1079 просмотров

Сенатор указал на низкое качество высшего образования

Предлагается оптимизировать количество вузов

Фото: Shutterstock

В 1991 году в стране на 17 миллионов населения было 55 вузов, а сейчас 128 вузов, из них 72 - частные. В странах Европы и Юго-Восточной Азии на 320 тысяч человек приходится один вуз, а у нас один вуз приходится на 141 тысяч человек. 

Такие данные озвучил сегодня в ходе обсуждения проекта закона «О ратификации Соглашения между Правительством Республики Казахстан и Правительством Российской Федерации о функционировании Казахстанского филиала Московского государственного университета имени М.В. Ломоносова», депутат Сената Мурат Бахтиярулы.

«Однако, даже если мы по количеству вышли на первое место, то качество знаний оставляет желать лучшего. Не секрет, что большинство частных вузов не могут дать качественного образования и являются средством для сбора денег. С прошлого года 1000 абитуриентов, набравших на ЕНТ менее 50 баллов в течение года по три раза сдают тест и продолжают обучение. Они 11 лет плохо учились в школе, какой из них получится инженер, учитель или врач? Многие вузы сейчас ориентированы не на качественное образование, а на выдачу дипломов», - сказал сенатор. 

И это при том, что в 2018 году выделено 0,35% от ВВП на вузы, а в странах ОЭСР этот показатель составляет 1,6%. Например в нацвузах на одного студента, который обучается за счет грантов, в год выделяется 636 800 тенге, а в других вузах 443 тыс. тенге, а для студентов филиала МГУ выделяется 1,690 тыс. тенге. Разница в 4 раза, поданным сенатора.

При этом, по его словам, кадры готовятся без учета спроса регионов. На рынке сейчас требуется всего 30% специалистов с высшим образования и 70% - специалисты выпускников колледжей. 

«Согласно данным миграционного комитета за последние 7 лет в страну из Узбекистана, Кыргызстана и Таджикистана прибыло 6 млн трудовых мигрантов и заполнили вакансии в сфере строительства, сельского хозяйства, бытового обслуживания. Тогда как 1 млн выпускников отечественных ВУЗов не работают по получаемой специальности. Мы ежегодно за счет средств государства и родителей готовим 10 тысяч не нужных для рынка специалистов, чем пополняем ряды безработных», - указал депутат.

Немаловажную роль в этом играет низкая заработная плата преподавателей. Так, доктор наук, профессор получает 130-150 тыс. тг., кандидат наук, доктор PhD получают 80-100 тыс. тг. 

«Разве мы можем требовать качественного образования от преподавателей с таким доходом? В наших вузах по сравнению с развитыми странами количество ученных в 3 раза меньше, материально-техническая база не соответствует требованиям, образовательные программы предполагают максимальное зазубривание, связь с работодателями отсутствует, либо она очень слабая, преемственность школа-колледж-вуз – вообще отсутствует. Поэтому выпускники школ уезжают в зарубежные вузы за качественным образованием», - пояснил парламентарий.

В качестве выхода из ситуации он предлагает, соблюдая принцип доступности высшего образования по стране, усилить требования к вузам, оптимизировать ученые заведения путем подготовки кадров исходя из потребности регионов. 

«В настоящее время 82 вуза имеют статус университета, все вузы, кроме университетов, которые занимаются фундаментальными научными изысканиями нужно спустить до статуса института или академии профильного назначения», - резюмировал Мурат Бахтиярулы.
 

banner_wsj.gif

160 просмотров

Биыл ЖОО-ға түсуші талапкерлер нені білуі тиіс?

Министрлік өкілдері тың ақпараттармен бөлісті

Фото: Pixabay.com

Сұхбат министрліктің желідегі парақшасында көрсетілді.

Осы жылы ҰБТ-ға қатысу үшін 131 755 өтініш келіп түсті. Бұл биылғы мектеп бітірушілердің 82 пайызын құрайды. Оның 110 мыңы онлайн түрде өтініш тапсырған. Өткен жылмен салыстырғанда тест тапсырғысы келгендер саны 12 пайызға артқан. Білім және ғылым министрлігінің өкілдері осы және өзге де жаңалықтарын жария етті. Көптеген талапкерлерді және ата-аналарды әсіресе білім беру гранттарын жеңіп алатын конкурс деректері қызықтыратыны анық. 


Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім департаментінің директоры Әділет Тойбаевтың айтуынша, 13-20 шілде аралығында білім беру гранттарының конкурстарына өтініштер қабылданып, конкурстың өзі 21-31 шілде аралығында өтпек. 


     «Осы жылы бакалавриатқа 53 863 грант, магистратураға 13 300 грант, докторантураға 2 355 грант бөлініп отыр. Сонымен қатар: Мүгедек балаларға арналған 1 пайыз; 
Жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша Ұлы отан соғысының қатысушыларына және оларға теңестірілген азаматтарға 0,5 пайыз; 
Ауыл жастары үшін 30 пайыз; 
ҚР азаматы болып табылмайтын ұлты қазақ адамдар үшін 4 пайыз; 
Жетім балалар үшін 1 пайыз; 
«Серпін» бағдарламасы бойынша 10 пайыз квота қарастырылған.     
Білім жүйесінде былтырдан бастап жаңашылдық енгізілген. Яғни, талапкерлер мамандықты емес білім беру бағдарлама топтарын да таңдай алады. Грант нақты бір мамандыққа емес, білім беру топтарына бекітіледі», - дейді Әділет Тойбаев. 


Яғни, осыған дейін нақты мамандықтар тізімі бекітіліп, соған орай мемлекеттік білім беру тапсырысы жасалса, енді мемлекеттік тапсырыс білім беру топтарына үлестіріледі. 


    «Талапкерлер конкурсқа қатысқан кезде 4-еуге дейін білім беру топтарын таңдай алады және сол білім беру тобына берілген грантты ұтып алуы тиіс. Кейін оған грант берілген кезде жоғары оқу орнына келіп сол білім беру тобына кіретін білім беру бағдарламасын таңдап, оқиды»,- дейді Әділет Тойбаев. 

 

Egov.kz порталы арқылы білім беру топтары мен ЖОО-ны таңдап, конкурсқа қатысуға өтініш жіберуге мүмкіндік бар. Өтінішпен бірге білімі туралы құжатты, ҰБТ сертификатын, 086-У формасындағы медициналық анықтаманы және жеке куәлігін қоса жолдауы міндетті. Конкурс қорытындысы бойынша талапкер грант жеңгені немесе жеңбегені туралы хабарлама алатын болады. Егер қуанышты жаңалық болса, онда грант туралы электронды куәлік жіберілмек. 


Онлайн өтініш беру мұнымен шектелмейді. Грант жеңіп алған оқушы ЖОО-ға түсу мен жатақханадан орын алуға да осы портал арқылы өтініш жолдайды. Әділет Тойбаевтың айтуынша, биыл ҰБТ-дағы өзінің шекті балынан асыра жинауға мүмкіндік беретін қосымша емтихан да ұйымдастырылады. 


Білім беру саласындағы басты жаңашылдық ретінде аталып жатқан «білім беру топтары» бекерге қолға алынып жатқан жоқ дейді мамандар. Мәселен, министрлік үшінші жыл қатарынан «Атамекен» ҰКП-мен бірігіп ЖОО-лардағы білім беру топтарының рейтингін жүргізіп келе жатыр. Ол жерде студенттің оқуды бітірген соң жұмысты қанша уақытта табатыны; орташа жалақы көлемі; жұмыс тұрақтылығы; білім беру бағдарламасының сапасы; білім беру бағдарламасын құрастыруға жұмыс берушілердің қаншалықты қатыстырылғаны ескерілмек. 


     «Мысалы, былтыр ЖОО түлектері орта есеппен 3,5 – 5 ай көлемінде жұмыс іздеп жүріп қалған. 61 ЖОО-да түлектердің жартысынан азы бір жыл ішінде жұмысқа орналасқан. Көп жылдар бойы белгілі бір ЖОО-лар осы талап бойынша төменгі орындарда келе жатыр. Олардың қатарында – Ақтау гуманитарлық-техникалық университеті, Орталық-Азия университеті, Өңірлік әлеуметтік-инновациялық университет және «Астана» университеттері бар. Ендігі кезекте ЖОО-лар өздерінің білім беру бағдарламаларын министрлік экспертизасынан сәтті өткізе алса ғана лицензия иеленбек», - дейді Білім және ғылым саласындағы бақылау комитетінің төрайымы Гүлзат Көбенова. 


Министрлік бекіткен шекті балл деңгейі:  


Ұлттық ЖОО-ға – талапкер 65 баллдан;  
Өзге ЖОО-ға – 50 баллдан; 
«Ауыл шаруашылығы және биоресурстар», «Ветеринарлыққа» түсу үшін – 60 баллдан; 
«Педагогикалық ғылымдарға» - 70 баллдан; 
«Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыруға» түсу үшін – 65 баллдан кем жинамауы тиіс.

 

 
Еске салсақ, биыл елімізде ҰБТ 20 маусым мен 5 шілде аралығында 161 белгіленген тапсыру орнында өтетін болады. Аталған орындар 38 университет, 3 колледж және 120 мектеп базасында орналасқан. 
 

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_uz_banner_240x400.jpg