Перейти к основному содержанию

1360 просмотров

«Баспана» ИҰ басқармасының төрағасы Қайрат Алтынбеков: «Қымбат жылжымайтын мүліктің дәурендік кезеңі аяқталуда»

Kursiv.kz «Баспана» басшысы Қайрат Алтынбековпен сұхбаттасып қайтты

Фото: Олег Спивак

2018 жылдың шілде айында Қазақстанда жеңілдік шарттары қарастырылған «7-20-25» мемлекеттік бағдарламасы жұмыс істей бастады. Оны жүзеге асыру мақсатында Ұлттық банк «Баспана» ипотекалық ұйымын құрды. «7-20-25» бағдарламасы халық арасында үлкен танымалдылыққа ие болғанымен, сыншылардың сенімсіздігі мен күмәнін тудырды. Оператордың өзі бұл бағдарламаның келешегін бағалап, соған өз көзін жеткiзу үшін «Къ» «Баспана» басшысы Қайрат Алтынбековпен әңгімелесіп қайтты. 

– Әңгімемізді сыни пікірімізден бастайық. Неліктен мемлекет қаржыны Қазақстан ипотекалық компаниясы немесе «Тұрғын үй жинақ банкіне» құймай, жаңа компания құрып отыр?

– Менің бөлшектік сауда ипотекалық нарығында қызмет етіп келгеніме 20 жылдан астам уақыт өтті. Кез келген мемлекеттік бағдарламаға қатысты сұрақтардың туындайтыны түсінікті, бірақ сыншылар әдетте бұның бәрі жаман деген күмәнмен шектеледі. Егер нақты қателіктер немесе кемшіліктер аталса, біз тек қуанып қалар едік, неге десеңіз – бұл жобаны өзгертуге, оны адамдар мен қаржыгерлер үшін ыңғайлы ету мүмкіндігі болатын еді.

Сонымен, қазірден-ақ барлығын рет-ретімен айтып, өз орындарына қойып шығайық. Біріншіден – неліктен мемлекет жаңа компания құрды және де бұл жобаны қазіргі ҚИК пен Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі арқылы жүргізбеді? Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, тұрғын үй қарыздары таралған немесе жаппай тарала бастаған елдердің көпшілігінде Германияның немесе АҚШ-тың ипотекалық үлгілері пайдаланылады. Бірінші үлгі – біздің Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі.

Неміс үлгісінің мәні – ипотекалық несиелендіру үшін ұзақ мерзімді ақша ресурстарын жинақтау. Құрылыс-жинақ кассаларының нарықтық мөлшерлемеден төмен несие беруге мүмкіндігі бар, өйткені өздері нарықтық көрсеткіштерден төмен мөлшерлеме арқылы қаражатты тартып отыр. Мәселен, құрылыс-жинақ кассаларының салымшылары мен қарыз алушылары бір адамдар, яғни кассаның мүшелері болып табылады. Депозиттің төмен табыстылығы болса, ипотекалық несиені төмен мөлшерлемемен алу құқығы үшін төлемнің өзіндік түрі болып табылады. Бұл өте жақсы жүйе. Дағдарыс басталып кеткенде көптеген банктер ипотекадан бас тартқан болатын, тек қана Тұрғын үй жинақ банк үздіксіз жұмыс істеп, өте төмен пайызбен несие берді. 

ҚИК американдық Fannie Mae және Freddie Mac үлгісі бойынша құрылды. ҚИК 2000 жылдан бастап тұрғын үй қарыздарын қайта қаржыландырумен айналысты. Компания жұмыс істей бастағаннан кейін ипотекалық несие мөлшерлемелері 7-12%– ға төмендеді. ҚИК 2008 жылғы дағдарысқа дейін өте сәтті қызмет атқарды.

 Тұрғын үй нарығы құлағаннан кейін мемлекет ҚИК-ті жалдамалы тұрғын үй беретін компанияға қайта бейімдеу туралы шешім қабылдады. Аталмыш құрылым құрылыс және жалға беру сұрақтарымен айналысатындықтан, қазіргі уақытта оның қорында облигациялар шығарылған жағдайда инвесторларға қосымша тәуекел тудыра алатын жылжымайтын мүліктің белгілі бір саны бар. Қазақстандық ипотекалық компания өз бағытында белсенді дамып келеді, сондықтан ипотекалық қарыздарды, бағалы қағаздар шығаруды құрылыспен және жалға алу сұрақтарымен араластырмау керектігі жөнінде шешім қабылданды. 
Мемлекет 2000-жылдардың басынан бастап тұрғын үй мәселесін әртүрлі тәсілдермен шешіп келеді және де өз бағытын қатаң ұстанады, сондықтан жаңа компанияны құру – бұл әбден ойластырылған және есептелген жұмыстың нәтижесі...

1 (OLG) (15).JPG

– Банкирлер мемлекеттің халыққа ипотекалық қарыз беру үшін Ұлттық банкттен депозит ашпағаны үшін оны сынға алды. Мәселен, 2008 жылы үкімет дәл осындай іс-әрекетке барған еді және жоба табысты іске асырылды – мыңдаған қазақстандықтар ипотекалық несиелер бойынша мөлшерлемелерді айтарлықтай төмендете алды.

- Қаражатты тапсыру – бұл ең қарапайым нұсқа, бірақ ол қаншалықты тиімді?! Ақша игеру мәселелері әрдайым туындайды, оның үстіне өтеу кестесін қадағалау керек. Банктердің есептері туралы ұмытпаңыз. Компания құра отырып, біз жаңа инфрақұрылымдық ойыншыны құрдық, оның мақсаты қаражатты игеру емес, банктерге ұзақ мерзімді инвестициялар беру арқылы ипотека нарығын жаңғырту болып табылады. Несие мекемелерінің негізгі мәселесі ұзын ақша мен заңнаманың болмауы еді, сондықтан Ұлттық банк «Баспананы» құрып, осы екі мәселені шешті. 

Бүгінде отандық қор нарығында инвесторлар үшін дұрыс сапалы ипотекалық құнды қағаздар жоқ, сондықтан нарық ойыншылары да біздің жобадан тек қана ұтады. Қазір біз облигацияларды нарықтық жағдайда шығарамыз. Несиелерді 7% (пайыздық) жылдық мөлшерлемемен береміз, ал қағаздарды 9% - бен салып отырмыз. Бір қарағанда, бұл экономикалық тұрғыдан тиімсіз, бірақ алдыңғы уақытта жағдай өзгеретін болады. Ұлттық Банктің болжамына сәйкес, 2018 жылы Қазақстанда баға өсімі 5-7% көрсеткішіндегі мақсаттылы дәлізде болады. 2019 жылы жылдық инфляция 4–6% көрсеткішіндегі жаңа мақсаттылы дәлізге біртіндеп кіре отырып, оның жоғарғы шекарасына қарай орналасады.

Бізге үлгі боларлық жағдайлар жасау маңызды. Қор және қаржы нарықтары дамып келеді, және болашақта осы үлгіде әрекет еткісі келетін ойыншылар пайда болады, сондықтан біздің міндеттеріміздің бірі – қор нарығында бенчмарк құру. Біздің компания заңнамалық өзгерістер, рейтингке кіру, облигациялардың бағалануы сияқты үрдістерден бірінші болып өтуі тиіс. Инвесторлар біз арқылы жаңа өнімді жақсы меңгеруі тиіс. 

Сонымен қатар, біз бағалы қағаздардың муниципалдық нарығын құру үшін әкімдіктермен өзара әрекеттесуге тырысамыз. Егер жергілікті атқарушы органдар бағалы қағаздарды шығара бастап, инвесторлармен қарым-қатынас жасауды үйренген жағдайда біз оларға барынша көмектесе аламыз, сәйкесінше, оларға біршама уақыттан кейін тұрғын үй жобаларын орындау барысында үкіметтің қолдауы қажет болмайды. 

«Баспана» – өтімділікті өз бетінше қамтамасыз ететін және бүкіл нарық үшін ұзақ мерзімді тетіктер жасайтын инфрақұрылымдық ойыншы. Біз барлық ойыншыларға бірдей шарттарды ұсынамыз: кім жақсы жұмыс істесе, тиісінше сол қайта қаржыландырылып, несиелерді артығырақ береді. Нәтижесінде, адамдар төмен пайыздарға пәтер алуға мүмкіндік алады. Болашақта, біз барлық инфрақұрылымды құрып болғанда, мемлекет ақшаны қайдан алып, әлеуметтік тұрғын үй жобаларын қалай жүзеге асыру керектігі жөнінде ойламайтын да болады. 

1 (OLG) (13).JPG

– «Баспаның» қазіргі көрсеткіштері Сіздің бастапқы жоспарларыңыздан ерекшелене ме? Қанша несие берілді?

– «7-20-25» бағдарламасы бойынша шілде айында 3 мыңға жуық пәтер қолжетімді болды. 2 мың адамның өтініші мақұлданып, олар ипотекалық қарыздарды алып үлгерді. Біз осы жылы әрі кетсе 4 мың тұрғын үй несиесін береміз. Ал осы жылға арналған жоспар - 100 млрд теңге көлеміндегі ипотекалық қарыз. Егер пәтердің орташа құнын 12 млн теңге деп есептейтін болсақ, онда біз ЕДБ-дің 8 мың тұтынушысының өтінімдерін мақұлдауға тиіспіз. Демек, несие алуға мүмкіндігі бар 5 мыңға жуық адам оны осы жылы ала алмайды.

– Сонда бұл немен байланысты?

– Құрылысшылар экономкласс санатындағы тұрғын үй салмайды. Бүкіл әлемде жаңа тұрғын үйлерді төрт үлкен топқа бөлу тұжырымы қабылданған: элит-, бизнес-, жайлылық және эконом класс. Қолжетімді тұрғын үй екі құрамдас бөліктен тұрады: арзан ипотека және шаршы метрдің таза бағасы. Бұл екі мәселені бірдей шешу керек. Бізде қазір өте ыңғайлы ипотекалық бағдарлама бар: шағын бастапқы жарна, төмен пайыздар, несие берудің үлкен мерзімі. Мұндай жағдай Қазақстанда мүлдем болған емес. Дегенмен, тұрғын үйлердің бағасы қымбат болса, тіпті 0% - бен берілетін несиелер де халық үшін ауыр болады.

– Сіз құрылыс компаниялармен келіссөздер жүргізесіз бе? 

– Біз құрылысшылармен келіссөздер жүргізбейміз. Біздің міндетіміз – ипотекалық нарықта қаржы болу үшін серіктес-банктерге арналған өтімділікті қамтамасыз ету. Біздің бағдарлама Алматы, Астана, Ақтау, Атырау, Шымкент қалаларында жылжымайтын мүліктің бағасын 25 млн теңге шамасында, басқа аймақтарда 15 млн теңге шамасында шектейді. Ол не мақсатта жасалды? Біріншіден, баға өсуіне жол бермеу. Екіншіден, бұл әлеуметтік бағдарлама. Бірінші кезекте пәтермен мұқтаж адамдар қамтамасыз етілуі тиіс, алайда құрылысшылар басқа мүддені көздейді.

Негізінен, біз адамдардың банкке келіп, 26-30 млн теңге төңірігінде пәтер сатып ала алмай, түңіліп кеткен кездерін көрмегенбіз. Біздің бағдарлама бойынша жылжымайтын мүліктің орташа құны 12 млн теңге. 12 млн мен 25 млн арасындағы айырмашылық айтарлықтай. Тіпті, ірі қалаларда да тұрғын үйлердің орташа есеппен алғандағы бағасы 13 млн теңгені құрайды. Біздің бағдарламаға қатысушылардың тек 7% ғана тұрғын үйді ең жоғары бағамен алады. Бизнес - және элит класс санаттарына қызмет көрсетіп жатқан құрылыс компаниялары бар екені түсінікті, олар үшін «7-20-25» бағдарламасы қызық емес. Мұндай компанияларға біз бұқаралық ақпарат құралдары арқылы өз саясаттарын ішінара болса да өзгертуді ұсынамыз: егер адам өз ісінің дамуына мүдделі болса, онда ол өзгерістер мен жаңғыртуларға дайын болады. Біз жайлы және эконом класс санатындағы қолжетімді тұрғын үй салуды ұсынамыз. Қымбат жылжымайтын мүлік дәуірі өтіп барады. 

Қазір 25 млн теңгеге 2 немесе 3 бөлмелі жақсы пәтер сатып алуға болады және құрылыс салушылар мұны түсінуі тиіс. Біз әрқашан бірге жұмыс істеуге дайынбыз, өйткені негізгі мақсат – адамдардың өз баспанасын алуына мүмкіндік беру.

– Қазақстанда көптеген жақсы жобалар жүзеге аспай қалды, өйткені олар үнсіз қасақаналық әрекеттерге тап болды. Сіз құрылыс нарығы мемлекеттік бағдарламаны елемей қояды деп қорықпайсыз ба?

– Жоқ. Ешқандай қорқыныш жоқ. Бұл бағдарламаның жағымды болғаны соншалықты, оның күші мен толқыны қалыптасып үлгерді, неге десеңіз адамдарға тұрғын үй мен баспана ауадай қажет, сондықтан да бірде-бір адам осы ағынға қарсы тұра алмайды және де ол ешкімнің қолынан келмейді. Бұл тұрғыда бір құрылыс компаниясы немесе құрылысшы жұмыс істегісі келмесе, орнына екіншісі келеді, өйткені біз нарық жағдайында өмір сүріп жатырмыз. Әкімдіктердің өкілдері бізге құрылысшылардың бағдарлама туралы сұрастырып келгенін, кейбір құрылыс салушылар бүгіннің өзінде өз басымдықтарын қайта қарастыра бастағанын айтты, бірақ бұл мәселе уақыттың еншісінде. Құрылыс айналымы бар екені түсінікті. Келесі жылы жақсы жобаларды, жақсы ұсыныстарды көреміз деп ойлаймын. 

Мемлекет тұрғын үй нарығына аса жоғары мән береді. Себебі оған әлеуметтік мәселелер мен экономиканың дамуы байланысты болып келеді. Неліктен? Құрылыс саласы 90% - ға отандық материалдарға байланысты және оның дамуы бүкіл экономиканың дамуымен бара бар. Елімізде әртүрлі құрылыс материалдарын өндіру бойынша көптеген кәсіпорындар жұмыс істейді, мұның бәрі жұмыс орындары, сайып келгенде, халықтың сатып алу қабілеті. «7-20-25» бағдарламасында қандай да бір жекелеген құрылыс компанияларын қолдау мақсаты жоқ, кез-келген бастапқы үйді «Баспананың» ақшасына сатып алуға болады, тек бағасы біздің талап етіп отырған шектен аспаса болғаны. 

– Әкімдіктер жаңа тұрғын үй құрылысына қызығушылық білдіріп отыр ма? Жергілікті атқарушы органдардың бағдарламалары бар ма?

– Тамыздың соңында бағдарламаға өзгерістер енгізген болатынбыз. Сонымен, «Баспана» әкімдіктерге тұрғын үй құрылысына 150 млрд.теңгені капиталынан бөлу туралы шешім қабылдады. Біз тіпті Шымкент пен Ақтөбедегі жергілікті билікпен осы жобаны іске асыру туралы келісіп қойдық. Олар қаржыландыру болған жағдайда мемлекеттік бағдарлама бойынша тұрғын үй салуға ниетті. 

– Әкімдіктердің бюджеттері ашық емес. Сыбайлас жемқорлықтан қорықпайсыз ба? «Баспана» жаңа үйлер құрылысын қалайша қадағалайтын болады?

– Қаржыландыру кестесі ашық және қауіпсіз. Біз әкімдіктердің облигацияларын сатып аламыз, сәйкесінше, оларға белігілі бір уақыттан кейін облигацияларды өтеу міндеттемелері қойылады. Бұл жерде тәуекел жоқ. Басқа мәселе - тұрғын үй құрылысы. Құрылысты қадағалау- бұл біздің міндет емес. Сондықтан, әкімдіктер өздері тұрғын үй салу, үйлердің сапасы және қолдануға берілуі мәселелерін өздері реттейді. «7-20-25» бағдарламасы Елбасының бақылауында болғандықтан, оның іске асырылу барысы ҚР президентінің әкімшілігімен, «Нұр Отан» партиясымен, өкілетті тексеруші органдар мен қоғаммен белсенді бақыланады. Жергілікті билік көппәтерлі үйлердің құрылысына барлық жауапкершілігімен қарайтынына және сыбайлас жемқорлық пен салғырттық көріністеріне жол бермейтініне сенімдімін. 

1 (OLG) (8).JPG

– Жергілікті билікпен бірлесу арқылы тағы да қандай жобалар жүзеге асырылатын болады?

–    Әкімдіктермен бірігіп «Жас арман» мен «Қамқор баспана» өнімдерін іске қостық. Олар жанұяларға алғашқы төлемді азайтуға көмектеседі. Ол 20%-ды құрайды және осы төлемді екі есе азайту мақсатында жергілікті билік болашақ қарыз алушыларға пайызсыз және ұзақ мерзімді несие беруге ниетті. Айталық, пәтер 10 млн теңге тұрады, 1 млн-ын адам өзі құйса, тағы 1 млн-ын әкімдік береді. Біздің есебіміз бойынша, 15 жылдық несие дегеніміз - бұл айына 5 мың теңге деген сөз. Шымкент және Ақтөбе қалаларымен келісім бар. Астана, Қарағанды және Қызылорда қалалары бұл бағдарламаға үлкен қызығушылық танытып отыр.

– «7-20-25» бағдарламасы бойынша қай қалалар көш бастап тұр?

– Бұлар – Алматы мен Астана. Жоғары көрсеткіштердің болуы бұл жерлерде тұрғын үйдің көптеп салынуымен байланысты болып келеді. Сонымен қатар, екі мегаполисте де адам көп тұрады, сәйкесінше еңбекақы да басқа қалалармен салыстырғанда жоғары. Оған қоса, Ақмола облысындағы жақсы көрсеткіштерді атап айтуға болады, бірақ, ол әрине де астанамен байланысты болып отыр. 

Тұрғындардың жаңа пәтерлерге сұранысы өте жоғары, бірақ қайталап айтамын, көптеген өңірлерде жылжымайтын мүліктің бағасы адамдардың табысымен сәйкес келмейді. Мысалға, кейбір шағын қалаларда 1 шаршы м. 120-130 мың теңге тұрады, сәйкесінше, қазақстандықтардың мұндай жылжымайтын мүлікке кезекке тұрмайтыны айдан анық.

– Ипотекалық нарықта банктердің жұмысын қалай бағалайсыз?

– ЕДБ-мен енді араласа бастаған кезде мен таң қалдым: ипотека нарығы жоғалып кеткендей ой қалыптасты. Елде өнімді түсінетін және онымен жұмыс істейтін қаржыгерлер өте аз. Бұл бір жаңалық болды! Ипотекалық несие беруден көш бастап тұрған ЦентрКредит Банкі жылдам бағдарламаға дайын болды. Бұл жерде ипотекамен әрдайым жұмыс істелінетіні байқалды. Басқа банктерге қайта құрылу үшін уақыт қажет. Мен топ-менеджерлермен сөйлестім, олар ипотека бойынша банкте мамандар жоқтығын мойындап, қажетті мамандарды енді ғана қабылдағанын, ішкі үрдістер мен құжаттарды әзірлей бастағандарын айтты. 

– Сіз басқарып отырған компания Ұлттық банктің дотациясына тәуелді ме? Бұл жыл шығынсыз бола ма?

– Біз ешқандай дотация алмаймыз. Ипотекалық несие адамдарға 7% жылдық көрсеткішпен беріледі. Бұл пайыздан 4-еуін алып тастаймыз, бұл – банктердің өнімдік айырмасы, яғни ЕДБ ақшаны 3 %-бен алады. Сонымен бірге біз 9%- бен бағалы қағаздар шығарамыз. Олар ипотекалық несие беру үшін қажет. Біз шығындарды ненің есебінен жабамыз дейсіз бе?! Өзіміздің меншік капиталымыз арқылы. Бізде ҰБ ноталарына салып отыратын 200 млрд бар. оны біз ҰБ ноталарына саламыз. Уақыт өте келе біздің облигацияларымыздың құны төмендейді, ол өз кезегінде компанияның шығынын азайтады.

Шығынға ұшырамаудың бір жолы – меншікті өнімдер. Мысалы, біз «Баспана Хит» өнімін жасап шығардық. Бұл ипотекалық несие екінші нарықтан тұрғын үй сатып алуға мүмкіндік береді. Бұл жерде пайыздық мөлшерлеме 10,75%. Неліктен екінші нарық таңдалды дейсіз бе? Біз инфрақұрылымдық ойыншы ретінде бұл жерде өте үлкен сұраныстың барын көріп отырмыз. «Баспана Хиттың» шарттары «7-20-25» бағдарламасындағыдай тартымды емес: пайыздық мөлшерлеме 10,75%; алғашқы төлем 20%; мерзімі 15 жылға дейін. Алайда, бұл өнім президенттік бағдарламадан қалыс қалғанымен, бүгінгі таңда коммерциялық банктерде баламасын таппаған. 

 Сонымен, біз микс жасай алдық – біздің бір өнімдер мен операциялардан табысымыз өссе, басқаларынан төмендейді. Менің ойымша, бұл стратегия компанияны тақырға отырғызады, бірақ биыл бізде шығын болғанның өзінде де, ол айтарлықтай емес. 

– Компанияның стратегиясы туралы айтып беріңізші...

– Біз «7-20-25» бағдарламасы бойынша ең аз дегенде 1 трлн теңге, «Баспана хит» бойынша – 300 млрд. несие беруге ниеттіміз. Екіншіден, серіктес- банктермен жұмыс істеуде біз оларға көмектесеміз, кеңес береміз, қажет болған жағдайда оқыта аламыз.

Қазір біз «Үлкен үштік» агенттіктерінің бірімен компанияның рейтингісін жоғарылату мақсатында жұмыс істеп жатырмыз. Халықаралық рейтинг біздің ашықтығымызды растайды, ал бұл облигацияларды табысты шығаруымызға көмегін тигізеді. Қазір біз қамтылмаған қағаздар шығарып жатырмыз, кейіннен қамтылғандары да болады, ал кейінірек нарыққа ипотекалық облигациялармен шығуға ниеттіміз. Дамудың үшінші кезеңі несиелердің қорғалуы болып табылады.
Бірден төрт бағытта жұмыс істеп, даму (ипотека нарығында жұмыс істеу, банктер және әкімдіктермен жұмыс істеу, БҚ шығару ) бірнеше жылдан соң басқа тұрғын үй нарығын қалыптастыра алады. Мен қазақстандықтардың көбісі өз мәселелерін шеше алатынына, ал банктердің қарыз берудің қолайлы және қымбат емес жолдарын ұсынатынына үміттенемін.

649 просмотров

How Hotel Business in Uzbekistan Tries to Catch Up with Rising Flow of Tourists

In the country, tourism already has high priority and authorities are providing this type of business with finance

Image: Andrei Bortnikau/Shutterstock

By the end of 2021, Uzbekistan is planning to double its number of guest rooms as the market requires more of them for foreign tourists.

Pavel Nosachev
Tashkent

About 6.7 million foreign tourists visited Uzbekistan in 2019. Three years earlier this figure was only 2.2 million. As the World Tourist Organization (UNWTO) estimates, Uzbekistan holds the fourth position among countries with fast-developing tourism industries. However, the rising flow of foreign guests showed some shortcomings fir Uzbekistani tourism. One of the main pressure points is a low number of guest rooms.

Bed space under Uzbek sun

According to the State Tourism Committee of Uzbekistan, early this year there were 1,200 hospitality business sites including hotels (70%), hostels (18%) and other options (12%). The total number of rooms is about 24,000, with a total of50,000 beds available. “On average 83% of all rooms were booked in 2019. This is a very good result. Sometimes in peak season, it’s very hard to find available rooms in famous tourist centers like Tashkent or Khiva, Samarkand, and Bukhara,” says Shukhrat Isakulov, head of the Department on Strategic Development and Human Resources of the State Tourism Committee.

As Farangiz Abdullaeva, head of the Uzbekistan Association of Hoteliers noted, because of high demand the seasonal swing is no longer crucial. “Usually Uzbekistan tourism is considered seasonal, but in 2019 demand for room inventory was throughout the year,” she stated.

Support by the money

Authorities labelled tourism a strategic industry and are now trying to resolve problems with the shortage of available rooms. In 2019 the country launched a program to subsidize the construction of new hotels. The state covers developers' expenses in the amount of 40 million Uzbekistani soʻm ($4,200) for one room for three-star hotels and 65 million sums ($6,800) for a room in four-star hotels.

Aziz Tashev, the owner of the three-star Sogdiana Hotel in Samarkand, is one of those entrepreneurs who has already taken advantage of such support. “Thanks to this subsidy, we were able to cover our expenses by 20%; in total, we received 4.08 billion soʻm (equivalent to $ 428 thousand). This is significant support for us. It is impossible to develop tourism so fast without support from the state,” Tashev said.

The subsidy program will run until 2022. During this time, the number of hotels in the country should double (up to 2,400) and the number of rooms should increase to 50,000. Last year, 270 new hotel business facilities were built in Uzbekistan.

Change one’s lifestyle and become a hotelier

Uzbek authorities are ready to support local entrepreneurs not only with money but also with administrative power to simplify the procedure and requirements for obtaining a license for this type of activity. As a result, the number of guest houses and hostels has risen sharply in the country. According to Shukhrat Isakulov, these small businesses helped to manage the situation during peak periods in the 2019 tourist season.

The first hostel in Tashkent was opened by Abdulaziz Ikramzhanov and his parents more than a year ago. Now he is very confident that this type of hotel has great prospects in Uzbekistan. “We do not feel much competition, and there is no diversity among hostels either. Uzbeks are used to living in large houses, and now more and more people understand that it is normal to use their home to accommodate guests for money. Moreover, no additional paperwork is needed,” Ikramzhanov says.

The lack of bureaucracy to start a hotel business leads some owners of apartments to register their property as a hostel. According to Tashkent realtors, this trend is driven by a lack of available rooms in hotels and demand for apartments by daily rent. As Uzbekistani law requires foreigners to register at a place of stay if they do not leave the country before three days, hostels help to do that because they are registered in the state database.

“Now we see that many entrepreneurs are interested in tourism and shift here from other business segments. Businesses in tourism can be paid off very quickly, especially when there is such high demand for rooms,” Shukhrat Isakulov describes.

The deficit in rooms also affects the pricing policy of hotels, he says. “At the moment, hotel prices in Uzbekistan are relatively higher than in other countries. In Tashkent or Bukhara, a room in a three-star hotel will cost about $40-50,” Isakulov said. He is confident that the situation will change when more hotels in the country start operation.

Living well is not forbidden

The growth of tourist activity provoked interest in Uzbekistan from companies that specialize in the construction of five-star hotels and large hotel complexes. Currently, there are only two hotels of the highest segment in the republic - Hyatt Regency and Hilton, both located in Tashkent. According to Farangiz Abdullayeva, by the end of the year, the Marriot hotel will be opened in the Uzbekistani capital.

“Negotiations are ongoing with Sheraton and InterContinental - these are the brands that were on our market, but for some reason left it. Now they are returning, and very active. There was information, but not yet confirmed that the Four Seasons wants to enter our market. Big brands show great interest in Samarkand. Large hotel chains want to enter the local market because there are many different preferences for hotels in the country,” Abdullaeva emphasized.

Another reason why global hotel chains are so interested in Uzbekistan is the growth of business activity in the country. In turn, it stimulates the development of such a direction as MICE tourism which involves holding large business events, forums, congresses and so on. “We see that strong demand is the main reason more hotels with conference rooms currently are under construction. Therefore, Uzbekistan can pose itself as an effective platform for various business events,” she said.

Hotels without service - money down the drain

The development of the hospitality industry has also required new, well-trained workers. To guarantee high-quality service and to train personnel, the State Tourism Committee has created an institute of tourism development (methodological center for new standards and training programs development) as well as Silk Road International University in Samarkand for future tourist managers. Besides, last year 18 professional colleges in all regions of the country came under the jurisdiction of the State Committee for Tourism. The Association of Hoteliers of Uzbekistan opened its academy of hospitality. These education centers are expected to train personnel for the whole industry and hotels in particular.

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif