Перейти к основному содержанию

kursiv_in_telegram.JPG


475 просмотров

2018 жыл жылжымайтын мүлік нарығында несімен есте қалды?

Сала мамандары «Курсивке» өткен жылдағы жылмайтын мүлікті сату мен жалға алудың ерекшеліктері туралы, сонымен қатар жаңа ипотекалық бағдарламаның нарыққа қалай әсер еткені жайында айтып берді

Фото: shutterstock.com

Тұрақтылық, келісім-шарттардың артуы, «7-20-25» бағдарламасының қабылдануы – осының барлығы жылжымайтын мүлік нарығында есте қалар оқиғалар. Мамандар жылжымайтын мүлікті сату мен жалға алудың 2018 жылғы ерекшеліктері мен жаңа ипотекалық бағдарламаның нарыққа қалай әсер еткенін айтып берді.  

Лариса Степаненко, «Қазақстан риэлторлары біріккен қауымдастығы» ЗТБ президенті:  

– Кейбір ойыншылар 2017 жылдың аяғында тоқырау болады деп болжап, ал өзгелері нарық өсім көрсетеді деп үміттенгеніне қарамастан, 2018 жыл азды-көпті тұрақтылық байқатты. Нарықтағы ойыншылардың басым көпшілігі – сатушылар, олардың доллар бағамынан алшақ кете алмай, жылжымайтын мүлік бойынша жасалған келісімде міндетті түрде курс көрсеткішіне бейімделетінін түсіну керек, соның салдарынан сатылатын нысанның бағасы бірде арзандап, бірде қымбаттап тұрады. Негізінде, біз 2018 жылы қайталама нарықта мәміле қатарының артатынын күні бұрын білгенміз, яғни, бұл бағытта тұрақтылық сақталды, жалпы алғанда біздің үмітіміз ақталғандай. Атап айтсақ, жасалған келісім-шарттардың 45 пайызы қайталама нарық еншісінде.  

Қабылданған жаңа бағдарламалар есебінен бастапқы нарықтың дамуы байқалды. Оның үлессалмағы қомақты деп айтпас едім, дегенмен дәл осы келісімдер бастапқы нарықтағы сату-сатып алу мәлімелелер санының тұрақтылығын айқындайды. Айта кету керек, «7-20-25» бағдарламасы өз күшіне енген соң ғана, бастапқы нарықта оның талаптарына сай келетін тұрғын үйлер аз екені анықталды, өтінімдердің тек 30-дан бір бөлігі қанағаттандырылған. Мәселе мынада, жаңа тұрғын үйлердің кез-келгені бағдарлама талабына сай келе бермейтіні анықталды, шаршыметрдің бағасы бағдарламада бекітілген шектен жоғары немесе үйлердің шаршыметр ауданы бағдарламада бекітілген қаржыға сай болмай жатты. 

Дәл осы жағдай сатып алушыларға да, құрылыс компанияларына да 2019 жылдың негізгі бағытын айқындап берді деген ойдамын. Яғни, құрылыс компанияларының клиенттері «7-20-25» бағдарламасына емін-еркін қатысып, сату-сатып алу туралы шарт жасауы үшін тұрғын үй ауданы қандай болу керектігін көрсетті.  

Осы орайда, қайталама нарықтан үй алуға мүмкіндік беретін «Баспана-Хит» бағдарламасының іске қосылғаны көңіл аударарлық жайт, өйткені, арзандау үй алғысы келетін сатып алушылардың қарасы қалың. Жалпы, жасалған келісім-шарттар бойынша жыл соңындағы мәліметтерді талдасақ, 2017 жылмен салыстырғанда, бұл келісім-шарттардың қатары 15 пайызға артқан.   

Жалға алу нарығын да ерекше атап өткен жөн, өйткені, ол 2018 жылы соғы жылдары бұрын-соңғы байқалмаған ұзақмерзімді тұрақтылық көрсетті.  Студенттердің қалаға қайтар шағында, шілде-тамыз айларында бағаның тұрақты түрде өсетінін білеміз. Біраз қымбаттап барып, қыркүйектің ортасына таман өз қалпына келетін. Жылжымайтын мүлік агенттігіне түскен өтінімдерді талдасақ, әрине, бірінші кезекте студенттер тұрғаны даусыз, екінші орынға келісім-шарт бойынша шақырылған мамандардың жайғасқаны көңіл аударарлық. Меніңше, Алматы нарығына кірген көптеген компаниялар сырттан маман шақырып, солар кемінде 1-3 жыл тұратын жылжымайтын мүлікке өтінім  тастайды, мұндай сұраныс факторлары бағаның жоғары деңгейде тұрақтануына ықпал етеді. Шілденің соңы, тамыз, қыркүйек, қазан, қараша айларында жалдамалы тұрғын үй құны тұрақты түрде жоғары болды. Тағы қоса кететін жайт, олардың 60-70 пайызы эконом-кластың үлесінде, қалғаны бизнес және комфорт санатындағы үйлер. Элиталық үйлердің саны сату-сатып алу бойынша да, жалға алу бойынша да аз, жылдық пайыздық үлесі де шағын.  

Жігер Қайыргелдин, ALEM жылжымайтын мүлік агенттінің директоры:  

– Жалпы алғанда, жыл жаман болған жоқ, ол жылжымайтын мүлік нарығында жасалған келісім-шарттардың артуымен есте қалады. Егер алдыңғы жылы қайталама нарық алдыңғы сапта болса, 2018-де қайталама нарық қарқын алып, аталмыш нарықта жасалған мәміле саны артты. Қазақстанның барлық аймақтарында дерлік, қаңтар-қазан айларында тұрғын үй бағасы қымбаттады. 2018 жылдың қатар айыннан, бәрінен бұрын Шымкетте тұрғын үй бағасы қатты көтерілді – 10 пайыздан артық. Екінші орында – Өскемен қаласы. Шаршы метрі 342 мыңнан 360 мыңға қымбаттап, 5,1 пайыз өсім көрсеткен Алматы қаласы – үшінші орында. Нарық болғандықтан, тұрғын үй бағасы да құбылып тұруы тиіс. Әрине, оған доллар бағамы да әсер ететіні анық.  

Қазақстандықтар доллардан жиі бас тартып, жылжымайтын мүлік бағасын теңгемен белгілеп, ұлттық валютада есеп айырысуға көшкенін айтып өткім келеді. Доллар бағамына байланбай, қаржылық есеп айырысудың барлығын ұлттық валютада жасасақ, жылжымайтын мүлік нарығындағы жағдай қазіргіден де тұрақты болатынына сенімдімін. «7-20-25» бағдарламасын қоса алғанда, сатып алушыларға тиімді шарттармен тұрғын үй алуына мүмкіндік беретін тартымды ипотекалық бағдарламалар белсенді түрде жетілдіріліп жатыр. Әлеуметтік тұрғын үй бағдарламалары – бір жағынан, мемлекет қамқорлығының белгісі болса, екінші жағынан, елдегі банктер мен нарықтық жүйе қазақстандықтарды қалта көтеретін қолжетімді ипотекалық бағдарламамен қамтамасыз ете алмай отырғанының көрінісі.  

Нұрлан Әлібаев, «КВАДРАТ» Риэлторлар тобы» жылжымайтын мүлік агенттігінің директоры:  

– Жыл басында Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығында тұрақтылық байқалды. Тұрғын үйге деген сұраныс әлі де жоғары. Жаңа үйлердегі шаршыметр бағасы жыл бойына АҚШ долларының айырбас бағамына байланысты шектеулі  ауқымда құбылып тұрды.  Сонымен қатар, Алматының жаңа үйлеріндегі «шаршыметрдің» орташа құны, жыл соңында шамамен 375 мың теңгені құрады. Қазақстан Республикасы Статистика комитетінің мәліметі бойынша, Астана қаласының қайталама нарығында тұрғын үй бағасы бір жыл ішінде 11,3% -ға қымбаттаған. Ал Алматыдағы жылжымайтын мүлік бағасы тек 1,2%  өсті. Құрылыс компаниялары нарықтың дәл осы жағдайында үй бағасын көтере алмайды. Қазір экономикалық жағдай басқа, егер алдыңғы жылдары тек Алматы емес, бүкіл ел бойынша тұрғын үй тұрақты түрде қымбаттаса,  қазір біз оның тоқырауға ұшырағанын, ары кетсе сәл-пәл қымбаттағанын көріп отырмыз. Баға ең алдымен қатты көтерілген аймақтарда түсіп жатыр. Ең бірінші – Алматы қаласы. 

Krisha.kz сарапшылары 

– 2018 жылдың тұрғын үй нарығы үшін басты оқиға – ипотека нарығының бойына қан жүгірткен «7-20-25» тұрғын үй несиелеу мемлекеттік бағдарламасы. Сонымен қатар, ипотекалық ұйымдардың пайыздық мөлшерлемесі нарықтық бағадан төмен коммерциялық бағдарламалары да іске қосылғанын айта кетейік. Кейбір қиындықтарға қарамастан (халықтың төлем қабілетінің төмендігі, бағдарлама талаптарына сай келетін тұрғын үйлердің аздығы) жобаның болашағы бар деп ойлаймыз.  

Атап айтқанда, саланы қаржылық қолдаудың есебінен, ол құрылыс компанияларының жоспарына әсер етуі мүмкін. 

«7-20-25» бағдарламасы нарықтағы бағаға еш әсер еткен жоқ. Алдағы уақытта да баға өзгереді деп күтудің қажеті шамалы. Қазақстанда экономика тұрақтанып, халықтың тұрмысы түзеліп, тұтынушылық қабілеті артқан кезде ғана жүзеге асатын, кейінге қалдырылған сұраныс қалыптасып отырғанын естен шығармаған жөн.   

2018 жылы Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығында шағын, дегенмен тұрақты оң динамика байқалды.  

Қолда бар деректерге сүйенсек, Қазақстан тұрғын үй нарығындағы ұсыныс бағасы орта есеппен 3,8 пайызға өскен.  

Ал жалға алу құнына келер болсақ, сұраныс артатын кезеңде тұрақты маусымдық баға өсімі ғана байқалды. Жалып алғанда, 2018 жыл бойы жалға алу бағасы өзгермеді.  
 


1 просмотр

Казахстан может не выполнить экспортных обязательств по поставкам зерна

Стоит ли нашей стране искать новых покупателей в дальнем зарубежье?

Фото: shutterstock/Raland

В период 2019-2020 годов Казахстан может не выполнить своих экспортных обязательств по зерну. 

В Казахстане почти закончилась уборка хлеба – работы завершены на 93,5% уборочных площадей в большинстве областей страны. Такие данные приводит Минсельхоз РК. Всего намолочено более 17 млн т зерновых и зернобобовых культур при средней урожайности в 12 центнеров с гектара.

Почти секретная информация

На прошедшем в Нур-Султане 30 сентября брифинге первый вице-министр сельского хозяйства РК Айдарбек Сапаров сообщил, что в текущем году валовый сбор зерна из-за аномальной жары в июле будет меньше прошлогоднего на 3 млн т.

В 2018 году, по информации Сапарова, было собрано 20,3 млн т. Тем не менее первый вице-министр не сомневается, что собранного урожая зерновых хватит не только для 100%-ного покрытия внутренних потребностей Казахстана, но и для отправки части зерна (в основном пшеницы. – «Курсив») на экспорт. В то же время Айдарбек Сапаров не стал уточнять цифры внутренней потребности страны в той же самой пшенице. Хотя они имеют немалое значение для понимания экспортных возможностей Казахстана на мировых рынках.

В конце сентября в ряде казахстанских изданий появилась информация от Минсельхоза, согласно которой потребность населения страны в пшенице составляет 2,9 млн т. При этом не уточнялось, что речь идет о пшенице, отгружаемой только на продовольственные нужды, или это общий объем, включая фуражное зерно и семенной фонд.

В свою очередь руководитель исследовательского бюро «Зерновые и масличные Казахстана» Виктор Асланов в беседе с «Курсивом» назвал иные цифры. Сославшись на волатильность их ежегодной оценки внутренней потребности страны в пшенице, он сообщил, что на текущий момент Казахстану надо приблизительно 1,5 млн т продовольственного зерна, 1,8 млн т для поддержки семенного фонда и 1,3 млн т для фуража. Итого – 4,6 млн т пшеницы в основном мягких сортов.

Наконец, совсем другая картина внутренних потребностей Казахстана в пшенице нового урожая складывается из данных продовольственной и сельскохозяйственной программы ООН (FAO-AMIS), Международного совета по зерну (IGC) и Министерства сельского хозяйства США (USDA). Так, в IGC прогнозируют, что на период 2019-2020 годов нашей стране потребуется 5,96 млн т пшеницы, в FAO-AMIS – 6,54 млн т, а в USDA – 6,60 млн т.

Кстати, в отличие от главного сельскохозяйственного ведомства Казахстана, все три вышеперечисленные организации, на прог­нозы которых и ориентируются все ведущие мировые трейдеры зерна, отделяют друг от друга все основные зерновые и зернобобовые культуры. Соответственно, в их маркетинговых сводках, основанных в том числе и на мониторинге из космоса, можно увидеть данные о том, сколько пшеницы предположительно соберет Казахстан. Согласно выводам экспертов из FAO-AMIS, в текущем году урожай пшеницы в нашей стране составит 13 млн т, что на 950 тыс. т меньше, чем в прошлом году, и на 1,9 млн т ниже показателей осенней страды 2017 года. Еще более худший прогноз дают специалисты из IGC и USDA, которые указывают, что Казахстан соберет в пределах 11,5 млн т пшеницы.

Kazahstan mozhet ne vypolnit' eksportnyh obyazatel'stv po postavkam zerna444.jpg

Фото: shutterstock/Автор Subbotina Anna

Задел на экспорт

Если международные эксперты правы в расчетах, то Казахстан попадает в странную ситуацию. Дело в том, что весь 2019 год представители нашей страны вели активные переговоры о возможности экспорта пшеницы в ряд стран, рассчитывая составить конкуренцию поставкам зерна из России, Украины и Румынии. В частности, в конце августа текущего года в ходе прошедшей в Саудовской Аравии II сессии Генеральной ассамб­леи Исламской организации по продовольственной безопасности делегация из Казахстана по этому поводу провела серию переговоров. Речь шла о возобновлении прекращенных в 2010 году поставок пшеницы в Египет, а также о расширении ее экспорта в Турцию и Афганистан.

К слову, последние 10 лет Египет и Турция наряду с Индонезией, Алжиром, Италией, Филиппинами, Японией, Бразилией, Испанией и Мексикой входят в число 10 крупнейших импортеров пшеницы в мире. При этом больше всего зерна они закупают в России и Украине.

Если окажутся верными расчеты USDA, то Казахстану вряд ли удастся увеличить экспорт зерна в 2019-2020 годы. Ведь в этом случае экспортный потенциал нашей страны составит лишь 5,2 млн т пшеницы.

Зачем нам берег турецкий?

По мнению руководителя исследовательского бюро «Зерновые и масличные Казахстана» Виктора Асланова, искать новые рынки сбыта казахстанской пшеницы вообще не нужно. «У нас под боком имеется активно растущий рынок. Это страны Центральной Азии плюс Афганистан. Тот же Узбекистан еще 20 лет назад мог закупать 300–400 тысяч тонн зерна и муки, а сейчас они готовы брать минимум 2 млн т. В предыдущем же сезоне они 3 млн т зерна и муки купили», – заметил в беседе с «Курсивом» Виктор Асланов.

Он добавил, что, даже имея возможность экспортировать в центральноазиатские страны, включая Афганистан, 8 млн т пшеницы в год, Казахстану для полного обеспечения их потребностей не хватает около 1,5 млн т зерна.

«При текущей ситуации впору говорить о недоборе наших экспортных обязательств. Потому что на международном уровне Казахстан значится как продовольственный донор для этих дружеских нам стран. Более того, мы и зерновой державой стали благодаря тому, что климатические и территориальные особенности стран Центральной Азии не позволяют им производить необходимое количество зерновых культур», – отметил Виктор Асланов.

Схожей точки зрения придерживается и бывший министр сельского хозяйства Казахстана Асылжан Мамытбеков. По его словам, правительство страны до сих пор несколько политизирует процесс производства и экспорта пшеницы, хотя в подавляющем большинстве стран мира это обычный биржевой товар.

«Это было характерно для Советского Союза, когда пшеницу из Казахстана можно было встретить в портах Владивостока и Находки. Сегодня надо в первую очередь думать, как получить максимальную выгоду от продажи зерна. Возьмем, к примеру, Грузию. В действительности ей нет смысла у нас покупать пшеницу. Несмотря на сложные отношения с Россией, она намного дешевле купит ее в Ставрополье. Невыгодно покупать у нас пшеницу и Беларуси. У нее под боком Украина. На регион Средиземноморья вообще выходить бессмысленно. При поставке пшеницы в Египет и даже в Турцию мы теряем минимум $100 с каждой тонны», – заметил в беседе с «Курсивом» Асылжан Мамытбеков.

При этом он, как и Виктор Асланов, выразил уверенность, что Казахстану достаточно ограничиться экспортом пшеницы лишь в страны Центральной Азии и Афганистан.

«Рынок этих стран стабильно забирает 6 млн т пшеницы. Столько же – 6 млн т – составляет и внутренняя потребность Казахстана. Поэтому, на мой взгляд, необходимо ограничиться производством 12 млн т пшеницы, а в случае получения излишков отправлять их в Азербайджан и в Иран. На высвободившихся от пшеницы землях начать возделывать более высокодоходные культуры, на которые есть устойчивый спрос на мировых рынках», – заметил собеседник «Курсива».

При этом он особо подчеркнул роль «Продкорпорации», которая, по его мнению, должна проводить контрцикличную политику, выполняя не коммерческую, а стабилизационную функцию. То есть в годы перепроизводства активно закупать зерно, а в неблагоприятные для урожая периоды гарантировать правительству, что внутренний рынок не останется без необходимой для страны пшеницы.

Kazahstan mozhet ne vypolnit' eksportnyh obyazatel'stv po postavkam zerna11.png

 

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

 

Цифра дня

64-е
место
занял Казахстан по скорости фиксированного интернета в мире

Цитата дня

Популизм – это политика посредственности. Я не раздаю пустых обещаний. Я - человек конкретных дел. Я буду твердо проводить в жизнь свою программу реформ.

Касым-Жомарт Токаев
президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Рейтинг прозрачности крупнейших компаний Казахстана

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Банк Хоум Кредит

Home Credit Bank

Вы - главная инвест-идея

Home Credit Bank


Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций