты ажыратып болсақ, назарға ілінуі керек келесі сөз «төтенше жағдайға байланысты қиын жағдайға тап болғандар». Яғни шегерім жалпақ жұртқа жаппай жасалмайды. Әрі бұл карантин енгізілген мерзімге байланысты жарияланып отырған жеңілдік те емес. Кәдімгі барлық банкте бар, жай күні де жағдайдың нашарлауына байланысты сұралатын көмек. Қарапайым сөзбен түсіндірсек, табысыңыз азайып не жұмыстан шығып қалғандықтан кредитіңізді төлей алмай қалсаңыз, банкке жағдайыңызды айтып, түсіністікпен қарауын өтінесіз. Олар өтінішіңізді қарастырады, егер төлей алмай жүргеніңізге иланса, белгілі бір мерзімге шегерім береді. 

 Жалпы алғанда шегерімнің жағымды тұсы - кредит тарихын бұзбайды. Төлемді кешіктіргеніңіз үшін «жаман» клиент атанбайсыз. Әр банктің заңы әр түрлі. Сондықтан шегерім шарттары да түрліше. Кредиторлар сізге не ұсынуы мүмкін?

•    Кредит мерзімін ұзартуы мүмкін. Айталық үш айда халіңізді түзеп алатын болып, шегерімді сонша уақытқа созсаңыз, төлем кестеңіз қайта қаралып, уақыты сәйкесінше үш айға ұзарады. Бірақ төлем көлемі сол күйі қалады;
•    Белгілі бір мерзімге пайыздық мөлшерлемені төмендетуі мүмкін;
•    Негізгі қарызды кейінге шегеруді немесе үстінде қосылатын пайыздық сыйақыны ғана төлеуді ұсынуы мүмкін. Яғни сіз не негізгі қарызды ғана төлеп отырасыз, не пайызды өтейсіз. Бұл жағдайда ай сайын қалай болған күннің өзінде қандай да бір соманы төлейтініңізді ескеріңіз;  
•    Төлем кестесін өзгертуі де мүмкін. Егер шегерімді осылай жасайтын болса, онда төлемді жалақы алатын уақытыңызға қарай ыңғайластырып береді;
•    «басты ауыртқан» кредиттен құтылу үшін пайыздық мөлшерлемесі төмендеу кредит беруі мүмкін

    Бұлардың қай-қайсын алу үшін де тиісті құжат сұралады. яғни ресми түрде растау қажет. Кредит тарихы нашар, келісім-шарт талаптарын жиі бұзатындар, кей қылықтарымен алаяққа ұқсағандар, өз еркімен жұмыстан кеткендерге банк шегерім жасамайды. Әбден тығыраққа тіреліп, төлеуге мүлдем мүмкіндік болған жағдайда ғана бұл қадамға барған дұрыс. Өйткені қай жағдайда болсын банк қарызын қайтарып алады, есесін шығарады, еш ұтылмайды. «Жеті рет өлшеп, бір рет кес» дегенді шегерімге қатысты да қолдануға болатын сияқты. Енді отандық банктердегі талаптарға тоқталайық. 

 Halyk bank

16 наурыз бен 15 сәуір аралығында айыппұлдар мен өсімпұл қосылмайды. Жеке тұлғаларға негізгі қарыз бойынша шегерім бір айға, яки 16 сәуірге дейін ғана беріледі. Бір айлық шегерім ТЖ-ға дейін қарызы болмағандарға жасалады. Әлбетте, өтінім беріп, рұқсат алу міндетті. Кепілдіксіз кредиттердің пайызына қатысты мәселе әлі қарастырылып жатыр. Жеке кәсіпкерлер мен шағын және орта бизнес өкілдеріне 90 күндік шегерім беру де жеке-жеке қаралады. Өтінімді банк сайтына онлайн жібересіз. Сәуірдің соңына дейін қаралуы мүмкін. Банк мамандары өтінішті қараған соң қандай шешім қабылдағаны туралы ақпарат жолдайды. Кредит төлемі уақытша шегерілетін болса, қосымша келісім жасалып, оны сайттан не мобайл қосымшадан көруге болады.  

ForteBank

Жеке тұлғаларға да, кәсіпкерлерге де үш айға шегерім өтінім беру арқылы қарастырылады. Осы мерзім ішінде өсімпұл мен айыппұл салынбайды. Бұл жерде де ТЖ-ның табысыңызға кері әсер еткенін дәлелдеу шарт. Мысалы кәсіпкердің бір облыстағы сауда орнында дүкені бар делік. Клиент азайғасын табысы да азаятыны анық. Сұранысқа байланысты деп себебін көрсетіп, шегерім алуына болады. Бірақ бәріне бірдей шегермейді. Әр өтінім мұнда да жеке қаралады. Банк сайтына кіріп, онлайн өтінім қалдырасыз. Тиісті құжатты сканерлеп, қосасыз. Бұдан бөлек құжат сұрауы да мүмкін. Жеке тұлғаларға да, кәсіпкерлерге де шарт сондай. 
  
Сбербанк

Кепілсіз кредит бойынаш жеке тұлғаларға 90 күн шегерім төлемді кешіктірмегендерге ғана беріледі. Тағы бір ескеретін жайт: кредиттің төленіп бітетін уақыты кем дегенде 2020 жылдың 1 қазаны не одан да ұзақ  болуы тиіс. Яғни жуық арада мерзімі бітетін несиелерге шегерім жасалмайды. Келісім-шарт бойынша кепіл болмауы керек деген шарт та бар. Кәсіпкерлерге берілетін шегерімде мерзімді өзінің белгілеуіне мүмкіндік беріледі. Өтінімнің үлгісі сайтта тұр. Соны толтырып, сканерлеп, банктің сайтына жолдау керек. Сонымен қоса ресми дәлелдейтін құжатты жіберу міндетті. 10 жұмыс күні ішінде жауабы келеді. 

Jysan bank

18 наурызға дейін рәсімделген кредиттерге ғана шегерім жасалады. Мерзімі - екі ай, күні кешіктірілген төлемі болмауы тиіс. Айыппұл мен өсімпұл осы уақыт ішінде қосылмайды. Банк шегеруге келіссе, төлем көлемі қайта есептеледі. Кепілсіз несие алғандардың келісім-шарт мерзімі ұзартылады. Кәсіпкерлерге үш ай шегерім жасауға рұқсат. Банкке барып, өтініш жазуға да, онлайн түрде тапсыруға да болады. Құжатпен растау қажет. 

АТФБанк, Eurasian Bank, Tengri Bank, Kassa Nova, Альфа-Банк, ЦентрКредит банкі

Кепілсіз кредиттер мен ипотекалар бойынша үш айға кейінге қалдыруға болады. Табыстың азайғанын дәлелдесеңіз болғаны. Тиісті құжаттар сұралады. ЦентрКредит банкі төлемді кейінге қалдыруға коронавирус жұқтырғандар, карантинде болғандар, ТЖ-ға байланысты төленбейтін еңбек демалысына шыққандар мен табысынан айырылғандарға ғана мүмкіндік береді. Тиісті құжаттарды қосып, өтінімді толтырып, қол қойып банктің электронды поштасына АТФ банктегі несиені кейнге қалдыру үшін банкке баруыңыз қажет. Алдағы уақытта онлайн рәсімдеу іске қосылуы мүмкін. Eurasian Bank өтінімд шарттарын әлі қарастырып жатыр. Tengri Bank мен Kassa Nova онлайн қабылдайды. Электронды пошталарына жолдайсыз. Қосымша құжаттар сұрап қалуы ықтимал. Альфа-Банк тек қашықтан қабылдайды. 15 күн қарастырылады. 

Kaspi Bank

2 сәуірден бастап клиенттерді қолдау бағдарламасы іске қосылады. 16 наурыздан бастап үш айға шегерім жасату үшін арнайы сервисте өтінім қалдырасыз. Сервис - мобайл қосымшада. Банктің кредитінен бөлек, бөліп төлеу рәсімдегендер мен Kaspi Red картасымен зат сатып алғандар да кейінге қалдыруға өтінім бере алады. Шегерім уақыты аяқталмайынша жаңа несие берілмейді. Ұялы телефон арқылы өтінім жолдайсыз, құжат талап етіллмейді. 


«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі», Қазақстан ипоткалық компаниясы, Бәйтерек девелопмент

Baiterek ұлттық басқарушы холдингінің еншілестері - «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі», Қазақстан ипоткалық компаниясы, Бәйтерек девелопмент. Осы арқылы алынған ипотекалардың төлемін үш айға кейінгі қалдыруға өтініш жасауға болады. Сайттарындағы жеке кабинетіңіз бен telegram-боттар арқылы қалдыра аласыз. «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» 15 сәуірден бастап қабылдайды. 16 наурызға дейін несие төлемінің уақыты кешіктірілмеген болуы шарт. Растайтын құжат сұралмайды. Ай сайынғы көлем сол күйі қалады, кредит мерзімі ұзарады.  

«7-20-25», «Баспана хит» ипотекалары

Ұлттық банк пандемияға байланысты аталған тұрғын-үй бағдарламаларына өзгерту енгізген. Үш айға төлемді кейінге қалдыруға мүмкіндік беріледі. Дегенмен әр банктің өз саясаты барын ескерсек, шарттар да әр түрлі болады. Ипотеканы қай банктен рәсімдеген болсаңыз, сол ұйымның талабына сай іске асады. Әр өтінім жеке қаралады. 
 

banner_wsj.gif

drweb_ESS_kursiv.gif