Перейти к основному содержанию


1240 просмотров

Три девушки и «умная» ложка

Рассказываем о казахстанках, которые могут изменить жизнь людей, страдающих болезнью Паркинсона

Фото: Shutterstock

Говорят, что тема инноваций изрядно перегрета. И людей уже не интересует, сколько оперативки в лэптопе и какова производительность процессора в смартфоне. Но их продолжают интересовать истории, точнее «химия», которая возникает, когда увлеченные личности объединены одной целью – создать «что-то» с надбавленной технологической стоимостью. 

Герои истории, о которой я хочу рассказать, встретились в прошлом году в лагере Girls in STEM. «Там были разные воркшопы, мастер-классы, уроки по 3D-моделированию, программированию, уроки по Arduino. Задача, которая стояла перед нами, – придумать проект и воплотить в реальность. Мы подумали: а почему бы не использовать все те знания, которые получили? И взялись за hardware-проект: возиться с «железками» нам понравилось», – начинает свою историю Аружан Кенжебек, выпускница знаменитой алматинской РФМШ. 

«Наргиз (участница, которая позже покинула проект) и я занимались hardware и software, Каролина Лата – 3D-моделированием и финансовой частью проекта. Мы никогда не говорили, что «эта часть – твоя, а эта – моя», а даже наоборот – делали все сообща. Может поэтому, все получилось», – рассказывает Аружан, двигая кружку с уже остывшим чаем по ведомым только ей координатам.

Во всем «виноват» Паркинсон

Если в XVIII веке средняя продолжительность жизни в части европейских стран не превышала 33 лет, то сейчас ожидаемая продолжительность жизни для двух-трехлетних детишек в Германии составляет от 78,3 лет для мужчин и до 83,2 года для женщин. Обратная сторона долгой жизни – болезни. Например, болезнь Паркинсона. Вызвана она прогрессирующим разрушением и гибелью нейронов, вырабатывающих нейромедиатор дофамин, что выражается в мышечной ригидности, гипокинезии, пос­туральной неустойчивости и треморе. Лечить Паркинсона непросто. И дорого. При надлежащем уходе пациент может прожить долго, но счастливо – только в том случае, если большую часть этого времени сможет обслуживать себя самостоятельно. А непросто дается даже прием пищи (помните о треморе?). В tre medio, а именно так назвали свой проект девушки, решили разработать и воплотить в металле ложку, которая позволит нивелировать влияние тремора при приеме пищи. И сделать жизнь больных намного качественнее.

«Изучая симптомы болезни, а также технологии, которые помогают справляться с ними, мы рассмотрели ложку, которую изобрели в свое время в Google. И, убедившись, насколько эффективно она помогает больным, мы решили сделать свой вариант», – говорит Аружан. Казалось бы, зачем еще одна ложка, какой тут смысл? И девушка отвечает на этот вопрос: «Нашей главной целью было сделать ложку, доступную для людей, страдающих этим недугом. Большинство этих людей – пожилые, им не по карману то, что предлагает Google».

Паяльник и Arduino в помощь

«На сборку прототипа у нас ушло примерно три месяца, – рассказывает Аружан. – Как только мы сделали его, нам удалось по­участвовать в конкурсе медицинских стартапов. И наш проект был замечен». Принцип работы ложки – это компенсация тремора: движений вверх-вниз и влево-вправо и стабилизация ложки пользователя, что позволяет сохранить ее емкость в одном положении для более комфортного и полноценного приема пищи. Тогда же, после конкурса медицинских стартапов, в tre medio поняли, что нужно еще поработать над дизайном, алгоритмами и программно-аппаратным обеспечением. «В идеале – разработать свой собственный дизайн печатной платы, отказаться от весьма недешевого Arduino. По нашим расчетам, если мы все это осуществим, наша ложка будет стоить вдвое дешевле зарубежных аналогов – около 30 тыс. тенге», – рассказывает она.

Окей, ну а что дальше?

«Было бы шикарно, если бы мы смогли пройти какую-нибудь программу бизнес-акселерации, чтобы получить навыки для монетизации проекта. Лично меня интересует сфера технологий, а создание проектов – это вообще что-то необъяснимо крутое!» – замечает Аружан, и тут же поправляется, что после окончания РФМШ уже поступила в пару зарубежных университетов на специальность electrical/mechanical engineer. Думает, какой выбрать. 

Ложка может так и не оформиться в серийный продукт – маловероятно, что Аружан откажется от университета в пользу развития проекта. С другой стороны, так ли это важно? Это понимаешь, когда видишь, как Аружан спешно засобиралась: сегодня команда будет распечатывать на 3D-принтере новый дизайн корпуса ложки. Знаете, в этот момент, кстати или некстати, но я вспомнил цитату Томаса Эдисона. Вот она: «Слишком много людей сдаются, даже не подозревая о том, насколько близко к успеху они были в тот момент, когда упали духом». Им, этим двум девушкам, кажется, это не грозит, потому что они не собираются отступать: изобретать – это теперь их полноправный ген ДНК.


1675 просмотров

Солтүстік Қазақстаннан мамандар неге көшіп жатыр?

Оған кім кінәлі

Фото: Shutterstock

Кәсіби мамандардың жетіспеуі Солтүстік Қазақстан облысында, әсіресе ауылдық жерлерде қатты білініп келеді. Оның басты себебі – халықтың жаппай көшуі. Әлеуметтік тұрғыда орнықпағандықтан, адамдар тұрғылықты жерінен көшіп жатыр. Ал жергілікті билік бұнда ауылдың дамуына қаржы салмай отырған бірқатар шаруа қожалықтарының да кінәсі бар деп тұжырымдайды.

Жақсы өмір үшін...

ҚР Статистика комитетінің дерегіне сүйенсек, 2018 жылы Солтүстік Қазақстан облысынан шетелге 2,7 мың адам көшіп кеткен. Бұл еңбекке қабілетті жастағы тұрғындар. Ал осы аймаққа көшіп келгендердің қатары –1,5 мың. Бірнеше жылдан бері көші-қон сальдосы теріс көрсеткіш көрсетіп тұр. Дегенмен, жергілікті билік өкілдерінің пайымдауынша, аймақтағы жағдай біршама жақсарып келеді. СҚО әкімінің тұрғындарға есеп беру жиынында 2017 жылмен салыстырғанда, облыстан көшкендердің саны 15 пайызға азайғаны айтылды. 

Халық көбінесе ауылдан көшіп жатыр. Шағын ауыл ғана емес, бірнеше мыңдаған тұрғыны бар аудан орталықтарынан да кетуде. Жергілікті кәсіпкер Галина Воробьеваның айтуынша, СҚО, Тимирязев ауданында тура осындай жағдай қалыптасып отыр. Облыс басшылығымен кездесу барысында кәсіпкер осы мәселені көтерді. Көштің басты себебі – әлеуметтік түйткілдердің шешілмеуі. 

«Менің жеке басыма ештеңе керек емес, өз ісімді дөңгелетіп отырмын. Бірақ ауданға жаным ашиды. Адамдар жаппай көшіп жатыр. Жолы ойқы-шойқы, орталықтандырылған су жүйесі жоқ, тіпті аудандағы аурухана жабылудың алдында тұр», – дейді кәсіпкер.

Бизнес тыс қалмауы тиіс

Облыс әкімі Құмар Ақсақаловтың айтуынша, бұл мәселелер ақырындап шешіліп келеді. Қазіргі кезде экс-президент Нұрсұлтан Назарбаев бекіткен Солтүстік Қазақстан облысын кешенді дамыту бағдарламасы қолға алынған, аталмыш бағдарлама аясында 100-ге жуық ауылға ауыз су келіп, 600 шақырым жол жөнделіп, ауылдық мектептерді жөндеуге 5 млрд теңге бөлінбек. 

Дегенмен, жергілікті биліктің пікірінше, ауылдың жағдайын жақсартуға мемлекет қана емес, бизнес те мүдделі болуы шарт. Алайда өздері еңбек етіп жүрген жерді көркейтуге құлшыныс танытатын кәсіпкерлердің қатары сирек. Ондай мысалдар саусақпен санарлық. Айталық, Новоникольское ауылында Зенченко отбасы көп жылдан бері егін және мал шаруашылығымен айналысып келеді. Ауыл жолына асфальт төселген, өзінің спорт сарайы, мәдениет үйі мен өзге де әлеуметтік нысандары бар. Жұмысшыларға үй де беріледі. Ауылдың әлеуметтік дамуына «Зенченко и К» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жылына 10 миллиондаған теңге құяды. 

Аймақтағы тағы бір ірі шаруа қожалығы – «Мәмбетов и К» ЖШС Мыңкесер ауылында орналасқан. Шаруашылықтың бас директоры Еркебұлан Мәмбетов облыс басшылығының пікірімен келіседі. Алайда жағдайды  тізе қоса отырып жақсартуға болады деп тұжырымдайды. Бизнесті ынталандыру тәсілінің бірі ретінде ол егін және мал шаруашылығымен айналысатын шаруаларға салынатын жер салығын бірдей етуді ұсынады. Өйткені жерді пайдаланғаны үшін салынатын салық көлемі әрқалай. Оның үстіне фермерлер жыл бойы жұмыс істейді. Ал маусымдық кәсіппен айналысатын кәсіпкерлер қазынаға салықты аз төлейді.  Бұл ретте ауылдың жағдайын жақсартуға олар аса мүдделі емес. Шаруашылықпен жыл бойы айналысуға да ынтасы жоқ. 

«Жер пайдаланушылардың бір бөлігі мал ұстамайды, ауылдың дамуына қаржы салмайды, жаңа жұмыс орнын ашуға құлықсыз. Біздің шығынымыз көп, жұмысшыларымыз да жыл бойы еңбек етеді. Ал бұндай кәсіпкерлер егіс науқанында жұмысшыларды жалдап, гектарына 1-2 мың теңге төлейді де, егін орағы біткен соң, тайып тұрады. Ал бізге адамдар күнде керек»– дейді шаруа қожалығының басшысы. 

Кәсіпкер бұндай тұжырымды өз тәжібесіне сүйене айтып отыр. Оның ойынша, мал шаруашылығымен айналысатын шаруаларға салынатын салық өте жоғары. 

 «Әкім болған кезімде, біз бір гектар жерге салынатын салыққа талдау жасадық. Оның нәтижесінде егін егумен бірге, мал ұстайтын шаруаларға салынатын салық жоғары екені анықталды. Ал маусымдық кәсіппен айналысатын шаруалар төлейтін сома мүлдем басқа», – дейді Еркебұлан Мәмбетов. 

Айта кету керек, дәнді және майлы дақыл өсірумен айналысатын фермерлер де мал шаруашылығымен айналысуға қарсы емес. Мәселен, ресейлік инвестор – Avgust компаниясымен әріптестік орнатқан «Ақ Жер 2010» ЖШС әзірге өсімдік шаруашылығын дамытып отыр. Бұл өз кезегінде Баян ауылының тұрғындарын жұмыспен қамтып, әлеуметтік мәселелерді шешуге мүмкіндік береді. Серіктестік директоры Александр Хитровтың айтуынша, алдағы уақытта қора-қопсы салып, асыл тұқымды мал өсірумен айналыспақ. 

«Әзірге ақылдасып жатырмыз. Алдымен егін шаруашылығын дамытып алсақ дейміз. Содан кейін асыл тұқымды ірі қара өсіруді қолға аламыз, бірақ оның қашан жүзеге асатынын айта аламаймын»,–дейді Хитров мырза. 

Жер пайдаланушыларға бірдей салық салу бастамасы ұсыныс күйінде қалып тұр. Ал жергілікті әкімдік сол арада бөлінген жерді мақсатты пайдаланбаған шаруашылықтармен басқаша сөйлесе бастады. Олардың жер телімін сот арқылы алып, басқа инвесторларға беріп жатыр.  Алдымен кәсіпкер ісін жолға қойып, әлеуметтік мәселелерді шешуі үшін біраз уақыт беріледі. 

Соңғы рет бұндай әңгіме жергілікті әкімдік пен  Айыртау ауданы, Светлое ауылының кәсіпкерлері арасында өрбіді. Кезінде ауруханасы, перзентханасы, бірнеше дүкені, тіпті қонақ үйі болған ауылда қазірге кезде күрделі жөндеуді қажет ететін мектеп қана қалған. Шаруашылық жұмысшылары жарты жылдан бері еңбекақыларын ала алмай жүр. Жергілікті жұрт бұған кінәлі инвестор – «Жарқын-СК» ЖШС дейді. Компанияның қызметкерлер алдындағы қарызы 6 миллонға жеткен. 

Жұмысшылардың жалақысы аймақтағы ең төменгі жалақы – 66 мың. Ал салық бойынша 50 млн теңге қарыз жиналыпты. 

Облыс басшылығымен өткен жиында ауылдың байырғы тұрғыны Мәуеш Қалиев «Ауыл қирап барады, жастар жан-жаққа тарап кетті. Осы фирма біздің ауылға келгелі, жолымыздың да шұрқ-тесігін шығарды. Егінді себеді де, тайып тұрады», – деп күйінген еді. 

Бұл ретте облыс әкімдігі «Жарқын-СК» компаниясына жыл соңына дейін уақыт берді. Осы уақыт аралығында кәсіпкер барлық қарызын жабуы тиіс. Олай болмаған жағдайда, СҚО әкімінің айтуынша, жерінен айырылмақ. 

Бұған дейін де «Транс-Авто» және «Богви» компаниялары жұмыс істеген жер осылайша қайтарылған еді. Қазір бұл жерде жаңа инвесторлар жұмыс істеп жатыр.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций