Перейти к основному содержанию

3866 просмотров

Когда демократия – не единственный путь к процветанию

Утратят ли демократические идеалы свою привлекательность? Ведь страны, считающиеся «несвободными», все чаще могут предложить своим гражданам более высокие доходы и уровень жизни, пишет The Wall Street Journal

Фото: Shutterstock.com

Когда XX век подходил к концу, демократия переживала подъем. Советский Союз распался, нацизм стал далеким кошмаром, и все континенты демонстрировали признаки движения навстречу свободным выборам и верховенству закона. Все человечество наконец прониклось духовными принципами демократической свободы и равенства – точнее, так считали многие наблюдатели.

Сейчас, оглядываясь назад, мы понимаем, что причины привлекательности демократии в те головокружительные дни были более сложными. В значительной степени это объяснялось не благородными идеалами, а экономическим успехом. В самых богатых странах мира была демократия – и весь остальной мир тоже хотел приобщиться к богатству.

Ныне мировое богатство смещается в более авторитарные регионы планеты, и неясно, как демократия покажет себя в конкурентной борьбе без каких-либо материальных преимуществ на своей стороне.

С 1890 года такие государства, как США, Великобритания и небольшая группа других демократических государств, доминировали в мировой экономике. Еще в 1995 году 96% людей, живущих в странах с доходом на душу населения выше $20 000 (в пересчете на сегодняшние мерки), были гражданами либеральных демократических государств. Не считая кучки олигархов, расположившихся на самом верху стагнирующих и репрессивных обществ, только демократы могли наслаждаться подлинным богатством.

Сегодняшняя действительность разительно отличается. Анализ прогнозов МВФ, сделанный The Wall Street Journal, показывает, что в следующие пять лет общий ВВП государств, имеющих рейтинг «несвободные» по версии Freedom House (неправительственная некоммерческая организация из США), превысит ВВП западных демократий.

Совокупная экономика демократических государств, таких как США, Германия, Франция и Япония, будет меньше, чем совокупная экономика автократических государств, таких как Китай, Россия, Турция и Саудовская Аравия.

Если западные страны хотят найти дорогу в этом новом мире, им необходимо понять, почему стрелки весов так быстро склонились от преобладания демократии в сторону возрождения авторитаризма.

Частично это объясняется отходом крупных экономик от демократии благодаря усилиям таких властных политиков, как президент России Владимир Путин и президент Турции Реджеп Тайип Эрдоган. Если демократические страны вроде Бразилии, Индии и ЮАР в ближайшие годы испытают похожее ослабление демократии, относительное могущество автократических правителей будет расти и дальше.

dem auto.PNG

Но еще более важный фактор – подъем авторитарного капитализма. До XXI века автократические режимы, достигшие относительно высокого уровня подушевого дохода, обычно или прекращали рост, как Советский Союз, или становились демократическими, как военные режимы в Азии, Латинской Америке и южной Европе. Страны вроде Сингапура, которые не становились демократиями, но продолжали развиваться, списывались на счет исключений, лишь подтверждавших правило.

Это ограничение все еще применимо к автократическим режимам вроде КНДР и Венесуэлы, которые цепляются за строгое государственное регулирование экономики. Но все больше становится таких стран, которые научились сочетать автократическое правление с дружественными рынку институтами, и их экономический рост далеко превзошел ту отметку, где обычно происходил переход к демократии.

На сегодняшний день, пишет The Wall Street Journal, 376 млн человек живет в «глубоко несвободных» государствах, включая Россию, Казахстан и страны Персидского залива, где доход на душу населения, рассчитанный по паритету покупательной способности, превышает $20 000 в год.

В прибрежных регионах Китая средние доходы уже превышают эту отметку, а в крупных городах доход на душу населения превысил $35 000. Когда весь Китай достигнет уровня подушевого дохода в $20 000 (по оценкам МВФ – в следующем году), 1,8 млрд человек по всему миру будут жить при авторитарном режиме с доходом выше среднего.

Для будущего демократии этот поворот событий имеет гигантское значение. Последний раз, когда демократический мир сталкивался с серьезным вызовом своему экономическому и технологическому превосходству, случился в 1957 году, когда СССР запустил первый в мире искусственный спутник Земли.

На волне послевоенного подъема и добавления семи вассальных государств из Восточной Европы ВВП Советского Союза, равнявшийся в 1945 году одной пятой ВВП США, к 1958 году стал равняться более чем половине американского ВВП.

Спустя несколько лет лауреат Нобелевской премии по экономике Пол Самуэльсон предсказывал в своем популярном экономическом учебнике, что ВВП Советского Союза превысит ВВП США к 1984 году.

Этого, разумеется, так и не произошло. К 1969 году на Луне развевался американский флаг, а по темпу экономического роста США вновь обогнали СССР. Стандарты жизни при коммунизме так и не достигли западного уровня. В более поздних изданиях учебника Самуэльсона точка, в которой советская экономика должна была превзойти американскую, сдвигалась во все более отдаленное будущее.

Однако сегодня меньше причин для уверенности в том, что рано или поздно демократия одержит экономический триумф.

В 1957 году доля США и их демократических союзников – Японии, стран Европы – в мировой экономике составляла почти две трети – в три раза больше, чем у СССР, его союзников в Восточной Европе и Китая.

«Спутник-1», может, и заставил американцев понервничать, но Запад все еще обладал экономическим превосходством. Настоящий вопрос заключался в том, была ли у Запада политическая решимость для того, чтобы материальное могущество обратить в геополитическую гегемонию.

И как контраст: в 2019 году никакая политическая решимость не изменит тот факт, что доля западных стран в мировой экономике составляет менее трети.

Учитывая радикальный сдвиг в численности населения и производительности во всем мире, наблюдаемый в последние десятилетия, наивно было бы ожидать, что Северная Америка и Западная Европа снова будут господствовать в обозримом будущем.

Надежды, что США перерастут свое нынешнее положение – не более чем фантазии, пишет The Wall Street Journal.

Демократия ли будет править миром в XXI веке, или автократия, будет зависеть от того, к какому из двух лагерей примкнут ключевые неопределившиеся государства.

Если такие государства, как Индия, Нигерия и Индонезия, сумеют выстроить стабильные и обеспеченные демократические режимы, то в последующие десятилетия у принципов свободы и равенства будет шанс сохранить и распространить свое влияние. Но если эти государства станут автократиями в процессе приумножения своего богатства, демократам будет тяжелее приводить доказательства в свою пользу.

Ведь, как показывает история XX века – свобода гораздо слаще, когда она видится вратами к процветанию, пишет The Wall Street Journal.

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

7 просмотров

Ақ үй Қырғызстан және Беларуссия азаматтарының АҚШ-қа кіруіне не шектеу қоймақ

Сонымен қатар, шектеуге Мьянма, Нигерия, Судан, Танзания мен Эритрея ілінуі мүмкін

Фото: Bob Daemmrich / Zuma Press

ВАШИНГТОН –Трамп әкімшілігі Африкада халық ең көп тұратын Нигерияны қоса алғанда, тағы жеті мемлекетке АҚШ-қа кіруді шектеуді жоспарлап отыр. Бұл турасында осы елдердің тізімін көрген әкімшіліктегі лауазымды тұлғалар айтып берді.
Жаңа шектеулер Белоруссиядан, Қырғызстаннан, Мьянмадан, Нигериядан, Суданнан, Танзания мен Эритреядан келетін саяхатшылар мен иммигранттарға қатысты болмақ. Бұл елдердің азаматтарына АҚШ-қа кіруге толық тыйым салу шарт емес, бірақ олар визалардың түрлері, мәселен, іскерлік немесе қонаққа келу визалары бойынша шектеулерге тап болуы мүмкін, дейді шенділер.

Кейбір елдердің азаматтарына визаларды ұтысқа шығаратын «Диверсификационная лотерея» бағдарламаларына қатысуға тыйым салынуы мүмкін, өйткені ол ұтыстарда АҚШ-қа иммиграция деңгейі төмен елдердің азаматтары грин-картаны ұтып алуы ғажап емес.  Президент Трамп қажеті жоқ тұлғаларға Штаттарға кіруге мүмкіндік беретін бұл бағдарламаны тоқтатуға шақырды. Ол қолданыстағы виза жүйесін білікті жұмысшыларды тартуға қайта бағдарлаулы ұсынды. 

Шенділер тізімнің түпкілікті бекітілмегенін алға тартты, олардың айтуынша, 21-қаңтарда Ақ үйде тізімге тағы бір немесе екі елді қосу қажет пе, деген дебаттар жүргізіліп жатқан-ды.     

АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік министрлігі пікір білдіру туралы сұрау сауларды жауапсыз қалдырды. Ал Мемлекеттік департамент бұл жаңалыққа қатысты пікір білдіруден мүлдем бас тартты.

Президент әкімшілігі шектеулерді кеңейтуді дүйсенбі, 27-қаңтарда енгізуді жоспарлап отыр, бұл Трамптың Ирак, Иран, Йемен, Ливяи, Сирии, Сомали және Судан азаматтарының елге кіруіне тыйым салуы туралы жарлығының үшінші жылдығымен қатар келмек, оған ол президенттігінің жетінші күні қол қойған-ды. Жарлық Трамп билігінің алғашқы кезеңінде ел арасында түрлі пікірлер тудырған болатын.

Ақ үй орын алуы ықтимал лаңкестік актілердің алдын алу үшін, елге кіруге шектеу енгізудің қажеттігі туралы айтты. Өйткені тізімге енгізілген елдер АҚШ-қа бет алған азаматтарды жеткілікті деңгейде тексерулерден өткізбейді

Негізінен, мұсылман елдеріне жататын жеті ел азаматтарына АҚШ-қа кіруге тыйым салған алғашқы жарлық федералдық сотта қабылданбай, кері шақырылып алынған болатын. Жарлықтың екінші нұсқасы 2017 жылғы наурызда шықты, бірақ жарлық бұрынғыдай, мұсылмандарды діни нанымы бойынша кемсітеді, деп мәлімдеген сот, оны да қабылдамай тастады. 

2017 жылғы қыркүйекте шығарылған жарлықтың үшінші нұсқасы 2018 жылғы маусымда Жоғарғы сот тарапынан қолдау тапқан (бес дауыс қолдаса, төртеу қарсы шыққан), өйткені федералдық заң президентке АҚШ-қа келуді уақытша тоқтатуға қатысты ауқымды өкілеттер берген.

Қазіргі саясатқа сәйкес, АҚШ-қа Ирак, Иран, Йемен, КНДР, Ливия, Сирия және Сомали азаматтары, сондай-ақ Венесуэланың саяси шенеуніктері кіре алмайды. Ақ үй бүл тізімге аз уақытқа Чадты да қосқан болатын, бірақ 2018   жылғы сәуірде оны тізімнен алып тастады.

Бастапқы тізімнен ерекшелігі, жаңа шектеулерге арналған тізімге енгізуге үміткер елдердің көпшілігі, негізінен, мұсылман елдеріне жатпайды. Соған қарамастан, ішкі қауіпсіздік министрлігінің деректері бойынша, осы елдердің кейбіреулерінің азаматтары АҚШ-қа кіруге берілген визаның мерзімін өткізіп алады.

2018 қаржы жылы АҚШ-қа іскерлік немесе қонаққа келуге берілетін визалармен кірген эритериялықтардың 24% визалардың уақытын өткізіп алған. Нигерия азаматтары үшін бұл көрсеткіш 15%-ды, Судан азаматтары үшін - 12%-ды құраған. Осы орайда, атап айтарлығы, жалпы, виза мерзімін өткізіп алған адамдардың саны 1,9%-ды құрайды.

Politico газеті шектеуге ілінуі мүмкін осы жеті ел туралы  бірінші болып хабарлады.

Иммигранттардың құқықтарын қорғаушылар жоспарланып отырған шектеу саясатын сын тезіне алды. 

«Ондаған мың американдық отбасылар қазірдің өзінде осындай қатал әрі әділетсіз тыйым салу салддарынан зардап шегуде және басқалардан бөлініп тасталған. Тыйым салуды күшейту біздің ешқайсымыздың қауіпсіздігімізді күшейтпейді», – деді мұсылмандардың азаматтық құқықтарын қорғау жөніндегі Muslim Advocates коммерциялық емес ұйымының президенті Фархана Хера. 

Елге кіруді шектеуді кеңейту жөніндегі шешім Трамп әкімшілігінің 2020 жылғы сайлау қарсаңында иммиграциялық  саясатты күшейтуге дайын екендігі туралы белгі береді. Трамп кеңесшілерінің пайымдауынша, бұл қадам президент үшін пайдалы болмақ.

Осы айда Трамп әкімшілігі Аризона штатындағы Юма қаласында Штаттардың оңтүстік шекарасында 100 мильдік бөгеуші қабырға көтерудің құрметіне тақтайша ілді. Сонымен қатар, президент әкімшілігі иммигранттарға баспана беруге қатысты саясатты қабылдаған қалалар мен штаттардың демократ-көшбасшыларын сын тезіне алуды күшейтті. Ақ үйдегі шенділер оларға қатысты жаңа шектеулерді қарастыруда.  

Қаңтарда федералдық судья штаттардың биліктеріне және жергілікті билікке босқындарды қауымға орналастырудан бас тартуға құқық беретін президенттің президенттің өкімін бұғаттап тастады.  

Трамп жарлығының үш нұсқасына да қарсы болған Азаматтық бостандықтарды қорғаудың американдық одағы елге кіруді шектеуді кеңейтуге қайтадан сотта қарсы боласыздар ма, деген сұраққа қатысты пікір білдірден бас тартты. 


 


 

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

drweb_ESS_kursiv.gif