Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


3442 просмотра

За три года из ВКО в Россию выехали более трех тысяч абитуриентов

«Курсив» выяснил причины миграции молодежи из региона

Фото: Shutterstock

Местные власти увеличивают количество грантов в попытке остановить отток абитуриентов из ВКО, желающих обучаться в зарубежных вузах. 

Цифры «падают»

Статистика управления образования ВКО показывает, что ежегодно для поступления в российские вузы из Восточно-Казахстанской области уезжают несколько сотен человек. Несмотря на снижение показателей, тенденция оттока пока сохраняется. Если в 2016 году уехало обучаться в вузы РФ 1800 выпускников из ВКО, то в 2017 году их количество составило 890 человек, а в 2018 году – 624 одиннадцатиклассника. 

Причем, как отметила в ответе на запрос «Курсива» руководитель управления образования области Сайрангуль Жумадилова, в 2018 году большая часть выпускников, поступивших в вузы Российской Федерации, – дети из Усть-Каменогорска, Семея, Риддера и Шемонаихинского района. А по данным, озвученным на одном из заседаний акимата и.о. руководителя управления Айгуль Байжановой, в 2019 году о своем желании поступать в российские вузы уже заявили 535 детей из ВКО.

А почему?

По мнению главного педагога области, молодежь выбирает для учебы вузы России из-за относительной легкости поступления в российские университеты. Там не требуется сдавать ЕНТ или ЕГЭ. Выпускники просто проходят тестирование. Притом нередко экзамены во многие российские вузы сдают на территории ВКО. В специальных репетиторских центрах Усть-Каменогорска, Семея, Риддера, Шемонаихи в определенные дни принимают выездные приемочные комиссий.

В 2016 году, на который пришелся пик оттока абитуриентов, ученые Восточно-Казахстанского государственного технического университета им. Д. Серикбаева по заказу акимата ВКО проводили исследование по данной проблеме. Среди предпосылок отъезда наших выпускников в РФ было названо большое количество бюджетных мест для иностранных граждан.

Вот цифры, которые приводят специалисты ВКГТУ. В российских вузах более 2/3 мест оплачиваются за счет бюджета. Притом более 10 тыс. грантов предусмотрено именно для иностранных студентов. В Казахстане же, согласно данным исследования, показатель обеспеченности грантами менее 1/2. 

В региональном разрезе цифры такие. По данным управления образования ВКО, 56% выпускников школ региона в прошлом году стали обладателями грантов в разных университетах Казахстана. Несмотря на то, что региональный показатель выше республиканского, он все равно не «дотягивает» до российской нормы обеспеченности грантами.

Еще одна причина выбора в пользу российского вуза, которую выделили ученые ВКГТУ, - это определение конкретной желаемой специальности. При анализе информации поступивших в университеты РФ за три года авторы исследования сделали вывод – «большинство уезжающих выбирают технические специальности, что свидетельствует о необходимости повышения конкурентоспособности вузов ВКО». Восточный Казахстан граничит с теми регионами РФ, где сосредоточены пять крупных высокорейтинговых вузов России. 

Кстати, в рейтинге QS EECA University Rankings (крупного агентства Великобритании), определяющий топ-300 университетов в странах развивающейся Европы и Центральной Азии) QS университеты Новосибирска, Томска занимают 2-50 места. Вузы ВКО на 142, 200 местах (данные 2018 года). 

Наконец, третья причина в связи, с которой казахстанские школьники выбирают российские ВУЗы, кроется в том, что последние предлагают программы двойных дипломов. «Многие российские вузы дают возможность своим студентам получить два документа об образовании университетов разных стран, прослушав одну программу», - отмечает Сайрангуль Жумадилова.

Помогли ли гранты

Завершив свое исследование, ученые ВКГТУ не только указали причины, но и дали рекомендации, с учетом которых была разработана специальная программа для повышения качества образования, конкурентоспособности региональных вузов.

«За последние два года было значительно увеличено количество образовательных грантов за счет средств местного бюджета с учетом потребности в кадрах по востребованным в регионе профессиям. Если в 2017 году было оплачено 200 бюджетных мест, то в 2018 году – 400. Из них 219 грантов выделены на подготовку педагогических кадров, 82 гранта по техническим и технологическим направлениям. Остальные распределены между поступающими на специальности в сфере сельского хозяйства, искусства, здравоохранения, естественных наук. На 2019 год запланировано выделение 400 образовательных грантов», - сообщают в управлении образования ВКО.

Руководитель управления образования обращает внимание на то, что именно эти шаги позволили сократить отток абитуриентов ВКО в Россию за последние три года. Что касается тех, кто, несмотря на предлагаемые условия здесь, предпочитает уезжать поступать в соседнюю страну, то, по данным Сайрангуль Жумадиловой, причиной такого выбора может являться также и смена постоянного места жительства.

ВКО.png

Коллаж: Вячеслав Батурин


1874 просмотра

Қазақстан университеттеріндегі ең қымбат 10 мамандық

«Курсивтің» рейтингі

Фото: Shutterstock

Егер талапкер мемлекеттік грантқа ілікпей қалса, ата-анасының шамасы жетсе, ақылы бөлімде оқытады. Ал таңдаған мамандықтың жылдық оқу ақысы еліміздің жоғары оқу орындарында әртүрлі.
 
2018 жылы Қазақстанда жалпы саны 114 ЖОО жұмыс істеген. Олардың басым бөлігі – 44 ЖОО Алматыда орналасса, Нұр-Сұлтан мен Шымкент қалаларында 14 ЖОО-дан бар.

Алматы мен Елорданың оқу орындарындағы ақылы білім  облыстармен салыстырғанда біршама қымбат. Бір жылдық оқу ақысы университеттің мәртебесіне, танымалдығына, оқу орнының техникалық жабдықталуы мен оқытушы-профессорлық құрамына байланысты қалыптасады. 

Осы орайда «Курсив» елдегі ЖОО-ларда бакалаврдың  жылдық оқу ақысы қанша екенін сараптай келе, елдегі ең қымбат 10 мамандықты анықтады. 

1-орын – «Құқықтану»

Аталмыш мамандық бойынша оқу ақысы барлық ЖОО-да жоғары. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да бір жылдық оқу құны 1,5 миллион теңге тұрады. 

Ал Сүлеймен Демирел  Университетінде (СДУ)  бұл мамандық – 800 мың тұрса, Нұр-Сұлтандағы М.Нәрікбаев атындағы КазГЮУ-да  жылдық оқу ақысы –788 мың теңге, ал Абай атындағы ҚазҰПУ-да – 599 мың теңге. 

2-орын – «Кеден ісі»

2019 жылы аталмыш мамандық бойынша ҚазҰУ-да жылдық оқу құны құқықтану секілді – 1,5 миллион теңге. Ал Қазақ ұлттық аграрлық университетте барлық мамандық бойынша бір баға белгіленген – 420 мың теңге, сондықтан «Кеден ісі» мамандығын арзандау жерде оқуға болады. 

3-орын– «Қаржы»

Экономика мамандықтары ақысының бір-бірінен аса айырмашылығы жоқ, десе де «Қаржы» мамандығы біршама қымбат және талапкерлердің арасында үлкен сұранысқа ие. Әдетте «Қаржы» мамандығын оқып жүрген студенттердің саны экономикалық мамандықтардан 3-4 есе көп болады. 

Қазақ-Британ техникалық университетінде де осындай мамандық бар, бірақ оның құны өзге ЖОО-мен салыстырғанда біршама қымбат – 2,19 млн теңге. 

«Қаржы» мамандығы ҚазҰУ-да биыл 1,25 млн теңге тұрса, СДУ-дағы оқу ақысы –1,23 млн теңгеге шығады. AlmaU-да білім алу үшін жылына 1,1 миллион теңге төлеу қажет. Ал Л.Гумилев атындағы ЕҰУ-да «Банк ісі» және «Мемлекеттік қаржы» деген ұқсас мамандық бар, олардың бағасы 1,04 млн теңге болса, UIB-да ол 800 мың теңге тұрады. Ал ҚазҰПУ-да оқу ақысы біршама арзан – жылына 585 мың теңге. 

4-орын– «Бухгалтерлік  есеп және аудит»

Оқу ақысы сұраныс пен ұсыныс арақатынасынан қалыптасатын тағы бір экономикалық мамандық – «Бухгалтерлік  есеп және аудит».

ҚызҰУ-да осы мамандық бойынша білім алу үшін жылына 1,25 млн теңге қажет болса, AlmaU-да оқу ақысы – 1,1 млн теңге, ЕҰУ-да – 1,04 млн теңге, ал UIB – 750 мың теңге, Абай атындағы ҚазҰПУ-да – 585 мың теңге тұрады. 

5-орын– «Экономика»

Экономист мамандығын талапкер ҚазҰУ-да ақылы түрде – 1,25 миллион теңгеге оқыса, AlmaU-дағы жылдық оқу ақысы – 1,1 млн теңге, Абай атындағы ҚазҰПУ-да – 520 мың,  ҚазҰАУ-да – 420 мың теңге тұрады. 

«Менеджент», «Маркетинг», «Мемлекеттік және жергілікті басқару» сынды мамандықтардың құны «Экономика» мамандығымен пара-пар. Оларды да рейтингтің 5 орнына жайғастыруға болады. 

6-орын – «Халықаралық қатынастар»

Ең қымбат мамандықтардың екінші бестігін ашатын – «Халықаралық қатынастар». Ол экономикалық мамандықтармен лайықты бәсекеге түсе алады. Мәселен, СДУ-да бұл мамандық бойынша оқу ақысы 1,25 млн теңге болса, ҚазҰУ-да да тура осындай баға. Ал ЕҰУ-да бір жыл білім алуға 1,04 млн теңге қажет болса, ҚазҰПУ-да оқу ақысы – 599 мың теңге. 

7-орын – «Халықаралық құқық»

Халықаралық құқықты оқып, осы саланың маманы болғысы келетіндер ҚазҰУ-да  жылына 1,25 млн теңге немесе ЕҰУ-да 1,04 млн теңге төлеп, білім ала алады. Ал ҚазГЮУ-да  оқу ақысы 788 мың теңгені құрайды. Сондай-ақ, Абай атындағы ҚазҰПУ-да да осы  мамандық бар, оқу ақысы – 604 мың теңге. 

8-орын– «Әлемдік экономика»

Бұл мамандық өзге экономикалық мамандықтар секілді кең таралмаған. Көптеген оқу орындарында тіпті бұндай мамандық жоқ. Дегенмен оқу құны өзгелер шамалас – ұлттықа университеттерде 1,25 млн теңге тұрса, жекеменшік оқу орындарында сәл арзандау. 

9-орын – «Аймақтану»

Бұл да сирек кездесетін мамандықтың бірі, соған қарамастан оқу ақысы қымбат. Бұл мамандықты  ҚазҰУ-да жылына 1,25 млн теңгеге оқуға болады. Ал AlmaU-да – 1,1 млн теңге тұрады. 

10-орын– «Ақпараттық жүйелер» мен «Есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыз ету» 

Бұл мамандықтар Қазақстанда жаңа болғанына қарамастан, арзан емес. Мәселен, СДУ-да  219 жылғы оқу ақысы 1,2 млн теңге болса, ЕҰУ-да – 968 мың теңге, ал ҚазҰПУ-да 510 мың теңге тұрады. 

ЖОО-лардың сайтында жарияланған прайст-лист пен қабылдау комиссиясының дерегіне сүйенсек, қазіргі кезде көптеген университеттер барлық мамандық бойынша оқу ақысын бірдей қылған. Мәселен, Қазтұтынуодағы Қарағанды экономикалық университетінде барлық мамандықтың оқу ақысы 345 мың теңге болса, Алматы технологиялық университетінде 420 мың теңге, Аграрлық университетте де 420 мың. Ал KIMEP-те барлық мамандықтар бойында 1 кредит құны 80,2 мың теңге, яғни жылына 2,88 млн теңге шығады. 

Қандай мамандық екеніне қарамастан, ЖОО-лардың ішіндегі ең қымбаты – Назарбаев Университеті. Гуманитарлық және әлеуметтік бағыттағы мамандықтардың («Экономика», «Халықаралық қатынас», «Антропология» т.б.) орташа бағасы 19 мың долларды құрайды, ол Ұлттық банктің 25 шілдедегі курсы бойынша 7,3 млн теңгеге тең, ал басқа мамандықтардың бағасы 23 мың долларды немесе 8,8 млн теңгені құрайды. Бұл ЖОО-ға түсу үшін қосымша тест тапсыру керек.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

b2-uchet_kursiv.png

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций