Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


693 просмотра

Сенатор указал на низкое качество высшего образования

Предлагается оптимизировать количество вузов

Фото: Shutterstock

В 1991 году в стране на 17 миллионов населения было 55 вузов, а сейчас 128 вузов, из них 72 - частные. В странах Европы и Юго-Восточной Азии на 320 тысяч человек приходится один вуз, а у нас один вуз приходится на 141 тысяч человек. 

Такие данные озвучил сегодня в ходе обсуждения проекта закона «О ратификации Соглашения между Правительством Республики Казахстан и Правительством Российской Федерации о функционировании Казахстанского филиала Московского государственного университета имени М.В. Ломоносова», депутат Сената Мурат Бахтиярулы.

«Однако, даже если мы по количеству вышли на первое место, то качество знаний оставляет желать лучшего. Не секрет, что большинство частных вузов не могут дать качественного образования и являются средством для сбора денег. С прошлого года 1000 абитуриентов, набравших на ЕНТ менее 50 баллов в течение года по три раза сдают тест и продолжают обучение. Они 11 лет плохо учились в школе, какой из них получится инженер, учитель или врач? Многие вузы сейчас ориентированы не на качественное образование, а на выдачу дипломов», - сказал сенатор. 

И это при том, что в 2018 году выделено 0,35% от ВВП на вузы, а в странах ОЭСР этот показатель составляет 1,6%. Например в нацвузах на одного студента, который обучается за счет грантов, в год выделяется 636 800 тенге, а в других вузах 443 тыс. тенге, а для студентов филиала МГУ выделяется 1,690 тыс. тенге. Разница в 4 раза, поданным сенатора.

При этом, по его словам, кадры готовятся без учета спроса регионов. На рынке сейчас требуется всего 30% специалистов с высшим образования и 70% - специалисты выпускников колледжей. 

«Согласно данным миграционного комитета за последние 7 лет в страну из Узбекистана, Кыргызстана и Таджикистана прибыло 6 млн трудовых мигрантов и заполнили вакансии в сфере строительства, сельского хозяйства, бытового обслуживания. Тогда как 1 млн выпускников отечественных ВУЗов не работают по получаемой специальности. Мы ежегодно за счет средств государства и родителей готовим 10 тысяч не нужных для рынка специалистов, чем пополняем ряды безработных», - указал депутат.

Немаловажную роль в этом играет низкая заработная плата преподавателей. Так, доктор наук, профессор получает 130-150 тыс. тг., кандидат наук, доктор PhD получают 80-100 тыс. тг. 

«Разве мы можем требовать качественного образования от преподавателей с таким доходом? В наших вузах по сравнению с развитыми странами количество ученных в 3 раза меньше, материально-техническая база не соответствует требованиям, образовательные программы предполагают максимальное зазубривание, связь с работодателями отсутствует, либо она очень слабая, преемственность школа-колледж-вуз – вообще отсутствует. Поэтому выпускники школ уезжают в зарубежные вузы за качественным образованием», - пояснил парламентарий.

В качестве выхода из ситуации он предлагает, соблюдая принцип доступности высшего образования по стране, усилить требования к вузам, оптимизировать ученые заведения путем подготовки кадров исходя из потребности регионов. 

«В настоящее время 82 вуза имеют статус университета, все вузы, кроме университетов, которые занимаются фундаментальными научными изысканиями нужно спустить до статуса института или академии профильного назначения», - резюмировал Мурат Бахтиярулы.
 


1160 просмотров

Қазақстан университеттеріндегі ең қымбат 10 мамандық

«Курсивтің» рейтингі

Фото: Shutterstock

Егер талапкер мемлекеттік грантқа ілікпей қалса, ата-анасының шамасы жетсе, ақылы бөлімде оқытады. Ал таңдаған мамандықтың жылдық оқу ақысы еліміздің жоғары оқу орындарында әртүрлі.
 
2018 жылы Қазақстанда жалпы саны 114 ЖОО жұмыс істеген. Олардың басым бөлігі – 44 ЖОО Алматыда орналасса, Нұр-Сұлтан мен Шымкент қалаларында 14 ЖОО-дан бар.

Алматы мен Елорданың оқу орындарындағы ақылы білім  облыстармен салыстырғанда біршама қымбат. Бір жылдық оқу ақысы университеттің мәртебесіне, танымалдығына, оқу орнының техникалық жабдықталуы мен оқытушы-профессорлық құрамына байланысты қалыптасады. 

Осы орайда «Курсив» елдегі ЖОО-ларда бакалаврдың  жылдық оқу ақысы қанша екенін сараптай келе, елдегі ең қымбат 10 мамандықты анықтады. 

1-орын – «Құқықтану»

Аталмыш мамандық бойынша оқу ақысы барлық ЖОО-да жоғары. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да бір жылдық оқу құны 1,5 миллион теңге тұрады. 

Ал Сүлеймен Демирел  Университетінде (СДУ)  бұл мамандық – 800 мың тұрса, Нұр-Сұлтандағы М.Нәрікбаев атындағы КазГЮУ-да  жылдық оқу ақысы –788 мың теңге, ал Абай атындағы ҚазҰПУ-да – 599 мың теңге. 

2-орын – «Кеден ісі»

2019 жылы аталмыш мамандық бойынша ҚазҰУ-да жылдық оқу құны құқықтану секілді – 1,5 миллион теңге. Ал Қазақ ұлттық аграрлық университетте барлық мамандық бойынша бір баға белгіленген – 420 мың теңге, сондықтан «Кеден ісі» мамандығын арзандау жерде оқуға болады. 

3-орын– «Қаржы»

Экономика мамандықтары ақысының бір-бірінен аса айырмашылығы жоқ, десе де «Қаржы» мамандығы біршама қымбат және талапкерлердің арасында үлкен сұранысқа ие. Әдетте «Қаржы» мамандығын оқып жүрген студенттердің саны экономикалық мамандықтардан 3-4 есе көп болады. 

Қазақ-Британ техникалық университетінде де осындай мамандық бар, бірақ оның құны өзге ЖОО-мен салыстырғанда біршама қымбат – 2,19 млн теңге. 

«Қаржы» мамандығы ҚазҰУ-да биыл 1,25 млн теңге тұрса, СДУ-дағы оқу ақысы –1,23 млн теңгеге шығады. AlmaU-да білім алу үшін жылына 1,1 миллион теңге төлеу қажет. Ал Л.Гумилев атындағы ЕҰУ-да «Банк ісі» және «Мемлекеттік қаржы» деген ұқсас мамандық бар, олардың бағасы 1,04 млн теңге болса, UIB-да ол 800 мың теңге тұрады. Ал ҚазҰПУ-да оқу ақысы біршама арзан – жылына 585 мың теңге. 

4-орын– «Бухгалтерлік  есеп және аудит»

Оқу ақысы сұраныс пен ұсыныс арақатынасынан қалыптасатын тағы бір экономикалық мамандық – «Бухгалтерлік  есеп және аудит».

ҚызҰУ-да осы мамандық бойынша білім алу үшін жылына 1,25 млн теңге қажет болса, AlmaU-да оқу ақысы – 1,1 млн теңге, ЕҰУ-да – 1,04 млн теңге, ал UIB – 750 мың теңге, Абай атындағы ҚазҰПУ-да – 585 мың теңге тұрады. 

5-орын– «Экономика»

Экономист мамандығын талапкер ҚазҰУ-да ақылы түрде – 1,25 миллион теңгеге оқыса, AlmaU-дағы жылдық оқу ақысы – 1,1 млн теңге, Абай атындағы ҚазҰПУ-да – 520 мың,  ҚазҰАУ-да – 420 мың теңге тұрады. 

«Менеджент», «Маркетинг», «Мемлекеттік және жергілікті басқару» сынды мамандықтардың құны «Экономика» мамандығымен пара-пар. Оларды да рейтингтің 5 орнына жайғастыруға болады. 

6-орын – «Халықаралық қатынастар»

Ең қымбат мамандықтардың екінші бестігін ашатын – «Халықаралық қатынастар». Ол экономикалық мамандықтармен лайықты бәсекеге түсе алады. Мәселен, СДУ-да бұл мамандық бойынша оқу ақысы 1,25 млн теңге болса, ҚазҰУ-да да тура осындай баға. Ал ЕҰУ-да бір жыл білім алуға 1,04 млн теңге қажет болса, ҚазҰПУ-да оқу ақысы – 599 мың теңге. 

7-орын – «Халықаралық құқық»

Халықаралық құқықты оқып, осы саланың маманы болғысы келетіндер ҚазҰУ-да  жылына 1,25 млн теңге немесе ЕҰУ-да 1,04 млн теңге төлеп, білім ала алады. Ал ҚазГЮУ-да  оқу ақысы 788 мың теңгені құрайды. Сондай-ақ, Абай атындағы ҚазҰПУ-да да осы  мамандық бар, оқу ақысы – 604 мың теңге. 

8-орын– «Әлемдік экономика»

Бұл мамандық өзге экономикалық мамандықтар секілді кең таралмаған. Көптеген оқу орындарында тіпті бұндай мамандық жоқ. Дегенмен оқу құны өзгелер шамалас – ұлттықа университеттерде 1,25 млн теңге тұрса, жекеменшік оқу орындарында сәл арзандау. 

9-орын – «Аймақтану»

Бұл да сирек кездесетін мамандықтың бірі, соған қарамастан оқу ақысы қымбат. Бұл мамандықты  ҚазҰУ-да жылына 1,25 млн теңгеге оқуға болады. Ал AlmaU-да – 1,1 млн теңге тұрады. 

10-орын– «Ақпараттық жүйелер» мен «Есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыз ету» 

Бұл мамандықтар Қазақстанда жаңа болғанына қарамастан, арзан емес. Мәселен, СДУ-да  219 жылғы оқу ақысы 1,2 млн теңге болса, ЕҰУ-да – 968 мың теңге, ал ҚазҰПУ-да 510 мың теңге тұрады. 

ЖОО-лардың сайтында жарияланған прайст-лист пен қабылдау комиссиясының дерегіне сүйенсек, қазіргі кезде көптеген университеттер барлық мамандық бойынша оқу ақысын бірдей қылған. Мәселен, Қазтұтынуодағы Қарағанды экономикалық университетінде барлық мамандықтың оқу ақысы 345 мың теңге болса, Алматы технологиялық университетінде 420 мың теңге, Аграрлық университетте де 420 мың. Ал KIMEP-те барлық мамандықтар бойында 1 кредит құны 80,2 мың теңге, яғни жылына 2,88 млн теңге шығады. 

Қандай мамандық екеніне қарамастан, ЖОО-лардың ішіндегі ең қымбаты – Назарбаев Университеті. Гуманитарлық және әлеуметтік бағыттағы мамандықтардың («Экономика», «Халықаралық қатынас», «Антропология» т.б.) орташа бағасы 19 мың долларды құрайды, ол Ұлттық банктің 25 шілдедегі курсы бойынша 7,3 млн теңгеге тең, ал басқа мамандықтардың бағасы 23 мың долларды немесе 8,8 млн теңгені құрайды. Бұл ЖОО-ға түсу үшін қосымша тест тапсыру керек.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

 

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций