Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


280 просмотров

2018 жыл жылжымайтын мүлік нарығында несімен есте қалды?

Сала мамандары «Курсивке» өткен жылдағы жылмайтын мүлікті сату мен жалға алудың ерекшеліктері туралы, сонымен қатар жаңа ипотекалық бағдарламаның нарыққа қалай әсер еткені жайында айтып берді

Фото: shutterstock.com

Тұрақтылық, келісім-шарттардың артуы, «7-20-25» бағдарламасының қабылдануы – осының барлығы жылжымайтын мүлік нарығында есте қалар оқиғалар. Мамандар жылжымайтын мүлікті сату мен жалға алудың 2018 жылғы ерекшеліктері мен жаңа ипотекалық бағдарламаның нарыққа қалай әсер еткенін айтып берді.  

Лариса Степаненко, «Қазақстан риэлторлары біріккен қауымдастығы» ЗТБ президенті:  

– Кейбір ойыншылар 2017 жылдың аяғында тоқырау болады деп болжап, ал өзгелері нарық өсім көрсетеді деп үміттенгеніне қарамастан, 2018 жыл азды-көпті тұрақтылық байқатты. Нарықтағы ойыншылардың басым көпшілігі – сатушылар, олардың доллар бағамынан алшақ кете алмай, жылжымайтын мүлік бойынша жасалған келісімде міндетті түрде курс көрсеткішіне бейімделетінін түсіну керек, соның салдарынан сатылатын нысанның бағасы бірде арзандап, бірде қымбаттап тұрады. Негізінде, біз 2018 жылы қайталама нарықта мәміле қатарының артатынын күні бұрын білгенміз, яғни, бұл бағытта тұрақтылық сақталды, жалпы алғанда біздің үмітіміз ақталғандай. Атап айтсақ, жасалған келісім-шарттардың 45 пайызы қайталама нарық еншісінде.  

Қабылданған жаңа бағдарламалар есебінен бастапқы нарықтың дамуы байқалды. Оның үлессалмағы қомақты деп айтпас едім, дегенмен дәл осы келісімдер бастапқы нарықтағы сату-сатып алу мәлімелелер санының тұрақтылығын айқындайды. Айта кету керек, «7-20-25» бағдарламасы өз күшіне енген соң ғана, бастапқы нарықта оның талаптарына сай келетін тұрғын үйлер аз екені анықталды, өтінімдердің тек 30-дан бір бөлігі қанағаттандырылған. Мәселе мынада, жаңа тұрғын үйлердің кез-келгені бағдарлама талабына сай келе бермейтіні анықталды, шаршыметрдің бағасы бағдарламада бекітілген шектен жоғары немесе үйлердің шаршыметр ауданы бағдарламада бекітілген қаржыға сай болмай жатты. 

Дәл осы жағдай сатып алушыларға да, құрылыс компанияларына да 2019 жылдың негізгі бағытын айқындап берді деген ойдамын. Яғни, құрылыс компанияларының клиенттері «7-20-25» бағдарламасына емін-еркін қатысып, сату-сатып алу туралы шарт жасауы үшін тұрғын үй ауданы қандай болу керектігін көрсетті.  

Осы орайда, қайталама нарықтан үй алуға мүмкіндік беретін «Баспана-Хит» бағдарламасының іске қосылғаны көңіл аударарлық жайт, өйткені, арзандау үй алғысы келетін сатып алушылардың қарасы қалың. Жалпы, жасалған келісім-шарттар бойынша жыл соңындағы мәліметтерді талдасақ, 2017 жылмен салыстырғанда, бұл келісім-шарттардың қатары 15 пайызға артқан.   

Жалға алу нарығын да ерекше атап өткен жөн, өйткені, ол 2018 жылы соғы жылдары бұрын-соңғы байқалмаған ұзақмерзімді тұрақтылық көрсетті.  Студенттердің қалаға қайтар шағында, шілде-тамыз айларында бағаның тұрақты түрде өсетінін білеміз. Біраз қымбаттап барып, қыркүйектің ортасына таман өз қалпына келетін. Жылжымайтын мүлік агенттігіне түскен өтінімдерді талдасақ, әрине, бірінші кезекте студенттер тұрғаны даусыз, екінші орынға келісім-шарт бойынша шақырылған мамандардың жайғасқаны көңіл аударарлық. Меніңше, Алматы нарығына кірген көптеген компаниялар сырттан маман шақырып, солар кемінде 1-3 жыл тұратын жылжымайтын мүлікке өтінім  тастайды, мұндай сұраныс факторлары бағаның жоғары деңгейде тұрақтануына ықпал етеді. Шілденің соңы, тамыз, қыркүйек, қазан, қараша айларында жалдамалы тұрғын үй құны тұрақты түрде жоғары болды. Тағы қоса кететін жайт, олардың 60-70 пайызы эконом-кластың үлесінде, қалғаны бизнес және комфорт санатындағы үйлер. Элиталық үйлердің саны сату-сатып алу бойынша да, жалға алу бойынша да аз, жылдық пайыздық үлесі де шағын.  

