Перейти к основному содержанию

bavaria_x6_1200x120.gif


611 просмотров

Отқа оранған Венесуэла: мұнайға тәуелді экономиканың ақыры не болмақ?

Бір кездері Оңтүстік Американың ең гүлденген мемлекеті атанған Венесуэладағы қазіргі жағдай – Қазақстанмен қатар, әлемдік қауымдастық үшін жақсы сабақ

Фото: Reuters

Қазір Венесуэладағы ахуал өте қиын. Бұл мемлекеттегі қос үкіметтіктің  ақыры азаматтық соғысқа әкеп соғуы мүмкін. Оңтүстік Американың ең жайлы мемлекеттерінің қатарына кірген Венесуэладағы қазіргі жағдай бүкіл әлемге, соның ішінде Қазақстан үшін де жақсы сабақ болуы керек.

Америкалық Stratfor сараптама агенттігі өткен жылдың желтоқсанында-ақ, Венесуэланы өте маңызды саяси және экономикалық қиындық күтіп тұр деп болжаған еді. Мұнайдан түсетін қаржының азаюынан, Венесуэла үкіметі заңға қайшы қадамға барып, нәтижесінде ішкі саяси жағдай шиеленіседі және көршілермен қарым-қатынасы қиындайды делінген еді.

Расында, көп күттірмей-ақ, Венесуэлада 11 қаңтар күні оппозицияның бастамасымен, ел Президенті Николас Мадуроның биліктен кетуін талап еткен жаппай наразылық акциялары басталды. Латынамерикалық елдегі қазіргі жағдайға бүкіл әлем көз тігіп отыр. Өйткені Венесуэладағы экономикалық дағдарыс азаматтық соғысқа айналуы қаупін туындатқан жаңа кезеңге өтті.

Бәрін шешетін – мұнай

Айта кету керек, бұл елде жаппай  наразылық білдіру – қалыпты, күнделікті жайтқа айналып кеткен.  Венесуэланың дүрлігіп жатқанына отыз жылдай болды. Бұл жағдай тек мұнай өнеркәсібін дамытуға бағытталған ел экономикасының өзіндік ерекшелігіне байланысты. 70-жылдардың ортасынан бюджетке түсетін қаржының 95 пайызын қамтамасыз еткен мұнай саудасына ғана басымдық беріп, Венесэула үкіметі экономиканың басқа салаларын тұралатып тастады.

Атап айтқанда, елдің басым бөлігін субэкваторлы климат алып жатқанына қарамастан, Венесуэлада ауыл шаруашылық саласы дамымаған, туризм саласының негізі енді қаланып жатыр, ірі өнеркәсіп кәсіпорындары мен тамақ өнеркәсібі жоқ. Нәтижесінде, 32 миллион халқы бар мемлекет өнеркәсіп пен азық-түлік тауарлары импортына толық тәуелді.

Алайда, елде тек мұнай өнеркәсібін дамытуға басымдық берілуі – ешқашан ешкімді қатты алаңдата қоймаған. Өйткені Венесуэла – барланған мұнай қоры бойынша әлемде бірінші орында тұрған мемлекет.

BritishPetroleum  мен америкалық ОББ (ЦРУ) мәліметтері бойынша, оның жер қойнауында көлемі 299 млрд баррельге жететін қара алтын жатыр. Салыстыру үшін айтсақ, мұнай қоры бойынша екінші орындағы Сауд Арабиясында ол 267 млрд баррельге тең, ал 12-орында тұрған Қазақстанның мұнай қоры –  30 млрд баррель. Сондықтан Каракаста кім билік жүргізгенінен қарамастан, мұнай экспортынан түсетін ақша елдің бәріне жететініне ешкім шүбә келтірмейтін еді. Венесуэладағы саяси партиялардың бағдарламасы бір-бірінен еш өзгешелігі жоқ, тек мұнай сатудан түскен қаржыны дұрыс игерумен байланысты болатыны – соның белгісі.

Өркендеуден бүлікке дейін...

Айта кету керек, көмірсутектің құны шарықтап тұрған кезде, экономикалық дамуға осы тұрғыдан қарау орынды көрінетін. Өткен ғасырдың 70-80-жж. соңына дейін Венесуэла расында, қатты өсіп-өркендеді. Халқының өмір сүру деңгейі Швейцария, Германия, Швецияның көрсеткіштерімен тең еді. Сол кезде Венесуэла  Оңтүстік Америкадағы ең дамыған елдердің қатарына кіргенін айтсақ та жетер. 

Сонымен қатар, елде тұтыну культының қарқын алуы, табыстың өлшемі – қымбат көлік, салтанатты сарайлар мен Рождествоны жыл сайын Еуропада қарсы алу болып, бұл жемқорлықтың асқынуына және мұнайды үсті-үстіне сатуға ықпал етті.  

Нәтижесінде 70-ж. ортасында ұзақ уақыт АҚШ пен Ұлыбританияның трансұлттық компаниялары қадағалаған мұнай өнекәсібі мемлекет қарамағына өтті. 

Алайда, 90-жылдың басында әлемдік мұнай нарығында қара алтын құнының күрт төмендеуі ел ішінде үлкен қиындық туындатты. Бюджет тапшылығы пайда болып, әлеуметтік маңызы бар бағдарламалардың бірқатары тоқтатылды, жұмыссыздық белең алып, Венесуэланың ірі қалалары – Каракас, Маракайбо мен Валенцияда кедей аудандардың аймағы геометриялық прогрессиямен өсе бастады. Сол кезде билікте отырған Президент Карлос Перестің қызметтен кетуін талап еткен жаппай наразылық белең алды. Ол 1993 ұлттық көтеріліске ұласып, нәтижесінде президенттер шеруі басталды.  

Алдымен ел билігін Октавио Лепахе уақытша президент ретінде өз қолына алған еді, одан кейін Ұлттық конгрестің (Парламент) келісімімен мемлекет басшысының міндетін Рамон Веласкес атқара бастады, ең соңында, кезектен тыс президент сайлауы нәтижесінде Венесуэланы Рафаэль Кальдер басқарды.  

Соңғы президент жаңа ештеңе ұсынған жоқ. Ол либералдық реформа жариялап,  трансұлттық компаниялармен өнім мен табысты тең бөлу туралы көптеген келісім жасай отырып, олардың Венесуэланың мұнай секторына қайта алып келді. Бірақ одан ештеңе өнбеді. Мұнайдың арзандауынан Венесуэладағы экономикалық дағдарыс тереңдеп, бұған дейінгі жақсы өмірді естен шығармаған халық үздіксіз шеруге шығып жатты. Бұл наразылықтың алдыңғы шебінде кедей аудан тұрғындары мен биліктен көңілі қалған орта тап өкілдері жүргендіктен, аталмыш елдің саясат сахнасында есімі Колумбияның ФАРК және АНК солшыл радикалдық топтарымен (АҚШ пен Еуропада бұл топтар террористік деп танылған) тығыз байланысты Уго Чавестің жұлдызы жағылды.  

Бұзақы Уго Чавестің құпиясы 

1998 жылы Чавес Венесуэла президенті атанған соң, ел экономикасының құрылымын еш өзгертпегенін айта кету керек. Сол баяғыша:  мұнай өндіру өнеркәсібіне сүйеніп, көмірсутек шикізатын АҚШ-қа сатудан табысты молынан алуға үміттену. Алайда, Переске қарағанда, популист Чавестің жолы болды: 1999 жылдан мұнай бағасы қарқынды өсті.  

Бұл өз кезегінде Уго Чавеске шетелдік компаниялардың елдің жер қойнауын пайдаланғаны үшін төлем көлемін арттыру арқылы, мұнай саласындағы мемлекет бақылауын алдын-ала күшейтіп алып, өз уәдесін орындауға мүмкіндік берді. Тұрмысы төмен отбасыларға төленетін жәрдемақы көлемі өсті. Кедейлер тұратын аудандарда өмір сүруге қолайды жағдай жасалды. Ең қажетті тауарлар мен қызмет құны арзандады. Үндістерге өздері тұрған жерді иелену құқығы берілді. Нәтижесінде, 2003 жылға қарай, Венесуэладағы өмір өткен ғасырдың 70-жылдарындағы деңгейге жетіп қалды.  

Дегенмен, Уго Чавес билігі тұсында көп өзгеріске ұшыраған сыртқы саясат еді. Егер Чавеске дейінгі ізашарлары билік басында жүргенде АҚШ-пен қатаң тайталасқа түсуден қашқақтаса, Уго керісінше істеді. АҚШ-қа сенімсіздік танытқан Оңтүстік Американың ұлт батыры Симон Боливардың идеясын негізге ала отырып, Вашингтонды сынайтын бірнеше латынамерикалық саясаткерлермен тығыз байланыс орнатты. Олар: Куба лидері – Фидель Кастро, бразилиялық Луис да Силва, 2006 жылдан бері Боливия Президенті – Эво Моралес және Никарагуа басшысы Даниэл Ортег. 

Чавестің бұл қадамының салдары АҚШ-Венесуэла қарым-қатынасына қатты әсер етті.  

Венесуэла билігінің бірқатар сын-ескертпелерінен кейін, Вашингтон 2006 жылы ресми Каракасқа қарсы алғашқы санкцияларын енгізіп, «колумбиялық террористік топтар Чавестің режимін қолдайды» деген сылтаумен қару-жарақ сатуға тыйым салды. Бір жылдан соң Чавес жауап қатты: 1999 жылы Чавестің  ұсынысымен қос палаталы Конгрестен бір палаталы Ұлттық ассамблеяға айналған Венесуэланың парламенті ел президентінің «америкалық корпорациялар бақылайтын ірі телекоммуникация және электр энергетика компанияларын мемлекет қарамағына өткізу» туралы бастамасын қолдады. Одан бөлек Чавес  Exxon Mobil, Shevron, British Petroleum және  Conoco Phillips компаниялары венесуэлалық филиалдарының негізгі акциялар пакетін талап етті.  

Соның салдарынан, 2007 жылдан Уго Чавес қайтыс болғанға дейін (2013), Каракас пен Вашингтонның қарым-қатынасы шиеленісті жағдайда өрбіді. Каракас Вашингтонды «Әзәзілдің өкілдері мекендеген жер» деуінен танбады, ал АҚШ-тың ресми тұлғалары деп дүркін-дүркін «Венесуэла –АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздігіне төген қатер» мәлімдеді.  

Санкциялар соғысы да жалғасып жатты, оның көпшілігі жекелеген шенеунік мен бизнесмендердің АҚШ-қа немесе Венесуэлаға келіп-кетуіне тыйым салуға қатысты болды.  

«XXI ғасырдағы социализм» идеясы үшін   

Билікке Чавестің ізбасары Николас Мадуро келген соң, екі ел арасындағы жағдай қатты шиеленісіп кетті. АҚШ тарапынан салынатын санкциялар әлдеқайда қатайды. Мадуро Венесуэланың Уго Чавес кезіндегі не ішкі, не сыртқы саясатына өзгеріс енгізбеді. Тек мұнай экспортына басымдық беріп, экономиканың өзге салаларын одан әрі тұралатумен қатар, халықтың кедей бөлігіне әлеуметтік жәрдемақыны көбейту мен түрлі үгіт-насихат жобаларына кететін шығынды арттыру арқылы Венесуэлада «ХХІ ғасыр социализмін» орнатуға ұмтылды.  

Айталық, елде «жаңа сипаттағы социализм» орнату үшін Николас Мадуро президент атана салысымен, баға қалыптасу үрдісіне қатты килікті. Бағаны, әсіресе, азық-түлік пен тұрмыстық техника құнын қатаң реттеуге қарсы шыққан кәсіпкерлерді қамауға алып, олардың тауарларын 90 пайызға арзандатып, тұрмысы төмен тұрғындарға сата бастады.   

Бұның барлығы бизнесмендердің «көлеңкеге кетіп», тіпті импорттан бас тартуына әкеп соқты. Дүкен сөрелері босап, дәріханаларда дәрі жоқ, жұмыссыздық деңгейі 30 пайызға өсіп, қылмыс қатты өршіді. Мадуро билігіне қарсы қандай да бір сын айтқан жандарды қудалап, әкімшілік айыппұл салып, жұмыстан шығарып жіберуге дейін барды. 

«Чавес саясатын» белсенді жүзеге асыруына жыл толмай жатып-ақ, елде жаппай наразылық басталды. 2014 жылдың басында ол Венесуэланың бүкіл қалаларын қамтыды. Алайда орта тап пен бай венесуэлалықтардан тұратын шерушілер Мадуроны биліктен кетіре алмай қойды. Өйткені Чавес ізбасары жағында тек ұлттық гвардия, полиция және армия ғана емес, қаланың кедей аймақтарынан шыққан қылмыстық топтар да тұрды, олар наразылық білдіргендерді аяусыз басып-жаншып, Николас Мадуроның өз билігін сақтауына көмектесті.  

Сонымен қатар, 2014 жылғы жаппай наразылық акцияларынан кейінгі кейбір оғаш жайттарды байқамау мүмкін емес. Мәселен, президент Николас Мадуроның да, Венесуэланың ішкі істер министрі Мигель Родригестің шеру қатысушыларына 5 мың боливар көлемінде (сол кезде шамамен 793 доллар)  төлемақы беру және оппозиция көшбасшыларының америкалықтармен тығыз байланысы туралы, олардың Колумбия аумағында тұрақты түрде кездесіп тұрады-мыс деген тұжырымына қармастан, «қастандық жасаушылармен ауыз жаласқан» 12 партияның бірде-бірі жабылған жоқ. Бұл 2015 жылғы парламент сайлауында «Демократиялық бірлестік дөңгелек үстелі» оппозициялық тобының жеңіске жетіп, одан кейін көптеген наразылық акцияларын ұйымдастыру арқылы да, президенттің бүкіл бастамаларына қарсы шығуына ықпал етті.  Алайда, ең таң қалдырғаны Мадуро болды, 2017 жылы, оппозицияның Ұлттық ассамблея құрамында кіргеніне 2 жыл толған соң, кенет парламентті таратып, оның орына заң шығарушы қызметін өз мойнына алған Констутициялық Кеңесті құрды.  

Алайда Уго Чавес құрған Ұлттық ассамблеяны толықтай қадағалап отырған оппозиция Констутициялық Кеңестің өкілеттілігін мойындаудан үзілді-кесілді бас тартып қана қоймай, өз бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілер арқылы Николас Мадуроны жемқор және елдегі билікті заңсыз иемденгісі келеді деп айыптады. 

Сонымен қатар, ескі парламент өз жақтастарын жаңа парламент қабылдаған заңдарға бағынбай, «басынған диктаторды» биліктен кетіру үшін тағы да жаппай наразылыққа шығуға үндеді. Оппозицияның бұл үндеуін Мадуроның ел ішіндегі қарсыластары ғана емес, АҚШ та «естіп», Венесуэлаға қарсы кезекті санкцияларын енгізді. 

 Әсіресе, 2017 жылдың 26 тамызында енгізілген санкциялар ел экономикасы үшін үлкен соққы болды, бұл ретте Дональд Трамптың талабы бойынша, Венесуэла үкіметі мен Каракастың бақылауындағы PDVSA ұлттық мұнай компаниясының құнды қағаздары мен борышкерлік міндеттемелері бойынша келісім жасауға тыйым салынды. Екіншіден, Венесуэла мемлекеттік секторының бұрынырақтағы борышкерлік міндеттемелері бойынша да келісімнен бас тартты, одан осы елдің билігі жақсы дивидент алып отырған еді. Трапм әкімшілігінің бұл қадамы бірнеше тілектес елдердің, соның ішінде Никарагуа да бар, Америка санкцияларының астында қалудан қорқып, Венесуэлаға азық-түлік жеткізуден бас тартуына әкеп соқты.  

Нәтижесінде миллионға жуық венесуэлалықтар өз отанын тастап кетті, ал қалғандары елді жайлаған ашаршылық салдарынан қатты қиналды, өйткені инфляция деңгейі рекордық – 2 млн пайызға жетті. Бұл өз кезегінде тұрғындардың наразылығын тудырды. 

Венесуэлалық дежавю 

Айта кету керек, Венесуэлада қаңтарда өткен жаппай наразылық акциясы 1993 жылғы көктемнің соңы, жаздың басындағы оқиғаларға қатты ұқсайды. Бұл жолы да сол кездегідей, Каракастағы митингіде билікке уақытша президент келгені жарияланды. Ол – Ұлттық ассамблеяның 11 қаңтарда өткен сессиясында тағайындалған социал-демократиялық бағыттағы «Ұлт еркіндігі» партиясының мүшесі, 35 жастағы Хуан Гуайдо еді. Әрине, толып кеткен Николас Мадуроға қарағанда, оның сымбатты екені анық, оған қоса, саясаткерге қажет харизмасы да жетерлік. Бірақ оның да өз «ерекшелігі» бар. Егер 1993 жылғы уақытша президент сол кезде елге танымал  Октавио Лепахе – Бельгиядағы елші және ішкі істер министрі болса, ал Хуан Гуайдоны 2019 жылдың қаңтарына дейін ешкім танымайтын еді. Айталық, Хуан Гуайдоның Twitter-дегі 2018 жылдың желтоқсанындағы жазбасына ары кетсе 50-60 адам назар аударған. Ал америкалық саясаткер Рон Пол өз YouTube каналындағы соңғы шығарылымында, Венесуэладағы жағдайға қатысты ой толғай келе: «Венесуэлалықтардың басым бөлігі олар үшін АҚШ таңдап берген жаңа президент туралы ештеңе естімеген» деп айтып өтті.  

Жалпы, қазір Хуан Гуайдоның танымалдығы артып тұр. Батыс елдерінің басым бөлігі мойындаған Венесуэланың жаңа Президентінен әлемдік белгілі ақпарат құралдары сұхбат алып, оның әр басқан қадамын бақылап отыр.  Гуайдоның елде демократия орнатуына көмектесу үшін АҚШ Ақ үйі Мадуро үкіметі мен оған бағынышты мемлекеттік құрылымдардың валюталық есепшоттарын бұғаттау жөнінде санкция енгізді. Әңгіме миллиардтаған доллар жайлы өрбіп тұр. Сонымен қатар, Гуайдо өз жариясөздерінде конституциялық тәртіптің орнауы, еркіндік пен демократия туралы көп айтқанымен, экономикалық бағдарлама туралы ләм-мим демейді. Тек оның жақтастарының пікірінен Рафаэль Кальдердің «Вашинтон бәтуаластығы» туралы аз-кем ақпарат кездестіруге болады, бұл бағдарламада Венесуэла мұнай секторына трансұлттық компаниялардың қайта келуі қарастылған-тұғын.  

Жағдай қалай өрбиді: үш нұсқа 

Өткен ғасырдың 90-жылдары ел басқарған Кальдерден айырмашылығы, Николас Мадуро биліктен кетпек емес. Куба, Қытай, Ресей мен Түркия тарапынан, сондай-ақ, ұлттық гвардия, полиция және Венесуэланың қылмыстық топтарынан қуатты қолдау көріп отырған Мадуро «АҚШ-қа арқа сүйеген Хуан Гуайдо бастаған қастандық жасаушыларға қатты соққы бермек».  

Сәйкесінше, «екінші кезеңге заңсыз сайланған Мадуроны орнынан алуға президент сайлауын өткізу керек» деп талап қойған оппозицияның ультиматум уақыты 1-ақпанда бітті, одан кейін жағдай негізгі 3 нұсқа бойынша өрбуі ықтимал.   

Біріншісі – наразылық акцияларының күшеюі, оған толықтай рақымшылық беру шартымен күштік құрылымдар қосылып, нәтижесінде, Мадуро биліктен кетіп, елден қашуы мүмкін. Екіншісі – азаматтық соғыстың басталуы, Хуан Гуайдо бастаған оппозицияға көмекке АҚШ пен Батыс Еуропаның қолдауымен көрші Бразилия мен Колумбиядан қарулы күштер келуі мүмкін. Үшінші, екі тарап бітімге келіп, Николас Мадуроның да қатысуына рұқсат етілетін жаңа президенттік сайлау жарияланбақ. Венесуэлада тұрақты өзгермейтін жалғыз дүние – мұнай өндіру, ал әлемдік нарықта оның бағасы күрт өсуі мүмкін. Түптеп келгенде, бұл Венесуэладағы текетірестің барлық тараптары үшін тиімді, өйткені, қай жағынан алып қарасаң да, ешқайсысы өз өмірлерін елдің мұнай саласын бақылаусыз елестетпейтін секілді... 


1489 просмотров

Бремя проекта «Один пояс – один путь» все сильнее давит на Пакистан

Предполагалось, что выдвинутая КНР инициатива по созданию масштабных инфраструктурных проектов будет способствовать развитию экономики ключевого китайского союзника, однако разразившийся экономический кризис стал причиной приостановки текущих проектов и вынудил Исламабад в преддверии Пекинского форума по инфраструктурной политике просить о помощи

Фото: wsj.com

Глобальная программа под названием «Один пояс – один путь», инициированная КНР для развития инфраструктуры, должна была обеспечить Пакистану, ближайшему союзнику Пекина, бурный экономический рост, который был бы выгоден обеим странам, пишет The Wall Street Journal.

Однако Пакистан, где в рамках программы было освоено меньше половины от общей суммы инвестиций в $62 млрд, столкнулся с серьезными кризисными явлениями, которые тормозят реализацию остальных инфраструктурных проектов. При этом китайские государственные компании, чьими силами эта инфраструктура была построена, требуют, чтобы правительство Пакистана гарантировало выплаты Пекину за проделанную работу.

Теперь Пакистан просит Китай выступить с инициативой другого рода, а именно оказать безвозмездную помощь в социальном развитии страны, выделив на эти цели $1 млрд, и открыть в стране предприятия из частного сектора Китая.

Кроме того, не так давно Пакистан запросил у КНР срочный кредит на сумму $2,1 млрд, еще большие суммы страна заняла у Саудовской Аравии и Объединенных Арабских Эмиратов. Эти деньги потребовались Исламабаду для того, чтобы не допустить кризиса платежного баланса и продержаться до тех пор, пока не будут достигнуты договоренности о выделении финансовой помощи со стороны Международного валютного фонда, что, как ожидается, произойдет в течение нескольких недель.

ГЛАВНАЯ_ПАКИСТАН_page-0001.jpg

Попытки Пакистана придать новый импульс программе сотрудничества, известной как Китайско-пакистанский экономический коридор (КПЭК), являющегося своего рода витриной глобальной инфраструктурной инициативы, охватывающей 70 государств, для правительства КНР уже не являются историей того успеха, которым они бы хотели поделиться на большом форуме, посвященном программе «Один пояс – один путь», который пройдет в Пекине в апреле. При этом именно в рамках этой программы Китаю удалось вытеснить из Пакистана США, ранее являвшихся ключевым партнером для этого государства.

Однако Пакистан не единственная страна, которая не сумела использовать выделенные кредиты и построенную китайскими госкомпаниями инфраструктуру для обеспечения устойчивого экономического развития или где просто возникла оппозиция инициативам со стороны Китая. Так, несмотря на мощный импульс к дальнейшему развитию, который китайская инициатива получила после того, как Италия стала первым европейским государством, подписавшим соглашение по программе «Один пояс – один путь», правительства, пришедшие к власти в Малайзии, Шри-Ланке и Мальдивах, выражают свое недовольство по поводу растущего уровня долга их стран и той обстановки секретности, которая окружает сделки с участием Китая.

В Пакистане, где вопросы многолетнего стратегического сотрудничества с Китаем находятся под контролем армии, публичная критика по стороны правительства была не такой явной. Однако новый премьер-министр Имран Хан подверг критике многие из тех проектов, которые его предшественник Наваз Шариф инициировал совместно с Китаем во время своего последнего четырехлетнего срока.

Так, правительство Хана негласно приостановило реализацию большинства проектов КПЭК, на которые Китай выделил $62 млрд. При этом в Пекине говорят о том, что из этого объема средств уже освоено $19 млрд, которые были израсходованы на строительство дорог, электростанций и портов, работы по которым начаты либо уже завершены.

Исламабад все еще надеется реализовать в рамках этой программы и другие инфраструктурные проекты, в частности модернизировать сеть железных дорог, однако как они будут финансироваться, пока непонятно.

При этом во взаимоотношениях с Китаем Имран Хан хотел бы сместить фокус на свои собственные приоритеты, в первую очередь в сферу здравоохранения и образования, привлекая для этого более привычные гранты для развивающихся стран, которые не нужно затем возвращать. Сегодня его правительство и без того вынуждено решать проблемы с долговым бременем, двойным бюджетом и кризисом платежного баланса.

«Если у нас нет денег, зачем нам новые инфраструктурные проекты?» – задаются вопросом официальные представители пакистанских властей.

По данным внутреннего анализа, проведенного пакистанским правительством, только за уже реализованные проекты страна должна будет в течение 20 последующих лет выплатить Китаю долг в размере $40 млрд. При этом Пакистан утверждает, что текущий долговой кризис с кредитами, предоставленными Китаем, не связан.

По словам пакистанских чиновников, в ближайшее время с Китаем будет подписано соглашение по реализации первой фазы программы оказания помощи на общую сумму от $400 до $500 млн. Возможно, это произойдет на предстоящем форуме в китайской столице. В Пекине при этом отмечают, что китайские эксперты уже посетили Пакистан для оценки потребностей страны.

«Решение объявить о новом этапе развития КПЭК приняли обе стороны. Мы расширим сферу сотрудничества, мы нарастим сотрудничество в промышленном секторе, а также в социальном секторе», – заявил две недели назад Яо Цзин, посол КНР в Пакистане.

Однако, как признают пакистанские власти, специальные экономические зоны для китайских производителей будут готовы только через два года. В то же время Пакистан хотел бы, чтобы они действовали по всей стране.

В частности, благодаря именно китайским проектам Пакистан смог решить проблему с острой нехваткой электроэнергии.

«За последние пять лет объем инвестиций в рамках КПЭК достиг огромных показателей. И у нас есть много поводов для радости», – считает Мустафа Хайдер Сайед, исполнительный директор, аналитического центра в Исламабаде «Пакистанско-китайский институт».

Предполагалось, что китайская инфраструктура устранит наиболее проблемные точки в транспортном и энергетическом секторах страны, создав, таким образом, условия для экономического роста в Пакистане. Однако вместо этого страна столкнулась с экономическими проблемами. Впрочем, по данным рейтингового агентства Standard & Poor's, строительство инфраструктуры все же обеспечило определенный стимул для развития экономики, обеспечив в прошлом финансовом году рост до 5,8%.

По мере снижения темпов строительства к 2022 году S&P ожидает снижение средних темпов роста экономики до 3,6%. Это всего лишь половина того уровня, при котором рынок труда может обеспечить новые рабочие места, и значительно ниже, чем у основных конкурентов в других странах азиатского региона. Кроме того, как сообщил в марте Государственный банк Пакистана, сокращение объемов деятельности, связанной с КПЭК, также будет способствовать значительному замедлению экономического роста в текущем году.

Некоторые пакистанские бизнесмены считают, что сама по себе китайская инфраструктура не способна вывести Пакистан на новую экономическую траекторию, поскольку страна не предприняла необходимые для обеспечения такого роста шаги, в частности по повышению внутренней производительности и сокращению бюрократической волокиты. То есть экономическое развитие Пакистана по-прежнему идет по старому циклу, когда более высокие темпы роста влекут за собой рост импорта, что вынуждает правительство принимать меры по искусственному замедлению роста экономики.

Официальные лица Пакистана говорят, что страна не подготовилась к будущим фискальным сценариям, и прежде чем оказывать давление на Китай с целью добиться реализации большего числа проектов, нужно было изучить то, какая именно инфраструктура нужна Пакистану.

Так, ряд проектов был реализован исключительно по политическим причинам, считают некоторые представители пакистанских властей. В частности, речь идет о проекте по созданию железнодорожного сообщения с родным городом бывшего премьер-министра страны Наваза Шарифа стоимостью $1,6 млрд. Сегодня возглавляемая Шарифом партия критикует власти за его отставку по решению суда в 2017 году, а также из-за последующей политической нестабильности, связанной с потерей страной импульса к экономическому развитию.

Вместе с тем администрация Имран Хана считает, что развитие ключевого компонента КПЭК, нового порта Гвадар, сильно отстает от намеченного плана. В районе этого удаленного порта наблюдается лишь незначительное судоходное движение, строительство автодорог не завершено, промышленная зона пуста, а обещанный аэропорт и электростанция не построены вообще.

«Позиция партии Имран Хана заключается в формуле: «Нам нравится идея КПЭК, но нам не нравится КПЭК в версии, предложенной Навазом Шарифом». Но Китаю такая позиция не по душе: они хотели, чтобы эти проекты приобрели статус национальных и не ожидали политической критики со стороны государства, которое они рассматривают как ближайшего партнера, даже если эта критика завуалирована и очень осторожная», – говорит Эндрю Смол, автор книги «Китайско-пакистанская ось».

Перевод с английского языка осуществлен редакцией Kursiv.kz

Читайте нас в TELEGRAM | https://t.me/kursivkz

Вопрос дня

Архив опросов

Министр образования и науки Куляш Шамшидинова считает, что выпускные вечера школьников не должны выходить за территории школ и уж тем более, превращаться в состязания дорогих нарядов и пышных застолий. Согласны ли вы с ее мнением?

Варианты

Цифра дня

900 000
тенге
примерная сумма каждого потребительского кредита казахстанцев

Цитата дня

В эти дни я получаю много писем от наших граждан, для которых оказалось неожиданным мое решение остановить свои полномочия. Некоторые сожалеют о моем решении. Даже получаю письма с предложением идти на новые выборы. Я благодарю за такое отношение и благодарен за доброе ко мне отношение, хочу низко поклониться и поблагодарить всех сограждан за такую любовь и такое отношение!

Нурсултан Назарбаев
экс-президент Республики Казахстан

Спецпроекты

Биржевой навигатор от Freedom Finance

Биржевой навигатор от Freedom Finance


KAZATOMPROM - IPO уранового гиганта
Новый Курс - все о мире инвестиций

Новый Курс - все о мире инвестиций
Новый Курс - все о мире инвестиций

Home Credit Bank

Home Credit Bank