Ақтаудағы яхта клубы жабылуы мүмкін

Ол халықаралық спорт қауымдастығы мойындаған Қазақстандағы жалғыз яхта клубы еді

Фото: автора

Ақтаудағы яхташылар клубты сақтап қалу  мен теңіз туризмін дамыту үшін барын салуда. Жергілікті әкімдік даулы мәселені шешуге тіпті қала тұрғындарын да тартып, қарт Каспийдің жағасында орналасқан жалғыз яхта клубының тағдырын елмен бірлесе шешпек. 

«Бриз» яхта клубы Ақтауда 80-жылдардан бері жұмыс істеп келеді. Ал 90-жылдардың басында клуб заңды тұлға ретінде тіркелген кезде, өзі тұрған жерді (0,46 га)  жалға алу туралы келісім-шарт жасаған. Бұрындары жалға алу уақыты әр 10 жыл сайын ұзартылып отырған еді. Клубтың ғимаратын бұзу туралы әңгіме өткен жылдың қараша айында шыққан, жағалауды кеңейту мәселесіне қатысты өткен қоғамдық тыңдау кезінде клуб ғимараты  құрылысқа кедергі келтіретіні айтылған еді. Дәл сол уақытта клуб басшылығы қала әкімдігіне жер телімін жалға алу уақытын ұзарту туралы өтініш берген. 

«Біз үш ай бойы жауап ала алмай, жалға алу уақытын ұзарта ма, жоқ па, соны біле алмай дал болдық. Қаланың сәулетшілерімен кездесуде маған  ғимараттың сыртқы келбеті нашар, оны жөндеу керектігін айтты», – дейді «Бриз» яхта клубының командоры Сергей Кулькин.

Жағалаудың қалалық әкімдік жасаған жобасында яхта клубы ғимаратының орнына бастырма мен гүлзар салынады деп жоспарланыпты. Десе де, яхталар өз орнында қалған. Клуб ғимараты жобада қарастырылмағанын білген кезде, яхташылар баспасөз өкілдеріне жүгінеді. 

«Қала билігі ғимаратты жайдан-жай  алып тастай алмайды, сондықтан жағалауға клуб арқылы өтетін жолды 8 метрге дейін кеңейт деген шарт қоя бастайды. Бұл ғимаратты бұзу керек деген сөз»,– деп пайымдайды Сергей Кулькин. 

Бүгінде яхта клубының ғимаратында 2 каюта компаниясы, яхта жөндейтін шеберхана, құрал-жабдықтар мен мотор сақтайтын қойма орналасқан. Соңғысын байлауда тұрған қайықтан міндетті түрде шешіп алу қажет, өйткені клуб шекаралық аймақта орналасқандықтан, теңізге түн уағында рұқсатсыз және бақылаусыз шығудың алдын алуы керек. 

Клуб мүшелері 30 жыл ішінде өз күштерімен жағалау аймағын абаттандырып, қаладағы жалғыз әмбебап айлақты тұрғызған. Айта кету керек, Ақтау және Құрық порттарындағы айлақтар режимдік нысан болғандықтан, ол жаққа шағын кемелер тоқтай алмайды. Ал «Бриз» яхта клубы жақында ғана теңіз картасына енгізіліп, әлемдік қауымдастық мойындаған. 

Бұл ғимаратты қалдырған күннің өзінде, ол яхта клубы мүшелерінің есебінен жөнделетін көрінеді. 

«Бізді алаңдатып отырғаны – белгісіздік. Әкімдікке осымен үшінші жобамызды ұсындық, онда клуб ғимараты өзгергенімен, өз орнында қалады. Ал жергілікті билік өз жобасын жүзеге асырғысы келеді, олардың жобасында яхта клубының ғимараты мүлдем жоқ», – дейді Сергей Кулькин. 

Туризмнің дамуына салынған тұсау

Клуб мүшесі және кәсіпкер Андрей Чулаков 20 жылдан бері қайық, яхта жалға беру және серуенге арналған катамаран жасаумен айналысып келеді. Сонымен қатар, кәсіпкер осынша жыл яхталарға арналған тұрақ салуға қол жеткізе алмай келеді. Өйткені қазіргі кезде Қазақстан – теңізге шығатын жолы болса да, жеке яхта порты жоқ жалғыз мемлекет. 

Біраз жыл шетелде жұмыс істеп келген Андрей Чулаков су туризмін қалай дамыту керектігін жақсы біледі. Құрлық туризміне қарағанда, оған арнайы база мен инфрақұрылым: кеме, қайық, моторлар мен желкендер, кеме жөндейтін жер мен су көлігі тоқтайтын айлақ қажет.

«Қазіргі кезде яхта клубы – жағалау базасы, ол азды-көпті теңіз туризмін  дамытып келеді. Шенеуніктер жоғары мінберлерден туризмді дамыту керек дегенімен, өздері қолда бар дүниенің түбіне жетіп жатыр. Кейде қолдарыңнан  түк келмесе, жап-жақсы жұмыс істеп тұрған нәрсеге тиіспеңдер дегім келеді», – дейді «Курсивке» берген сұхбатында Андрей Чулаков. 

Өткен жылы жергілікті әкімдіктің талабы бойынша,  тұрғындар үшін клуб арқылы өтетін жол ашылған. Сондықтан Андрей Чулаков жағалауды абаттандыру жобасына жұмыс істеп тұрған клубты кіргізген жеңіл болады деп тұжырымдайды. Өйткені тұрғындар мен қала қонақтарына жағалауға клуб аймағы арқылы өтіп, яхталарды тамашалаған қызық болмақ. 

«Егер ғимаратты бұзса, қайық пен желкенді, басқа да құрал-жабдықтарды қайда сақтаймыз? Бізге бір жерде бас қосып, жиналып тұру керек. Бізде дайверлер мен яхташылар оқып-жаттығады, оған қоса ғимаратта карталар, түрлі суреттер сақтаулы. Мәселен, клуб мүшелері «Шоқан Уәлиханов» яхтасымен жер бетін айналып шыққан. Егер ғимаратты бұзып тастаса, қайығымызбен құмда қаламыз», – деп ашынады Чулаков мырза. 

Клуб аймағында тұрған яхталардың басым бөлігі клуб мүшелеріне тиесілі. Сондай-ақ кеме-қайығын өздері күзете алмайтындар да осы айлаққа кемелерін қояды. 

«Теңізге қайықты ала салып, жайдан-жай шыға салмайсың. Теңізге шығу үшін полиция, ҰҚК, әкімдік пен шекарашылардың құжаттарына қол қоюың керек. Басқасын айтпаған күннің өзінде, құжаттардың ішінде жабық аймақ тұрағымен келісім-шарт болуы керек, онсыз шекарашылар теңізге шығуға рұқсат бермейді», – деп нақтылайды А.Чулаков. Оның айтуынша, яхта клубындағыдай күзетілетін кеме тұрағы басқа жақта жоқ. Сондай-ақ, жаңа яхта клубын салатын жер де қарастырылмаған.

Халықтың таңдауы

Сергей Кулькин сәуір айында үшінші рет  қала әкімінің атына жобаның экскизін қарастыру жөнінде өтініш тастаған. Ал жергілікті билік оны халықтық дауысқа салуды жөн көреді. Тұрғындар не яхта клубының, не әкімдіктің нұсқасын таңдауы керек. Айта кетейік, әкімдік нұсқасында клубтың ғимараты мүлдем жоқ. 

Сонымен қатар, дауысқа салардан біраз бұрын қалалық әкімдікте брифинг өткен еді, сол кезде әкімдік өкілдері яхта клубының ғимаратына тиіспейміз деп мәлімдеген. Ақтау қалалық сәулет басқармасы басшысының міндетін атқарушы Маңғыстау Қылышбеков ғимарат бұзылмайды, тек оның сыртқы келбетін ретке келтіру керек деген болатын. Егер ғимаратты бұзу жоспарда жоқ болса, тұрғындардың таңдауына ұсынылған эскизді жобаға неліктен яхташылар клубының ғимараты енгізілмеген деген сауал басы ашық күйінде қалды. 

Бір жылдан соң не болмақ?

Материалды баспаға дайындау барысында яхта клубы орналасқан жерді жалға алу мерзімін тағы бір жылға ұзартқаны белгілі болды. 

«Жалға беру уақытын бұдан әрі соза алмаймыз, өйткені жағалауды абаттандыру туралы жобалық-сметалық құжат қабылданған, ол бойынша бұрынғыдай 10 жылға жалға беруге мүмкіндік жоқ, – деп айтып өтті қалалық жер қатынасы басқармасының басшысы Жандос Роман

Ал бір жылдан соң қала әкімдігі мен яхта клубының басшылығы бір келісімге келе алмаса, не болатыны әзірге белгісіз. 

«Қазір біздің ешқандай құқығымыз жоқ. Су туризмінің болашағын көргің келеді, инвестор тапсақ дейміз. Бірақ жерді жалға алу келісім-шарты бір-ақ жылға жасалса, бұл жобаға кім қызығушылық танытып, қаржы құяды?» – деп сауал тастайды яхта клубының басшысы.

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

banner_wsj.gif

 

Безопасны ли авиаперелеты в эпоху пандемии?

Современные фильтры снижают риски, но не снимают их полностью

Посадка пассажиров на рейс авиакомпании American Airlines в Сан-Диего. Фото: Sandy Huffaker / Getty Images

Безопасно ли летать на самолетах? Этот вопрос – один из ключевых для экономики, семейных отношений и потребности хотя бы на время вырваться из рутины.

Ответ: не так безопасно, как индустрия авиаперевозок хотела бы, чтобы вы считали, но гораздо безопасней, чем вы могли подумать.

Салоны самолетов оборудованы мощной системой кондиционирования, и этот постоянный поток воздуха, смешанный со свежим атмосферным воздухом, очевидно, снижает риск распространения вируса COVID-19. Идея аналогична тому, что находиться на открытом пространстве, где много свежего воздуха, безопаснее, чем внутри помещения.

«Многие думают, что лететь в самолете – это все равно, что лететь в запечатанном цилиндре, но это совсем не так», – говорит Аманда Симпсон, вице-президент по исследованиям и технологиям компании Airbus Americas.

Авиакомпании и авиапроизводители делают все возможное, чтобы вселить в путешественников уверенность в безопасности полетов. Они утверждают, что эффективная работа системы вентиляции вместе с фильтрацией воздуха и постоянным забором свежего забортного воздуха делают салон самолета более безопасным в плане защиты от вирусов по сравнению со многими другими закрытыми общественными помещениями – офисами и ресторанами. Благодаря использованию масок и антисептиков для рук после посещения туалета эта среда становится еще более безопасной, говорят они.

Некоторые эксперты в сфере здравоохранения полагают, что риски в самолете все-таки намного выше: вентиляция и фильтрация могут и не помочь, если рядом с вами кто-то кашляет или чихает. И не стоит забывать о том, что в самолете люди находятся гораздо ближе друг к другу, чем в любом другом публичном месте.

Авиакомпании прекрасно понимают, что это ключевой момент для будущего авиаперевозок. Социологическое исследование, проведенное в начале июня для Международной ассоциации воздушного транспорта (IATA), показало: 65% респондентов из 11 стран самой главной опасностью для пассажиров считают нахождение рядом с инфицированным человеком. Использование уборной оказалось на втором месте.

«В целом уровень общего риска, я думаю, можно оценить как средний», – говорит Марк Жендро, эксперт по вопросам передачи заболеваний в самолетах и главный санитарный врач в больницах Beverly Hospital и Addison Gilbert Hospital в пригороде Бостона.

Недавно к нему обратились с просьбой рецензировать исследование, проведенное в Германии экспертами в области авиамоделирования, и Жендро считает, что результаты этого исследования могут быть очень полезными для всех путешественников. Компьютерные симуляции показали, что наивысший риск заражения COVID-19 среди авиапассажиров возникает во время посадки и высадки. В этот момент контакт между людьми наиболее тесный, поскольку их носы и рты оказываются слишком близко. Только представьте ситуацию, когда кто-то пытается положить свою сумку в багажный отсек над головами сидящих пассажиров.

По словам Говарда Вейсса, одного из авторов проведенного в 2018 году исследования о передаче респираторных заболеваний в самолетах, сравнение с офисным воздухом и другими условиями в этом случае может быть нерелевантным. «В офисах нет кресел, расположенных точно так же, как в самолете», – говорит доктор Вейсс, профессор биологии в Университете штата Пенсильвания.

Существует не так много примеров передачи коронавируса внутри самолета. По данным IATA, отслеживание контактов после рейса от 31 марта между США и Тайванем, где у 12 пассажиров были выявлены симптомы COVID-19, не показало следов передачи заболевания еще 328 пассажирам и членам экипажа. Точно так же следов передачи не было выявлено и на рейсе из Китая в Канаду, где находился один пассажир с симптомами заболевания. Однако, как показали предварительные исследования по рейсу от 2 марта из Лондона во Вьетнам, один пассажир, вероятно, стал источником заражения 14 других людей. Двенадцать из них сидели поблизости.

Среди бортпроводников, по информации авиакомпаний, как правило, нет высокого уровня заболеваний, хотя они проводят в самолетах гораздо больше времени, чем большинство пассажиров. «Если бы здесь существовали проблемы, статистика бы это показала», – отмечает Дэвид Сеймур, главный исполнительный директор компании American Airlines.

Согласно многолетним научным исследованиям, охватывающим различные вспышки заболеваний в прошлом, а также нынешнюю пандемию, вероятность передачи вируса между пассажирами самолета в целом достаточно невысокая. Но это не означает, что риска такой передачи не существует. К примеру, как показало одно из исследований по SARS (еще одному виду коронавируса), один инфицированный пассажир на борту самолета стал причиной заражения сразу 22 человек.

«В настоящее время в целом принято считать, что когда самолет находится в воздухе и система вентиляции работает как положено, она достаточно эффективно очищает воздух от вирусов», – говорит доктор Жендро.

Новое исследование показывает, что посадка и высадка – одни из наиболее опасных моментов для передачи вируса.

Как утверждает Boeing, из-за опасений по поводу того, что авиакомпании могут хотя бы на несколько минут выключать вентиляцию во время посадки или высадки, компания рекомендовала авиалиниям использовать бортовые источники питания для обеспечения работы вентиляции на полную мощность.

Однако авиакомпании этим рекомендациям следовать не обязаны. В США, согласно информации Федерального управления гражданской авиации, нет требований о том, чтобы система вентиляции в салоне самолета работала тогда, когда он находится на земле. 

Впрочем, такие авикомпании, как Southwest, American и ряд других утверждают, что обеспечение работы системы вентиляции на полной мощности не только в воздухе, но и на земле, уже является для них стандартной практикой.

Как правило, коронавирус распространяется в виде частиц, выделяемых инфицированным человеком, которые затем попадают в организм других людей через рот, нос или глаза. Крупные частицы, выделяемые во время кашля или чихания, представляют наибольшую опасность, но, как полагает все большее число ученых, частицы в виде микро­аэрозоля, который выделяется во время дыхания больного, также способны находиться в воздухе и причинить вред.

Эксперты в области авиации считают, что вентиляционные системы самолетов плохо справляются именно с большими частицами. Они слишком велики, и воздушный поток не может их быстро унести с собой. Поэтому те из них, которые оказались в непосредственной близости от пассажира, могут представлять угрозу. Тем не менее эксперты согласны с тем, что бортовая система вентиляции, скорее всего, хорошо справляется с загрязнением микроаэрозолем.

Как утверждает большинство представителей индустрии, система вентиляции и маски делают безопасными и средние места. Авиакомпании также указывают на то, что во многих самолетах с одной стороны прохода установлены два сиденья, поэтому в подавляющем большинстве случаев вы сидите плечом к плечу с кем-то вне зависимости от наличия среднего места.

Похоже, идея с блокировкой среднего ряда кресел – чисто американское изобретение. Опрос, проведенный консалтинговой фирмой IdeaWorks, показал: ни одна из 17 неамериканских авиакомпаний не блокировала средний ряд сидений. Это делают только такие авиакомпании, как Delta, Southwest, JetBlue, Alaska и Frontier.

И все же эксперты в области здравоохранения считают, что, несмотря на невозможность соблюдать социальную дистанцию в салоне самолета, отсутствие соседа в среднем кресле снижает вероятность инфицирования. Во всяком случае, поблизости теперь немного меньше людей, а любая дополнительная дистанция может быть полезной.

Недавние расчеты Арнольда Барнетта, профессора Массачусетского технологического института и эксперта по авиационной статистике, показали, что занятое среднее кресло повышает вероятность заражения вирусом на 79%. Шансы заболеть составили один из 4300 при полностью заполненном салоне против одного из 7700 при пустом среднем ряде в самолетах Airbus A320 или Boeing 737. В обоих случаях риск оказался низким. Сам ученый называет свои данные неполными, но если ориентироваться на них при нынешнем уровне заполняемости самолетов, то получается, что на 600 тыс. пассажиров, ежедневно пользующихся услугами авиакомпаний в США, суточный уровень заболеваемости может составить 90 человек.

10-полоса_WSJ_Воздух-повсюду.jpg

Читайте "Курсив" там, где вам удобно. Самые актуальные новости из делового мира в Facebook, Telegram и Яндекс.Дзен

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

banner_wsj.gif

 

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg