Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


458 просмотров

Қазақстандық стартап шығарған Wi-Fi-роутер Amazon-да сатылмақ

Стартаптың краудфандингтен кейінгі ғұмыры қандай болды?

Фото: Nommi

Nommi – Қазақстаннан шыққан алғашқы hardware-стартап, ол халықаралық Indiеgogo алаңында краудфандингті табысты ұйымдастырып, өз бекерлеріне  (краудфандинг алаңында тапсырыс беруші) құрылғыларын жеткізе бастады. Алайда өздері белгілеген мерзімнен 9 ай кешіккенін де айтып өткен жөн. Стартаптың краудфандингтен кейінгі өмірі жайлы «Курсивтің» материалында. 

Наурыздың соңында App Store мен  Play Market-те Nommi қосымшасы пайда болды. Ал бірнеше күн бұрын қазақстандық стартап өзінің алғашқы сатып алушыларына қосымшамен аттас құрылғыны жібере бастады. Nommi – бұл жеке Mi-Fi-роутер, ол виртуалды SIM-карта технологиясын қолданады, сондай-ақ пауэрбанк ретінде де пайдалануға болады. Бұл гаджет саяхатшылардың шетелде мегабайтқа байланып қалмай, бөтен шаһарда қалалық  Wi-Fi-ға қалай қосылуды іздеп жүрмеуі үшін жасалған.  Осы шағын гаджет арқылы саяхатшы әлемнің кез-келген еліндегі қолжетімді Wi-Fi желісіне автоматты түрде қосыла алады.  Бұл желілердің құпия кілттері құрылғыда сақталған.
 
Nommi жобасының негізін қалаушылар – қазақстандық Қайрат Ахметов пен Алена Ткаченко

Indiеgogo алаңына Nommi командасы 2017 жылдың желтоқсанында шығып, бүкіл краудфанд кезеңінде, басында айтылған 25 мың доллардың орнына 90мың доллар жинаған. Құрылғыны  бекерлерге жеткізу (жобаға сенім білдіріп, әлі жасалмаған өнім үшін ақша төлеген тапсырыс берушілер) 2018 жылдың маусымына жоспарланған еді. Бірақ іс жүзінде алғашқы сатып алушыларына Nommi тек 2019 жылдың наурызында жөнелтілді. 

Менің Nommi-ім қайда? 

Стартап туралы алғашқы жаңалықтар өте жағымды еді, команда өнімнің өндірістік үлгісін жасап жатты. Бірақ былтыр мамыр айында оның кешеуілдеп жатқаны туралы ақпарат пайда болды. Девайс жасау алға жылжып жатқанын айта келе, стартапшылар  жоспардан тыс өзгерістердің кесірінен тестілеу мен жаппай өндіріске жіберуге біршама уақыт қажет деп ескертті. Бекерлерге өнімді жеткізу уақыты қыркүйекке шегерілгені жайлы ескертілді. Сол кезде қарша жауған жағымсыз пікірлердің арасында бірлі-жарым қолдау білдіргендер де болды. «Жақсы жұмыс істейтін өнім алу үшін мен күте тұруға дайынмын» деп жазды бекерлердің бірі. Күзге дейінгі біраз тыныштықтан соң, наразы пікірлер қайтадан естіле бастады: өйткені уәде етілген құрылғы әлі бекерлердің қолына тимеген еді. 

Nommi командасы өздерінің алғашқы клиенттерінен кешірім сұрай отырып, өндірісті кейінге шегере берді. «Кейбір сәттерде почта мен әлеуметтік желілерге кіруге де қорқатын болдым. Қазақстандағы клиенттеріміздің қатары 6 пайыздан аспайды, бірақ Алматы мен Астанада жүрген кезде, барлық клиенттер осы жақтан секілді көрінетін. Барлығының сұрайтыны бір: «Менің Nommi-ім қайда?» – деп еске алады Алена Ткаченко.

Компанияның барлық бекерлері өз Nommi-ін алған соң, «сендер алаяқсыңдар» деген айыптаулар жойылған кезде, құрылғының нарыққа шығуына не кедергі болғаны жайлы айта берсе болар. Ең қызығы, ол көбіне технологиялық емес, логистикалық қиындықтармен байланысты болған. 

Шэньчжэньнен шыққан ұзақ жол

Құрылғыларды әдетте Қытайдың Шэньчжэнь қаласында құрастырады, бұл – электронды құрылғы мен «темір» стартаптар өндірісі шоғырланған ірі мегаполис. Ол жақпен жұмыс істеудің екі жолы бар еді: стартап иелері 1-2 адамды Қытайға іссапармен жіберіп, мамандар өндіріс процесінің басы-қасында жүреді, не болмаса өндірушімен қашықтықтан байланысып, олар өнімді әр кезеңнен соң тексеріске жіберіп отырады. Қазақстандық стартап екінші жолды таңдады. Ал іс жүзінде қалай болды? Қытайлық серіктес үлгіні Қазақстанға жібереді, ол Шэньчжэннен Гонконгқа, одан Дюссельдорфқа барып, содан кейін ғана Алматыға жететін еді. 

«Алғашқы кезеңде үлгіні өзіміз қарап қана қоймай, бізге көмектескен украиндықтарға да жіберіп отыру керек еді. Оған тағы да 1 апта уақыт кететін. Нәтижесінде үлгіні ары-бері жөнелтіп жүріп-ақ, 1 ай жоғалтасың», – дейді А.Ткаченко. Тағы 3-4 күн үлгіні тексерістен өткізуге кетеді: жартылдай зарядталған кезде, ал заряды мүлдем азайғанда қалай жұмыс істейтінін анықтау қажет. Сосын өндіруші нені жөндеу қажеттігі жөнінде нұсқау алады, оны жөндеп қайта жібереді, үлгіні тағы да 2 апта күту керек – осылайша тұйық шеңбер орын алған. Қытайлық жұмыс стилі стартаптың тағы бір бас ауруына айналды. «Қытай өндірушілерімен жұмыс барысында, оларға  5 ескертпе жіберсең де, оны жөндеп, мінсіз өнім шығару деген оларға жүрмейтініне көзіміз жетті. Қытайлар міндетті түрде бір жағын жөндегенімен, басқа жағын бұзып жібереді, – деп күледі А.Ткаченко. Сондықтан бәрін қайта тексеріп отыруға тура келгендіктен, уақыты да ұзарып кеткен.
 
Ал «бірнеше маманды Қытайға жіберу керек пе еді» деген сауал Nommi командасы үшін басы ашық күйінде қалды. Бір жағынан 2-3 маманды Шэньчжэнге жіберу – бүкіл команданы Қазақстанда күттіріп қоюдан арзанға түсер ме еді бәлкім, бірақ Nommi-дің «темірден» бөлек, Алматыдағы әріптестермен бірлесе жасап жатқан софты да бар еді. Команданың бір бөлігі Қытайға кетіп қалса, стартаптың ішкі коммуникациясына нұқсан келер еді. Ткаченконың бір білері, Қытайда өз адамың болса, өндіріс мәселесі жылдам шешіледі. 

Қолдау кезеңі

Жалпы, hardware-стартаптар үшін өнім өндірісінің кешігуі – қалыпты құбылыс. «Бұрын бұндай құрылғыларды шығарып жүрген  компаниялар ғана өнімін өз мерзімінде жібереді, өйткені олардың тәжірибесі бар,  уақытын да дұрыс есептейді. Өнімнің 6 ай-1 жылға кешігуі қалыпты құбылыс саналады. Ал одан асып кетсе, команда есебінен жаңылысты немесе жоспардан тыс бірдеңе болды деген сөз», – деп тұжырымдайды Алена. 

Nommi-ді іске қосу барысында мүлде жоспардан тыс сәттер болмады. Қазақстандық стартап үлгіні қайта құрастырған жоқ, қосалқы  бөлшектері кешіксе де қолға тиді, ал таңдалған зауыт сенімнен шығып, өнімді құрастырып берді. Былтыр күзден бері енгізілген өзгерістер мен толықтырулар техникалық тұрғыда емес, көбінесе сыртқы кейпіне қатысты болды: жиналуы жеңіл ме, бәрін қалай бекіту керек секілді.

«Құрылғыны жинау қарапайым болуы маңызды екенін түсіндік. Оның ішінде бәрін салуға болады. Бірақ желіде тұрған қытай жұмысшыларына оны жинау қиынға соқса, онда жарамсыз өнімнің пайыздық үлесі өте үлкен болмақ. Бұдан басқа да ескеретін жайттар бар. Мәселен, нұсқаулықта «Тақтаны май-май қолмен жинамаңыз» деп жазбасаңыз,  жұмысшы түстеніп келіп, қолын жумастан жұмысқа кірісіп кетуі де мүмкін. Ал нәтижесінде девайс дұрыс жұмыс істемейді, – деп түсіндірді Ткаченко. 

Әзірге қолдау қызметіне «жұмыс істемейді» деген шағым түскен жоқ. Тұтынушыларды қолдау қызметін 24/7 форматында, ағылшын тілінде топ мүшелері өздері жүргізіп отыр. Сұрақ көптеп түскенімен, көпшілігі «нұсқаулықты оқыңыз» деген кеңеспен-ақ шешіліп жатыр. Қазақстандық стартаптың Wi-Fi-роутеріне тапсырыс берген 1,4 мың адамның үштен бір бөлігі қолдау қызметіне хабарласып үлгеріпті. Олардың көпшілігі құрылғының қашан келетінін сұраған. Десе де, стартап иелері нақ осы тапсырыс берушілердің пікірі мен ақпаратын күтіп отыр. Құрылғының алғашқы иелерінің ой-пікірі оны тұтынушы сұранысына орай бейімдеуге мүмкіндік береді. 

Жоспарлы экономика 

Қазақстандық стартаптың алдағы жоспары – тұрақты өнеркәсіптік өндірісті қалыптастырып, одан кейін Amazon, Newegg, Lazada сынды белгілі электрондық сауда алаңына шығу. Amazon-мен қазірдің өзінде келісім бар, бірақ роутерлердің қажетті саны жоқ. Алғашқы топтама бекерлерге таратылып кетті, тек 150 гаждет қалыпты. Ал америкалық онлайн-ритейлге шығу үшін айына кемінде 700 данасы керек.
 
«Бұл нені білдіреді? Біріншіден, біз барлық сертификаттымызды көрсетуіміз керек. Ең бастысы қажетті құрылғы саны қолымызда болуы тиіс. Енді өндірістің екінші кезеңін қаржыландыру міндеті тұр, оған 200-300 мың доллардай қаржы қажет»,–деп өз жоспарымен бөлісті Ткаченко. Стартапшылар өз өнімін Amazon алаңына жаздың ортасында-ақ шығаруды жоспарлап отыр. Ал жаңа партияның өндірісіне қажетті қаржыны инвестор іздемей, қарызға алмақ. 

Краудфандинг компаниясынан кейін Nommi командасы SkyBridge және басқа да жекелеген инвесторлардан $400 мың тартқан. Алғашқы партияның өндірісі өте қымбатқа түсіп, бекерлер роутерлерін өзіндік құнына жақын бағада алды. Ал стартаптың өзі көп табыс таппады. 
«Аса үлкен табыс таппағанымыз анық, – дейді Алена Ткаченко. – Оған қоса R&D шығын өте көп болды. Роутердің корпусы 2 бөліктен тұрады, олардың әрқайсына арналған баспа қалып құны – 15 мың доллар, оған қоса бізде корпустың нұсқасы екеу – Slim  мен Power…» Айта кетейік, Nommi стартап иелеріне құрылғы сатып қана емес, қызмет көрсету, яғни трафик ұсыну арқылы қаржы табуға мүмкіндік береді. 

Компания басымдық беріп отырған тағы бір бағыт – Wi-Fi қорымен біріктіру. Бұл бағыт құрылғыны дайындау барысында пайда болған. 

«Wi-Fi-қорымен біріктіруді тек  Nommi-да қолданып қоймай, телеком немесе саяхатқа арналаған қосымшалармен байланыстыра отырып дамытуға болатын жеке бағыт екенін түсіндік», – дейді стартапшылар. 

Nommi компаниясы бір өніммен шектеліп қала ма, әлде өзге де құрылғыларды дамытуды қолға ала ма, әзірге белгісіз. Қазіргі кезде роутердің жергілікті нарыққа арналған нұсқасын жасау жағы қарастырылуда. Алдағы айлар компанияның түрлі болжамдарын тексеру уақыты болмақ.  Енді бекерлер Nommi-ді не үшін сатып алғаны және оны қалай пайдаланатыны түсінікті бола түседі. Көптеген клиенттер құрылғыны қолданып көру үшін, бірден өз елдерінде трафик сатып алған.


1550 просмотров

В Западно-Казахстанской области процедуру банкротства проходят почти 200 предприятий

Почему это происходит

Фото: Shutterstock.com

На стадии процедуры банкротства в области сегодня находятся 172 субъекта крупного и среднего бизнеса, но фактически компаний, оказавшихся в трудной ситуации, куда больше. Какие методы применяют налоговые органы, чтобы определить, как бизнес обходит закон, и что толкает предпринимателей на крайние меры, выяснял «Курсив». 

В финансовой коме

За последние два года в ЗКО 42 руководителя частных предприятий были привлечены к субсидарной (административной) ответственности за неисполнение закона о банкротстве. Попытки намеренно «убить» свое предприятие, заранее выведя из него активы, чтобы не платить по счетам кредиторов, или, напротив, не заявлять о банкротстве, обойдутся им в 1,9 млрд тенге по счетам кредиторов и штрафам. Сотрудники фискальных органов говорят: статья за лжебанкротство очень сложная и довести дело до суда бывает крайне трудно.

«Чтобы привлечь к уголовной ответственности, нужен ущерб в размере 10 тыс. МРП государству и другим кредиторам. Чаще факт лжебанкротства доказан, но ущерб меньше, и дела разваливаются», – сказал в комментариях «Курсиву» руководитель отдела реабилитации и банкротства ДГД ЗКО Алимжан Темирханов.

В 2018 году налоговики передали в службу экономических расследований департамента госдоходов (СЭР ДГД) 12 дел. Одно из них направлено в СЭР ДГД Алматы, одно переквалифицировано по статье «уклонение от налогов», три прекращены по нереабилитирующим основаниям – амнистия или истекший срок давности преступления. Остальные – на стадии рассмотрения. И только в 2019 году к уголовной ответственности за лжебанкротство привлечен один руководитель аксайского ТОО. Он получил полтора года ограничения свободы, хотя приговор не вступил в законную силу и оспаривается адвокатами предпринимателя.

«Этот приговор – один из первых в Казахстане по этой статье», – заметил Темирханов. 

Всего в суд было передано четыре уголовных дела по факту лжебанкротства, сообщили в департаменте госдоходов ЗКО.

Причиной такого явления, как лжебанкроство, аналитики ДГД считают высокую кредитную нагрузку и низкую финансовую грамотность субъектов МСБ, а банкротство называют способом бизнеса застраховаться от проблем в будущем.

«Бизнесменам выгодно банкротство, если сумма долга превышает активы. Тогда они могут списать все долги», – говорит Алимжан Темирханов.

Например, у одного из уральских предприятий-банкротов сумма долга по налогам достигла 200 млн тенге. Оно было контрагентом лжепредприятия плюс не указывало в своих отчетах часть оборотов. В 2017 году налоговые проверки это выявили, и ему доначислили налоги. В ходе анализа деятельности предприятия выяснилось также, что незадолго до банкротства, в 2015 году, предприятие продало около 20 автомашин и производственную базу.

По словам Темирханова, по балансовой стоимости имущество стоило около 300 млн тенге, а продали за 60 млн.

«Выясняем причину и узнаем: их вызывали в правоохранительные органы, потому что на их контрагента возбуждено уголовное дело о лжепредпринимательстве. И им будут выставлять уведомления. Проверка бухгалтерских документов показала: 60 млн на их счет не поступало», – рассказывает собеседник «Курсива».

В итоге было возбуждено уголовное дело по факту преднамеренного банкротства по статье 238 УК РК, которая предусматривает штраф и лишение свободы.

Погашение долгов по налогам может длиться до 20 лет, говорят в департаменте. Поэтому налоговые органы имеют право сами подавать иски в суд, требуя банкротства того или иного предприятия, чтобы вернуть долг активами. Из 172 банкротов, которые сегодня есть в ЗКО, 97 признаны банкротами по искам ДГД, это более 50%.

«По закону предъявить претензию налоговые органы могут и супруге – по совместно нажитому имуществу: дом, машины, ценные вещи. Так что, если кто преднамеренно организовал банкротство, прыгать от счастья не стоит – могут забрать и личное имущество», – заметил спикер.

По данным ДГД, к субсидиарной ответственности за лжебанкротство в 2018 году было привлечено 34, а в 2019-м – восемь владельцев частных предприятий.

bankrupt.PNG

Вычислят по счетам и супругам

Признаки ложного банкротства в первую очередь видны по счетам. В основном оказавшиеся на грани краха владельцы предприятий снимают деньги, продают транспорт, производственные базы, квартиры, объяснили в департаменте.

«Есть лица, у которых по два, три, четыре предприятия. Он то одно обанкротит, то второе. Это лазейки, которые законом не запрещены и требуют внесения поправок», – говорит представитель ДГД.

Проекты-«титаники»

Банкротство крупных компаний порой демонстрирует крах самых смелых идей и надежд.

Так, ТОО «СПП «Металлоизделия» – завод, основанный в Уральске в 1929 году, специализировался на металлообработке и машиностроении. Это одно из первых в Казахстане предприятий, которое наладило производство сэндвич-панелей для каркасных домов. Предприятие активно участвовало в строительстве крупных социальных объектов области, одно из которых – Назарбаев Интеллектуальная школа. ТОО около четырех лет находится в процеду­ре банкротства. Долг перед банком-кредитором – 1,8 млрд тенге. Реализации имущества завода все еще продолжается.

ТОО «Жаиктранс» и ТОО «Жаик­транс-терминал» находятся в процедуре банкротства с 2014 года. Общая задолженность перед банком-кредитором и компаниями-партнерами – 12,8 млрд тенге. ТОО «Жаиктранс» было зарегистрировано в 1998 году, создано для реализации проекта по транспортировке нефти на экспорт с месторождений Западного Казахстана – неф­тепровода Уральск – Самара. Основным видом деятельности ТОО являлось хранение, транспортировка и реализация углеводородного сырья и продуктов его переработки.

В 2006 году строительство трубопровода закончилось, однако запуск так и не был произведен из-за отсутствия сырья. Проект закрыли. В надежде на перемены ТОО поддерживало техническое состояние объекта за счет собственных и заемных средств, говорится в решении специализированного межрайонного экономического суда ЗКО. Обязательства предприятия стали расти из-за начисления кредиторами штрафных санкций и пеней. В 2012 году образовалась налоговая задолженность. Сейчас оно полностью бездействует. Кстати, решением арбитражного суда Самарской области дочернее предприятие ООО «Жаиктранс», за которым также числится дебиторская задолженность в сумме 2,1 млрд тенге, тоже было признано банкротом.

«Нефтепровод построен, но не действует. ТОО несколько раз проверяли на лжебанкротство, но подозрения не подтвердились», – прокомментировал эту историю Алимжан Темирханов.

В списках более мелких банкротов такое предприятие, как ТОО «СВИТ». Компания занималась импортом и производством кондитерских изделий. Сейчас его долг перед банком-кредитором составляет 676,6 млн тенге.

Банкротство коснулось практически всех сфер экономики ЗКО – торговли, строительства, пищевой промышленности и электроэнергетики. С начала 2019 года в области завершена ликвидация 27 предприятий-банкротов. Еще по пяти компаниям дела переданы в суд – для вынесения решения о признании их банкротами. Часть из 172 предприятий-должников, которые сегодня проходят процедуру банкротства, находятся в производстве еще с 2014 года. В структуре их общего долга (42,1 млрд) 140 млн тенге – это невыплаченная зарплата, пенсионные отчисления, соцналог и индивидуальный подоходный налог. Долги по залоговым кредитам – 14,7 млрд. Долги по налоговым обязательствам составляют 9,7 млрд. Задолженность предпринимателей перед другим юрлицами и по беззалоговым кредитам составила 6 млрд, по штрафам и пеням – 11,4 млрд тенге.

Точка зрения

Алмас Чукин, экономист:

«Причина 90% банкротств – долги перед банками, а уже потом остальные кредиторы. До 2018 года банки прятали плохие кредиты: ситуация шаткая была, и все старались делать вид, что все хорошо – рефинансировали, пролонгировали кредиты, шли навстречу заемщикам, пытаясь не доводить до дефолта. В прошлом году банкам помогли убрать этот балласт, и они стали более смело чистить свои портфели. Плохие кредитные истории терпеть стало незачем, поэтому началась более жесткая политика. В результате кто был банкротом давно, но по разным причинам не был виден, сейчас повылазили.

Банкротство – это иммунитет экономики, если она здоровая. Не все могут быть успешными: кто-то должен с рынка уходить, кто-то – приходить. Например, неэффективный капиталист держит людей, а они должны работать, возможно, в другом месте. Он разорился, и на первый взгляд это выглядит плохо – люди потеряли работу. С другой стороны, это бывает благословением: люди устали от нерезультативной работы и ушли в другое место, где стали эффективны.

Бывают структурные банкроты. Например, компания Amazon. Все говорят об успехах онлайн-торговли Amazon. Но есть обратная сторона. Посмотрите, что у них происходит с традиционным ритейлом (розничная торговля. – «Курсив»). 20–30% товаров в магазинах они «похоронили»: покупки переходят в онлайн, и в торговых центрах компании теряют покупателей. Но и тут неожиданно обнаружилось: из торговых центров получаются отличные офисные комплексы, спортзалы. Поэтому плакать по поводу банкротства бизнеса не стоит.

Мы не совсем правильно выстраиваем экономическую политику. Наша экономика, хотим мы этого или нет, – часть глобальной экономики, а это жесткая конкурентная среда. Но я сторонник свободного рынка – он сам регулирует все процессы».

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

svadba.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций