Перейти к основному содержанию
1803 просмотра

Появится ли в Казахстане реестр осужденных коррупционеров?

Эксперты высказали свое мнение

Фото: Shutterstock.com

Предложение Transparency Kazakhstan о создании публичного реестра осужденных все еще в стадии рассмотрения: отношение к нему неоднозначное как со стороны чиновников, так и экспертов.

Предложение от Transparency Kazakhstan по созданию открытого списка лиц, осужденных за уголовные коррупционные преступления, ушло в Агентство по делам государственной службы и противодействию коррупции еще в декабре прошлого года.

В список было предложено включить такие данные осуж­денных, как фотография, ФИО осужденных, номер и наименование статей Уголовного кодекса, по которым они были осуждены, год, когда был вынесен приговор, характер наказания (штраф, общественные работы, ограничение свободы, условный срок, лишение свободы, конфискация имущества), а также примечание, какие должности этим лицам запрещено занимать пожизненно и какой деятельностью они не имеют права заниматься.

В общественном фонде предполагали, что такой черный список будет размещен на сайтах АДГСПК и Национального бюро по противодействию коррупции и станет одним из инструментов борьбы с коррупцией. В апреле 2019-го Данияр Сабирбаев, будучи тогда главой департамента антикоррупционной политики агентства, заявлял: к концу года сопротивление некоторых госорганов по формированию такого реестра будет преодолено, и список выйдет в свет. Однако во время августовской онлайн-конференции на портале BNews он признал, что противодействие появлению такого реестра до сих пор достаточно сильно.

«Мы взяли в работу это предложение, но это достаточно серьезный шаг – сделать такой реестр, – говорит Сабирбаев, теперь уже руководитель департамента добропорядочности Агентства по противодействию коррупции Республики Казахстан. – По мнению многих людей, в том числе представителей государственных органов, это чрезмерно. Чрезмерно, потому что мы нарушаем чуть ли не конституционные права осужденных: человек, совершивший преступление, уже получил соответствующее наказание – или заплатил штраф, или сел в тюрьму, а теперь мы рассматриваем фактически дополнительную меру наказания», – добавил он.

Сабирбаев считает, что вопрос создания реестра требует общественного обсуждения как со стороны юристов, так и со стороны гражданского общества. Агентство по противодействию коррупции готово провести общественные слушания по этому вопросу. 

По словам исполнительного директора Transparency Kazakhtan Ольги Шиян, аналоги предлагаемого реестра коррупционеров действуют в Германии, России и Кыргызстане и помогают обеспечить общественный контроль за исполнением запрета на занятие определенных должностей экс-чиновниками, имеющими судимость за коррупцию.

«Мы считаем, что такой реестр позволит наглядно оценить реальные результаты по искоренению коррупции и недопущению повторного трудоустройства осуж­денных за коррупцию на госслужбу, – говорит Шиян. – Кроме того, публичный список покажет как гражданам Казахстана, так и иностранцам, что борьба с коррупцией в стране идет, невзирая на должности».

Адвокат Джохар Утебеков сом­невается в том, что создание такого реестра является первоочередным шагом в борьбе с коррупцией.

«У нас огромное количество известных госдеятелей осуждено, включая двух премьеров бывших (Акежан Кажегельдин и Серик Ахметов. – «Курсив»), куда уже дальше в плане публичности? Мы и так знаем всех их в лицо – бывших премьеров, акимов, министров, вице-министров. Что изменилось-то от этого? Теперь получим возможность знать в лицо всех – и кто-то думает, что в этот реестр люди будут активно заходить и просматривать его?» – говорит Утебеков.

Первоочередными задачами в деле борьбы с коррупцией адвокат считает внедрение всеобщего декларирования в стране и выполнение 20-й статьи Конвенции ООН по борьбе с коррупцией, которая предполагает активное уголовное преследование чиновников за доходы, которые они не могут обосновать. С точки зрения профилактики коррупционной преступности, эти меры дают наибольший эффект в других странах, отмечает Утебеков. 

Не ждать слишком многого от появления реестра советуют и российские юристы (в России с прошлого года действует публичный реестр утративших доверие чиновников). По мнению управляющего партнера коллегии адвокатов «Старинский, Корчаго и партнеры» Владимира Старинского, основное практическое назначение такого реестра – закрыть обратную дорогу на госслужбу попавшимся на коррупции, поскольку наконец систематизированы разрозненные прежде сведения о мотивах увольнения госслужащих.

«А вот с точки зрения превентивной составляющей ждать от такого реестра слишком многого не стоит – коррупции от этого меньше не станет», – резюмирует эксперт.

banner_wsj.gif

739 просмотров

Жаз және шұбырған археолог жас

Сала маманы Айдын Жүнісхановтан ата-аналарға қызық ұсыныс

Фото: kursiv.kz

Ата-аналар ересек баласын еңбекке баулуға тырысады. Материалдық көмек болсын дегеннен бұрын ақша табудың жолын үйрене берсін деп түрлі жұмысқа тарта бастайды. Әу баста жазғы демалысты қалай өткізуге болатыны жайлы іздене бастағанбыз. Кейін материалды әзірлеу барысында мынадай қызыққа тап болдық. Жазғы демалысты ата-әже жанында не қосымша жұмыс істеп қана емес, болашақ мамандыққа деген махаббатты оятып өткеруге де болады екен. Бала көңілі қалаған бағытқа байланысты курс оқыса құба-құп. Болмаса, сол саланың майын ішкен маманмен бірге жүріп, тәлім алса болады. Мәселен тарихи орынға толы Қазақстан жас археологтарға мұқтаж. Бұған дейін студенттермен жұмыс істеген археолог, Назарбаев университетінің қызметкері Айдын Жүнісханов оқушыларды мектеп жасынан-ақ қазба жұмыстарына қызықтыруға болады дейді.

779d06d5-530d-4f2e-81dd-1e717179e052.jpg

«2006 жылы Берел қорымында практикада болдым. Ол кезде студентпін. Бізбен бірге ағылшын лорды 8-сынып оқитын қызымен қатысты. Сөйтсек, қызы болашақ мамандығын осы археологиямен байланыстырамын деп шешкен соң, жер-жерге апарып жүреді екен. Осыған дейін Үндістан, Жапонияға да барған. Ондағы мақсат — таныстыру. Қазақстаннан Есік пен Берелді көрсетпек оймен келген екен. Осы жағдай қатты әсер етіп, ойымда жүрді. Сөйтіп оқу бітіріп, осы салада қалдық. 2018 жылы Шығыс Қазақстанда археологиялық зерттеу жұмыстарын дамыту бағдарламасы аясында «Дарын» орталығы облыс оқушыларын жинап, зерттеліп жатқан нысандарды көрсеткен еді. Тек 3-4 күн келіп, танысып кетті. Ұзақ мерзімге басқа еш жоспар болмады. Сол кезде қазба жұмыстары жүргізіліп жатқан ауылдың бірнеше студенті де қатысып жүрді. Солардың айтуымен болса керек, ауыл тұрғындары бізге хабарласып, балаларының ғылыми жұмыс жүргізуге ниеті барын жеткізген. Сөйтіп мұғалімдермен келісіп, барынша қолдау білдірдік. Соның жемісі ретінде биыл ақпанда Алматыда республикалық жарыста біздің зерттеу нысанымыз бойынша жұмыс қорғаған бала екінші орын алғанын айта аламыз. Содан ойда бұрыннан жүрген жоспарды жүзеге асыру керек деп шештік. Балаларға болашақ мамандығына байланысты бағыт берсек қалай болар екен дестік»,- дейді Айдын Жүнісханов. 

Әлбетте, ата-аналар далалыққа баласын көз жұмып жібере салмайды. Өйткені мұның артында үлкен жауапкершілік бар.

«Мектеп жасындағы баланы қаладан мыңдаған шақырым алыс жерге алып кету тіпті оңай емес. Әйтсе де, мұғалімдер тарапынан ұсыныс түскендіктен өз тарапымыздан құптадық. Көп жағдайда адамдар археологияны тек далалық жұмыстармен байланыстырады. Ал шын мәнінде ондай жұмыстар әрі кетсе 1-1,5 айға созылады. Даладағы кезең — ең алғашқы баспалдақ, негізгі бөлігі. Одан кейінгі зерттеу жұмыстары зертханада жүргізіледі. Әдетте тәжірибеден өтуге келгендер далада жүріп, күрекпен қазып, щеткамен тазалауды үйренеді. Сөйтіп археология туралы танымы сонымен ғана шектеледі. Негізінде ғылым түрінде археология бүгінде әлдеқайда дамып кетті. Күректің деңгейінен шықты. Түрлі ғылым саласымен бірлесіп жұмыс атқарылады. Сондықтан зерттеу жұмыстарының басым бөлігі зертханада өтеді. Бізде Назарбаев университетінде соңғы жылдары студенттерді археологиялық жұмыстарға тарту қарқын алып келеді. Нәтижесінде студенттер мол білім алады. Қазақстанда, өкінішке қарай, археозоология  (археология мен зоологияның қосылуынан туындаған, үй және жабайы жануарлардың ежелгі шаруашылықтағы алатын орны мен рөлін зерттейтін ғылым — авт.) бағытында зерттеу жасалмайды. Бұрын мамандар болған, көбі дүниеден өтті. Осы салаға қызығып, кірісіп жүрген бір-екі жас маман ғана бар. Бірақ олардың тәжірибесі жоқ, бағыт беретін білікті маман жетіспейді. Сондықтан шетелге жіберу қажет»,- деп өзекті мәселенің шетін шығарды археолог. 

Жүнісхановтың айтуынша, оқушылардың қазіргі ғылыми жұмыстары сипаттау деңгейінде жасалады. Ал егер қазба жұмыстарына қатысып, одан кейінгі лабораторияға да баратын болса, ол баланың жұмысы тіпті сапалы болатыны анық. Әрі бұл бағытта зерттеу көбейген сайын бәсеке де артады. Биыл төтенше жағдайға байланысты студенттерді де, оқушыларды да экспедицияға қоспайтын болыпты. Бірақ археологиялық зерттеу жасалуы керек. Сондықтан далалық жағдайда санитарлық нормаларды сақтай отырып, археологтар жұмысын жалғастырады. Ата-ананың есінде болсын деп құлаққағыс қылмақ ниет бұл. Балаңыздың демалысы осылай өтсе, қалай қарайсыз?  

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png