Перейти к основному содержанию
1214 просмотров

Странам Центральной Азии понадобится помощь в решении посткарантинных проблем

Европейские эксперты даже не рассматривают оптимистичный сценарий

Коллаж: Вадим Квятковский

Участники организованного международным исследовательским институтом «Диалог цивилизаций» и Французским институтом центральноазиатских исследований в ходе вебинара назвали основные проблемы региона в постковидный период и предположили, что самостоятельно страны Центральной Азии эти проблемы решить не смогут. 

Европейские эксперты сейчас видят два основных сценария развития посткоронавирусной Центральной Азии – пессимистичный и очень пессимистичный.

Что один, что другой

Синопсис первого сценария: политические элиты стран региона вводят жесткие ограничительные меры и благодаря этому не допускают массового распространения вируса COVID-19. Победа над коронавирусом дает власти возможность объявить и о правильно выбранном политическом курсе. Это означает закрепление позиций правящих элит и отсутствие каких-либо фундаментальных изменений в обществе как в экономическом, так и в политическом плане.

Второй сценарий, который видится для Центральной Азии из Европы, был обозначен директором Французского института центральноазиатских исследований Катрин Пужоль. Здесь тона еще более мрачные. В этом варианте распространение коронавируса приводит к огромным жертвам среди населения и катастрофе в экономике, что ведет к социальному взрыву. Возникшим недовольством населения пользуется радикальная оппозиция.

Любой из сценариев, считает Катрин Пужоль, вынудит правящие элиты центральноазиатских стран искать более тесные пути взаимодействия как с соседями по региону, так и с теми государствами, которые традиционно относят Центральную Азию к сферам своих интересов.

«Помимо стран бывшего Советского Союза, где особую роль играет Российская Федерация, центральноазиатские страны будут вынуждены выстраивать отношения и с Китаем. Безусловно, население региона с настороженностью смотрит на партнерство с Китаем. Но факт уже есть: Центральная Азия очень сильно зависит от Китая в финансово-экономическом плане. Есть большие инвестиции, есть большие долги. Их придется возвращать. Поэтому сотрудничество с Китаем в постковидный период выглядит неизбежным», – подчеркнула Пужоль.

Взгляд изнутри

Прорвавшиеся в эфир вебинара сквозь периодически возникающие технические неполадки эксперты из Центральной Азии в своих выступлениях оспаривать европейскую точку зрения не стали. Они больше делились своими наблюдениями о текущей ситуации внутри стран, в которых проживают, по сути, предлагая другим участникам вебинара самим определить, о каком из сценарных вариантов в их случае идет речь.

Так, по информации директора расположенного в Ташкенте исследовательского центра Ma’no Бахтиёра Эргашева, Узбекистан с началом распространения коронавируса столкнулся с полным прекращением потока инвестиций.

«В этих условиях модель экспортоориентированного развития, которую реализовывал Узбекистан под руководством президента Мирзиёева, отказавшись от политики импортозамещения, которой придерживался предыдущий президент, столкнулась с целым рядом вызовов, способных оказать влияние на динамику реформ и ожидаемых от их проведения экономических эффектов», – заметил Эргашев.  

Эксперт из Ташкента допускает резкое снижение динамики внутрирегиональной торговли в ближайшем будущем – тренд уже наметился. По проведенным Ma’no расчетам торговля между странами региона в 2020 году упадет на 40–45% по сравнению с показателями прошлого года.

«Например, если в прошлом году торговля между Узбекистаном и Таджикистаном увеличилась на 32%, то в этом году возможен нулевой рост объема торговли. И так будет со всеми странами региона. К концу 2020 года мы вряд ли выйдем на прошлогодние цифры. Это очень серьезный вызов регионального характера, с которым придется жить и работать», – подчеркнул Эргашев.

Вместе с тем он полагает, что многие региональные вопросы будут решены на третьей консультативной встрече глав государств Центральной Азии в Бишкеке, намеченной пока на вторую половину 2020 года.

В Кыргызстане, по оценке директора бишкекского центра «Религия, право и политика» Кадира Маликова, ситуация выглядит достаточно тревожно.

«В экономическом плане Кыргыз­стан очень тяжело переживает пандемию коронавируса. По имеющимся у нас неофициальным данным, около миллиона наших граждан остались без работы. Сейчас еще идет процесс возвращения трудовых мигрантов из зарубежья. В основном это молодые люди. Все они очень недовольны бессилием властей и молчанием президента Жээнбекова», – отметил Кадир Маликов.

При этом он обратил внимание на новые тенденции в разделении кыргызского общества, которые проявились во время карантина. К уже «традиционному» размежеванию на юг и север добавилось внутриконфессиональное разделение на правильных и неправильных мусульман, а также на мусульман и близких к светскому образу жизни тенгрианцев. Все это, по мнению кыргызского эксперта, способно дестабилизировать обстановку внутри страны и вряд ли поспособствует росту доверия между странами региона.

Вместо заключения

Подводить итоги вебинара «Центральная Азия во время пандемии: возможные последствия для региона» участвовавшие в нем эксперты не решились. «Делать заключение бесполезно. Потому что мы живем все еще в процессе распространения коронавируса. Мы в нем живем, и думаю, жить будем еще довольно долго», – подчеркнул российский политолог-востоковед Алексей Малашенко, представлявший на вебинаре одного из организаторов – международный исследовательский институт «Диалог цивилизаций».

banner_wsj.gif

409 просмотров

Ақ үй Қырғызстан және Беларуссия азаматтарының АҚШ-қа кіруіне не шектеу қоймақ

Сонымен қатар, шектеуге Мьянма, Нигерия, Судан, Танзания мен Эритрея ілінуі мүмкін

Фото: Bob Daemmrich / Zuma Press

ВАШИНГТОН –Трамп әкімшілігі Африкада халық ең көп тұратын Нигерияны қоса алғанда, тағы жеті мемлекетке АҚШ-қа кіруді шектеуді жоспарлап отыр. Бұл турасында осы елдердің тізімін көрген әкімшіліктегі лауазымды тұлғалар айтып берді.
Жаңа шектеулер Белоруссиядан, Қырғызстаннан, Мьянмадан, Нигериядан, Суданнан, Танзания мен Эритреядан келетін саяхатшылар мен иммигранттарға қатысты болмақ. Бұл елдердің азаматтарына АҚШ-қа кіруге толық тыйым салу шарт емес, бірақ олар визалардың түрлері, мәселен, іскерлік немесе қонаққа келу визалары бойынша шектеулерге тап болуы мүмкін, дейді шенділер.

Кейбір елдердің азаматтарына визаларды ұтысқа шығаратын «Диверсификационная лотерея» бағдарламаларына қатысуға тыйым салынуы мүмкін, өйткені ол ұтыстарда АҚШ-қа иммиграция деңгейі төмен елдердің азаматтары грин-картаны ұтып алуы ғажап емес.  Президент Трамп қажеті жоқ тұлғаларға Штаттарға кіруге мүмкіндік беретін бұл бағдарламаны тоқтатуға шақырды. Ол қолданыстағы виза жүйесін білікті жұмысшыларды тартуға қайта бағдарлаулы ұсынды. 

Шенділер тізімнің түпкілікті бекітілмегенін алға тартты, олардың айтуынша, 21-қаңтарда Ақ үйде тізімге тағы бір немесе екі елді қосу қажет пе, деген дебаттар жүргізіліп жатқан-ды.     

АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік министрлігі пікір білдіру туралы сұрау сауларды жауапсыз қалдырды. Ал Мемлекеттік департамент бұл жаңалыққа қатысты пікір білдіруден мүлдем бас тартты.

Президент әкімшілігі шектеулерді кеңейтуді дүйсенбі, 27-қаңтарда енгізуді жоспарлап отыр, бұл Трамптың Ирак, Иран, Йемен, Ливяи, Сирии, Сомали және Судан азаматтарының елге кіруіне тыйым салуы туралы жарлығының үшінші жылдығымен қатар келмек, оған ол президенттігінің жетінші күні қол қойған-ды. Жарлық Трамп билігінің алғашқы кезеңінде ел арасында түрлі пікірлер тудырған болатын.

Ақ үй орын алуы ықтимал лаңкестік актілердің алдын алу үшін, елге кіруге шектеу енгізудің қажеттігі туралы айтты. Өйткені тізімге енгізілген елдер АҚШ-қа бет алған азаматтарды жеткілікті деңгейде тексерулерден өткізбейді

Негізінен, мұсылман елдеріне жататын жеті ел азаматтарына АҚШ-қа кіруге тыйым салған алғашқы жарлық федералдық сотта қабылданбай, кері шақырылып алынған болатын. Жарлықтың екінші нұсқасы 2017 жылғы наурызда шықты, бірақ жарлық бұрынғыдай, мұсылмандарды діни нанымы бойынша кемсітеді, деп мәлімдеген сот, оны да қабылдамай тастады. 

2017 жылғы қыркүйекте шығарылған жарлықтың үшінші нұсқасы 2018 жылғы маусымда Жоғарғы сот тарапынан қолдау тапқан (бес дауыс қолдаса, төртеу қарсы шыққан), өйткені федералдық заң президентке АҚШ-қа келуді уақытша тоқтатуға қатысты ауқымды өкілеттер берген.

Қазіргі саясатқа сәйкес, АҚШ-қа Ирак, Иран, Йемен, КНДР, Ливия, Сирия және Сомали азаматтары, сондай-ақ Венесуэланың саяси шенеуніктері кіре алмайды. Ақ үй бүл тізімге аз уақытқа Чадты да қосқан болатын, бірақ 2018   жылғы сәуірде оны тізімнен алып тастады.

Бастапқы тізімнен ерекшелігі, жаңа шектеулерге арналған тізімге енгізуге үміткер елдердің көпшілігі, негізінен, мұсылман елдеріне жатпайды. Соған қарамастан, ішкі қауіпсіздік министрлігінің деректері бойынша, осы елдердің кейбіреулерінің азаматтары АҚШ-қа кіруге берілген визаның мерзімін өткізіп алады.

2018 қаржы жылы АҚШ-қа іскерлік немесе қонаққа келуге берілетін визалармен кірген эритериялықтардың 24% визалардың уақытын өткізіп алған. Нигерия азаматтары үшін бұл көрсеткіш 15%-ды, Судан азаматтары үшін - 12%-ды құраған. Осы орайда, атап айтарлығы, жалпы, виза мерзімін өткізіп алған адамдардың саны 1,9%-ды құрайды.

Politico газеті шектеуге ілінуі мүмкін осы жеті ел туралы  бірінші болып хабарлады.

Иммигранттардың құқықтарын қорғаушылар жоспарланып отырған шектеу саясатын сын тезіне алды. 

«Ондаған мың американдық отбасылар қазірдің өзінде осындай қатал әрі әділетсіз тыйым салу салддарынан зардап шегуде және басқалардан бөлініп тасталған. Тыйым салуды күшейту біздің ешқайсымыздың қауіпсіздігімізді күшейтпейді», – деді мұсылмандардың азаматтық құқықтарын қорғау жөніндегі Muslim Advocates коммерциялық емес ұйымының президенті Фархана Хера. 

Елге кіруді шектеуді кеңейту жөніндегі шешім Трамп әкімшілігінің 2020 жылғы сайлау қарсаңында иммиграциялық  саясатты күшейтуге дайын екендігі туралы белгі береді. Трамп кеңесшілерінің пайымдауынша, бұл қадам президент үшін пайдалы болмақ.

Осы айда Трамп әкімшілігі Аризона штатындағы Юма қаласында Штаттардың оңтүстік шекарасында 100 мильдік бөгеуші қабырға көтерудің құрметіне тақтайша ілді. Сонымен қатар, президент әкімшілігі иммигранттарға баспана беруге қатысты саясатты қабылдаған қалалар мен штаттардың демократ-көшбасшыларын сын тезіне алуды күшейтті. Ақ үйдегі шенділер оларға қатысты жаңа шектеулерді қарастыруда.  

Қаңтарда федералдық судья штаттардың биліктеріне және жергілікті билікке босқындарды қауымға орналастырудан бас тартуға құқық беретін президенттің президенттің өкімін бұғаттап тастады.  

Трамп жарлығының үш нұсқасына да қарсы болған Азаматтық бостандықтарды қорғаудың американдық одағы елге кіруді шектеуді кеңейтуге қайтадан сотта қарсы боласыздар ма, деген сұраққа қатысты пікір білдірден бас тартты. 


 


 

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

banner_wsj.gif

#Коронавирус в Казахстане

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Читайте свежий номер

kursiv_kaz.png