Жігер Қайыргелдин, ALEM жылжымайтын мүлік агенттінің директоры:  

– Жалпы алғанда, жыл жаман болған жоқ, ол жылжымайтын мүлік нарығында жасалған келісім-шарттардың артуымен есте қалады. Егер алдыңғы жылы қайталама нарық алдыңғы сапта болса, 2018-де қайталама нарық қарқын алып, аталмыш нарықта жасалған мәміле саны артты. Қазақстанның барлық аймақтарында дерлік, қаңтар-қазан айларында тұрғын үй бағасы қымбаттады. 2018 жылдың қатар айыннан, бәрінен бұрын Шымкетте тұрғын үй бағасы қатты көтерілді – 10 пайыздан артық. Екінші орында – Өскемен қаласы. Шаршы метрі 342 мыңнан 360 мыңға қымбаттап, 5,1 пайыз өсім көрсеткен Алматы қаласы – үшінші орында. Нарық болғандықтан, тұрғын үй бағасы да құбылып тұруы тиіс. Әрине, оған доллар бағамы да әсер ететіні анық.  

Қазақстандықтар доллардан жиі бас тартып, жылжымайтын мүлік бағасын теңгемен белгілеп, ұлттық валютада есеп айырысуға көшкенін айтып өткім келеді. Доллар бағамына байланбай, қаржылық есеп айырысудың барлығын ұлттық валютада жасасақ, жылжымайтын мүлік нарығындағы жағдай қазіргіден де тұрақты болатынына сенімдімін. «7-20-25» бағдарламасын қоса алғанда, сатып алушыларға тиімді шарттармен тұрғын үй алуына мүмкіндік беретін тартымды ипотекалық бағдарламалар белсенді түрде жетілдіріліп жатыр. Әлеуметтік тұрғын үй бағдарламалары – бір жағынан, мемлекет қамқорлығының белгісі болса, екінші жағынан, елдегі банктер мен нарықтық жүйе қазақстандықтарды қалта көтеретін қолжетімді ипотекалық бағдарламамен қамтамасыз ете алмай отырғанының көрінісі.  

Нұрлан Әлібаев, «КВАДРАТ» Риэлторлар тобы» жылжымайтын мүлік агенттігінің директоры:  

– Жыл басында Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығында тұрақтылық байқалды. Тұрғын үйге деген сұраныс әлі де жоғары. Жаңа үйлердегі шаршыметр бағасы жыл бойына АҚШ долларының айырбас бағамына байланысты шектеулі  ауқымда құбылып тұрды.  Сонымен қатар, Алматының жаңа үйлеріндегі «шаршыметрдің» орташа құны, жыл соңында шамамен 375 мың теңгені құрады. Қазақстан Республикасы Статистика комитетінің мәліметі бойынша, Астана қаласының қайталама нарығында тұрғын үй бағасы бір жыл ішінде 11,3% -ға қымбаттаған. Ал Алматыдағы жылжымайтын мүлік бағасы тек 1,2%  өсті. Құрылыс компаниялары нарықтың дәл осы жағдайында үй бағасын көтере алмайды. Қазір экономикалық жағдай басқа, егер алдыңғы жылдары тек Алматы емес, бүкіл ел бойынша тұрғын үй тұрақты түрде қымбаттаса,  қазір біз оның тоқырауға ұшырағанын, ары кетсе сәл-пәл қымбаттағанын көріп отырмыз. Баға ең алдымен қатты көтерілген аймақтарда түсіп жатыр. Ең бірінші – Алматы қаласы. 

Krisha.kz сарапшылары 

– 2018 жылдың тұрғын үй нарығы үшін басты оқиға – ипотека нарығының бойына қан жүгірткен «7-20-25» тұрғын үй несиелеу мемлекеттік бағдарламасы. Сонымен қатар, ипотекалық ұйымдардың пайыздық мөлшерлемесі нарықтық бағадан төмен коммерциялық бағдарламалары да іске қосылғанын айта кетейік. Кейбір қиындықтарға қарамастан (халықтың төлем қабілетінің төмендігі, бағдарлама талаптарына сай келетін тұрғын үйлердің аздығы) жобаның болашағы бар деп ойлаймыз.  

Атап айтқанда, саланы қаржылық қолдаудың есебінен, ол құрылыс компанияларының жоспарына әсер етуі мүмкін. 

«7-20-25» бағдарламасы нарықтағы бағаға еш әсер еткен жоқ. Алдағы уақытта да баға өзгереді деп күтудің қажеті шамалы. Қазақстанда экономика тұрақтанып, халықтың тұрмысы түзеліп, тұтынушылық қабілеті артқан кезде ғана жүзеге асатын, кейінге қалдырылған сұраныс қалыптасып отырғанын естен шығармаған жөн.   

2018 жылы Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығында шағын, дегенмен тұрақты оң динамика байқалды.  

Қолда бар деректерге сүйенсек, Қазақстан тұрғын үй нарығындағы ұсыныс бағасы орта есеппен 3,8 пайызға өскен.  

Ал жалға алу құнына келер болсақ, сұраныс артатын кезеңде тұрақты маусымдық баға өсімі ғана байқалды. Жалып алғанда, 2018 жыл бойы жалға алу бағасы өзгермеді.  
 


1669 просмотров

Государство и бизнес обсудили перспективы роста электронной торговли

Объем онлайн-торговли Казахстана за год вырос на 23,2%

Фото: Shutterstock

В Алматы по инициативе Ассоциации «Цифровой Казахстан» прошла встреча, на которой крупнейшие игроки отрасли и регулятор обсудили перспективы развития e-commerce в стране.

По прогнозам, к 2020 году объем электронной торговли в мире может достичь 10 трлн долларов. При этом, цифровая торговля растет опережающими темпами, вытесняя традиционную торговлю.

Уже сегодня e-commerce вносит большой вклад в экономику Казахстана, поэтому так важно обеспечить сбалансированное регулирование этой сферы. Как лучше взаимодействовать бизнесу и государству? Этот вопрос стал центральной темой круглого стола «Будущее e-commerce в Казахстане – совпадают ли цели регулятора и бизнеса?».

Еще одной из важных тем для обсуждения стал проект Правил внутренней торговли, по отдельным положениям которых бизнес высказал свои пожелания.

По словам Николая Бабешкина, председателя АЦК и главы Kolesa Group, Ассоциация «Цифровой Казахстан» создана год назад, как площадка для обмена мнениями бизнеса и регулятора по вопросам e-commerce. Она объединяет крупнейших игроков отрасли и взаимодействует с министерством национальной экономики, министерством цифрового развития, Палатой предпринимателей. На долю членов ассоциации приходится около 60% рынка электронной коммерции и 70% электронных платежей.

Курс - на обороты в триллион тенге

К началу 2019 года объем онлайн-торговли РК оценивался в 287 млрд тенге, за год он вырос на 23,2%. Доля онлайн-торговли от общего объема торговли составила всего 2,9%, что, по мнению Николая Бабешкина, говорит о существенном потенциале роста.

Хорошие предпосылки для развития e-commerce дает высокий уровень проникновения интернета в РК - 76,4% в 2017 году. По этому показателю Казахстан занимает второе место в мире после Великобритании (94,8% пользователей), обогнав США (76,2%), Польшу (76%) и Россию (76%).

По темпам прироста платежей по картам Казахстан занимает первое место в мире – с 2013 по 2017 год средневзвешенный рост составил 20,5% в год.

Согласно оценкам экспертов АЦК, рынок электронной торговли в РК может в 2022 году составить 928 млрд тенге. То есть по сдержанным оценкам на основе среднемирового роста прирост составит 6%.

«Это больше 1% от ВВП Казахстана. Сегодня на долю членов АЦК приходится порядка 60% рынка электронной коммерции и около 70% электронных платежей. Рынок очень значим для экономики Казахстана, и от нас зависит, достигнем ли мы озвученных результатов к 2022 году», - отметил председатель АЦК.

ЕАЭС открыт для казахстанских игроков e-commerce

Евразийская экономическая комиссия разрабатывает Дорожную карту по созданию благоприятных условий для развития экосистемы цифровой торговли во всех странах Евразийского Союза. Утверждены направления дорожной карты, которые стали реакцией на глобальные вызовы в сфере цифровой трансформации: развитие цифровых трансграничных услуг, оцифровка товаров и услуг, развитие каналов цифровой торговли, стимулирование экспорта через цифровые каналы и развитие инфраструктуры цифровой торговли.

Мария Живых, консультант отдела развития информационных ресурсов и систем Департамента информационных технологий ЕЭК, пригласила казахстанские компании к участию в проектах, которые при поддержке ЕЭК можно масштабировать на все пространство ЕАЭС.

По словам эксперта, электронная коммерция – одна из приоритетных сфер экономики для ЕАЭС. Для ее развития во всех странах-участницах необходимо создавать благоприятный законодательный режим. 

Мы можем конкурировать с мировыми гигантами

АЦК ведет активную работу с регулятором. Одним из результатов работы стало причисление мобильных телефонов к списку невозвратной продукции управляющий директор АЦК Денис Степанцев пояснил, что это было сделано в рамках борьбы с контрафактом и для защиты прав потребителей. Кроме того, по инициативе рабочей группы был исключен из законодательства приказ МНЭ о регулировании электронной торговли.

Представители e-commerce уверены – если чрезмерно регулировать добросовестных внутренних продавцов, ограничивать для них условия ведения бизнеса и создавать дополнительные требования, то иностранные конкуренты, не имеющие зарегистрированного бизнеса в РК, получат возможность завоевывать казахстанский рынок практически беспрепятственно. Потому что казахстанскому покупателю будет проще и выгоднее делать покупки по интернету за рубежом, чем в своей стране.

У участников рынка не вызвала поддержки идея создания реестра интернет-магазинов в Казахстане. Участники встречи отметили, что интернет-магазины являются такими же субъектами торговли, как и обычные магазины, реестра которых не существует и до сих пор в нем не видели необходимости.

Регулятор считает, что реестр повысит дисциплину субъектов предпринимательства, а потребители всегда смогут найти в реестре добросовестного субъекта, которому могли бы доверять. Однако, игроки рынка считают эту меру неэффективной и указывают на то, что нигде в мире таких реестров нет, за исключением Белоруссии.

«Мы изучили опыт порядка 20 стран, и нигде, кроме Белоруссии, такого реестра нет. Есть опыт Китая, где регистрации подлежат иностранные торговые площадки. Это делается в связи с выполнением законодательства по локализации данных и никак не связано с торговлей. Есть еще опыт Южной Кореи, где торговая площадка, начиная работать, уведомляет об этом Комиссию по торговле», - добавила Мария Гирич, эксперт Центра компетенций и анализа стандартов ОЭСР РАНХиГС (РФ).

После обсуждений и обмена мнениями был сделан вывод о том, что казахстанское законодательство предоставляет потребителям казахстанских интернет-площадок все возможности защищать свои права. Но нужно повышать потребительскую грамотность, чтобы покупатели могли своими правами воспользоваться. А интернет-магазинам полезно перенимать опыт крупных торговых площадок, таких как Amazon, Aliexpress, Ebay которые сами подключаются к спорам, если были нарушены права потребителя. Аналогичных рекомендаций придерживается и ОЭСР, отмечая, что самый эффективный способ защиты прав потребителей состоит в создании внутри торговых площадок механизмов разрешения споров с потребителями.

«Казахстанское законодательство сейчас сбалансировано, и это позволяет бизнесу развиваться. За последние годы это обеспечило рост рынка практически в два раза. Но, работая над законодательством, мы иногда все-таки встречаем попытки зарегулировать бизнес, что может повлиять не только на рост рынка в целом, но и уничтожить отдельные его сегменты. Поэтому мы надеемся, что ответы на ключевые вопросы и те тезисы, которые мы сегодня сформулируем в ходе дискуссии, будут восприняты и расценены как основы, которые определят, как в идеале должно формироваться законодательство, регулирующее электронную коммерцию», - заявила Елена Бычкова, советник председателя ассоциации «Цифровой Казахстан».

У игроков отрасли и правительства общие цели

«Рост электронной торговли будет пропорционально снижать долю традиционной торговли, - прогнозирует Айжан Бижанова, директор департамента по развитию торговли Министерства национальной экономики РК. - И наша задача как государственного регулятора, подготовить субъекты бизнеса к этому переходу. Борьба за потребителя становится все жестче, и нашим интернет-магазинам и электронным площадкам надо будет постоянно развиваться и идти в ногу со временем».

По данным МНЭ, розничная электронная торговля в Казахстане по итогам 2018 года составила 269 млрд тенге (2,9% от общей розничной торговли), а количество покупателей приблизилось к 2,3 млн человек. В настоящее время МНЭ РК работает над Дорожной картой развития электронной торговли до 2025. Министерство предложило АЦК консолидировать предложения бизнеса для включения их в новый документ.

«У бизнесменов есть возможность непосредственно участвовать в принятии управленческих решений, формировать дальнейшее видение своей отрасли. Мы ждем все ваши предложения через Ассоциацию «Цифровой Казахстан» и обязательно их рассмотрим для включения в Дорожную карту. Будем совместно работать», - заявила Айжан Бижанова.

По итогам встречи будут сформированы рекомендации и предложения, которые будут направлены в Министерство национальной экономики РК и Национальную палату предпринимателей.

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Депозиты в какой валюте вы предпочитаете?

Варианты

d1fHAmG5BPI.jpg

Цифра дня

старше 20 лет
половина продаваемых авто в Казахстане

Цитата дня

Земля должна принадлежать тем, кто на ней работает. Земля иностранцам продаваться не будет. Это моя принципиальная позиция

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций