Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


1447 просмотров

Почему в Казахстане так и не появились IT-гиганты

И что делать, чтобы изменить ситуацию

Фото: Shutterstock/RomanR

IT-рынок принято разбивать на три сегмента: аппаратное обеспечение («железо»), программное обеспечение (ПО) и IT-услуги.

В Казахстане, по данным IDC, на аппаратное обеспечение приходится примерно 78% рынка. На ПО и на IT-услуги, соответственно, 10% и 12%. То есть при емкости казахстанского рынка в $1,6 млрд IT-услуги «зарабатывают» менее $200 млн.

Официальная статистика, кстати, более оптимистично смотрит на емкость казахстанского рынка ПО. Так, по данным Комитета по статистике МНЭ, в 2017 году он равнялся почти 105 млрд тенге (более $271 млн), показав рост свыше 7%.

Для сравнения: в России доля «железа» в структуре IT-рынка составляет 61,5%, ПО – 14,6%, и, наконец, IT-услуг – внушительные 23,9%. Емкость всего российского IT-рынка в 2018 году, по оценке IDC, достигла $22,6 млрд. 

Если взглянуть в масштабе мирового рынка, то тут ситуация такова: по версии Forrester Research, на долю консалтинга и разнообразных интеграционных сервисов приходится 19%, на оборудование – 23,3%, на софт – 21% (остальное – это телекоммуникационные услуги, телекоммуникационное оборудование и т. д.).

Распределение долей в «пироге» рынка можно считать показателем его зрелости. Этот качественный показатель по факту отражает глубину рынка с точки зрения компетенций и наличия спроса на эти самые компетенции. 

Говоря другими словами, можно утверждать, что существует зависимость между спросом на крупные проекты и наличием компетенций для их реализации. Говорить об отсутствии таких проектов в Казахстане было бы неправильно. Они есть, но штучные. А это означает, что взращивать собственные, локальные компетенции для реализации таких проектов просто экономически нецелесообразно: штучный спрос, как правило, удовлетворяется за счет импорта.

Что делать?

Предполагалось, что ситуацию в Казахстане исправит внедрение сервисной модели в госорганах, которые традиционно являются крупными IT-заказчиками. В таком варианте госсектор перестает сам строить дорогие IT-системы и переходит на модель потребления того объема услуг со стороны сервис-провайдеров, который необходим в текущий момент. Использование сервисной модели должно было придать ускорение нужным процессам – взрастить необходимые компетенции, создать компании, которые бы и оказывали эти услуги. В идеале – появилась бы конкурентная среда. Внедрение сервисной модели информатизации госорганов преследовало и другую цель – снизить чрезмерное участие государства в экономике. Кроме того, она должна была решить проблему «зоопарка» IT-решений и систем, расходы на поддержку которых постоянно росли.  

Но сервисная модель информатизации госорганов не пошла и находится в стадии перезагрузки. Теперь поддержать отечественный IT-рынок должна госпрограмма «Цифровой Казахстан». Оптимисты уже создают инфраструктуру с прицелом в том числе на полноценную реализацию документа.

К таким оптимистам, например, относится Серикжан Кунанбаев, гендиректор Intarget Solution – компании, которая построила ЦОД под Нур-Султаном. Этот ЦОД был назван лучшим IT-проектом 2017 года по версии K-Tech Technology Forum 2018. Кунанбаев считает, что госпрограмма «Цифровой Казахстан» должна стать драйвером качественных изменений на IT-рынке Казахстана. А в числе тех, кто начнет заполнять стойки частных ЦОДов своими серверами, будут и госорганы.  

Для справки: инициаторы программы «Цифровой Казахстан» ожидают, что кумулятивный эффект от реализации программы к 2025 году может составить от 1,7 до 2,2 трлн тенге. Общий объем инвестиций запланирован на уровне 310 млрд тенге. 

Объективно мы не можем конкурировать в области аппаратного обеспечения, да и в софте – тоже. Поэтому будущее для отечественного IT рисуется довольно ординарным – без взлетов и восторгов. Но, может, тут как раз и есть вся соль – оставить чрезмерные надежды и стать ближе к реальности.


214 просмотров

Қазақстанда ІТ алыптары неге шықпады?

Жағдайды өзгерту үшін не істеу керек?

Фото: Shutterstock.com

Жалпы, ақпараттық технологиялар нарығы үш сегментке бөлінеді: аппараттық жабдықтау, («темір»), бағдарламалық қамтамасыз ету және ІТ-қызметтер. 

IDC мәліметтеріне сүйенсек, Қазақстанда аппараттық жабдықтау бүкіл нарықтың 78% құрайды. Бағдарламалық қамтамасыз ету  және IT-қызметтерінің үлесі –10 және 12%. Яғни, қазақстандық нарықтың сыйымдылығы $1,6 млрд болса, IT-қызметтердің табатын пайдасы 200 миллион доллардан да аз. 

Десе де, ресми статистика Қазақстандағы бағдарламалық қамтамасыз ету нарығының мүмкіндігін оптимистік тұрғыда бағалайды. Мәселен, Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің мәліметтері бойынша, 2017 жылы ол шамамен 7% өсім көрсетіп, 105 млрд теңгені (271 млн доллардан астам) құраған.

Салыстыру үшін айтсақ, Ресей IT нарығының құрылымында «темірдің» үлесі – 61,5%, бағдарламалық қамтамасыз ету – 14,6%, ал IT-қызметтер 23,9% құрайды.  IDC дерегі бойынша,  Ресей IT нарығының сыйымдылығы 2018 жылы 22,6 млрд долларға жеткен.

Егер Forrester Research деректеріне сүйене отырып,  әлемдік нарық тұрғысынан қарасақ, консалтинг және әртүрлі интеграциялық қызметтердің үлесі –19%, жабдықтауға – 23,3%, бағдарламалық қамтамасыз етуге 21% тиесілі (қалғаны телекоммуникациялық қызметтер, телекоммуникациялық жабдықтар). 

Бұл бағыттардың нарықтағы үлесіне қарап, қаншалықты пісіп-жетілгенін бағамдауға болады. Осы көрсеткіш бүкіл нарықтағы салмағы мен қолдан келетін шаруаға сұраныс қандай екенін айқындайды. 

Басқаша айтсақ, ірі жобаларға деген сұраныс пен оларды жүзеге асыру құзіретінің арасында  өзара байланыс бар деп тұжырымдауға болады. Қазақстанда бұндай жобалар жоқ деуге болмас. Бар, әрине, бірақ бірді-екілі ғана. Яғни, осындай жобаларды жүзеге асыру үшін жергілікті компаниялардың мүмкіндіктері мен құзыретін арттыру экономикалық тұрғыда тиімсіз тірлік, бұндай бірді-екілі сұраныс импорт есебінен-ақ қанағаттандырылады. 

Не істеу керек?

ІТ-қызметтердің ірі тапсырыс берушілері –мемлекеттік органдарда  севистік қызмет көрсетуді енгізу жағдайды өзгертерді деп күтілген-тұғын. Бұндай жағдайда мемлекеттік органдар аса қымбат ІТ-жүйелерін өздері құруды қойып, сервис-провайдерлер ұсынатын қызметті тұтынушыға айналуы тиіс. 

Сервистік үлгіні қолдану қазіргі кезде ең қажетті дүниенің пайда болуына, яғни осы қызметті ұсынатын компаниялардың көптеп құрылуына ықпал етуі керек еді. Ең бастысы – бәсеке пайда болуы тиіс. Мемлекеттік органдарды автоматтандыруда сервистік қызметті енгізудің тағы бір мақсаты – мемлекеттің экономикаға шамадан тыс араласуын азайту еді. Оның үстіне ол осы жүйелерді қолдауға кететін шығынды жабу мәселесін де шешуі тиіс.

Осындай оптимистердің қатарына Нұр-Сұлтан қаласының жанынан дата-орталық салған Intarget Solution компаниясының бас директоры Серікжан Құнанбаевты жатқызуға болады. Бұл дата-орталық былтыр K-Tech Technology форумында 2017 жылдың үздік IT-жобасы деп танылған. Серікжан Құнанбаев «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы Қазақстанның IT нарығындағы сапалы өзгерістердің драйвері болуы керек деп пайымдайды. Ал жеке дата-орталықтардың сөресін өз серверлерімен толтыратындардың қатарында мемлекеттік органдар да табылмақ.
 
Анықтама үшін айта кетсек, Цифрлы Қазақстан бағдарламасы авторлары бағдарламаны жүзеге асырудан туындайтын жиынтық әсер 2025 жылға қарай 1,7 ден 2,2 трлн теңгеге дейін көтерілуі тиіс деп болжам жасайды. Ал салынатын инвестиция көлемі – 310 миллиард теңге.

Әділдігін айтар болсақ, біз аппараттық жабдықтауда да, софтта да бәсекеге түсе алмаймыз. Сондықтан отандық ІТ нарықтың болашағы шарықтау мен шаттықсыз, бірқалыпты болмақ. Бәлкім мұның да өз мәні бар шығар, өйткені, бекерге үміттенуді қойып, шындыққа, нақты өмірге жақындай түсеміз.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Как вы провели или планируете провести отпуск этим летом?

Варианты

b2-uchet_kursiv.png

 

Цифра дня

1,6 млрд
тенге
задолжали казахстанские работодатели своим работникам

Цитата дня

Порой некоторые лозунги и призывы выглядят крайне привлекательными, но их авторы не несут ответственности перед страной. Реформы ради реформ - это верный путь к кризису и потери управляемости государством. Уверен, никто из нас этого не желает. Развитие должно быть последовательным, поступательным, без забегания вперед, но и без отставания.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций