Перейти к основному содержанию


820 просмотров

Қазақстан шекарасынан өту қанша тұрады?

Шымкентте жемқор кеден қызметкерлерінің соты өтіп жатыр

Shutterstock.com

Шымкенттің қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында бұрынғы ОҚО кеден бекетінің қызметкерлері мен бірнеше азаматтың үстінен қозғалған қылмыстық іс қаралып жатыр. Оларға аса ірі көлемде пара алды, пара алуға ықпал етті, қылмыстық топ құрды деген айып тағылған. 

Ал сотталушылар кім?

Шартты түрде «Кеденшілер ісі» деп аталған іс бойынша, сотталушы орындығында 16 адам отыр. Тергеу оларға 400 миллион теңге пара алды деп айып таққан. Айыпталушылардың бірінің адвокаты Сапар Әміртаевтың айтуынша, бұл ақша тауарды шекарадан кедергісіз өткізу үшін беріліп отырған.

«Пара берушілердің барлығы – сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар. Яғни, шетелге тауар жіберу және әкелумен айналысатын кәсіпкерлер. Олар шекарадан өтетін әрбір көлік үшін белгілі бір соманы беріп отырған. Алайда кеденшілердің көлік пен жүкті тексермеуі туралы сөз болған жоқ. Пара көліктердің кеден бекетінен кедергісіз өтуі үшін берілген», – деп нақтылады адвокат.  

Айыпталушылардың басым бөлігі Сарыағаш, Қапланбек, Қазығұрт стансалары кеден бекеттерінің қызметкерлері. Сондай-ақ, олардың ішінде «помогайка» деп аталып кеткен тұрғындар да бар.  Жалпы сотталушылар орындығында әзірге 8 адам отыр. Адвокаттың айтуынша, тергеуге көмек беріп, өз кінәларын жартылай мойындаған айыпталушылар қамауға алынбаған. Бірқатарының уақытша тергеу изоляторында өткізген 1 жыл ішінде денсаулығы сыр берген соң, үйқамаққа ауыстырылған. 
Ал бұл істің 17-қатысушысының психикалық ауытқушылығы бар деп танылған, сондықтан ол қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды. Оның денсаулық жағдайын 2 мәрте өткізілген сараптама дәлелдеген. Десе де, айыпталушылардың барлығына бірдей айып тағылған – бірнеше рет ірі көлемде пара алу, қылмыстық топ құру, пара алуға көмектесу.

Куәгерден жауап алу

Әбинұр Қарабаевтың төрағалығымен 1 шілдеде басталған сот қазіргі кезде қаржы полициясының бұрынғы қызметкері, бүгінде ЖШС директоры, СЭҚ қатысушысы – А. деген азаматтан жауап алынып жатыр. Прокурордың кеден бекетіндегі ақша бопсалау қалай іске асқанын нақтылап айтыңызшы деген сауалына, кәугер Өзбекстан бизнесмендерімен көрші елге ет жекізу бойынша келісім-шарты бар екенін, жүк көліктері қайтарда импорт алмастыру келісімі бойынша, жеміс-жидек пен көкөніс тиеп қайтатынын айтады. 

«Көрші елге жіберетін еттің құжаттары дұрыс. Бірақ маған «кеденнен өтпейсің» деді. Кеден бастығына кіріп едім,  «бәрін сол шешіп береді» деп орынбасарына жіберді. Кеден бекеті бастығының орынбасары Өзбекстанға кетіп бара жатқан әр көлік үшін 50 мың теңгеден, ал Өзбекстаннан көкөніс пен жеміс-жидек тиеп келе жатқан машиналар үшін 500$ және 43 мың теңгеден бересің деді. Бұл ақшаны ауысым басшысына тапсырып отырдық», – дейді жауап беруші. 

Мемлекеттік айыптаушының «кеденшілер тауардың өтуіне қалай кедергі келтіруі мүмкін және бөлек төленетін 43 мың теңге қайда кетіп жатты» деген сауалына ол: «Кеденшілер көлікті бастан-ақ, «запаскасына» дейін тексереді, тіпті көліктің дөңгелегін алдыртып, бүкіл жүкті түсіртуі мүмкін. Ал оған бірнеше күн кетеді. Апара жатқан етіміз мұздатқышта тұрғандықтан, бұзылған жоқ, бірақ шығынымыз көбейіп кетті. Кеденшілер көлікті тексергенімен, ақша алмады. Кеден қызметкерлері осы 43 мыңның ішіне бәрі кіреді деп айтты» деп жауап берді. 

Прокурордың сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігіне кедендік бекеттегі заң бұзушылықтар туралы не үшін арыз жазғанын сұрағанда, куәгер жүк тасымалына кедергі келтірген жемқорлардың лайықты жазасын алғанын қалайтынын, олармен күресу – азаматтық парызы екенін айтып өтті. 

Мәселенің өзге қыры  

Адвокат қойған «кенденшілердің жүкті өткізу үшін пара беру  талабына қалай қарадыңыз» деген сауалына куәгердің берген жауабы, оны басқа қырынан танытқандай. 

«50 мың теңге туралы естігенде, оған қалай қарадыңыз?» деп сауал тастады адвокат Әміртаев. «Дұрыс қарадым. Бұл аса үлкен ақша болмағандықтан, маған осы ыңғайлы еді», – деп жауап берді кәугер. 

Қорғаушылардың «Сізден ақша бопсалап тұрғаны қаржы полициясының бұрынғы қызметкері ретінде, ашуыңызды келтірмеді ме?» деген сауалына куәгер «жоқ» деп жауап берді. 2016 жылдан бері сыртқы экономикалық қызмет қатысушысы бола тұра, содан бері көптеген заң бұзушылықпен бетпе-бет келіп жүріп, куәгер неге тек 2017 жылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігіне шағым түгіргені басы ашық күйінде қалды. Тергеудің есебі бойынша, куәгер А. бір кеден бекетінде 2,5 мың доллар және 225 мың теңге қалдырып отырған.
 
Қорғаушы тараптың куәгер ғана емес, мемлекеттік айыптаушыларға, бақылаушы органға да бірнеше сұрағы туындады.

Авкокат Бекенбай Әшіровтың айтуынша, тергеудің сотқа дейінгі тексерісінде бірқатар заң бұзушылық орын алған. 

«Іске тігілген материалдар мен бізге берілгені – екі түрлі, Біз бәрін салыстырып шықтық. Яғни, тергеу бізге бір томды берсе, ал сотқа берілген материалдар біраз өзгерген. Кейбір материалдар қосымша тігілген. Сот төрелігіне кедергі келтіру, жалған айғақ жасау, істі бұрмалау белгілері бар», – деді адвокат Бекенбай Әшіров.

Осы орайды істі жүргізіп отырған сот төрағасы Әбинұр Қарабаев прокуратураға қорғаушылардың мәлімдемесін тексеруді тапсырды. Бұл іс тағы 2-3 айға созылуы мүмкін.


1384 просмотра

Как открыть частную школу в Кызылорде

История Софии Абдуразаковой

Фото автора

София Абдуразакова уверена, что частные школы – один из самых чистых и честных видов бизнеса. «Ты не просто занимаешься бизнесом – ты делаешь важные вещи для детей, для общества, для страны», убеждена предприниматель.

Без сторонней помощи

Мама троих детей, педагог по образованию, бизнес-тренер, член городского, затем областного общественных советов София Абдуразакова открыла одну из трех частных школ в Кызылорде осенью прошлого года.

«Все началось с консалтингового агентства, открытого в 2017 году, где три женщины с педагогическим образованием занимались разработкой различных проектов: по развитию агропромышленности и IT-технологий. Новым проектом для нас стала частная школа. Поначалу мы размещались в здании детсада, где обучали 40 детей в нулевом, первом и втором классах. На большее не рассчитывали. Затем оказалось, что желающих отдать детей в нашу школу много. И весной этого года мы переехали в новое здание. Теперь можем принять 320 детей с нулевого по 4-й классы», – рассказала София Абдуразакова.

По ее словам, среди учредителей проекта нет ни депутатов, ни крупных бизнесменов. Всего лишь женщины-педагоги со скромными возможностями.

Сумма стартового капитала составила 9 млн тенге собственных средств. На эти деньги арендовали первое здание, закупили мебель и другие необходимые вещи. Чтобы дети чувствовали себя уютно, учредители даже принесли вещи из дома. Сегодня, после переезда в новое здание, в бизнес было привлечено дополнительно более  6 млн тенге кредитов.

Между чиновниками и коллегами

Бизнес-леди рассказывает, что ей и ее коллегам пришлось столк­нуться с отсутствием достоверной информации, касающейся открытия бизнеса по частному школьному образованию.

«Например, мы не знали, куда и какие документы подавать для получения лицензии. Мы подавали документы в госорганы, получали замечания, отзывали документы, исправляли ошибки, обратно отправляли бумаги. Все это заняло очень много времени. Не хватало человека при акимате или Нацпалате, который бы знал, какие документы нужны, куда обращаться, что делать. Были и бюрократические моменты. Но нам все же удалось получить все разрешения и лицензию», – вспоминает София Абдуразакова.

Открытие новой частной школы встретили доброжелательно не все коллеги. По словам собеседницы, руководитель одной школы приняла их в штыки: мол, теперь частные школы будут расти, как грибы после дождя. Некоторые посчитали, что таким делом могут заниматься люди, у которых есть большой практический опыт.

Как призналась София Абдуразакова, она согласилась бы с такой позицией, но сегодня процесс получения знаний сильно отличается от школьного образования советского периода.

«Мне очень нравится образовательная политика казахско-турецких лицеев. У них есть общность, причастность к чему-то. Они получают знания, хорошее воспитание, у них сильные жизненные позиции, причем все это закладывается в лицее. Мы хотим, чтобы и наша школа была такой же», – говорит спикер.

Но при этом отмечает, что в школе полностью придерживаются учебных стандартов МОН РК.

О рентабельности и оплате

Сделать рентабельным этот вид бизнеса, напомним, призваны выделяемые с 1 января 2019 года государством субсидии на обучение детей в частных школах. Но здесь не все однозначно.

«Дело в том, что мы тоже подали заявки на получение субсидий с 1-й по 4-й классы. А у нас очень большой спрос на нулевые классы, которые не дотируются государством», – пояснила предпринимательница.

Тем не менее она уверена, что заниматься этим бизнесом выгодно.

«Есть определенные показатели, при достижении которых мы спокойно выходим на рентабельность. Мы не ставим задачу загрузить нашу школу до 1000 человек. Однако в Кызылорде бизнес строится таким образом, что, если один открыл частную школу, другой тоже хочет. У нас такое было с детсадами, которых больше 200 в городе. То же самое с тойханами, аптеками. Вопрос в том, кто потом останется после этого бума», – поделилась собеседница.

По ее мнению, рынок частных школ в стране очень серьезный. Стоимость обучения в школе – 50 тыс. тенге в месяц на ребенка. Но в Кызылорде этот рынок только начинает развиваться. И пока не многие видят выгоду.

«В 2013 году я открывала кофейню, где продавала кофе по 500 тенге за стаканчик. На меня многие кричали, почему такой дорогой кофе, когда на рынке можно купить за 35 тенге. Приходилось разъяснять, что входит в эту цену. Сегодня уже никого не волнует, что кофе стоит 500 тенге. Хотя в 2013 году в Алматы и в столице уже существовали сети кофеен, отдельные точки, где напиток продавали по 500 тенге и дороже, и все его покупали. Такая история сейчас и с частными школами в Кызылорде», – считает учредитель.

Бизнес-леди также поделилась планами на будущее – создать образовательный кластер. То есть получить для школы лицензию на обучение с 5-й по 9-й классы, открыть свой детский сад, а также колледж.

По информации управления образования Кызылординской области, в регионе насчитывается 293 школы, три из них частные. В прошлом году в них в общей сложности учились свыше 400 детей.

Как сообщила руководитель управления образования Майра Меделбекова, 1 сентября 2019 года планируется открытие еще трех новых частных школ, рассчитанных на 1450 детей. Всего в этом году в области пойдут учиться в школу 164 тыс. детей, это на 7 тыс. человек больше, чем в 2018-м.

В Кызылординской области наблюдается дефицит на 4 тыс. мест в школах, при этом есть перегруженные и незагруженные школы. Чтобы решить этот вопрос дисбаланса, ряд незагруженных школ сделали IT-школами. Проблему же с нехваткой школ надеются решить в том числе за счет учас­тия бизнеса.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций