Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


12246 просмотров

Мангистауская область лидирует по количеству бедных семей

Хватает ли зарплаты семьям в нефтегазодобывающем регионе страны, выяснял «Курсив»

Фото: Shutterstock

Более 90% от своих зарплат жители Атырауской области тратят на питание и одежду. Жителям Мангистауской области удается сохранить от «проедания» более 25% от своего дохода в год, а в ЗКО и Актобе – около 15%.

В апреле 2019 года Комитет по статистике Министерства национальной экономики РК один за другим опубликовал ряд отчетов об уровне жизни казахстанцев и среди прочего – бюллетени о доходах и расходах граждан. Согласно этим документам, в среднем доход одного домохозяйства в Казахстане за 2018 год составлял 2,13 млн тенге. При этом заработок мангистауских семей был на 47% больше, чем в среднем по республике, – 3,1 млн тенге – это самый высокий показатель по Казахстану. Доход одного домохозяйства по Атырауской области был зафиксирован выше, чем в целом по республике, на 14% (2,4 млн тенге), в Актобе – выше на 5,2% (2,2 млн тенге).

Меньше всех по западному региону составил средний доход семьи в ЗКО – 2,14 млн тенге, это всего на 0,5% больше республиканского показателя.

Все трудятся за зарплату

При этом, как утверждает статистика, основным доходом семей на западе страны является заработная плата на предприятиях и в организациях. Так, в Мангистау работают по найму 81% населения, в Атырауской области – 75%, в Актобе – 66,5%, в ЗКО – 63%.

Доход от предпринимательской деятельности и самостоятельной занятости является источником для существования 9,9% населения ЗКО, 9% – Актюбинской области. Зарабатывают на собственном бизнесе 6,2% домохозяйств Атырауской области и 5% – Мангистауской. На пенсии и пособия живут 22% семей в ЗКО, 19% – в Актюбинской области, 17% жителей Атырауской области и 11% – в Мангистауской. За счет алиментов, стипендий, сдачи внаем собственной недвижимости живут 5,5% семей Актюбинской области, 5% – семей ЗКО, 3% – Мангистауской и 2% – Атырауской областей.

Как показывает статистика, несмотря на высокий уровень доходов населения в среднем по области, Мангистауская область в 2018 году являлась лидером в западном регионе по количеству бедных семей. Именно здесь 4,9% жителей области (это 6,4 тыс. семей) имеют доходы ниже величины прожиточного минимума. При этом в Мангистауской области проживает 449 семей – это 0,4% от общего числа населения, которые статистики относят к категории проживающих за чертой бедности – их доходы из месяца в месяц не превышают стоимости продовольственной корзины.

В ЗКО, согласно статданным, не могут из месяца в месяц свести концы с концами 3,2% населения (свыше 3,8 тыс. семей), в Актюбинской области – 2,9% (здесь по итогам прошлого года проживали 4,9 тыс. бедных семей), в Атырауской – 2,5% (это 2,6 тыс. семей). Причем, по данным Агентства по статистике РК, в 90% бедными на западе страны являются семьи из пяти и более человек (в Атырауской области – в 99% случаев). В ЗКО, Мангистау и Актобе в 10% случаев низкие доходы зафиксированы в семьях из четырех человек и в ряде случаев даже из трех человек.

Статистики провели анализ доходов самых бедных и самых богатых семей. Так, наибольший разрыв между кошельками самых обеспеченных и самых необеспеченных граждан зафиксирован в ЗКО. Здесь разница между годовыми заработками бедняков и богачей составляет 4,9 раза (1,4 млн против 6,9 млн тенге в год). Доходы бедных и богатых в Мангистауской области разнятся в 4,8 раза (1,7 млн против 5,6 млн тенге в год), в Актюбинской области – в 4,4 раза (1,85 млн против 8,2 млн тенге в год), в Атырауской – в 3,6 раза (1,5 млн против 5,6 млн тенге в год).

Все затраты – на еду

В бюллетенях Комитета статистики РК есть также полный расклад того, как население тратит заработанные деньги. 
В среднем за год одна семья в РК расходует до 98% своих доходов (в денежном выражении – чуть больше 2 млн тенге) на обеспечение своих потребностей – продукты, одежду, обувь, мебель, лекарства, оплату кредитов и прочее.
В Атырау на те же расходы у семьи уходит до 99% заработанных денег (2,39 млн тенге). В Актобе одно домохозяйство тратит в год на потребление 86% (1,9 млн тенге) своего заработка, в ЗКО – 84% (1,8 млн тенге). Меньше всего страдает от расходов бюджет жителей Мангистауской области, за тот же календарный год семья здесь тратит на жизнь 74% (2,2 млн тенге) от своего дохода. 

Самая большая статья расходов, согласно статистике, – это покупка продуктов питания. В среднем по стране затраты на еду составляют 46,9% от общего дохода домохозяйства (1 млн тенге). По западному региону дороже всех еда обходится жителям Атырау – семьи этой области тратят за год до 54% своих доходов на продовольствие (1,3 млн тенге). В Актюбинской области расходы на продукты питания составляют 43% (952 тыс. тенге), в ЗКО – 42% от годового дохода семьи (891,6 тыс. тенге). Менее ощутимую брешь пробивают расходы на еду в бюджете семьи Мангистауской области – 38,7% от общего дохода (1,2 млн тенге).

На непродовольственные товары в среднем одна семья по Казахстану тратит 23% от общей суммы своих доходов за год (490,5 тыс. тенге). По западному региону на покупку товаров первой необходимости население в среднем тратит от 360 тыс. до 459 тыс. тенге в год. Большую часть от своего дохода расходуют на покупку товаров первой необходимости атыраусцы – 21%. В пределах 19% уходит на те же нужды из годового бюджета семьи в Актюбинской области, 18% – в ЗКО. В Мангистауской области траты на те же товары в год составляют до 17% от общего дохода одного домохозяйства.

В разрезе трат на одежду-обувь лидером является Мангистауская область: здесь в год среднестатистическая семья тратит на покупку вещей 285 тыс. тенге. В Атырауской области та же семья в течение года может позволить себе обновить гардероб в сумме на 239,7 тыс. тенге, в Актюбинской области – на 207,6 тыс. тенге, в ЗКО – на 161 тыс. тенге (не более 10% от общего дохода одной семьи).

Относительно платных услуг статистики дают такой расклад. В среднем по республике одно домохозяйство тратит в год до 20% своих доходов на услуги репетиторов, такси, платное медицинское обследование, походы в кафе и рестораны (437,5 тыс. тенге). По западному региону наибольшую часть из своих доходов – 18% (в сумме 393,6 тыс. тенге) – тратит на платные услуги семья в Актюбинской области. В ЗКО аналогичные траты составляют 17% от общих доходов домохозяйства (367 тыс. тенге), в Атырауской области – 15% (361,9 тыс. тенге), в Мангистауской – 14,8% (459,9 тыс. тенге).

Точка зрения

Социолог, кандидат исторических наук Николай Осипов:

«Относительно данной ситуации можно сделать несколько очевидных выводов: основная масса населения сидит на фиксированной, голой зарплате. И эта зарплата на протяжении последних лет практически не растет. Предпринимательством, которое должно приносить людям реальные доходы в условиях рыночной экономики, в регионах заняты меньше 10% населения. 

Статистика не может скрыть, что даже в благополучных нефтегазовых регионах есть прослойка бедного населения. Откуда она берется? Это люди с доходами ниже прожиточного минимума, так называемые самозанятые – они жили и живут в селах, где нет работы, всегда. То, что у нас по региону практически нет нищих, свидетельствует о том, что сельская беднота сдвинулась с места и подалась в город, где какая-никакая работа все же есть.

Тот факт, что люди в стране тратят на пропитание по миллиону тенге в год, вообще ужасающий. Доля трат на питание от дохода населения в развитых странах составляет не больше 25%, у нас она уже на экваторе – 50% и более.

Получается, что большая часть населения работает только на потребление – еда, изредка покупка одежды-обуви, оплата коммунальных услуг, детских кружков. И на этом деньги заканчиваются. Ни о каком среднем классе речи нет. Люди живут в пограничном состоянии, балансируя между бедностью и относительным благополучием, с мыслью, как дожить до зарплаты. 

По сути, чтобы накапливать деньги, повышать свой жизненный уровень, у основной массы населения нет финансовых ресурсов. Только в Мангистау у людей есть возможность откладывать какие-то средства, остальные недостаток финансов на покупку необходимых вещей компенсируют кредитами».


972 просмотра

Теңіздегі қақтығысқа не себеп?

Ең маңыздыларына тоқталамыз

Фото: Shutterstock

Теңіздегі қақтығыстан бері бір ай өтсе де, үшінші буын зауыт құрылысы әлі тоқтап тұр. Құрылыс жүргізіп жатқан компания шығынға батып отырмыз дейді. Ал жанжалдың ең басты себебі шетелдік компания басшылығы мен қазақстандық жұмысшылар арасында байланыстың жоқтығы болуы мүмкін.

Cherchez la femme

Қысқаша айтсақ, 29 маусым күні болашақ кеңейту жобасының құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізіп жатқан Consolidated Contracting Engineering&Procurement S.A.L. Offshore (CCEP) компаниясының жұмысшылары шетелдік қызметкер қазақ қызының суретін әлеуметтік желіде жариялағаны үшін жанжал шығарған.

Компания өкілдерінің «Курсивке» берген ақпараты бойынша, төбелес кезінде CCEP компаниясының кеңсесі мен өзге де қызметтік ғимараттары бүлінген. 

«Сонымен қатар, қоймадағы компанияға тиесілі заттар (рация) жоғалды. Тек бұл емес, құрылыстың тоқтап қалуы салдарынан компания үлкен шығынға ұшырап жатыр, ол жобаның жүзеге асуына кері әсер етіп, еңбек өнімділігі мен жоба серпінінің бәсеңдеуіне әкеп соқты»,– деп тұжырымдайды компания өкілдері.

Сонымен қатар, тәртіпсіздік салдарынан тоқтап қалған Теңіздегі үшінші буын зауыт құрылысы қайта жанданбағанын да айтып өтті. 

«Болашақ кеңейту жобасының басқа бөліктерінде тәртіпсіздік болмады, бірақ бірқатар қызметкерлер жұмыстан босатылды. 1 шілдеден бері болашақ кеңейту жобасының үшінші буын зауыттан басқа құрылыс нысандары қалыпты жұмыс істеп тұр. ТШО-ның өзге өндірістік нысандары өз жұмысын тоқтатқан емес», – дейді «Теңізшевройл» (ТШО) ЖШС-нің қоғаммен байланыс бөлімі.

Босатылған, бірақ қысқармаған 

Сол арада  ССЕР-дің  қосалқы мердігері «Реформ Строй» ЖШС-нің жұмыссыз қалған 176 қызметкері Атырау облысы бойынша мемлекеттік еңбек инспекциясына шағым түсіреді. Аталмыш мекеме басшысы Игілік Әубәкіровтің Курсивке берген түсіндірмесіне сүйенсек, қосалқы мердігердің жұмыс көлемін біткендіктен, ол жұмысшыларын жұмыстан шығаруға мәжбүр болған.

«Келісімшарт 2018 жылдың наурызынан жасалған. Бір жыл ішінде тапсырылған жұмыс толығымен аяқталған. Міндеттелген жұмыс көлемі жүзеге асырылған соң, жасалған еңбек шарттарының күші жойылады», – дейді ол.

Оның айтуынша, «Реформ Строй» компаниясы жұмысшыларымен келісімшарт мерзімі маусым айында бітіп, шілде айында жұмыс істелмесе де, жұмысшылардың жалақысы осы айға толық көлемде төленбек.

Сонымен қатар, мемлекеттік инспектордың айтуынша, Теңіздегі төбелестің себебі мен ондағы еңбек қатынастарын тексеріп жатқан комиссия өз жұмысын жалғастыруда. 

Жұмыс беруші байланысқа шықпай ма?

Айта кету керек, Теңіздегі тәртіпсіздіктен кейін, бұл жанжалдың себептері туралы түрлі болжам жасалды. Бірақ ең басты нұсқа – компания қызметкерлері арасындағы қарым-қатынас болып тұр. Игілік Әубәкіровтың айтуынша, жұмысшылар компания басшылығы олардың пікіріне құлақ асқанын қалаған. 

«Жұмысшылармен тығыз байланыс болмаған, сәйкесінше ақпарат басшылыққа жетпеген. Яғни бұл кәсіпорын жетекшілерінің қателігі»,– дейді Әубәкіров мырза. 

Бұған дейін әлеуметтік желілерде CCEP-дің шетелдік және қазақстандық жұмысшылары екі бөлек тамақтанатыны жайлы жазылып, жергілікті жұмысшылар асханадағы қызмет сапасына наразылық білдірген-тұғын. Алайда компания өкілдері кәсіпорынның барлық қызметкерлеріне «нәсіліне, ұлтына, жасына және дініне қарамастан бірдей қызмет көрсетіледі» деп жауап берді.

«Жобада қабылданған кемсітуге жол бермеу  саясатына сәйкес, кез-келген құқық бұзушылық жан-жақты қарастырылады», – деп сендірді ССЕР өкілдері.

Дегенмен, Теңіздегі оқиғадан бірнеше күннен кейін ұйымдастырылған брифингте Қазақстан мұнай сервистік компаниялары одағы (KazService)  президиумының төрағасы Рашид Жақсылықов, шетелдік компанияларда қызметкерлердің жұмысын қадағалайтын жетекші маман ретінде Қазақстанда жұмыс тәжірибесі жоқ шетелдіктерді тағайындауы салдарынан, үлкен жобаларда қайшылықтар мен қақтығыстар жиі туындайтынын атап өтті. 

Әлеуметтік желілерде таратылған хабарламалардың бірінде жанжалға себеп болған суреттің авторы Ели Даудтың ССЕР-де логистика жөніндегі бас әкімші болып жұмыс істейтіні айтылған еді. Алайда компания бұл ақпаратты растамады, бірақ жоққа да шығармады, тек «компанияның қызметкерлерді іріктеу саясатына сәйкес, барлық қызметкерлер жасына, жынысына, дініне және ұлтына қарамастан, олардың тәжірибелері мен біліктіліктеріне сай, бірдей стандарт бойынша бағаланады» деп атап өтті. Яғни, техникалық және біліктілік конкурсынан өтіп, қойылған талаптарға сай болған үміткерлер жұмысқа қабылданады.

Алайда «Атырау облыстық кәсіподақтар орталығы» төрағасының орынбасары Еділ Ұзақбайдың айтуынша, жұмыс берушілер экспаттарды жұмысқа белгілі бір санат бойынша тартқанымен, олар Қазақстанға келген соң, басқа қызмет ұсынуы – жиі кездесетін жайт. 

«Айталық, компаниялар шетелдік мамандарды жұмысқа шақырғанда тек «инженер мамандығы» деп белгілейді де, ал нақты қандай маман қажеттігін ашып жазбайды. Мәселен, инженердің түрі көп қой, оларға инженер-геофизик пе, әлде басқа инженер керек шығар?»– деп пайымдайды кәсіподақ өкілі. 

Ал ССЕР компаниясы берген мәліметке сүйенсек, қазіргі кезде Теңіздегі құрылыс алаңдарында шамамен 10 мың қызметкер жұмыс істесе, олардың 96% -ы – қазақстандық, ал 4% -ы шетелдік жұмысшылар екен.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

 

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций