Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1 просмотр

Қызылордада жекеменшік мектеп ашудың жолы қандай?

София Әбдіразақованың кейсі

Фото: Shutterstock

Кәсіпкер София Әбдіразақова жекеменшік мектеп ең таза және адал кәсіп екеніне сенімді. «Сен тек бизнеспен айналысып қоймай, балаларға, қоғамға, еліңе пайдалы іс тындырасың»,–  деп пайымдайды кәсіпкер.

Үш баланың анасы, мамандығы бойынша мұғалім, бизнес-тренер, қалалық және облыстық қоғамдық кеңестің мүшесі София Әбдіразақова былтыр күзде Қызылорда қаласындағы жекеменшік үш мектептің бірін ашқан еді.

«Бәрі 2017 жылы ашылған консалтинг компаниясынан басталды, мамандығы педагог үш әйел агроөнеркәсіптен бастап, ІТ-технологияларға дейін, түрлі жобалармен айналыстық. Жекеменшік мектеп біз үшін жаңа жоба еді. Алғашқы кезде балабақша ғимаратында  0-1-2 сыныптағы 40 шақты баланы оқыттық. Осы күнімізге қанағат етіп жүргенбіз. Кейін баласын біздің мектепке бергісі келетіндердің қатары көп екенін байқадық та, көктемде жаңа ғимаратқа көшіп келдік. Енді 0-4 сыныптарға 320 баланы қабылдай аламыз»,– дейді кәсіпкер. 

Оның айтуынша, жоба құрылтайшыларының арасында депутаттар да, ірі бизнесмендер де жоқ, тек қарапайым мұғалімдер. 
9 миллион теңге көлеміндегі бастапқы капиталды өз қалталарынан шығарған. Олар бұл ақшаға қажетті ғимаратты жалға алып, жиһаз, арнайы құрал-жабдықтар сатып алды. Балалар өздерін жайлы сезінуі үшін, құрылтайшылар кейбір заттарды үйлерінен алып келген. Бизнес жаңа ғимаратқа көшкен соң, 6 миллион теңге көлемінде несие алған. 

Шенеуніктер мен әріптестер 

Бизнес-ледидің айтуынша, олар бастапқы кезде жекеменшік мектеп ашуға қатысты сенімді және нақты ақпараттың жоқтығымен бетпе-бет келген. 

«Мәселен, лицензия алу үшін қандай құжат қажет, оны қайда тапсыру керектігін білмедік. Мемлекеттік органдарға құжаттарымызды тапсырамыз, олар ескертпелерін жазып, қайтарып жібереді. Қатесін түзетіп, қағаздарды қайта өткіземіз. Бұның бәрі көп уақыт алады. Әкімдікте, болмаса кәсіпкерлер палатасында қандай құжаттар, оны қайда тапсыру қажетінің жай-жапсарын жақсы білетін, кәсіпкерлерге нақты түсіндіріп беретін маман жетіспеді. Оның үстіне бюрократия да  айналып өтпеді. Десе де біз жекеменшік мектеп ашуға рұқсат алып, лицензияға қол жеткіздік», – деп еске алады кәсіпкер.

Жаңа жекеменшік мектептің ашылуын елдің бәрі қолдай қойған жоқ. Тіпті бір мектептің директоры «енді жекеменшік мектептер жауыннан кейінгі саңырауқұлақтардай қаптайды» деп ренжіген көрінеді. Ал кейбірі бұндай  іспен тәжірибелі мамандар айналысқаны дұрыс деп тұжырымдайды. 

София Әбдіразақованың айтуынша, ол бұл пікірлермен келісетінде еді, алайда қазіргі білім беру үрдісінің кеңестік білім беруден айырмашылығы үлкен.

«Маған қазақ-түрік лицейлеріндегі білім беру жүйесі қатты ұнайды. Оларда ортақ мүдде, ортақ байланыс бар. Бұл мектептің оқушылары  сапалы білім ғана емес, жақсы тәрбие алып шығады, өмірлік ұстанымдары да мықты, бұның бәрінің негізі лицей қабырғасында қаланады. Біздің мектеп дәл сондай болғанын қалаймыз», – дейді спикер. 

Сондай-ақ ол мектеп бағдарламасының толықтай ҚР БжҒМ білім стандарттарына сай екенін атап өтті. 

Тиімділік пен оқу құны

Бұл кәсіптің тиімділігін арттыруға 2019 жылдың басынан оқушылардың жекеменшік мектептерде білім алуына бөлінетін мемлекеттік тапсырыс ықпал етуі тиіс еді. Бірақ мұнда  әлі бәрі анық емес.

«Мәселе мынада, 1-4 бастауыш сынып оқушылары үшін субсидия алуға өтінішті біз де бергенбіз, алайда ата-аналар арасында мемлекет тарапынан қаржыландырылмайтын 0-сыныпқа сұраныс жоғары», –деп түсіндірді кәсіпкер. 
Десе де, білім саласындағы бизнеспен айналысқан тиімді екеніне сенімді. 

«Нақты соған қол жекізгенде, пайда кіргізетін белгілі бір көрсеткіштеріміз бар. Алдымызға мектепті 1000 оқушымен толтыру міндетін қоймаймыз. Бір қызығы, Қызылордада кәсіп бастаудың ерекшелігі сол, біреу жекеменшік мектеп ашса, келесі біреу тура сондай мектеп ашқысы келеді. Жекеменшік балабақшалармен тура осындай жағдай қалыптасып, олардың саны 200-ден асып жығылып еді. Тойхана, дәріханалармен де тура сол. Бұл «бумнан» кейін кім қалады, мәселе сонда»,– дейді кәсіпкер. 

София ханымның айтуынша, елімізде жекеменшік мектептер нарығы өте салмақты. Олардағы бір айлық оқу құны оқушы басына 50 мың теңгеден басталады. Алайда Қызылордада бұл нарық енді-енді қалыптасып келеді жатқандықтан, көпшілік одан пайда көзін көріп тұрған жоқ. 

«2013 жылы 500 теңгелік кофе сататын кофехана ашқан едім. Сол кезде көпшілігі базарда 35 теңге тұратын кофені қалайша 500 теңгеге сатуға болады деп ренжитін еді. Сонда бұл бағаға не кіретінін түсіндіріп әуре болатынмын. Дәл сол уақытта Алматы мен астанамызда бұл сусынды 500-ден де қымбатқа сататын кофеханалар желісі кеңінен жұмыс істеп тұрды, елдің бәрі  ештеңе демей-ақ, кофесін сатып алатын. Қазір Қызылордадағы жекеменшік мектептермен тура осындай жағдай қалыптасып тұр», – деген құрылтайшының алдағы уақытта білім беру кластерін құру жоспары бар. Яғни 5-9 сынып аралығында білім беруге лицензия алу, жеке балабақша ашу және колледж жұмысын ұйымдастыру. 

Қызылорда облыстық білім басқармасының мәліметі бойынша, облыста 293 мектеп болса, оның үшеуі  – жекеменшік. Былтыр жекеменшік мектептерде барлығы 400-ден астам бала оқыған. 

Білім бөлімінің басшысы Майра Меделбекованың айтуынша, 2019 жылдың 1 қыркүйегінде 1450 орындық тағы үш жаңа жеке мектеп ашу жоспарланған. Жалпы, биыл облыста 164 мың бала мектепке барады, бұл 2018 жылмен салыстырғанда 7 мыңға артық.

Қызылорда облысының мектептерінде 4 мыңға жуық орын жетіспеушілігі байқалғанымен, оқушысы сыймай жатқан да, бала толмай жатқан да мектептер бар. Бұл мәселені шешу үшін, оқушысы аз кейбір мектептерді IT-мектепке айналдырған. Ал мектеп тапшылығы түйкілін жеке бизнесті тарту арқылы шешуге үміт артып отыр.


778 просмотров

Шетелде тегін оқу үшін не істеу керек?

Нақты он қадам

Фото: Shutterstock

Шетелдік жетекші ЖОО-ға түсуге дайындық ертерек басталғаны жөн. Білім беру орталығының мамандары 11-сынып оқушысының жарты жыл репетитормен дайындалуы өте аз деп тұжырымдайды. Осы орайда «Курсив» білім беру нарығы өкілдерімен сөйлесіп, шетелде оқуға қажетті грант алу мүмкіндігін арттыратын 10 қадамның тізімін жасады. 

1. ЖОО мен оқу бағдарламасын таңдап, барлық қажетті ақпаратты жинау. Оқуға барардан бір жарым жыл бұрын, шетелдік бір немесе бірнеше оқу орны таңдалып, олардың қабылдау шарттары туралы барлық ақпарат: өтінім берудің соңғы мерзімі, қабылдау талаптары, қажетті құжаттар жиынтығы жиналуы тиіс. Бұл ретте ақпаратты интернеттен іздеуге, студент-консулға хабарласуға немесе білім беру орталықтарының қызметкерлерімен кеңесуге болады. Егер сіз магистратураға қызығушылық танытсаңыз, шетелдік ЖОО сайттарының scholarships, finаncial aid және bursaries сынды бөлімдерін мұқият зерттеп шығыңыз. 

2.Салалық пән мен оқыту тілін үйрену. Егер болашақ талапкер экономикалық мамандықты таңдаса, онда математика пәнінен білімі жақсы болуы шарт, сондықтан алдын-ала репетитормен дайындалғаны жөн. «Баланың шетелдік ЖОО-ға түсу дайындығын 8-9 сыныптан бастаған дұрыс»,– дейді LOGOS білім беру орталығының директоры Алтынбек Бегалиев. Болашақ талапкердің соңғы үш жылдағы оқу үлгерімі өте жақсы болуы керек (9,10,11 сынып). Айталық АҚШ-тың «Шырмауық лигасына» кіретін оқу орындарына түсу үшін GPA (диплом немесе аттестаттың орташа балы) 3,8-4,0 болуы талап етіледі. 

Шетелдік ЖОО-ға грантқа түсудің басты шарттарының бірі – шет  тілін, ағылшын тілін жетік білу. Егер TOEFL (Test of English as a Foreign Language) емтиханын қарастырсақ, IBT 100-ден төмен емес, ал IELTS (International English Language Testing System) бойынша көрсеткіш 7,5 болуы қажет.

3. Бірнеше грант байқауына қатысу. Шығынның бір бөлігін жабуға ықпал ететін бірнеше грантқа қатысқан дұрыс. Бұндай стратегия қажетті соманы жинау мүмкіндігін арттырады. 

4. Гранттық байқауға құжаттарды дер кезінде өткізу. Байқауға құжат жіберу мерзімі әдетте байқау шарттарында көрсетіледі. Белгіленген мерзімнен кешігіп жеткен құжаттар қаралмайды. Сонымен қатар, жеңімпаз анықталатын уақыт туралы да ақпарат беріледі. Соны ескере отырып, оқу ақысын төлейтін кезге дейін грант қаржысын алуға болады.
 
5. Атқарылатын шаруалардың нақты жоспары мен кестесін жасау. Егер сіз бірден бірнеше конкурсқа қатысуға бел бусаңыз, онда кейбір мәселелер назарыңыздан тыс қалуы бек мүмкін, өйткені барлығын ескеруіңіз керек: дипломның аудармасын нотариалды растау, транскрипт дайындау, ұсыныс жазғызу, уәждемелік хат дайындау, құжаттарды дұрыс рәсімдеу және т.б. Ештеңені ұмытып, мерзімінен кешіктірмес үшін, атқарылатын шаруа мен олардың уақыты нақты жазылған кесте құрып алыңыз.   

6.Гранқа құжат тапсырмас бұрын, байқау қатысушыларына қойылатын талаптарға сай келетіңізді тексеріңіз. Барлық грант байқауларының қатысушыларға қоятын өзіндік талаптары бар. Мәселен, кейбір гранттар тек Еуроодақ мемлекеттерінің үміткеріне берілуі мүмкін. Бұндай жағдайда оған құжат тапсырудың еш мәні жоқ, сондықтан Chevening сынды бағдарламаларға назар аударған жөн. Бұл бағдарлама бойынша гранттар бұрынғы Кеңес Одағы құрамында болған мемлекеттерден қатысушыларға беріледі. 

7. Уәждемелік хат жазу. Құжаттардың типтік жиынтығында міндетті түрде шет тілде жазылған уәждемелік хат болады. Оның міндеті - конкурс комиссиясына өзіңнің грантқа лайықты үміткер екеніңді дәлелдеу. Мотивациялық хаттың мазмұнын өзгертіп, оны нақты жағдайға қарай бейімдеген жөн. Үміткерлердің ғылым мен білім саласындағы жетістіктерін есепке алатын гранттық байқаулар бар, сондықтан бұндай жағдайда мектептен тыс жетістіктерді айтудың қажеті жоқ. Өзгелері  үміткерлердің академиялық және басқа да жетістіктерін ескереді. Ал кейбір гранттар тұрмысы төмен отбасынан шыққан үміткерлерге арналады. 

8. Сауалнама толтыру. Сауалнаманы артық ақпаратпен ауырлатпаңыз, оны уәждемелік хатқа қалдырыңыз. Егер сауалнамада сіз жауап бере алмайтын сұрақтар болса, онда қысқа ғана «n/a» деп толтырыңыз.

9. Құжаттарды дұрыс  рәсімдеу. Құжаттарды нақты талаптарға сай рәсімдеу қажет болғанда, үлгіден  ауытқудың қажеті жоқ. Бұл мәселеде шығармашылыққа жол жоқ, оны уәждемелік хат жазғанда қолданған орынды. Бұл байқау комиссиясына өтініш беруші тіпті қарапайым іс-әрекетті дұрыс орындауға қабілетсіз деген әсер қалдырады. Үлгілік талаптар ұсынылмаған жағдайда, қатаң ресми стильді ұстаныңыз. Конкурстық құжаттар қатесіз, сауатты толтырылуы тиіс.

Құжаттарды конкурс комиссиясына жібермес бұрын, оның  дұрыс рәсімделгеніне және толық екеніне көз жеткізіңіз. Бұл қағаздар ең алдымен құжаттарды рәсімдеу ережелері мен жиынтығы туралы нақты нұсқаулықпен жұмыс істейтін адамдардың қолына түседі. Ал дұрыс рәсімделмеген құжат конкурс комиссиясының қолына тимей қалуы да мүмкін. 

10. Құжаттардың көшірмесін жасап алу. Конкурсқа қажетті құжаттардың басым бөлігі электронды түрде жіберілсе де, транскрип, дипломның аударылған көшірмесі сынды құжаттарды қағаз түрінде жіберуге тура келеді. Бұл құжаттардың бірнеше көшірмесін жасап алған дұрыс, өйткені жіберілген қағаздар алда-жалда жоғалып кетсе, бірден қайта жіберуге мүмкіндік болады.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций